Lam Lễ Hoắc Nhĩ đã tạo nên lịch sử khi liên tiếp năm năm giành được đề cử Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, xứng đáng trở thành người đứng đầu trong lịch sử. Mặc dù số lần đoạt giải vẫn dừng lại ở một, nhưng giống như Meryl Streep, điều này đã chứng minh rằng Lam Lễ có khả năng duy trì và xuất sắc mang đến những tác phẩm tuyệt vời cùng diễn xuất đỉnh cao. Nhãn dán "kỹ năng diễn xuất" đã như hình với bóng trở thành một phần trong hình tượng của Lam Lễ, bấy nhiêu đó là đủ để chứng minh sự thành công trong sự nghiệp của anh.
Ngay cả Jack Nicholson và Meryl Streep, ngay cả Marlon Brando và Al Pacino, ngay cả Katherine Hepburn và Daniel Day-Lewis, họ đều không thể đạt đến độ cao như vậy, cũng không thể tạo nên kỳ tích như thế này. Hơn nữa, Lam Lễ còn viết nên kỷ lục này khi chưa đầy ba mươi tuổi, càng tô điểm thêm sắc màu huyền thoại cho hành trình kỳ diệu này, tương lai chứa đựng những khả năng vô hạn.
Năm nay, Meryl nhờ vào "Into the Woods" đã một lần nữa phá vỡ kỷ lục do chính mình nắm giữ, giành đề cử Oscar lần thứ mười chín. Giờ đây mọi người không khỏi bắt đầu suy đoán, liệu Lam Lễ có thể trở thành Meryl tiếp theo hay không? Tất nhiên, bước đầu tiên của Lam Lễ chính là vượt qua kỷ lục cao nhất của nam diễn viên với mười hai lần nhận đề cử Oscar của Jack Nicholson, ngay cả khi được đề cử liên tục, anh vẫn cần bảy năm nữa mới có thể tạo nên lịch sử.
Bảy năm.
Chờ đợi Lam Lễ phía trước vẫn là một con đường dài đằng đẵng và đầy huyền thoại. Ở độ tuổi còn trẻ như vậy, anh còn vô số điều chưa biết đang chờ đợi được thách thức.
Mặc dù những tranh cãi xoay quanh việc Bradley Cooper liên tiếp giành đề cử trong ba năm đã lấn át làn sóng Lam Lễ tạo nên lịch sử, nhưng những "Don Quixote" vẫn âm thầm gửi lời chúc phúc, đồng thời cầu nguyện cho hành trình Oscar của Lam Lễ, mong chờ Lam Lễ có thể tiếp tục tạo nên lịch sử tại lễ trao giải Oscar.
Ngay cách đây không lâu, tạp chí chuyên môn uy tín trong ngành điện ảnh "Variety" đã tung ra ấn phẩm đặc biệt đầu năm, tổng kết thống kê và bình chọn ra mười màn trình diễn xuất sắc nhất năm 2014, không phân biệt nam nữ diễn viên, chỉ thuần túy xuất phát từ diễn xuất để đưa ra đánh giá và xếp hạng khách quan — chỉ đại diện cho quan điểm độc quyền của tạp chí.
Hạng nhất: Lam Lễ Hoắc Nhĩ, trong "Whiplash".
Tạp chí "Variety" đã bày tỏ trong phần đánh giá rằng: "Từ ánh mắt, nụ cười cho đến hành động, Lam Lễ Hoắc Nhĩ đã thực sự mang đến những tầng nghĩa phong phú trong quá trình theo đuổi nghệ thuật: từ sự điên cuồng lạc lối đến khoảnh khắc bừng tỉnh khi 'giết cha', không chỉ xây dựng nên một hình tượng trên màn ảnh không thể vượt qua, mà còn thực sự thổi vào nghệ thuật một linh hồn sống động. Không còn nghi ngờ gì nữa, đây là một trong những màn trình diễn xuất sắc nhất kể từ thiên niên kỷ mới đến nay."
Hạng hai: Timothy Spall, trong "Mr. Turner".
