Đoàn tàu lửa từ từ và trang trọng tiến vào sân ga Mát-scơ-va. Đầu máy hiện ra từ xa, từ chỗ mà sân ga chưa bắt đầu.

Ê-rích lao tới đón chiếc tàu đang tiến vào.

Trước cửa các toa tàu, hành khách đã xúm đông lại, ơi ới gọi phu khuân vác. Ê-rích chăm chú nhìn mặt họ, đưa mắt tìm Gu- li-a.

Hành khách đã đổ xuống sân ga, mà chẳng thấy Gu-li-a đâu cả. Thì bỗng Ê-rích nghe một giọng nói thanh thanh quen thuộc:

- Ê-ra-stíc!

Chỉ một mình Gu-li-a gọi cậu ta như thế thôi.

Cô thò đâu ra cửa sổ, mặt rám đen vì ánh nắng miền Nam. Ê-rích lao vội tới toa tàu, len qua đám đông, đụng phải các va-li và những bao túi. Ván ở sân ga kêu lộp cộp dưới chân cậu. Và không nghe thấy giọng nói của mẹ đằng sau lưng đang chạy theo mình, cậu vui mừng khôn xiết, trèo lên chỗ vào cửa toa. Ở đấy, Gu-li-a đang đứng đợi, chân giậm vì sốt ruột, hai tay xách cái lẵng tròn và to.

- Nho cho cậu đây! - cô nói. - Còn ở dưới là đào đấy nhé. Chỉ tội đã bị mềm rồi. Phải ăn ngay, không thì vứt đấy. À, mình còn muốn mang cho cậu một con chó tuyệt hay nhưng hình như nó đã bị hóa dại.

- Và chắc nó đã cắn con rồi, - bà mẹ nói. - Gu-li-a, xem kia, dì Ma-sa đứng kia, thế mà con không chào dì, chỉ ba hoa những chuyện vớ vẩn đâu đâu.

- Dì Ma-sa thân yêu! - Gu-li-a reo lên và nhảy vội xuống sân ga, quàng hai tay bám lấy cổ mẹ Ê-rích.

- Căn nhà của bác còn chưa chuẩn bị xong, - dì Ma-sa nói. - Lão thợ sơn đánh lừa chúng tôi và đã ba ngày rồi không thấy lão đến. Bác và cháu phải đến ở đằng chúng tôi vậy.

- Hoan hô!- Gu-li-a reo lên. - Bác thợ sơn cừ lắm! Hoan hô!

- Hoan hô! - Ê-rích reo theo còn to hơn.

Và chẳng mấy chốc, căn phòng nhỏ của dì Ma-sa tràn ngập tiếng cười, tiếng nói và cảnh rộn ràng đặc biệt, bao giờ cũng thấy trong những phút đầu tiên của cuộc gặp mặt.

Trên bàn đã bày biện kẹo nho Ác-me-ni, bánh đa và bánh nướng. Những quả đào quá chín thơm ngọt ngào, Trong cốc óng ánh rượu nho đỏ Ê-rê-van.

Còn ở trên bệ cửa sổ duy nhất của căn phòng nhỏ, hai con chuột bạch, mắt hồng, đuôi dài chạy lui chạy tới. Gu-li-a đã kịp chạy đến trường và đưa những con chuột của vườn thú nhà trường về đấy.

Những con chuột chạy đi chạy lại nhẹ nhàng trên bệ cửa sổ. Ê-rích và Gu-li-a cho chúng ăn những mẩu vụn bánh mì, còn bà vú già đặt bé Mi-ca, em của Ê-rích, nằm ngủ, vừa lườm Gu-li-a vừa càu nhàu:

- Đã chật thế này, em bé không lấy gì thở nữa, mà nó còn tha về nhà những đồ bẩn ấy.

- Không vú ạ, chúng nó sạch đấy chứ! - Gu-li-a cam đoan như thế. - Vú trông kìa, chúng nó dễ thương làm sao!

