Trong phòng yên lặng và tối tăm. Mẹ đã che chiếc khăn lụa vào ngọn đèn để bàn; những bức rèm ở các cửa sổ đã được buông xuống.

- Người ốm đâu? - người bác sĩ già lau kính và hỏi.

Mẹ vén chiếc khăn trùm lên cái chụp đèn.

- Thưa bác sĩ, cháu đây ạ. Đấy, bác xem kìa!

Bác sĩ ngồi trên chiếc ghế cạnh giường Gu-li-a.

- Tôi đã biết trước là sẽ như thế này đây, - mẹ vừa tháo khăn bịt trên đầu Gu-li-a ra, vừa than thở. - Bác nghĩ xem tiết trời thu lạnh thế này, mà cháu nó chỉ mặc độc một chiếc áo mỏng đóng phim dưới trời mưa như cầm chĩnh đồ ấy.

- Nhưng mà chúng con chỉ chờ có cơn mưa đó, - Gu-li-a nói. - Lúc đầu cần ánh nắng, còn sau thì lại cần mưa tầm tã thực sự.

Bác sĩ lắc đầu.

- Ừ, cô bé ạ, nghề cháu không nhẹ nhàng đâu. Vất vả lắm.

Và ông cúi xuống Gu-li-a.

- Bác sĩ ạ, bác cắt hộ cháu cái tai đáng nguyền rủa này đi, - bỗng nhiên cô nói quả quyết.

- Để làm gì? - bác sĩ ngạc nhiên hỏi.

- Để không còn cái gì đau nữa!

Bác sĩ phì cười:

- Còn nếu đầu đau, thì cháu cũng sẽ bảo bác cắt đầu đi, phải không? Không được, cô bé thân yêu ạ, bác sẽ để tai lại cho cháu, còn chích tai thì bác sẽ chích. Nhè nhẹ thôi. Cháu đừng sợ.

- Cháu chẳng sợ đâu, - Gu-li-a đáp.

- Thật không? - bác sĩ hỏi. - Để xem!

Sáng sớm, bác sĩ lại đến với cả một va-li dụng cụ.

- Thực cháu không sợ chứ? - nghiêng đầu nhìn Gu-li-a qua cặp kính, ông hỏi. - Có thể là hôm qua vì nóng nảy mà cháu nói khoác thôi? Hôm qua, nhiệt độ cháu nóng thật đấy.

- Cả hôm nay, cháu cũng không sợ, - Gu-li-a nói. - Nhưng bác chích mau lên nhé!

- Chà, cháu hấp tấp quá! - bác sĩ nói và bắt đầu xếp ra chiếc khăn trắng tinh những con dao con sáng loáng và những chiếc kim dài.

Gu-li-a liếc nhìn những vật sáng loáng ấy và nghĩ bụng: «Chỉ có đừng kêu! Đã nói là tôi không sợ, rồi bỗng nhiên kêu vỡ họng ra! Thì thật là xấu hổ...»

- Nào, cháu yêu của bác, - bác sĩ nói và đi đến gần giường tay cầm một vật gì sáng và nhọn, - mẹ sẽ giữ cháu một tí nhé.

- Không cần, - Gu-li-a nói. - Khi nào người khác giữ thì lại càng sợ hơn. Tốt hơn là để tự cháu giữ tay mẹ cháu.

Và cô nắm chặt tay mẹ bằng những ngón tay nóng bỏng vì sốt.

- Nào, thế là xong, - bác sĩ nói.

Gu-li-a thở phào và mờ mắt ra.

Trên tay của mẹ in hằn tất cả những ngón tay của Gu-li-a: năm vết đỏ.

- Lúc nãy con có đau không? - mẹ hỏi.

- Thế mẹ?

Bà mẹ bật cười.

Còn bác sĩ thì nhìn Gu-li-a với một vẻ mặt vừa nghiêm trang, vừa âu yếm.

- Bác phục cháu đấy, thành thực phục đấy! - ông vừa nói vừa bắt đầu xếp vào va-li những kim và dao sáng loáng.

Cuối cùng, khi bác sĩ đi rồi, Gu-li-a nói với mẹ:

- Sao con cảm thấy vui ghê! Chính con cũng không hiểu vì sao, mẹ ạ. Không, à con hiểu. Thứ nhất vì bây giờ con dễ chịu hơn. Thứ hai vì việc chích tai đã qua rồi. Còn thứ ba vì con không kêu. Mẹ biết không, lúc nãy con đau và sợ lắm.

- Mẹ biết, Gu-lênh-ca ạ, - mẹ nói. - Và mẹ cũng biết con mẹ cừ lắm. Thôi, bây giờ cố ngủ đi, sau việc chích tai, con cần nghỉ thật tốt.

- Chẳng phải cố đâu mẹ ạ, - Gu-li-a đáp. - Chưa bao giờ con thấy buồn ngủ ghê gớm như bây giờ. Và mẹ cũng đi nghỉ đi.

Và cô ngủ thiếp rất say.

Thế là bắt đầu khỏi bệnh.