Nam diễn viên người Anh Timothy Spall, vai diễn nổi tiếng nhất của ông không nghi ngờ gì chính là Peter Pettigrew trong loạt phim "Harry Potter", bản thân ông cũng là một diễn viên rất kỳ cựu và xuất sắc của nước Anh. Năm nay, nhờ vào bộ phim "Mr. Turner" do Mike Leigh đạo diễn, ông đã mạnh mẽ đoạt giải Ảnh đế tại Liên hoan phim Cannes. Diễn xuất của ông nhận được vô số lời khen ngợi, giới chuyên môn bên trong thậm chí còn trầm trồ không ngớt, dành tặng ông đánh giá cao nhất.
Nhưng cuối cùng trong mùa giải thưởng, ông lại đáng tiếc bị ngó lơ. Suy cho cùng, vẫn là do Mike Leigh và Timothy Spall đều không giỏi trong việc quảng bá xã giao, cộng thêm công ty phát hành tại Bắc Mỹ là Sony Pictures Classics đã không bỏ ra quá nhiều tâm sức, điều này mới khiến hai bậc thầy trong ngành phải đáng tiếc bỏ lỡ đề cử Oscar.
Sau khi danh sách đề cử được công bố, Timothy Spall thậm chí đã vượt qua Jennifer Aniston, được coi là viên ngọc quý bị bỏ quên lớn nhất trong giai đoạn đề cử Oscar năm nay.
Hạng ba: Jake Gyllenhaal, trong "Nightcrawler".
Hạng tư: Julianne Moore, trong "Still Alice".
Hạng năm: JK Simmons, trong "Whiplash".
Từ bảng danh sách này có thể thấy được, tạp chí "Variety" suy cho cùng vẫn đứng trên lập trường Hollywood, nhiều màn trình diễn xuất sắc của phim châu Âu đã không thể lọt vào trong đó, nhưng không thể phủ nhận, bảng xếp hạng này vẫn có thể giúp người ta nhìn thấy một phần thu nhỏ của diễn xuất trong cả năm; ngay cả trong những bảng xếp hạng khác, tên của những diễn viên này cũng thường xuyên xuất hiện.
Tạp chí "Empire" cũng thực hiện một thống kê tương tự, nhưng nam diễn viên và nữ diễn viên được tách ra thống kê, Lam Lễ lại một lần nữa đứng đầu, và Timothy cũng tiếp tục theo sát phía sau.
Ngoài ra còn có "The New York Times", "The Hollywood Reporter" và những phương tiện truyền thông uy tín khác, trong các bảng xếp hạng liên quan đều có thể nhìn thấy hình bóng của Lam Lễ và Timothy. Thậm chí trong "Cahiers du Cinéma", thứ hạng của Timothy còn vượt qua cả Lam Lễ, đứng đầu trong các màn trình diễn bằng tiếng Anh, còn Lam Lễ chỉ có thể xếp thứ hai.
Chính vì như vậy, việc Timothy Spall không thể giành được đề cử mới gây ra vô số tiếng thở dài nuối tiếc. Ngay cả việc Ralph Fiennes không thể nhờ vào "The Grand Budapest Hotel" lần thứ ba giành đề cử Oscar cũng là một điều đáng tiếc, nhưng so với Timothy Spall thì vẫn thiếu đi một chút trọng lượng.
Nhưng dù sao đi nữa, đây chính là kết quả cuối cùng, mùa giải thưởng vốn là như thế, có người vui mừng cũng có người ưu phiền. Mặc dù nói đề cử dựa vào thực lực, đoạt giải dựa vào vận may, nhưng ngay cả ở giai đoạn đề cử, thời đại "rượu ngon không sợ ngõ sâu" đã một đi không trở lại rồi. Năm nay có thể nhìn thấy sự lội ngược dòng của Marion Cotillard để lọt vào vòng trong, đã được coi là một thu hoạch bất ngờ. Cuối cùng, ánh nhìn vẫn phải đặt lên người những ứng viên, bởi vì giải thưởng sẽ ra đời trong số họ.
