Danh sách đề cử Oscar đã chính thức lộ diện, từ số lượng đề cử, chúng ta có thể phác họa sơ lược cục diện giai đoạn hai của mùa giải thưởng này.
"Birdman" và "Khách sạn Budapest" cùng dẫn đầu danh sách với chín đề cử, trong đó cả hai đều cùng xuất hiện tại các hạng mục Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất, Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất và Quay phim xuất sắc nhất, sắp tới sẽ có màn đối đầu trực diện; bốn hạng mục còn lại là sự chênh lệch ở các giải kỹ thuật.
Ngoài năm giải thưởng kể trên, "Birdman" còn nhận được đề cử cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, Hòa âm xuất sắc nhất và Biên tập âm thanh xuất sắc nhất. Tuy không lọt vào danh sách Dựng phim xuất sắc nhất, nhưng việc giành được ba đề cử trong các hạng mục diễn xuất cũng giúp "Birdman" duy trì vị thế dẫn đầu.
Trong khi đó, "Khách sạn Budapest" còn góp mặt trong cuộc đua giành giải Thiết kế sản xuất xuất sắc nhất, Thiết kế phục trang xuất sắc nhất, Nhạc phim gốc xuất sắc nhất, Hóa trang và làm tóc xuất sắc nhất, tiếp nối đà thăng tiến của cả mùa giải thưởng. Nhìn từ hiệu quả nghệ thuật điện ảnh, đây mới là tác phẩm "đáng xem" nhất của mùa giải năm nay.
Ngoài hai bộ phim này, "Whiplash" và "Boyhood" cũng bám sát nút với lần lượt bảy và sáu đề cử, cùng nhau tạo nên đội hình những "người chiến thắng" lớn nhất của danh sách đề cử. Với xác suất rất cao, giải Phim hay nhất sẽ là cuộc chiến của bốn tác phẩm này.
"Boyhood", "Khách sạn Budapest", "Birdman", "Whiplash", đây là bốn tác phẩm duy nhất giành được đề cử ở cả ba hạng mục quan trọng: Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Kịch bản (Gốc/Chuyển thể). Nếu loại trừ "Birdman", ta còn có thể cộng thêm đề cử ở hạng mục Dựng phim xuất sắc nhất.
Xét về mọi phương diện, có thể thấy rõ ràng rằng sức ảnh hưởng tổng thể của bốn tác phẩm này dễ dàng vượt xa các đối thủ cạnh tranh khác, cả về chất lượng lẫn số lượng đề cử đều như vậy.
Ngoài bốn hạng mục kể trên, "Boyhood" còn gặt hái thêm hai đề cử quan trọng là Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất và Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Dù thiếu sức cạnh tranh ở các hạng mục kỹ thuật, nhưng trọng lượng của sáu đề cử này không hề kém cạnh so với chín đề cử của "Khách sạn Budapest" và "Birdman", luôn duy trì thế song hành.
"Whiplash" cũng tương tự như vậy, ba đề cử Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất và Hòa âm xuất sắc nhất cũng có thể gọi là vô cùng nặng ký, ngay cả khi đối mặt với những đối thủ mạnh, nó vẫn sở hữu sức cạnh tranh không thể xem thường - Sony Classics đang hừng hực khí thế chuẩn bị cho một trận đánh lớn.
Vậy, những đối thủ cạnh tranh khác của giải Phim hay nhất thì sao?
"The Imitation Game" cũng sở hữu bảy đề cử: Phim hay nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, Thiết kế sản xuất xuất sắc nhất, Nhạc phim gốc xuất sắc nhất, Dựng phim xuất sắc nhất.
Nếu không bị trượt đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất, đây vẫn sẽ là một đối thủ nặng ký - đây cũng chính là lý do khiến mọi người cảm thấy khó hiểu trước chiến lược PR của Weinstein Company.
"American Sniper" thì có sáu đề cử: Phim hay nhất, Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Dựng phim xuất sắc nhất, Hòa âm xuất sắc nhất và Biên tập âm thanh xuất sắc nhất.
Mặc dù Clint Eastwood không lọt vào danh sách Đạo diễn xuất sắc nhất, nhưng sức ảnh hưởng của ông tại Viện Hàn lâm vẫn "gừng càng già càng cay". Trong tình cảnh danh tiếng bình bình, lại bị Quả Cầu Vàng hoàn toàn ngó lơ, bộ phim vẫn lội ngược dòng tiến vào Oscar, hơn nữa còn gặt hái thành công ở các hạng mục giải thưởng nặng ký, uy thế không hề giảm sút.
"The Theory of Everything" có năm đề cử: Phim hay nhất, Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất, Nhạc phim gốc xuất sắc nhất.
