- Gu-li-a, người đưa thư lại đến đấy! - Phơ-rô-xi-a nói khi Gu-li-a vừa trở về nhà. - Này, cầm lấy.

Và thím chìa cho Gu-li-a chiếc phong bì nhỏ phồng căng. Trên đó, nhưng nét chữ còng quèo, hoàn toàn như nét chữ trẻ con viết: «Thư riêng gửi Gu-li-a».

Thư đó của Na-đi-a.

«Gu-li-a thân mến, - nó viết, - cậu đừng nghĩ rằng mình điên hay là nhiệt độ mình lên đến 40 rồi. Mình đã quyết định không thi và lưu lại học năm thứ hai».

Gu-li-a nhếch mép cười:

«Đã quyết định»... Cái Na-đi-a này nữa! Có thể nghĩ rằng mọi người chỉ chờ quyết định của nó mà thôi!»

Và Gu-li-a lại đọc tiếp:

«Tuy thế, vẫn chưa hoàn toàn quyết định. Trước hết, mình muốn hỏi ý kiến cậu. Chính vì cậu là người bạn gái duy nhất của mình, và ngoài cậu ra, mình không còn ai hết, chẳng còn ai hết. Mình không thể nói với bà mình về điều đó. Và nói chung, đã bốn hôm rồi mình chẳng nói chuyện gì với bà nữa. Tất nhiên, bà nghĩ rằng mình chỉ là đứa lười biếng không muốn học trong mùa hè. Mình với bà đã xảy điều qua tiếng lại nhiều quá rồi vì những môn thi không may của mình. Mà nếu mình nói với bà là mình tự ý quyết định lưu lại học năm thứ hai rồi, thì hoàn toàn không xong. Mình hình dung được cảnh om sòm sẽ xảy đến ở nhà mình!!! Tốt hơn là đề đến mùa thu sẽ nói điều đó, lúc đó thì đã muộn rồi...

Mình ở đây lúc nào cũng buồn. Ở biệt thự đây rất chán. Địa điểm thì kinh khủng. Mình chẳng biết những người nghỉ họ tìm thấy cái gì thích thú trong rừng và con sông ở đây. Chẳng có cái gì đặc biệt cả. Thời tiết quả thật là rất tuyệt, nhưng nóng không chịu được. Chỉ có chiều tối thì còn khá một chút, khi trên trời sao mọc đầy và xung quanh im lặng như tờ. Gu-li-a, cậu biết không, do buồn quá thậm chí mình cũng bắt đầu làm thơ đấy - vần gieo cũng được. Cậu đọc đi và viết cho mình biết về ý kiến của cậu.

Thân tặng Gu-li-a C.

Tôi nhớ mãi phút tuyệt vời,

(dòng này mình mượn của Léc-mông-tốp, còn sau là của mình)

Cầm tay bạn quý dạo chơi khắp vùng.

Xung quanh chim hót vui mừng,

Muôn sao lấp lánh tưng bừng trời xanh,

Vầng trăng khuyết giữa mông mênh,

Từ cao nhìn xuống long lanh sáng ngời.

Dưới chân sóng biển đổ hồi,

Bạn, tôi, hai đứa mải ngồi lặng thinh.

Giờ đây, trơ trọi buồn tênh,

Với trang sách mở, một mình bên sông.

Bạn thân xa có biết không,

Để tôi cô quạnh trong lòng ngẩn ngơ...

Đúng thế đấy, Gu-li-a ạ. Mình ở đây thật là một mình (tất nhiên, nếu không kể đến bà mình). Buồn kinh khủng. Người quen chẳng có ma nào. Xung quanh toàn là những người nghi thế nào ấy, với lũ trẻ con bé tí. Thậm chí muốn diện áo dài mới cũng chẳng biết mặc đi đâu cả. Bố chỉ đến vào ngày nghỉ. Còn bà thì độc chỉ lo lắng một việc: nấu ăn. Hình như ở trên đời này chằng còn những vui thú tinh thần nào nữa. Ở biệt thự đây, hoàn toàn chằng có gì để làm cả.

Nếu không có cái áo mà mình bắt đầu đan cho mình, thì đến chết buồn mất. (Đó sẽ hoàn toàn là một cái áo len kiểu nước ngoài đấy nhé! Hình tam giác đỏ, hình tam giác xanh, còn tay áo đỏ, cổ tay xanh. Trông hay đáo để. Khi nào đan chán thì mình giúi áo cho bà. Bà càu nhàu một tí nhưng rồi vẫn đan).

