Ngày này qua ngày khác, thời gian trôi càng nhanh.
Xung quanh là những địa điểm mới tuyệt đẹp và những bạn bè mới thật tốt.
Cùng với các bạn trẻ, Gu-li-a tắm biển, chơi vô-lây trên bãi, đánh quần vợt trên sân, nhặt sỏi trên bờ biển, dùng vợt bắt bươm bướm cho bảo tàng của trại. Bươm bướm ở đây rất kỳ lạ - to, cánh rộng và màu sắc thì không thể tưởng tượng được: sắc đen pha lẫn phấn vàng, sắc trắng tô thêm đường viền xanh lam, màu da cam điểm những chấm xanh thẫm giống hệt như những chấm trên lông công.
Gu-li-a và Ba-ra-sbi bắt được những con đẹp nhất. Cả hai đều chạy rất nhanh và dùng vợt rất khéo.
Một vài ngày sau, khi Gu-li-a và các bạn của mình tập hợp ngoài hiên câu lạc bộ của trại, sau buổi uống trà, thì anh Li-ô-va, trưởng ban phụ trách thiếu nhi, đi vào. Anh nói:
- Ngày mai, chúng ta sẽ hành quân, đi đến tận đỉnh núi Ay-U Đác.
Câu lạc bộ của trại được bố trí trong một ngôi nhà con, trắng và thanh, bốn phía đều có hiên trống bao quanh. Ba phía hiên trông ra vườn hoa, còn phía thứ tư trông ra biển. Ở đây, lúc nào cũng dịu mát và ồn ào: gió thổi vào những tấm màn che bằng vải thô, trông như những cánh buồm.
Trong nhà kê những tủ sách và những tú kính trưng bày đá sỏi, bọ rầy, bươm bướm, thằn lằn và rong bể. Nhưng hầu như không bao giờ trẻ con tập hợp ở đây. Câu lạc bộ thực sự lại ở ngoài hiên kia. Chúng đánh cờ, đọc sách, vẽ báo tường sau những chiếc bàn con trắng kê sát tay vịn của hàng hiên. Nếu ở ngoài biển sóng to, thì luôn luôn phải lấy khăn lau bàn, còn báo tường phải mang sang phía hiên bên kia trông ra vườn.
Bọn trẻ đồng loạt nhảy lên và vây quanh anh Li-ô-va.
- Ngày mai, đúng sáu giờ sáng, - anh nói tiếp, - chúng ta thức dậy.
Và anh dặn dò bọn trẻ phải chuẩn bị cho cuộc hành quân như thế nào.
Sau đó, tất cả chạy tán loạn về lều của mình, chuẩn bị ba-lô và tất cả những cái gì cần thiết cho chuyến đi.
Buổi sáng, đội bốn cùng anh Li-ô-va, chỉ huy trưởng hành quân, và chị Xô-nhi-a, phụ trách đội, lên đường.
Gần tối, những người bộ hành đã đến đỉnh núi Ay-u Đác. Bọn trẻ căng lều vải bạt, nhóm lửa trại, và những đứa trực nhật bắt tay chuẩn bị bữa ăn tối.
Đêm không trăng, tối om và im lặng.
Đống lửa âm i cháy, và lửa bò lan ra bốn phía. Trong giây lát, nó ẩn trong đám khói đen, và sau đó, cùng với tiếng nổ lẹt dẹt, nó lại nhô ra ngoài và bốc lên với những ngọn lửa cao bừng bừng. Tia lửa bay trên khoảng trống giữa rừng giồng như những con đom đóm đỏ.
Yên lặng. Và bỗng nhiên, ở cạnh đâu đây, con cú mèo rúc lên một hồi. Tiếng kêu buồn buồn, có vẻ ngái ngủ, dường như cú đang hỏi điều gì đấy.
- Nó nói gì thế? - Mam-la-cát hỏi.
- Nó hỏi: «Ngủ? Ngủ? » - Gu-li-a nói. —Nhưng không ai trả lời nó cả.
- Không! Ba-ra-sbi lên tiếng. - Nó nói khác kia.
Lập tức Mam-la-cát và Gu-li-a quay lại phía nó, hỏi:
- Thế nó nói gì?