Gu-li-a vừa rửa ráy xong, tươi tỉnh nằm trên giường đệm trắng tinh, sạch sẽ, trong tay cầm cuốn sách. Cô vui thích nhìn ra cửa sổ và theo dõi xem những cây ở ngoài sân dần dần rụng lá như thế nào. Cô vui thích đọc được những điều mới và xem lại những điều cũ, và cảm thấy hình như chưa bao giờ cô hiểu tất cả sâu sắc và rõ ràng như lúc này, còn thơ thì chưa bao giờ cô chóng thuộc như bây giờ.

Các bạn trẻ thường đến thăm cô, mang đến cho cô khi thì những bông hoa cuối mùa, khi thi táo, lê đầu mùa.

Có một bận, Gu-li-a đang nằm dài với cuốn sách của Léc- mông-tốp mở rộng trong tay, cô không đọc mà chỉ lắp đi lắp lại mãi những dòng thơ này:

Vâng, tôi nguyện sẽ suốt đời kiên định,

Như anh, hỡi người bạn thép của tôi…

thì ở phòng ngoài vang lên tiếng chuông rụt rè

Cửa đã mở, nhưng hồi lâu không thấy ai vào phòng. Gu-li-a chi nghe tiếng dặng hắng và tiếng thì thầm ngắt quãng.

- Cái gì ngoài kia đấy? Mẹ ơi, có ai đến thế?

- Mình với Cá mòi đây! Mình với Dâu tây đây! - từ phòng ngoài hai giọng nói trả lời.

- Sao cứ giậm chân tại chỗ thế? - Gu-li-a kêu lên - Các cậu vào đây nhanh lên!

Chúng bước vào và ngồi chung trong một cái ghế cạnh Gu-li-a.

- Nào, các cậu kể đi! Sao lại im thế? Ở vườn Bách thú có gì mới không?

- Chẳng có gì mới cả, - Cá mòi nói. - À, người ta vừa mang đến những con rắn mới. Thuộc miền nhiệt đới.

- Thuộc miền gần nhiệt đới, - Dâu tây chữa lại. - Từ Áp-kha-di đến.

- Bao nhiêu con? - Gu-li-a hỏi.

- Năm mươi tư, - Dâu tây nói.

- Năm mươi sáu, - Cá mòi chữa lại.

- Ừ, thế thì rất nhiều đấy!

- Khá nhiều, - Dâu tây đồng ý.

Gu-li-a ngạc nhiên:

Thế mà các cậu bảo chẳng có gì mới! Nào, còn gì nữa?

- Con sói già chết rồi.

- Thế à! Tiếc thật!

- Nhưng người ta lại mang đến ba con sói con mới. Chúng mình nhận đỡ đầu chúng. Hai con có vẻ hiền lành, còn con thứ ba thì lập tức chạy trốn và cắn chết hai con công.

Gu-li-a ngạc nhiên nhồm dậy.

- Sao thế được?

- Người gác không trông coi đến nơi đến chốn. Người ta đã bắt và nhốt nó lại rồi.

- Ai? Người gác à?

- Con sói con chứ!

- Còn các cậu thì trông coi cái gì?

- Lúc đó chúng mình đang coi rắn.

- Ê, các cậu! Chẳng phải là người đỡ đầu, mà chỉ là những con quạ thôi!

Cá mòi và Dâu tây bẽn lẽn nhìn nhau.

Sau đó, Dâu tây vừa thở vừa mờ cái gói giấy và lôi ra hai sợi lông công.

- Tặng cậu làm kỷ niệm.

Gu-li-a nhìn hai đứa bé có vẻ trách móc.

- Các cậu cứ giữ lấy làm kỷ niệm. Các cậu hãy làm những con quạ cắm lông công vậy! [8]

Hai đứa bé bật cười.

- Chúng mình sẽ nhớ mãi điều ấy. Còn cậu thì cứ cầm đi. Những sợi lông công đẹp làm sao!

Và thật ra, những sợi lông công rất lộng lẫy. Trên một cái lông có một điểm xanh thẫm lẫn vàng ánh, còn trên cái kia thì có một chấm xanh lục.

Sau khi im lặng ngồi rán lại tí nữa, Cá mòi và Dâu tây sửa soạn ra về. Đến cửa, chúng dừng lại.

- À, chút nữa quên! - Cá mòi sực nhớ và nói. - Chúng mình vừa họp hội nghị. Người ta chia tất cả thành ba nhóm: nhóm tiền tiến, nhóm dự bị trở thành tiền tiến và nhóm tụt hậu.

- Thế mình rơi vào đâu? Chắc vào nhóm tụt hậu?

- Không, vào nhóm tiền tiến.

- Nhưng mình ốm kia mà!

- Cái đó không kể. Chúng mình khỏe mạnh, nhưng lại chỉ được vào nhóm dự bị thôi.

- Vì chuyện mấy con công, - Dâu tây nói.

- Vì chuyện con sói con, - Cá mòi chữa lại.

Và chúng ra về.