Ngồi sưởi bên lò, Gu-li-a đọc lại những thư vừa nhận được. Một cái từ mặt trận gửi đến, của Ê-rích, cái khác của gia đình, rất ân cần, đầy những tin tức thân thiết và hòa bình đủ loại: Nhím Con đã giấu cái thìa uống nước chè trong chiếc giày ống bằng da của ai đấy, dìm chiếc giày trong chậu nước, đánh nhau với một chú bé hàng xóm, lớn hơn nó những hai tháng.

Gu-li-a giữ chiếc ảnh con bé tí trong lòng bàn tay hồi lâu.

- Nhím Con của tôi, nó lớn thế này rồi đây! Không phải con thơ nữa, mà đã là một chú bé thật sự rồi!

Và cô hình dung cái sân ở U-pha, phủ đầy tuyết và Nhím Con của cô mặc chiếc áo lông bù xù đang lấy chân đẩy chiếc xe trượt tuyết đi.

Ê-rích viết cho cô vẻn vẹn chỉ mấy dòng. Rõ ràng là anh ấy bận lắm. Anh gửi số hiệu hòm thư của mình và hứa sẽ viết nữa, nếu lại được cầm bút chì và mảnh giấy trong tay.

Bức thư ấy, Gu-li-a hiểu từng chữ, từng nét. Giá cô biết được địa chỉ Ê-rích trước khi anh ta tìm được địa chỉ của cô ngoài mặt trận, thì cô đã viết cho anh bức thư cũng giống như thế.

Trên chiếc bàn con của phòng trực còn có một phong bì khác. Chẳng rõ nét chữ của trẻ con hay của người già đã đề trên phong bì tên A-xi-a.

Nó đây rồi, bức thư từ nông trang ở U-pha đã bao lâu mong đợi. Mong sao A-xi-a đến chong chóng...

Cuối cùng, cánh cửa mở ra. A-xi-a đi vào, toàn thân phủ đầy những hoa tuyết. Những ngón tay lạnh tím của cô khó nhọc lắm mới cởi được cổ áo lông cộc.

- Ngồi xuống nhanh cạnh lò, - Gu-li-a nói. - Cậu sưởi đi... Thế nào, cậu thấy dễ chịu không?

- Dễ chịu!

- Thế thì bây giờ sẽ còn dễ chịu hơn nữa!

Và Gu-li-a đặt lên đùi bạn chiếc phong bì con.

- Của người nhà mình! —A-xi-a thì thầm nói. Mấp máy môi và lúc lắc đầu, cô đọc bức thư ấy hồi lâu.

- Thế nào? - Gu-li-a hỏi.

- Viết rằng ở nhà bây giờ đều bình yên, - A-xi-a lấy hơi nói. - Chỗ ở đã thu xếp xong. Sống cũng tạm được... Em gái được nhận làm kế toán, mẹ khâu. Và ở nhà đã nhận được bưu thiếp của anh mình, thế là còn sống.

A-xi-a áp bức thư vào má và bật cười:

- Ôi, mình mừng quá!

- Đấy, mình đã nói với cậu mà...

- Các cậu, thế còn mình hôm nay chẳng có gì cả à? —Li-u-đa vào phòng trực thấy ngay thư trong tay các bạn, cô hỏi.

- Mai cậu sẽ có, - Gu-li-a đáp. - Linh tính mình báo thế.

- Được, để xem, miễn là mình có thư! Không thì trông các cậu mình thèm lắm. Kìa, hôm nay các câu vui thế kia! Thôi, nếu mình không có tin, thì các cậu kể lại cho mình nghe về tin của các cậu vậy.

Và cả ba cô gái, ngồi bên lò sưởi, bắt đầu đọc lại thư nhà.

Trời đã xế chiều, và tưởng như ngày sẽ trôi qua yên tĩnh, không có trận đánh nào, thì bỗng nhiên, ở đâu đấy, bất ngờ hàng loạt liên thanh nổ vang lên, tiểu liên kêu tặc tặc. Lại bắt đầu bắn nhau.

Theo lệnh báo động chiến đấu, Gu-li-a và A-xi-a đứng dậy, mặc áo, choàng vào vai chiếc túi dết cứu thương và ra khỏi nhà hầm.

Đến gần tối, cuộc chiến đấu dịu đi.

Chiếc xe quân y chạy qua thào nguyên trắng xóa vì sương muối, tạt qua các công sự và chiến hào. Những người cứu thương kéo cáng ra khỏi xe. Li-u-đa mặc chiếc áo bờ-lu trắng choàng trên áo ca-pốt chạy ra đón thương binh. Ngay từ xa, cô đã nghe giọng nói của Gu-li-a:

- Cẩn thận, cẩn thận, đừng lắc mạnh!