Nó kêu «cú cú nao». Mèo kêu «nao», còn nó thì «cú cú nao».
- Không, mèo kêu «meo», - một đứa nào đó nhận xét.
- Nhưng ở chỗ chúng mình, mèo lại kêu «nao» kia, —. Ba-ra-sbi nói.
Tất cả lại im lặng. Nhưng những cành cây lại vừa cháy vừa nổ răng rắc to hơn, và ngọn lửa bùng lên cao hơn, chiếu sáng mặt bọn trẻ con và những lều trắng thấp thoáng ở xa. Bây giờ lửa chiếu sáng tất cả khoảng trống giữa rừng.
Nhưng quanh đống lửa càng sáng bao nhiêu, thì bóng tối bao bọc bức tường cao của khu rừng rậm rạp, vây quanh khoảng trống, càng dày đặc bấy nhiêu.
Bọn trẻ tự nhiên lo sợ, ngoảnh nhìn phía rừng tối đen như mực đó, và tất cả đều muốn ngồi sát vào nhau, xích lại gần đống lửa.
- Chắc ở trong rừng ban đêm sợ lắm nhỉ, - một cô bé khe khẽ nói.
- Có người thì sợ, mà có người không, một giọng con trai dõng dạc đáp. Và sau một phút im lặng, cũng cái giọng đó lại hỏi: - À, bây giờ có ai vào rừng một mình không nào?
Không ai trả lời nó cả.
- Có thể cho mình đi không? - bỗng nhiên Gu-li-a nhảy lên và hỏi. - Có được không?
Trong đôi mắt cô phản chiếu ánh lửa.
- Để làm gì? Để tỏ ra can đảm ư? - Li-ô-va hỏi.
- Không, không phải thế, - Gu-li-a nói. - Chỉ là để thử mình thôi.
- Không, Gu-li-a! - Li-ô-va quả quyết nói. - Không thể được. Đợt đi nghỉ của các em mới đến chỉ có mấy hôm, các em hoàn toàn không biết nơi này. Trong rừng này có những bụi rậm không đi qua được, có những lùm cỏ và khóm cây gai nhọn và dữ. Như cây mây chẳng hạn.
- Còn có cây gai móc mèo, - Xô-nhi-a, chị phụ trách, người nhỏ nhắn giống như một cô bé, nói thêm.
- Đúng, dúng! - Li-ô-va đáp lại. - Cây đó có cành giống như cẳng thú. Còn trên cẳng có những ngón quắp lại giống như vuốt. Nhưng mà độc nhất là cây lá han. Cây đó nó vừa quào này, vừa cắt này, vừa làm ngứa bỏng này. Và nó còn tiết ra nhựa độc nữa.
- Nếu đụng phải lá han thì sao? Bỏng à?
- Còn sao nữa! Giống như dụng phải cây lá ngứa. Chỉ khác là bị bỏng vì cây lá ngứa, thì chỉ sau một giờ sẽ khỏi thôi, còn bị bỏng do cây kia, một tháng vẫn không khỏi.
Li-ô-va vứt thêm những cành khô vào đống lửa và nói tiếp;
- Nào, các em, sáng mai chúng ta vào rừng, anh sẽ chỉ cho các em tất cả những cây và cỏ ấy. Còn bây giờ, thôi đi ngủ đi... Ban ngày, các em đi nhiều rồi, bây giờ đã đến lúc nghỉ đấy.
Tất cả đứng dậy và đi tản về các lều. Cạnh đống lửa còn lại anh Li-ô-va và chị Xô-nhi-a ngồi trực.
Xung quanh trở nên hoàn toàn yên lặng. Chỉ có trong cỏ, những con dế không ngừng kêu ri rỉ.
- Cả hai ngồi trực làm gì? Cô đi ngủ đi, - Li-ô-va nói. - Và rạng đông thì ra thay phiên cho tôi.
- Thế này có hay hơn không, - Xô-nhi-a hỏi. - Anh đi nằm trước, sau đó lại thay phiên cho tôi, và tôi sẽ ngủ đến sáng.
- Thôi được, - Li-ô-va đồng ý. - Cô đánh thức tôi đúng một giờ sau nhé.
