Thời kỳ băng tuyết đầu tiên đã bắt đầu. Những đồi gò và thung lũng đen bị mưa giội ướt đã trở nên trắng xóa vì sương muối.
Ngoài mặt trận, lúc đó còn đang tạm yên.
Trở về từ tảng sáng, sau chuyến trinh sát đầu tiên mà cô xin đi, Gu-li-a ngồi sưởi bên lò, uống nước chè nóng (tất cả đều do A-xi-a đã cẩn thận chuẩn bị sẵn) và đi nằm. A-xi-a đắp cho cô chiếc áo lông cộc.
- A-xi-a ạ, tất cả những cái đó chẳng có gì đáng sợ lắm, - Gu-li-a nói và duỗi mình vì mệt nhọc và vì hơi ấm dễ chịu. - Chỉ đáng sợ khi bỗng nhiên mình nghe thấy giọng nói. Mình đang bò trên mặt đất, xung quanh không có ai, và bỗng nhiên cái giọng nói như chó sủa ấy! Bọn phát-xít! Lúc đấy thì mới thật là khó chịu... Dù mình biết rằng bên cạnh mình còn những chiến sĩ trinh sát khác, chứ không phải chỉ một mình đi trinh sát, nhưng dù sao cũng rợn tóc gáy.
Và Gu-li-a bắt đầu kể lại chuyện xảy ra đêm nay một cách lộn xộn, thỉnh thoảng trong lúc mơ mơ màng màng, cô quên cả những chữ đang nói dở dang.
Nghe Gu-li-a kể, A-xi-a nghĩ bụng: «Sao lại thế nhỉ? Hai đứa cùng sống với nhau, tất cả cùng cảm nghĩ như nhau, mà lại khác nhau như thế này? Mình thì chẳng bao giờ đi trinh sát! Không, mình sẽ đi, tất nhiên, nếu người ta phái đi, chứ tự mình chẳng xin đi... Chỉ nghỉ một điều là lỡ bọn Đức bắt sống...»
- A-xi-a, cậu không nghe mình rồi! - Gu-li-a nói, - Thế mà mình thì cố gắng nói... Thôi, nếu thế thì mình ngủ đây.
Cô nằm quay mặt vào bức tường giá lạnh của nhà hầm, và ngay lập tức A-xi-a đã nghe hơi thở bình thản và đều đặn của Gu-li-a. A-xi-a ngồi dưới chân cô, không cử động vì sợ đánh thức người bạn gái của mình. Nhưng sự lo ngại của A-xi-a không có căn cứ. Suốt ngày đêm, ở sau hậu địch, Gu-li-a không hề chợp mắt, nên bây giờ, cô nằm ngủ một mạch ngon lành gần một ngày một đêm.
- A-xi-a chốc chốc lại chạy vào xem Gu-li-a đã thức dậy chưa, nhưng Gu-li-a vẫn nằm nguyên như lúc đặt mình xuống: mặt quay vào tường, gối đầu trên tay. A-xi-a áy náy cho bạn: hay là Gu-li-a ốm? Nhưng bây giờ A-xi-a còn lo lắng hơn nữa cho số phận của hai chú bé. Xa-sa và Gơ-ri-sa tự xin đi làm nhiệm vụ, và khoác trên mình bộ áo quần cũ, chúng đi điều tra tuyến phòng ngự của bọn Đức. Nhiều lần người ta đã nghiêm nghị ra lệnh cho chúng rằng không được sờ mó vào bất cứ cái gì, phải cẩn thận phòng mìn, nhưng nào ai biết được cái gì có thể xảy ra với chúng nó...
Còn Gu-li-a thì cứ ngủ, ngủ mãi. Đến đêm thứ hai, cô mới bừng mắt dậy.
- Chà, mình ngủ say quá! Ít nhất cũng ngủ được hai giờ rồi! - Gu-li-a duỗi mình và nói. - A-xi-a, cậu đấy, hở?
A-xi-a cúi xuống bạn:
- Ngủ đã rồi chứ?
- Ôi, ngủ đã đời! Suốt đời có lẽ không còn muốn ngủ nữa. Thế bây giờ là ngày hay đêm?
- Đêm, Gu-lênh-ca ạ!
- Đêm thế nào?
- Đêm như thường thôi.
- Mình chẳng hiểu gì cả, - Gu-li-a nói. - Còn là ngày hôm nay hay đã ngày mai rồi?
- Gần đến ngày mai rồi, - A-xi-a phì cười. - Cậu ngủ suốt một ngày và gần cả đêm đấy. Sắp sáng rồi.
- Thế sao cậu không nằm ngủ?
- Mình lo cho cậu quá...
Hai cô bạn ngồi bên lò sưởi. Gu-li-a hiểu rằng A-xi-a đã vì cô mà giữ lửa suốt đêm và hâm nóng thức ăn tối trong cái cà-mèn.