Chiếc cáng nhè nhẹ lắc lư và tiến về phía bậc thềm. Theo thói quen, Li-u-đa cúi xuống nhìn bộ mặt tái nhợt của người thương binh.

- A-xi-a!

Gu-li-a im lặng gật đầu với cô.

- Thế nào có nặng không.

- Hừm... - Gu-li-a ngậm miệng trả lời.

Hai cô không nói thêm gì với nhau nữa. Cần phải làm những công việc thường ngày: tiếp nhận và băng bó thương binh. Và lúc đó, bác sĩ phẫu thuật của tiểu đoàn quân y đang mổ cho A-xi-a. Không thể chậm trễ vì tình hình rất nghiêm trọng.

Việc mổ xẻ đã xong. A-xi-a nằm yên trên giường không cử động. Gu-li-a và Li-u-đa nhìn mãi không rời mắt khỏi bộ mặt gầy đét, đôi mắt to sáng ngời của bạn.

- Các cậu ơi, - A-xi-a khó nhọc lắm mới nói được nên lời và đưa lưỡi liếm cặp môi khô, - họ bảo thế nào? Mình thoát chết chứ?

- Ừ, tất nhiên! - Gu-li-a đáp một cách bình tĩnh và tin tưởng.

A-xi-a đưa mắt lờ đờ nhìn Gu-li-a.

- Đúng, đúng, A-xi-a thân yêu! Không còn gì nguy hiểm nữa. A-xi-a của chúng mình cừ thật! Bác sĩ bảo cậu là anh hùng đấy!

A-xi-a hơi nhếch mép mỉm cười.

- Không, mình không phải là anh hùng... Mình chỉ chịu đựng...

- Chính đó là anh hùng thật sự rồi!

Gu-li-a thoáng thấy sự cử động nhỏ của lông mi A-xi~a nên cúi xuống bạn.

—A-xi-a! Cái gì thế?

- Mình rất muốn sống, sống với các bạn! Chính mình suốt thời gian qua đã sống với các bạn! - A-xi-a nói rất khẽ, hầu như không nghe tiếng. - Nhưng nếu mình chết...

- A-xi-a yêu quý, đừng nghĩ thế, - Gu-li-a ngắt lời bạn. - Cậu cứ nằm yên, đừng nhúc nhích.

- Thế Li-u-đa đâu? - A-xi-a hỏi.

Nhưng cạnh giường không còn Li-u-đa nữa. Cô không chịu nổi và đã chạy ra sau cánh cửa đứng khóc.

- Nó đi lấy thuốc! - Gu-li-a nói không chút ngập ngừng.

- Bảo nó trở lại, nhanh lên! - A-xi-a thều thào.

Và thực ra thì Li-u-đa trở vào ngay, nhưng A-xi-a không còn được nhìn thấy bạn nữa.

A-xi-a ú ớ nói cái gì đấy không rõ ràng: khi thì bảo trộn than trong lò sưởi, khi thì gọi tên những người nào đấy không quen biết, khi thì gọi mẹ. Rồi cô hoàn toàn im lặng. Gu-li-a và Li-u-đa lần lượt ngồi trực cạnh giường bạn. Và sáng tinh sương, sau khi lấy tấm vải đắp kín thi hài A-xi-a, hai cô lặng lẽ đi ra ngoài trời băng tuyết.

Ở đâu đấy, những cỗ đại bác nặng nề rống lên ầm ầm. Một ngày mới trong chiến tranh lại bắt đầu.

- Thế là A-xi-a của chúng ta không còn nữa... - Li-u-đa nói và lấy bao tay lau gò má ướt đẫm.

- Sao lại không còn? - Gu-li-a nghiêm mặt và thậm chí giận dữ ngắt lời bạn. - Phải biết nhớ! Nhớ tất cả: nhớ mỗi một lời nói, mỗi một cử động, mỗi một tiếng rên... A-xi-a đã hiến thân cho mảnh đất này, cho chúng ta, cho cuộc sống... Thế mà cậu bảo rằng nó không còn nữa!

Li-u-đa ngạc nhiên nhìn Gu-li-a.

Đó là sự thật, - cô rụt rè nói. - Nhưng dù sao...

- Dù sao thế nào thì tự mình biết rồi!..

Và lấy bàn che mắt, Gu-li-a vội chạy trên tuyết kêu lạo xạo đến nhà hầm.