Và Li-ô-va đi ra. Anh nằm ở đằng sau một cái lều, lấy áo vét-tông phủ lên mình.
Xô-nhi-a ngồi lại bên đống lửa một mình. Hoàn toàn yên lặng. Chỉ có những cành cây khô kêu răng rắc trong đống lửa.
Xô-nhi-a nhìn chiếc đồng hồ con của mình. Những kim hình như đứng im một chỗ. Chị đặt đồng hồ lên tai. Không, đồng hồ không đứng, vẫn chạy. Nhưng mà sao chạy chậm thế! Mà xung quanh thì tối om và hiu quạnh làm sao!..
Bỗng nhiên chị nghe phía sau mình có tiếng thì thào. Chị giật mình quay lại. Thì ra là Gu-li-a.
- Chị Xô-nhi-a, - cô nói, - cho em vào rừng nhé! Chỉ đến cửa rừng, rồi quay lại thôi!
- Em đã đánh cược với bọn trẻ phải không? Đánh cá chứ gì? - Xô-nhi-a hỏi.
- Không, không phải vì thế. Em muốn thắng sự sợ hãi...
Và trong đôi mắt cô bé ánh lửa chiếu sáng, Xô-nhi-a nhận thấy lòng quyết tâm sắt đá.
«Mà có lẽ phải rèn luyện cho trẻ con lòng dũng cảm chăng?» - Xô-nhi-a suy nghĩ.
- Anh Li-ô-va sắp dậy rồi, em hãy xin anh ấy.
- Thế bao giờ anh dậy?
- Mười một rưỡi...
- Thế còn lâu! Em chỉ chạy trong nháy mắt và quay lại ngay. Sao, được không, chị?... Em quay lại ngay thôi mà!
Và không đợi trả lời, Gu-li-a ù chạy trên khoảng trong giữa rừng. Cái áo trắng của cô thấp thoáng trong ánh lửa, rồi khuất hẳn trong bóng tối...
Chạy qua khỏi khoáng trống đen cửa rừng, cô ngoái lại nhìn. Ngọn lóa chập chờn đùa vui với cô. Hình như đống lửa vẫy cô bằng những cánh tay đỏ và nói với cô:
«Đừng sợ, mình ở đây! »
Cô đã muốn chạy trở lại, những bỗng có cái gì quất mạnh vào mặt cô.
- Ôi, cái gì thế? - cô thốt lên. - Ai đấy?!
Cô cảm thấy giọng nói của mình như là của ai khác, lạ lắm, chưa nghe bao giờ. Tim cô thắt lại. Cô lấy tay sờ quanh mình và chạm phải cành cây.
«Mình ngốc thật! Lại đi sợ cái cành cây!» - cô suy nghĩ và thì thầm:
- Mình không sợ! Không sợ! Không sợ!
Đứng yên một phút, cô định đi xa hơn, cho đến khi mắt thật quen với bóng tối.
Cô đi theo đường rừng mòn, mở rộng mắt nhìn vào bóng tối dày đặc.
Cô bỗng nhớ lại khi còn bé tí, cô sợ phòng tối, và mẹ thường khuyên cô: «Gu-lênh-ca, tối hoàn toàn không đáng sợ...»
Phải, lúc bấy giờ, bóng tối thực ra không đáng sợ. Nó trùm lên chiếc giường con của cô như một cái màn ấm vậy. Còn bây giờ, ở đây, trong rừng tối om này, bóng tối hoàn toàn khác hẳn. Nó đầy những cái gì lạ lắm, bí mật lắm... Xung quanh hình như là những con quái vật gì đấy. Phải nhìn thật tinh tất cả xung quanh. Phải lấy tay sờ thân cây và cành cây để hiểu rằng chúng không phải là quái vật. Phải nghe thật thính mọi âm thanh của rừng để không hoảng sợ những tiếng rì rào, cọt kẹt, sột soạt...
«Ừ, người ta nói: «Sợ hùm, sợ cả cứt hùm», không phải là vô cớ», - Gu-li-a suy nghĩ.
Và bỗng nhiên cô hiểu rõ do đâu mà có những nhân vật hãi hùng trong các truyện cổ tích, như tinh Mãng xà, quỷ Dạ xoa…
«Ừ, chẳng có quái vật nào hết. Nhưng nếu có con thú nào đấy xông vào mình thì sao?»