"Selma" có hai đề cử: Phim hay nhất, Ca khúc gốc xuất sắc nhất.
Từ số lượng đề cử, các hạng mục đề cử và những chi tiết khác, chúng ta có thể thấy rõ cục diện tổng thể của giai đoạn một mùa giải thưởng, ngắn gọn và mạnh mẽ hơn bất kỳ bài phân tích nào - Trong cuộc chiến Phim hay nhất, một mặt, "Selma" đã cơ bản tuyên bố bị loại hoàn toàn, còn "American Sniper" thì thành công thăng hạng; mặt khác, việc "Foxcatcher" vắng mặt trong đề cử Phim hay nhất thực sự có thể gọi là một vụ án bí ẩn.
"Foxcatcher" đã giành tới năm đề cử: Đạo diễn xuất sắc nhất, Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, Kịch bản gốc xuất sắc nhất, Hóa trang và làm tóc xuất sắc nhất, trong đó Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất có tới hai đề cử. Vậy, tại sao lại không có Phim hay nhất? Xét về mọi mặt, tác phẩm này hoàn toàn ngang hàng với "The Imitation Game", "American Sniper", "The Theory of Everything", xét từ bất kỳ góc độ nào cũng đều có sức cạnh tranh mạnh mẽ, việc cuối cùng lại bị tụt lại phía sau thực sự khiến người ta không thể hiểu nổi.
Lý giải duy nhất có thể là, sau cú sốc mạnh mẽ từ sự kiện hack, Sony Classics buộc phải đưa ra sự lựa chọn, họ chọn từ bỏ "Foxcatcher", tập trung toàn lực vào "Whiplash", chiến lược PR của Viện Hàn lâm đã âm thầm thay đổi, giống như Weinstein Company vậy. Nhưng ngay cả khi giải thích như thế, nó cũng không thể bao quát toàn bộ chiến lược PR của Viện Hàn lâm trong giai đoạn đầu, chỉ có thể coi là một phỏng đoán trong tình thế bế tắc không lời giải mà thôi.
Nói như vậy, Weinstein Company đã từ bỏ "The Imitation Game", còn Sony Classics thì từ bỏ "Foxcatcher", điều này cũng đã thay đổi hoàn toàn cục diện mùa giải thưởng. Giai đoạn hai vốn đã khó đoán, nay lại càng thêm nhiều ẩn số, chỉ một chút thay đổi thôi cũng có thể dẫn đến những diễn biến hoàn toàn khác biệt.
Đương nhiên, bản thân màn thể hiện của tác phẩm cũng ảnh hưởng nhất định đến thành quả của các diễn viên - trong cuộc chiến PR của Viện Hàn lâm ở giai đoạn hai, thực lực tổng thể của tác phẩm chắc chắn đóng vai trò hỗ trợ cho cuộc đua ở các hạng mục diễn xuất, ảnh hưởng này giờ đây đã có thể thấy rõ trong bốn hạng mục đề cử diễn xuất.
Đầu tiên là hạng mục diễn viên phụ thiếu đi những bất ngờ.
Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, Patricia Arquette của "Boyhood", Emma Stone của "Birdman", Keira Knightley của "The Imitation Game", Meryl Streep của "Into the Woods", Laura Dern của "Wild", đã lọt vào top 5 cuối cùng.
Bất ngờ lớn nhất không nghi ngờ gì chính là Laura Dern của "Wild". Jessica Chastain của "A Most Violent Year", Imelda Staunton của "Pride", Rene Russo của "Nightcrawler", Naomi Watts của "St. Vincent" đều bị loại. Trong khi đó, Laura Dern, người vốn dĩ không hề lộ diện suốt mùa giải thưởng trước đó, đã hoàn thành cú lội ngược dòng vào phút chót. Không thể không thán phục năng lực PR của Fox Searchlight, đơn vị phát hành bộ phim "Wild".
Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, JK Simmons của "Whiplash", Ethan Hawke của "Boyhood", Edward Norton của "Birdman", Steve Carell và Mark Ruffalo của "Foxcatcher" đã thành công giành được đề cử Oscar.
Điều bất ngờ duy nhất có lẽ là việc Steve Carell đăng ký tranh giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất.
Xuất thân là diễn viên hài, Steve Carell đã thể hiện tài năng hài hước của mình qua bộ phim truyền hình "The Office", nhưng việc liên tiếp sáu năm được đề cử giải Emmy mà vẫn tay trắng ra về đã cho thấy tình thế khó khăn của anh; còn ở mảng điện ảnh, những tác phẩm như "Crazy, Stupid, Love", "The 40-Year-Old Virgin", "Little Miss Sunshine", "Evan Almighty" đều đạt được thành tích không tồi, nhưng lại chưa bao giờ có thể mở ra cục diện cho anh.