Gu-li-a, cậu biết không, mình nghĩ rằng lưu lại học năm thứ hai ở lớp chín nói chung cũng có ý nghĩa đấy chứ, vì rằng dù thế nào thì mình cũng chẳng thi nổi. Ngoài ra, mình sẽ học dễ dàng hơn và sẽ có thì giờ để đọc. Mình sẽ đọc tất cả các tác giả cổ điển và một số sách khoa học. Cậu hãy viết cho mình về cuộc sống của cậu. Cậu hạnh phúc thật, mình nghe tin cậu nhào lộn từ cầu nhảy và đạt kỷ lục, chẳng như mình không may đang phải rục xác ở cái xó biệt thự này.

Nhà mình ở đây có rất nhiều hoa. Chiều tồi hoa thơm ngào ngạt thật là tuyệt trần, giá không có muỗi...

Mình chờ thư của cậu như nắng hạn chờ mưa... Hôn cậu thật chặt.

Người bạn yêu mến cậu, Na-đi-a».

Đọc xong, Gu-li-a cười rộ lên.

«Cái Na-đi-a này nữa! - cô nghĩ bụng. - «Lưu lại học năm thứ hai ở lớp chín nói chung cũng có ý nghĩa đấy chứ». Thôi, mặc nó, cứ để cho nó lưu lại! Phải đưa cho Mi-ra xem thư này mới được, nó sẽ cười vỡ bụng».

Gu-li-a gọi điện thoại cho Mi-ra.

- Cậu đến ngay nhé. Việc hỏa tốc.

Chưa đầy nửa giờ sau, Mi-ra đã có mặt.

Mời bạn ngồi trên đi-văng, Gu-li-a đưa thư của Na-đi-a cho Mi-ra xem.

Mi-ra đưa tờ giấy lên sát tận mắt. Lúc đầu, cô im lặng đọc một cách nghiêm trang, hơi cau mày, rồi bỗng nhiên ngả người trên đi-văng, cười sặc sụa.

- Cậu biết không? - chùi nước mắt, Mi-ra nói. - Theo mình, trên trần gian này chẳng còn ai khôn ngoan hơn cái Na-đi-a của cậu nữa! Tất nhiên, nếu không thể lên lớp mười được, thì chỉ còn có cách lưu lại học năm thứ hai ở lớp chín. Thế cậu sẽ trả lời cho nó thế nào? Nó chả đang chờ thư trả lời của cậu như nắng hạn chờ mưa cơ mà.

- Mình sẽ trả lời thế này: «Thôi, đừng làm khổ cái tâm hồn của cậu, cậu cứ tụt xuống vực thẳm! Nếu cậu không thể lên lớp được, thì cứ ở lại vậy».

- Còn về bài thơ, cậu sẽ viết gì?

- Mình sẽ khuyên nó đọc các tác phẩm cổ điển để biết rằng mình xoáy thơ của ai. Chứ không thì xoáy thơ của Pu-sơ-kin, lại bảo rằng của Léc-mông-tốp!..

Mãi đến mùa thu, khi năm học bắt đầu, Gu-li-a mới gặp lại Na-đi-a. Hai cô gặp nhau trong hành lang trường giữa giờ giải trí. Na-đi-a biết điều đã lưu lại học năm thứ hai và bây giờ hai cô học khác lớp nhau.

- Này Cô-rô-li-ô-va, - nó nói với Gu-li-a một cách khô khan, - mình cần nói chuyện với cậu... Tay đôi thôi!

- Ừ, thì chúng ta lại chỗ cửa sổ đi, - Gu-li-a đề nghị. - Ở đấy tha hồ mà tay đôi.

Hai cô ngồi trên bệ cửa sổ. Na-đi-a lặng im.

- Thế nào? - Gu-li-a hỏi.

- Lẽ nào tự cậu không hiểu được sao?.. - Na-đi-a nói.

- Mình còn chưa hiểu thật.

- Đến thế thì chúng ta chẳng còn gì để nói chuyện nữa!

- Na-đi-a nói dằn từng chữ và quay ra phía khác.

- Na-đi-a. Thôi đi, đừng đóng kịch nữa! Nếu muốn nói gì thì cứ nói đi.

- Na-đi-a quay phắt lại với Gu-li-a.

- Đừng đóng kịch à? Được! Cậu chẳng biết làm một người bạn tốt. Mình không bao giờ, không bao giờ nghĩ rằng tình bạn của chúng mình lại chấm dứt như thế. Hừm! Nó ở lớp mười, còn mình ở lớp chín... Thế thì giữa chúng mình còn có thể có cái gì đáng quan tâm chung được nữa?... Suốt giờ giải trí, cậu toàn khi thì đi với Khô-lô-đô-va, khi thi với A-ga-ni-an, khi thì với Su¬ra Giu-cốp, còn đối với mình thì chằng mảy may chú ý... Như tuồng là mình đã chết rồi! Mà cả đối với người chết, bạn bè cũng mang hoa đến mộ chứ...