Trong đời mình, cô đã trông thấy những con chó sói, những con gấu và hơn nữa đã tự tay mình cho chúng ăn, vuốt ve chúng, nhưng đó là ở vườn Bách thú, chứ không phải ở trong rừng, Và không phải ban đêm, mà là ban ngày. Không, tốt hơn là đừng nghĩ đền điều đó nữa!
«Ngọn lửa nhỏ đỏ có còn cháy không ?» - cô tự hỏi, giống như hồi bé cô thường hỏi mẹ.
Gu-li-a lại ngoái nhìn, nhưng đống lửa không còn chiếu ánh sáng cho cô qua những cành cây nữa.
«Lẽ nào nó đã cháy hết rồi? - Gu-li-a ngẫm nghĩ. —Không, không thể thế được. Chị Xô-nhi-a đang ngồi cạnh đống lửa. Chốc nữa, anh Li-ô-va lại đến. Họ sẽ giữ lửa suốt đêm. Mình đã đi lang thang đến đâu rồi đây? Và bọn của mình ở phía nào nhỉ?»
Đến đây Gu-li-a mới hiểu rằng đã từ lâu cô không còn đi theo con đường mòn nữa. Cô không ngờ rằng mới đi một chốc mà đã đến ngay chỗ rừng rậm như vậy. Cô chạy lao trở lại, thì bỗng có cái gì đấy bíu thật chặt vào vạt váy.
«Cây gai móc mèo!» - Gu-li-a nhớ lại lời của anh Li-ô-va.
Đúng, tất nhiên là nó đấy. Cành nó dang rộng ra, như những cẳng thú tham lam, tựa hồ như muốn bám vào ai đấy. Gu-li-a muốn gỡ váy ra, nhưng những gai nhọn đã đâm vào tay, vào chân cô.
Cô tù binh bé nhỏ kia bị quào chày máu, cố hết sức giật ra để được tự do...
Trong lúc đó, Xô-nhi-a đánh thức Li-ô-va.
- Được, được, ngay bây giờ, - anh lắp bắp nói, nghĩ rằng Xô-nhi-a đánh thức chỉ để anh thay phiên trực cho chị.
Đôi mắt kinh hãi của Xô-nhi-a nhìn anh.
- Có chuyện gì thế?
- Vâng, có chuyện, - chị nói: - Gu-li-a nó đi rồi!
- Đi rồi?! - Và lập tức Li-ô-va vụt đứng dậy. - Đi đâu?
- Vào rừng. Một mình… Ôi, tôi lo quá!
- Thế sao cô lại cho nó đi?!
- Tôi không cho… Có điều là tôi không giữ được nó thôi, - Xô-nhi-a trả lời như gần khóc.
Li-ô-va rút chiếc đèn pin trong túi ra.
- Nó đi về hướng nào?
- Về phía đó! - Xô-nhi-a đưa tay chỉ về phía bên phải.
- Cô ở lại bên đống lửa, tôi đi tìm nó, - Li-ô-va nói.
Và trong chốc lát, anh đã biến mất trong bóng tối.
Xô-nhi-a vứt thêm những cành cây khô vào lửa. Chị có cảm giác như bây giờ rừng tối hơn nữa.
Chị thấy một chấm sáng nho nhỏ bò chầm chậm trong bóng tối. Đó là ánh đèn pin của Li-ô-va. Chắc Lì-ô-va đã giơ đèn cao trên đầu mình.
Thỉnh thoảng chấm sáng chập chờn đó khuất sau những cây, rồi lại hiện ra ở một nơi nào đấy xa hơn, sờ soạng bốn phía và chờn vờn bơi đi xa hơn.
Chẳng mấy chốc, bọn trẻ đã tập hợp quanh đống lửa bừng bừng cháy sang. Có đứa nào đấy, sau khi thức giấc, biết rằng Gu-li-a đã biến mất. Và bằng cách nào đấy không rõ, toàn đội đều đã biết tin ấy.
- Các em, thế là không tốt, - Xô-nhi-a nói. - Thôi thế này nhé: các em nhỏ về giường nằm ngủ, lớn ở lại đây.
