Gu-li-a được kết nạp làm đảng viên dự bị. Đối với cô, đó là một sự kiện lớn lao và sung sướng. Cô đọc đi đọc lại nhiều lần bản nhận xét tư cách đạo đức trong chiến đấu mà tiểu đoàn trưởng đã viết về cô khi giới thiệu cô vào Đảng.

«Nữ đoàn viên thanh niên cộng sản Cô-rô-li-ô-va, bằng gương sáng về tinh thần gan dạ và dũng cảm của mình, đã động viên các chiến sĩ ngày càng lập nhiều chiến công mới».

«Phải chăng điều này là viết về mình à?» - Gu-li-a ngạc nhiên nghĩ thầm.

Cô cảm thấy hình như trong những ngày đó, cô bỗng nhiên lớn lên, đã trưởng thành và phải chuẩn bị sẵn sàng đón những thử thách khó khăn hơn. Và lúc bây giờ đang ở vào thời kỳ bước ngoặt, rất căng thằng. Các đơn vị quân ta vừa chôn chân quân địch tại chỗ, vừa chuẩn bị lực lượng cho cuộc tấn công tương lai, cho những trận chiến đấu quyết liệt...

Li-u-đa Ni-ki-ti-na vừa mới băng bó lại cho một nhóm thương binh xong. Cô đang rửa tay ở trong phòng thường trực, thì Gu-li-a bất ngờ hiện ra trên ngưỡng cửa.

- Sao cậu không nghỉ, hở? - Li-u-đa hỏi. - Cậu đã làm việc suốt đêm rồi!

- Cậu biết không, - Gu-li-a trầm ngâm nói, - người ta gọi mình đến ban chỉ huy.

- Để làm gì?

Gu-li-a vứt cái áo lông cộc xuống và ngồi lên chiếc ghế đẩu.

- Biết nói thế nào với cậu đây?... Cậu nhớ không, trong truyện cổ tích về I-li-a Mu-rô-mét có đoạn thế này. I-li-a Mu-rô- mét dừng ngựa trước ngã ba đường và đọc những chữ ghi trên phiến đá trắng: đi theo đường này sẽ giàu có, đi theo đường kia sẽ lấy được vợ, đi theo đường thứ ba...

Gu-li-a không nói hết.

«Sẽ bị giết», - Li-u-đa nhớ ra, nhưng chẳng hiểu vì sao cũng không muốn nói những chữ ấy lên.

- Thế là, - Gu-li-a nói, - mình cũng đang đứng ở giữa ngã ba đường. Người ta cho mình chọn: hoặc làm thư ký ở ban chính trị sư đoàn hoặc đi học ở Mát-scơ-va.

- Còn thứ ba người ta đề nghị gì? - Li-u~đa hỏi. - Con đường thứ ba là con đường nào?

- Người ta không đề nghị gì thêm. Nhưng vấn đề là cả con đường này và con đường kia đều không thích hợp với mình. Lẽ nào với nghị lực của mình, mình lại chịu nổi ngồi lâu làm công tác thư ký? Cậu cứ nghĩ mà xem. Còn đi Mát-scơ-va thì mình không muốn. Thực ra mình rất muốn, và muốn đến mức không thế nói với cậu được rằng mình sẽ sung sướng thế nào, nếu được thấy lại Mát-scơ-va, được gặp bố mình... Mình cũng muốn học. Đã bao lâu rồi mình chẳng cầm cuốn sách trong tay. Và nói chung, chỉ một chữ «Mát-scơ-va», tự cậu cũng hiểu đấy, đối với mình có nghĩa như thế nào. Nhưng mình không thể bỏ nơi này mà đi được.

Và Gu-li-a bước từ góc này đến góc kia trong phòng trực, say sưa thuyết phục Li-u-đa rang cô không đủ sức xa lìa những con người mà cô đã cùng họ vượt qua lửa và nước - đúng với nghĩa đen của những chữ đó, - rằng cô không thể về hậu phương chính khi mà trung đoàn của họ và cả sư đoàn đang chuẩn bị những trận chiến đấu ác liệt nhất.

Li-u-đa không nói gì cả, nhưng bất giác cô nghĩ thầm:

«Thế nghĩa là, con đường thứ ba...»

Và cô thấy sợ hãi vì những chữ đó.

«Ôi, vì sao nó lại nhớ đến I-li-a Mu-rô-mét đề làm gì!»

Li-u-đa bực dọc lắc đầu và nói với một giọng vui vẻ để làm át nỗi lo âu bất ngờ:

- Thế nghĩa là cậu quyết định ở lại với chúng mình chứ gì? Thế được, chúng mình sẽ coi như cậu đã từ Mát-scơ-va trở về đây. Tối nay, nếu yên lặng, thì chúng mình sẽ ăn mừng ngày cậu trở lại. Chúng mình sẽ mở đồ hộp. Sẽ gọi thêm các đồng chí Pơ- lốt-ni-cốp, Tốp-lin, sẽ hát nữa, được chứ?

- Được, - Gu-li-a nói, và mắt cô trở nên vui vẻ, hầu như là tinh nghịch. - Li-u-đa, cậu biết không, cái khó nhất trên đời này là lựa chọn. Còn khi đã lựa chọn rồi, thi mọi việc tiếp theo sẽ dễ thôi.