Trên bờ sông Đông, gần ấp Pan-si-nô, trung đoàn thứ 780 làm lễ an táng những người anh hùng của mình: Gu-li-a Cô-rô- li-ô-va và A-lếch-xây Top-lin.

Hai chiếc quan tài được đặt ở câu lạc bộ sư đoàn trên bệ cao.

Trong phòng chật ních. Các chiến sĩ và các cán bộ chỉ huy từ tiền duyên đến thẳng đây để vĩnh biệt những người đồng chí thân yêu của mình. Ở đây, có cả trưởng ban chính trị sư đoàn Cơ-lốt-scô, trung đoàn trưởng Khô-khơ-lốp, chính ủy Xô-bôn và cả Tơ-rô-i-a-nốp. Li-u-đa Ni-ki-ti-na đứng ở đầu quan tài, chăm chú nhìn bộ mặt bất động và bình thản của Gu-li-a và A-lếch-xây. Cô cẩn thận sửa lại làn tóc dính vào gò má Gu-li-a, đẩy lùi cành lá gai rủ xuống trán A-lếch-xây.

Su-ra Phi-la-tốp đứng quay về phía cửa sổ và chốc chốc lại đưa nắm tay lên chùi mắt.

Còn ở trong góc, hai chú Xa-sa và Gơ-ri-sa khe khẽ khóc. Khóc thì chúng sợ xấu hổ, vì chúng là đội viên trinh sát kia mà, nhưng nước mắt tự nó cứ ròng ròng lăn trên gò má của chúng.

Trong cuộc đời ngắn ngùi của mình, hai chú bé đã thấy không ít người bị giết. Nhưng nhìn thấy Gu-li-a mà ngày hôm qua còn đi, còn nói, còn cười như tất cả mọi người, hôm nay đã nằm bất động, im lặng giữa đám đông những người sống đang xúm xít lại, thì thật là lạ lùng và đáng sự. Tơ-rô-i-a-nốp cúi khom lưng xuống các chú bé.

- Thế nào, các trinh sát viên? Đừng yếu đuối, hãy vững vàng lên. Thôi, còn làm sao được nữa! Các chú hãy nhớ Gu-li-a! Các chú được biết chị ấy, thật là hạnh phúc đấy.

Hai chú bé lập tức đứng thẳng người theo lối quân sự, sửa lại thắt lưng và mũ.

Đồng chí thượng úy, - Gơ-ri-sa thì thầm, - sao chẳng thấy chú Xê-mi-ôn đâu cả?

Đồng chí Scô-len-cô chứ, - Xa-sa chữa lời cho nó. Tơ-rô-i-a-nốp nhún vai nói:

Ngay cả chúng mình cũng chẳng biết...

Không phải chỉ một mình Xa-sa và Gơ-ri-sa nghĩ tới số phận của người anh hùng trinh sát. Tất cả đều băn khoăn lo lắng về anh ta.

Người ta đã kiểm tra lại nhiều lần bản danh sách các tử sĩ và thương binh ở sở chỉ huy. Nhưng trong bản danh sách không có Xê-mi-ôn Scô-len-cô.

Nhưng không ai biết và có thể tưởng tượng được rằng trong lúc đó, Xê-mi-ôn Scô-len-cô đang ở trong «trại chết» của bọn phát-xít. Bọn phát-xít kéo lê anh bị thương nặng từ ụ đất phía ngoài vào trong công sự. Rồi chúng tra tấn, hành hạ anh, bắt phải nói. Nhưng anh chỉ im lặng...

Bỗng nhiên, dưới cửa sổ, vang lên tiếng nhạc của đội nhạc binh trung đoàn, phá tan bầu không khí yên lặng nặng nề. Những âm thanh trang trọng, đau thương của bài hành khúc tang lễ tràn ngập trong phòng. Li-u-đa nhắm mắt lại, và khi mở ra, cô thấy, như là trọng sương mù, hai chiếc quan tài từ trên bệ cao đã được đưa xuống và đang từ từ bơi, trên tay các đồng chí, đến cửa ra.

Và đây rồi hai cái huyệt ngỏ.

Từ đây trông rõ bờ tây sông Đông, nơi mà Gu-li-a đã nhiều lần đưa thương binh qua sông. Nhưng bây giờ, bờ đã bị địch chiếm, và màn sương mù màu lam kéo dài trên mặt sông.