- Chúng em tất cả đều lớn! - các đứa bé không hài lòng kêu lên.
Thực ra, chúng chỉ nhỏ tuổi hơn bọn lớn một ít thôi, nhưng bọn lớn thì coi chúng như bé con thật.
- Thôi được, - Xô-nhi-a nói. - Bây giờ các em hãy kéo chăn và áo bông đến đây, không thì các em sẽ cảm lạnh đấy.
Chưa bao giờ ở A-rơ-tếch lửa lại cháy nóng như trong đêm hôm ấy trên đỉnh núi Ay-u Đác.
Bọn trẻ hơ tay trên lửa và nói:
- Đêm kéo dài lắm rồi.
Bọn nhỏ chẳng bao lâu đã ngủ thiếp, cuộn tròn trong chăn, còn bọn lớn vẫn cố chống những mi mắt mệt mỏi nhìn vào rừng. Thật là hãi hùng khi nghĩ rằng ở đâu đó, trong bóng tối, một cô bé hoàn toàn một thân một mình đang lạc trong rừng thẳm, run lẩy bẩy vì lạnh và sợ, mà cô bé đó lại chính là Gu-li-a Cô-rô-li-ô- va, hàng ngày vẫn cùng với tất cả bọn trẻ chơi vô-lây, đánh quần vợt, cưỡi ngựa cùng với Kham-gô-cốp và chèo thuyền rất cừ khi bọn trẻ đi thuyền ra biển.
Và bỗng nhiên Ba-ra-sbi vỗ tay kêu lên:
- Đèn pin! Đèn pin! Đi đến đây! Chắc là họ đấy.
- Đâu? Đâu? - bọn trẻ giật mình choàng dậy.
- Kia kìa!
Từ trong bóng tối, chấm sáng nhỏ chập chờn tiến gần lại...
- Xô-nhi-a! Chị tha lỗi cho em! - Gu-li-a kêu lên và chạy xô tới chị phụ trách.
- Cẩn thận, bỏng đấy! - Xô-nhi-a giận dữ kêu lên và gạt Gu-li-a ra xa đống lửa.
- Em biết, tội em to lắm! - Gu-li-a nói tiếp và quỳ xuống trước Xô-nhi-a. - Nhưng dù sao em vẫn mừng là em không nhát gan. Không, lúc đầu em thấy nhát gan, nhưng rồi từ sự hãi mà trở nên bạo gan. Các bạn có biết, - cô quay lại nói với bọn trẻ đang tò mò nhìn cô từ bốn phía, - mình đã chiến đấu với cây gai móc mèo như thế nào không?
- Thôi được, thôi được, - Li-ô~va ngăn cô lại. - Cái đó thì rõ rồi. Thôi, các em đi ngủ ngay đi. Còn Xô-nhi-a, cô cũng đi nằm đi.
Xô-nhi-a và bọn trẻ đứng dậy và đi về phía các lều trắng đằng xa.
- Chị giận em phải không? - Gu-li-a hỏi. - Phải không, chị Xô-nhi-a?
- Chị giận! —Xô-nhi-a nghiêm khắc nói. - Rất giận! Nhưng dù sao thì em cũng can đảm... chị không như thế được. Chị ngồi bên đống lửa một mình cũng hơi sợ...
Những tiếng kèn đồng đánh thức Gu-li-a dậy. Chạy ra khỏi lều, cô thấy ở tận chân trời, trên mặt biển, mặt trời đỏ rực, tròn như cái đĩa, đã mọc. Ở trên và xung quanh mặt trời tỏa ra những tia sáng chói lọi khắp nền trời. Trong đời mình, Gu-li-a chưa bao giờ thấy được khoảng rộng mênh mông như thế, biển chói lòa như thế, ánh hào quang rực rỡ tưng bừng như thế. Thậm chí trong giây lát, cô nheo mắt lại và hít căng lồng ngực luồng không khí trong lành, phảng phất đượm vừa mùi rừng, vừa mùi biển. Và cô lại thấy rất dễ chịu đến nỗi quên hẳn bao nỗi lo âu, buồn phiền vì cô mà các anh chị phụ trách và các bạn trẻ đã phải chịu đựng.