Từ tình hình tổng thể của các tác phẩm, "The Grand Budapest Hotel" và "Boyhood" đang mạnh mẽ dẫn đầu, "Whiplash" và "Birdman" thì đang thể hiện đà tăng trưởng.
Từ tình hình cá nhân của đạo diễn và diễn viên, hạng mục đạo diễn nên là cuộc đối đầu giữa Alejandro González Iñárritu và Richard Linklater. Hạng mục vai phụ thiếu đi những thay đổi bất ngờ, còn hạng mục vai chính thì tình hình đã bắt đầu rõ ràng hơn —
Nữ diễn viên chính nên là cuộc đối đầu giữa Julianne Moore và Rosamund Pike, nhưng Marion Cotillard và Reese Witherspoon vẫn không thể xem thường.
Marion của năm 2007, Reese của năm 2005, hai nữ diễn viên này đều là những trường hợp khi không được đánh giá cao đã đánh bại ứng cử viên nặng ký nhất để lên ngôi Ảnh hậu. Trong đó, Marion đánh bại Julie Christie trong "Away from Her", còn Reese đánh bại Felicity Huffman trong "Transamerica". Cho đến nay đây vẫn là những vụ án treo của Oscar, ai có thể chắc chắn năm nay sẽ không tái diễn lần nữa?
Cuộc cạnh tranh cho giải Nam diễn viên chính nên diễn ra giữa Eddie Redmayne, Michael Keaton và Lam Lễ Hoắc Nhĩ, nhưng không ai có thể lờ đi Bradley Cooper, ngược lại, Jake Gyllenhaal nên được coi là "được đề cử đã là chiến thắng".
Bradley có thể trong bối cảnh diễn xuất tương đối yếu thế mà liên tiếp ba năm dựa vào thực lực tổng thể của tác phẩm để lọt vào trận chiến diễn xuất, điều này tự nó đã đủ để chứng minh rằng anh có kinh nghiệm dày dạn ở cấp độ vận động hành lang của Viện Hàn lâm; hơn nữa, một Bradley đầy sức hút và tích cực chủ động, anh chắc chắn cũng mong chờ bản thân có thể đạt được đột phá, không chỉ thỏa mãn với đề cử mà còn hy vọng có thể lần đầu tiên đoạt giải, điều này cũng khiến anh trở thành nhân tố không xác định trong giai đoạn hai.
Nhưng nhìn chung, sự cạnh tranh có lẽ vẫn xoay quanh ba người: Eddie, Keaton và Lam Lễ. Đặc biệt là khi các tác phẩm mà ba diễn viên này tham gia đều lọt vào vòng tranh giải Phim hay nhất, bao gồm cả "The Theory of Everything" với sức cạnh tranh hơi yếu hơn một chút, việc nó có thể đánh bại "Foxcatcher" để giành đề cử Phim hay nhất cũng có nghĩa là thái độ của các giám khảo Viện Hàn lâm đối với tác phẩm này là tích cực, như vậy giai đoạn hai sẽ chứa đựng nhiều khả năng hơn.
Ba đối thủ cạnh tranh mỗi người đều có ưu nhược điểm riêng, chỉ phân tích trên giấy khó có thể rút ra một manh mối rõ ràng, độ khốc liệt của cuộc cạnh tranh thực sự xứng đáng là cao nhất trong mười năm qua.
Xét về thực lực, Lam Lễ đứng đầu, Keaton thứ hai, Eddie cuối cùng. Rõ ràng, tất cả những lời khen ngợi chuyên môn đều tập trung vào Lam Lễ. Ngay cả khi độ khó cực cao trong vai diễn Stephen Hawking của Eddie cũng nhận được vô số lời khen ngợi, mô phỏng một cách sống động chứng bệnh xơ cứng cột bên teo cơ, nhưng vẫn không thể vượt qua Lam Lễ.
