Nửa năm trôi qua.

Ở những nơi đã nổ ra những trận chiến đấu ác liệt chưa từng thấy trong lịch sử chiến tranh, bây giờ đây đã bắt đầu im lặng. Mặt đất ầm ầm, rung động sau mỗi một loạt súng trong thời gian chiến đấu, dường như tự nó cũng thấy đau, bây giờ đây dã dịu hẳn lại.

Mùa xuân đã đến. Những thảo nguyên bị đào lởm chởm những khe, chạy dài giữa sông Vôn-ga và sông Đông, đã được phủ một lớp cỏ non màu xanh. Khắp nơi nhìn đâu cũng thấy ngổn ngang những xe vận tải đổ nát, những cánh máy bay cong queo, những chiếc xe cháy dở bị lật ngược.

Trên bờ sông Đông, trong một ấp nhỏ nhắn và tĩnh mịch, một tấm bia được dựng lên. Trên đỉnh óng ánh một ngôi sao bằng kim loại. Đi đến gần bia, mọi người chăm chú đọc những chữ viết trên đó. Nhưng dù không có những chữ viết, thì người ta cũng biết ai là người đang yên nghỉ ở dưới bia kia rồi.

Sư đoàn đã chiến đấu ở đây để giành từng tấc đất, bây giờ đã đi xa khỏi nơi này. Nhưng vinh quang của Gu-li-a, của tất cả những anh hùng đã ngã xuống trên mảnh đất này, thì không rời khỏi nơi đây.

Một buổi tối mùa xuân ẩm áp. Trung sĩ Khô-ma Ô-nhi-sen-cô, người U-cơ-ren, đang ngồi giữa đám chiến sĩ và dân ấp, anh hút tẩu thuốc và khoan thai kể chuyện:

- Lúc đó có một cô gái tóc vàng ở sư đoàn bạn. Cô ấy chẳng biết sợ là quái gì cả. Có một bận, bọn Đức thấy thế này: đơn vị quân ta ào ạt lao vào chiến đấu. Mà đi ở phía trước là cô gái ấy, toàn thân rực lửa. Cô xông đến công sự quân Đức mà mình không bị cháy. Cô chiếm công sự xong, lại tiến lên nữa. Tên cô ấy hình như là Cô-rô-li-ô-va hay là Cô-rô-len-cô hay cũng có thể là Cô- rôn.

- Thế chính mắt anh thấy à? - trong bóng tối, một giọng đàn bà hồi hộp, cảm động hỏi.

Tôi thì không thấy, nhưng nghe người ta nói. Ai cũng nói đến cô ấy cả

Khô-ma lặng yên một lúc, hút vài hơi, rồi chậm rãi nói thêm: Cô gái ấy hát rất hay. Khi bọn Đức nghe bài hát «Ca-ti-u- sa», thì lập tức nã súng để không ai nghe được. Nhưng làm sao có thể át được tiếng của «ca-ti-u-sa», khi nó rền vang khắp tiền tuyến?

Khô-ma hút xong tẩu thuốc, đứng dậy và ra đi. Anh không ngờ rằng người đàn bà đã hồi hộp hồi anh về «cô gái tóc vàng» lại chính là mẹ cô. Bà đến đây để gặp những người quen biết Gu-li-a, để nghe kể về con của mình, dù chỉ là một lời...