Mẹ cô chỉ xua tay.

- Gu-li-a không thể sống được nếu không có vườn thú của nó. Sống với nó thật là tai họa! Ở Ê-rê-van, những con chó xù to cũng đi theo nó. Bọn trẻ con đều sợ, nhưng Gu-li-a thì yêu chúng tha thiết chẳng khác nào những con chuột kia.

Khi hai bà mẹ ra khỏi nhà, Gu-li-a thì thầm với Ê-rích để vú già không nghe thấy:

- Mình nói với cậu cái này bí mật nhé.

- Chúng ta ra ngoài hành lang, - Ê-rích đề nghị.

Bọn trẻ chạy ra hành lang tối, lối đi vào bếp.

- Mình không biết làm thế nào cả, Ê-rích ạ, - Gu-li-a bắt đầu, - con chuột lang nó ngồi một mình ở trường. Trong số bọn trẻ chẳng đứa nào nghĩ đến việc mang nó về nhà trong mùa hè để trông nom cho nó cả!

- Thế mang về nhà chúng ta, - Ê-rích nói.

Thế vú già? Chỉ mấy con chuột này mà vú đã càu nhàu như thế rồi.

Chúng mình sẽ cho xuống dưới gầm giường, - Ê-rích nghĩ ra.

- Cho ai xuống dưới gầm giường? Vú già ấy à? - Gu-li-a bật cười.

- Chuột lang.

Chuột lang không nuôi dưới gầm giường được. Dưới giường, nó không chịu được. Nó cần không khí và cỏ tươi.

- Lấy cỏ ở đâu được nhỉ? - Ê-rích hỏi. - Mình nghĩ ra rồi! Bên bờ sông Mát-scơ-va cỏ nhiều lắm, bao nhiêu cũng có. Chúng ta đi cắt đi!

Và Ê-rích vụt chạy vào bếp, một phút sau đã chạy ra tay cầm con dao nhà bếp.

- Còn giỏ đựng cỏ? - Gu-li-a nhắc.

- Có thể lấy cái lẵng cậu mang nho về ấy, - Ê-rích trả lời.

Khi vú già đã đặt bé Mi-ca nằm và ngay vú cũng lim dim ngủ, thì Ê-rích và Gu-li-a đã chạy ra khỏi nhà.

Ở ngoài bờ sông, vào những năm đó còn chưa bọc đá hoa cương, cỏ mùa thu đã úa vàng, Ê-rích và Gu-li-a sốt sắng bắt tay vào việc, và chẳng mấy chốc, lẵng đã đầy cỏ.

Khi hai bà mẹ trở về nhà, còn ở phòng ngoài, đã nghe giọng nói giận dữ của vú già:

- Thế này là thế nào, hở? Cái gì lạ thế này, hở? Đến nước này thì phải bỏ nhà mà đi thôi...

- Chuyện gì xảy ra trong ấy? - mẹ Gu-li-a hỏi và mở vội cánh cửa.

Trong góc phòng, một chú chuột lang, lông màu hung hung, đang mệt nhọc nằm thở trên cỏ. Còn Ê-rich va Gu-li-a thì đứng bên cạnh cửa sổ, đầu cúi xuống. Những giọt nước mắt to từ từ lăn trên má Gu-li-a.

- Dì Ma-sa ạ, - Gu-li-a nói và khẩn khoản nhìn mẹ Ê-rích với vẻ tuyệt vọng, - chuột lang sẽ chết ở trường vì đói và buồn đấy!

Nhưng chẳng sự thuyết phục nào có thể làm xiêu lòng những người lớn, làm cho họ tin rằng cần phải để chuột lang ở nhà.

Thế rồi một tay ôm mớ cỏ, một tay bế chuột lang, Gu-li-a đi ra khỏi nhà. Cô ghì nó vào lòng và khóc sụt sùi.

Ê-rích đi theo sau và cố hết sức mình an ủi Gu-li-a...