"The Hollywood Reporter" đã nhận xét khách quan như sau:
"Sự thể hiện tinh tế và chân thực của Eddie Redmayne về chứng xơ cứng cột bên teo cơ khiến khán giả cũng có thể đồng cảm, thực sự cho thấy sự khắt khe và tỉ mỉ của diễn viên đối với các chi tiết diễn xuất. Nhưng sự giống nhau về hình thể càng làm nổi bật sự mỏng manh về mặt tinh thần. Một mặt xuất phát từ việc kịch bản tập trung vào những hạn chế trong tình yêu, 'The Theory of Everything' không thể thực sự thể hiện được máu thịt của nhân vật Hawking; mặt khác xuất phát từ việc sự chú ý của Redmayne đều đặt vào bệnh lý, trái lại lại thiếu đi khả năng khám phá ở khía cạnh tinh thần. Đây là một sự bắt chước xuất sắc chứ không phải là một màn trình diễn sống động."
Mặc dù nhận xét của "The Hollywood Reporter" gần như lạnh lùng tàn nhẫn, nhưng đây cũng cơ bản đại diện cho quan điểm chính thống của các nhà phê bình phim: diễn xuất của Eddie rất nỗ lực và cũng rất tốn sức, nhưng diễn xuất suy cho cùng chỉ dừng lại ở cấp độ diễn xuất — tức là bắt chước. Sự mô phỏng hoàn hảo ngôn ngữ cơ thể càng làm nổi bật sự mỏng manh của nhân vật. Từ điểm này mà nói, Lam Lễ và Keaton dễ dàng vượt xa Eddie.
Cũng trong diễn xuất phim tiểu sử, Timothy Spall trong "Mr. Turner" mới là đẳng cấp cao nhất năm nay.
Tất nhiên, tiêu điểm thực sự của vận động hành lang Viện Hàn lâm chưa bao giờ là "trình độ chuyên môn" mà các nhà phê bình phim chú trọng, mà phần lớn là một loại sức va đập. Diễn xuất của Eddie lại vừa vặn có thể tạo ra sức va đập mạnh mẽ hơn từ "cấp độ thị giác", điều này ngược lại càng có lợi cho việc tranh giải, bởi vì bằng mắt thường có thể cảm nhận được diễn viên đang "diễn rất tốn sức", trái lại những màn trình diễn nội hàm sâu sắc như của Lam Lễ và Keaton lại không dễ mở ra cục diện trong công tác quảng bá.
Vì thế, nhìn từ góc độ quảng bá hiệu quả, Eddie đứng đầu, Lam Lễ thứ hai, Keaton cuối cùng. Dù sao thì, "Whiplash" vẫn tạo ra một loại va đập trực tiếp bằng sự đau đớn trên cơ thể, từ cảm giác đau đớn ở cấp độ vật lý nâng lên thành sự chấn động ở cấp độ tinh thần, đây cũng là phần mà các nhà phê bình phim tán thưởng nhất.
Từ góc độ chủ đề tác phẩm, "The Theory of Everything" là tiểu sử, hơn nữa lại là loại hình truyền cảm hứng điển hình về tàn nhưng không phế; trong khi "Birdman" và "Whiplash" đều là giả tiểu sử, và chứa đầy hiệu ứng tự giải trí tự giễu cợt, cái kết của "Birdman" sắc bén hơn một chút, còn "Whiplash" thì đen tối hơn một chút. Cuối cùng, "The Theory of Everything" đứng đầu, "Birdman" thứ hai, "Whiplash" xếp cuối.
Từ góc độ công lao và tư cách, Keaton đứng đầu, Lam Lễ thứ hai, Eddie cuối cùng. Tất cả phiếu bầu công lao và phiếu bầu áy náy đều nên tập trung vào Keaton, điều này cũng khiến ông trở thành nhân tố không xác định lớn nhất trong ba cỗ xe mã, tiếp theo vẫn cần phải xem vận động hành lang giai đoạn hai của Fox Searchlight.
Từ góc độ vận động hành lang Viện Hàn lâm, Eddie đứng đầu, Keaton thứ hai, Lam Lễ xếp cuối.
Hiện tại còn cách Oscar một tháng rưỡi, mọi thứ đều có thể xảy ra. Tiếp theo chính là thời điểm Tám Tiên vượt biển, mỗi người phô bày thần thông.