Còn đằng kia, ở phía nam ấp Pan-si-nô, phía sau cao điểm 56,8 ở đâu đấy gần ấp Véc-ti-a-si, các cuộc chiến đấu vẫn nổ ra dữ dội. Ánh lửa cháy hắt lên đỏ ửng cả bầu trời. Trong không khí mát dịu của tháng mười một, những phát súng đại bác nổ vang rền.

Bàn tay của các bạn thân nâng niu hạ xuống đất hai chiếc quan tài giản dị, không sơn.

Thủ trưởng pháo binh sư đoàn, thiếu tá Pơ-rô-dô-rốp, tóc đã bạc, bên ngoài trông có vẻ nghiêm nghị, bước ra phía trước và đưa mắt nhìn tất cả mọi người một lượt.

- Các đồng chí! - ông nói. - Ở đây, trước mặt chúng ta, A-lếch-xây Ép-đô-ki-mô-vích Tốp-lin, hay như chúng ta thường gọi một cách mộc mạc là A-li-ô-sa, đang nằm. Trung đoàn trưởng pháo binh A-li-ô-sa đã hy sinh rất anh hùng, Việc xảy ra thế này. Trong khi quân ta tấn công lên cao điểm 56,8, khẩu đội đại liên bị loại ra ngoài vòng chiến đấu, - khẩu đội đó đã bắn yểm hộ cho cuộc tấn công của một đại đội. Đại đội tấn công nằm xuống, còn thiếu tá Tốp-lin thì chạy đến khẩu đại liên và nã súng vào đầu quân phát-xít. Áp lực của địch đã yếu đi. Và khi đó, Tốp-lin ra lệnh: «Hỡi các anh hùng dũng sĩ! Nhất thiết không nhường cho quân thù một tấc đất Nga nào của chúng ta! Tiến lên đi, hỡi các anh hùng!» - và anh đã dẫn đại đội xông vào quân địch. Ngay lúc đó, viên đạn thù địch đã giết anh chết ngay tại chỗ. Vĩnh biệt A-li-ô-sa! Bạn đã có một cuộc đời cương trực, cởi mở, đẹp đẽ. Và cái chết của bạn cũng thế».

Thiếu tá Pơ-rô-dô-rốp im lặng và đưa mắt nhìn chiếc quan tài khác.

Tất cả quay đầu về phía Gu-li-a Cô-rô-li-ô-va.

Gió hơi lay động mớ tóc của cô, và bóng râm chờn vờn chạy trên khuôn mặt dịu dàng, làm cho khuôn mặt nghiêm nghị bất động kia hơi tươi lên một tí.

Chính ủy Xô-bôn bước lên phía trước.

Ai có thể nghĩ rằng, - đồng chí nói, - trong người đàn bà trẻ này, hầu như là một cô gái, đã ẩn giấu một sức mạnh như thể sức mạnh của tình yêu và của lòng căm thù, một tinh thần anh dũng thật vĩ đại như thế? Các đồng chí, Gu-li-a Cô-rô-li-ô- va đã chuyển khỏi chiến trường hơn một trăm chiến sĩ và cán bộ chỉ huy bị thương, và đã cùng các chiến sĩ tấn công lên cao điểm 56,8, chiếm các công sự của quân Đức! Trong lúc quyết liệt nhất của cuộc chiến đấu vì cao điểm nhuộm thắm máu ấy, Gu-li-a đã lôi cuốn cả đơn vị không còn người chỉ huy và dẫn họ xông vào tấn công... Đấy, người con gái xinh đẹp, trẻ trung, thân mến đối với tất cả chúng ta... Các đồng chí, chúng ta hãy trả thù cho các bạn của chúng ta, cho A-li-ô-sa Tốp-lin và Gu-li-a Cô-rô-li-ô-va!

Các nắp quan tài được đậy lại. Những ngọn cờ chiến đấu nặng nề rũ xuống trên hai người anh hùng. Tất cả những bạn chiến đấu của cô, - những người mà Gu-li-a khi còn sống vô cùng yêu mến họ, - đứng im lặng, cất mũ, cúi đầu. Khẩu đội gồm có sáu cỗ đại bác xếp hàng bên cạnh mộ, miệng súng hướng về phía quân thù.

Khâu lệnh vang lên:

- Nhằm đúng đầu quân thù của Tổ quốc - bắn!

Loạt súng chào vĩnh biệt vang dậy ầm ầm. Những nòng súng đại bác giật lùi. Và lại:

- Bắn hàng loạt - bắn!

Mười lần các cỗ đại bác gầm lên, và mười lần đạn đại bác bay rít lên về phía vị trí địch.