Na-đi-a rơm rớm nước mắt. Nó nói tiếp:

- Mình bao giờ cũng nghĩ rằng tình bạn là tình bạn thực! Dù cậu ở trên Bắc cực còn mình ở Nam cực đi nữa, cũng kết bạn được kia mà. Thế thì cái gì chia rẽ giữa mình và cậu? Một bức tường thôi.

- Không, - Gu-li-a nói nghiêm trang và khe khẽ. - Không phải chỉ một bức tường.

- Thế hai à?

- Nhiều hơn. Na-đi-a, cậu hiểu không, đây nhé mình với cậu ngồi trên bệ cửa sổ suốt mười phút rồi, mà chẳng có chuyện gì để nói cả. Chẳng thỏa thuận với nhau được cái gì cả... Nào là Khô-lô- đô-va, nào là A-ga-ni-an, nào là Bắc cực, nào là Nam-cực - nói những cái vặt vãnh ấy làm quái gì! Mình với cậu chẳng phải còn là bé con nữa, để cùng nhau nghịch đất, nghịch cát nữa. Mà là những con người gần lớn rồi, thế mà cứ tát bùn sang ao chẳng để làm gì cả. Không, mình biết kết bạn chứ, cậu nói không đúng đâu!..

- Với cái Mi-ra đen như cột nhà cháy ấy, có phải không?

- Ừ, với Mi-ra. Mình yêu mến và tôn trọng nó.

- Chỉ vì nó mê tít cậu thôi. Một điều: «Gu-li-a, cậu có tài», hai điều: «Gu-li-a, cậu thiên tài». Mà cậu cũng chỉ cần thế thôi. Cậu không thích nghe sự thật. Mình thì thế này này: mình nghĩ gì mình cứ nói toạc móng heo thẳng vào mặt!.. Có thể những điều mình nói với cậu bây giờ hơi thô đấy...

- Nếu nói cho cùng, thì không thô nhưng mà ngốc! - Gu-li-a tụt từ trên bậc cửa sổ xuống và nói. - Mình chẳng muốn giải thích gì thêm với cậu nữa.

- Cậu hãy chuyển lời chào và hãy hôn cái cô Gác-ben của cậu! - Na-đi-a kêu với theo Gu-li-a.

Gu-li-a ngoái cổ nhìn nó qua vai mình và chỉ nhếch mép cười.

- Đấy, cậu thật là thiên tài, Na-đi-a ạ, - cô nói. - Thiên tài chân chính!

Hai ngày sau, Gu-li-a nhận được một bức thư qua bưu điện thành phố.

«Gu-li-a! - Na-đi-a viết. - Sau hai đêm vừa qua, mình suy nghĩ lại rất nhiều. Chúng ta cần nói chuyện tay đôi với nhau một lần nữa. Ngày mai, vào giờ giải trí, mình sẽ ra cầu thang và sẽ chờ. Cậu không biết mình khổ tâm như thế nào. Na-đi-a trung thành với cậu và yêu mến cậu».

Phía dưới có ghi thêm: «Cậu đừng đưa thư này cho Mi-ra. Nó sẽ không cho cậu đi đâu... Và nói chung, cậu đừng tin nó! Giá cậu biết được tất cả về nó nhỉ...»

Bức thư thật là lố bịch và khó chịu, nhưng dù sao Gu-li-a cũng định ra cầu thang. Từ chối nói chuyện với bạn cũ kể ra cũng hơi bất tiện.

Chuông vừa mới reo, Gu-li-a đã ra đầu cầu thang và nhìn quanh Chưa có ai cả. Cô đi xuống thấp hơn và thấy Na-đi-a với mấy cô bé cùng lớp đang xúm quanh nó.

Na-đi-a ngồi trên bậc thang chân không giày, chỉ đi bít tất dài, nó đang khoe với các cô gái đôi giày mới của nó, đôi giày sơn có trang điểm một cái tua đặc biệt gì đấy.

- Trông đây này, trông đây này! - Na-đi-a say sưa nói. - Sơn này chẳng bao giờ bị nẻ cả đấy nhé, dù đi vào nước cũng thế thôi, còn gót thì kiểu cái cốc con đấy!

Bọn con gái xem giày, còn Na-đi-a nói tiếp:

- Mê ly thật, đúng không? Đấy là bố mình đi công tác mang về đấy. Nào, đưa giày đây cho mình. Người ta đang đợi mình ở trên kia.

Nhưng không còn ai đợi nó ở trên cả. Gu-li-a đã quay trờ lại hành lang từ lâu rồi, để không làm phiền Na-đi-a đang khoe khoang đôi giày mới và khổ tâm với những buồn phiền cũ của mình.