- Cậu biết không, - Gu-li-a vừa lấy thìa thiếc múc canh rau nóng trong cà-mèn vừa nói, - bây giờ mình cảm thấy mọi việc xảy ra đều như chuyện nằm mơ ấy. Thảo nguyên ấy, cái ấp, tên lính gác Đức mà chúng mình giết...
- Thà mình đọc những điều đó trong sách còn hơn, - A-xi-a nói, - hay xem chiếu bóng lại càng tốt hơn nữa. Còn tự mình thì mình sợ, mình chẳng như cậu được.
Gu-li-a bật cười.
—A-xi-a, cậu hoàn toàn như cô bé con ấy. Thế cậu ra tiền tuyến để làm gì?
- Để làm gì à? - A-xi-a hỏi và quay lưng lại.
- Cậu bực mình à? - Gu-li-a hỏi và bỏ thìa xuống. - Xin lỗi nhé, A-xi-a. Thật ra mình không muốn làm cậu bực mình. Cậu giận à?
- Mình muốn ngủ, - A-xi-a đáp, không nhìn Gu-li-a. - Cậu tưởng nếu cậu ngủ đã rồi, thì không ai cần ngủ nữa, phải không?
A-xi-a bắt đầu trải giường cho mình trong góc. Cô trộn cỏ khô lại, thẳng cánh vứt chiếc áo ca-pốt lên trên.
- Nằm trên phản này, - Gu-li-a nói.
A-xi-a không trả lời và nằm quay lưng về phía Gu-li-a. Gu-li-a đến gần A-xi-a, ngồi xuống bên cạnh và hôn vào đầu bạn.
- A-xi-a thân yêu ạ, thôi đi. Trong chiến tranh đừng nên cãi nhau. Sau đó lại tiếc và lúc ấy thì muộn rồi.
A-xi-a nhìn Gu-li-a và bỗng nhiên khóc nức nở.
- Cậu cũng biết đấy, mình yêu cậu như thế nào! Chỉ có điều, cậu hãy hiểu rằng mình không thể như cậu được. Nhưng mình cố gắng và làm tất cả.
- Tất cả, tất cả, A-xi-a ạ, - Gu-li-a nói. - Cậu làm việc rất tốt... Nhưng, dù sao mình cũng sẽ nói với các anh ở ban chỉ huy cho cậu về nhà.
- Ấy đừng! - A-xi-a kêu lên. - Mình không muốn đâu. Mình sẽ ở đây đến cuối cùng. Với các đồng chí.
- A-xi-a, - Gu-li-a vuốt ve những làn tóc đen mượt của bạn. - A-xi-a, mình thấy cậu rất mệt, mệt lắm rồi đấy. Mà cuộc sống ở đây thì vất vả quá chừng. Cậu tưởng rằng mình với Li-u-đa không vất vả sao? Vất vả quá đi chứ! Chỉ có điều là chúng mình khỏe hơn cậu...
- Mình sẽ quen thôi, - A-xi-a nói và kéo mép áo ca-pốt đắp kín chân mình. - Chỉ có cậu đừng nói với ai để người ta đưa mình về hậu phương đấy. Cậu nghe chứ? Mình không muốn đâu!
- Thôi được, được!
A-xi-a nhìn Gu-li-a, và Gu-li-a nhận thấy trong mắt bạn nỗi lo âu.
- Còn gì nữa, A-xi-a?
- Không có gì, - A-xi-a đáp.
Cô muốn nói rằng đã ba ngày rồi không thấy hai chú bé trở về, nhưng lại sợ làm Gu-li-a buồn rầu. Hơn nữa, sự mệt nhọc đã thắng cô.
A-xi-a đã ngủ thiếp đi ngay, còn Gu-li-a ngồi hồi lâu, tựa vào chiếc bàn con tự đóng lấy bằng ván ghép và nhìn cô gái gầy gầy, tóc đen này đang nằm cuộn tròn như trẻ con.
Gu-li-a biết về cô rất ít: quê cô ở tỉnh Min-scơ, anh cô ở một mặt trận khác và đã lâu không viết gì cho cô cả, bố thì chết đã lâu, còn mẹ với em gái đang sống ở trong một nông trang gần U-pha và đã lâu cũng không viết thư. Tất cả chỉ có thế! Nhưng Gu-li-a cảm thấy cô gái kia đối với mình thân thiết như ruột thịt! Như là cùng đẻ ra trong một thành phố, cùng lớn lên, cùng học một trường...
Đến sáng sớm, Xa-sa và Gơ-ri-sa đã trở về. Đói meo, rách rưới, xây xát, tuy vậy chúng vẫn đứng ưỡn thẳng người ra theo lối quân sự trước sĩ quan Pha-xa-khốp và báo cáo:
- Báo cáo đồng chí thủ trưởng! Nhiệm vụ đã hoàn thành.
Và chúng kể tỉ mỉ bọn Đức có bao nhiêu đại bác và xe tăng, để ở chỗ nào.