Mãi cho đến khi tác phẩm "Foxcatcher" xuất hiện.
Carell, người vốn chưa từng được mọi người chú ý, dường như chỉ sau một đêm đã "khai sáng", diễn xuất tinh tế và đầy chiều sâu, sự sâu sắc trong ánh mắt chính là điểm nhấn, giống hệt như Matthew McConaughey của năm ngoái, điều này giúp anh nhận được vô số sự chú ý trong mùa giải thưởng. Nếu đặt vào những năm khác, việc giành được đề cử Nam diễn viên chính xuất sắc nhất dường như không phải là điều gì quá khó khăn, nhưng năm nay lại gặp phải tình trạng "chen lấn" hiếm thấy, cộng thêm việc bản thân Sony Classics đã cân nhắc kỹ lưỡng, mới dẫn đến cục diện hiện tại.
Đương nhiên, "Foxcatcher" là một bộ phim tập thể, không có một nhân vật chính tuyệt đối nào gánh vác, vai diễn của Channing Tatum cũng rất nặng ký nhưng lại không giành được sự công nhận, có thể nói mỗi nhân vật vừa là vai chính lại vừa là vai phụ, việc đăng ký như vậy cũng không gây ra quá nhiều tranh cãi.
Trước lễ trao giải Quả Cầu Vàng, Sony Classics vẫn luôn đăng ký cho Steve Carell ở hạng mục Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, sau đó nhận thấy sự ủng hộ dành cho Steve Carell tăng vọt, họ mới thử đẩy anh sang hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất. Nhưng kết quả là trong quá trình tranh giải tại Quả Cầu Vàng lại xảy ra sai lệch, toàn bộ tình thế lại thay đổi, vì vậy sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Sony Classics vẫn đăng ký cho Carell vào hạng mục Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất của Oscar.
Quả nhiên, cuộc chiến giành ngôi ảnh đế tại Quả Cầu Vàng xuất hiện bất ngờ, độ khốc liệt của cuộc cạnh tranh đã lên đến đỉnh điểm; còn hiện tại, "Foxcatcher" lại thuận lợi chiếm lấy hai vị trí trong hạng mục Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, điều này cũng khiến Sony Classics trở thành bá chủ trong cuộc đua Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất với ba vị trí, phải nói rằng, Sony Classics đã đi một nước cờ cao tay.
Tiếp theo là hạng mục Nam/Nữ diễn viên chính với sự cạnh tranh khốc liệt hơn.
Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, Julianne Moore của "Still Alice", Felicity Jones của "The Theory of Everything", Reese Witherspoon của "Wild", Rosamund Pike của "Gone Girl", Marion Cotillard của "Two Days, One Night", cùng nhau trở thành những ứng cử viên trong cuộc đua giành ngôi ảnh hậu.
Bốn vị trí đầu tiên về cơ bản không có quá nhiều nghi vấn, nhưng vị trí đề cử thứ năm lại tạo ra một cú sốc lớn. Ba ứng cử viên nặng ký là Amy Adams của "Big Eyes", Jennifer Aniston của "Cake", Emily Blunt của "Into the Woods" đều lần lượt "ngã ngựa", trong khi Marion Cotillard, người vốn dĩ không có bất kỳ động tĩnh nào trước đó, đã âm thầm lội ngược dòng thành công, gây nên một làn sóng kinh ngạc.
Nhìn từ danh sách đề cử của Nghiệp đoàn Diễn viên Màn ảnh (SAG), Jennifer Aniston nhờ "Cake" mà hoàn thành cuộc lội ngược dòng, rất rất có hy vọng lần đầu tiên trong sự nghiệp lọt vào cuộc đua tranh giải Oscar.
Nữ diễn viên từng gây dựng tên tuổi nhờ "Friends" này, có màn thể hiện trong chiến dịch PR của Viện Hàn lâm mùa giải thưởng năm nay vô cùng hoàn hảo, sự chủ động, tích cực, hài hước đã thể hiện được bản lĩnh lăn lộn nhiều năm ở Hollywood của cô, mọi dấu hiệu đều cho thấy cô sắp đạt được bước đột phá trong sự nghiệp, nhưng cuối cùng lại xảy ra sự cố như vậy, cả ngành công nghiệp đều ngỡ ngàng, hoàn toàn không hiểu chuyện gì đã xảy ra.
Nhưng, đây chính là kết quả bỏ phiếu của các giám khảo Viện Hàn lâm, cho dù chính các giám khảo cũng không biết chuyện gì đã xảy ra, nhưng cũng không thể thay đổi kết quả được nữa.
Tình huống tương tự cũng xảy ra ở hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, các ứng cử viên được đề cử giải SAG xuất hiện người bị loại, thành công gây nên một làn sóng kinh ngạc.
