Từ việc chinh phục toàn bộ giải EGOT đến lần thứ hai đoạt giải Ảnh đế Oscar, từ doanh thu ba tỷ đô la tại Bắc Mỹ đến bảy tỷ đô la toàn cầu, danh hiệu Ảnh đế tại ba liên hoan phim lớn châu Âu cũng chỉ còn thiếu một giải Venice... Sự nghiệp diễn viên của Lam Lễ thật sự đã đạt đến một độ cao khó lòng với tới, đứng trên cao mới thấy lạnh lẽo.
Thực ra, bắt đầu từ đầu năm ngoái, khi lựa chọn tác phẩm, Lam Lễ đã xuất hiện những thay đổi tinh tế: "Thế giới khủng long", "Rogue One", "Biệt đội Big Hero 6", "Tôm hùm".
Bao gồm cả bộ phim hài đen "Tôm hùm", con đường và phong cách diễn xuất của Lam Lễ đã dần thoát khỏi hình tượng cố định của những năm trước. Anh đang thực hiện nhiều thử nghiệm và thách thức hơn, giống như Meryl Streep vậy, cố gắng tìm kiếm nhiều khả năng hơn trên màn ảnh rộng, mở rộng lĩnh vực diễn xuất đồng thời cũng kéo dài sự nghiệp nghệ thuật của mình. Nếu không, việc nghiên cứu sâu trong lĩnh vực phim nghệ thuật, con đường tiến về phía trước có lẽ sẽ chỉ ngày càng hẹp lại.
Trong ngành có tin đồn, Lam Lễ cũng đang đối mặt với giai đoạn mệt mỏi và giai đoạn chuyển mình, nhưng khó khăn của anh hơi khác với các diễn viên khác, không phải là cái gọi là "lời nguyền tượng vàng" hay "lời nguyền EGOT", mà là giai đoạn "nhiệt huyết diễn xuất" của riêng Lam Lễ bị nghẽn, hay nói cách khác, là giai đoạn nút thắt mà mỗi diễn viên vĩ đại đều phải đối mặt trước khi trở thành "lão hí cốt". Giống như "ngứa bảy năm" trong hôn nhân vậy, có vài chuyện chính là quy luật tự nhiên, khó lòng tránh khỏi.
Điều có lẽ gây phiền lòng không phải là ý nguyện của Hollywood, mà là ý chí và nhiệt huyết của chính bản thân anh. Đằng sau hào quang vương miện, suy cho cùng Lam Lễ cũng là người bình thường.
Vốn dĩ chỉ là lời đồn vui miệng, Andy cũng chỉ nhắc đến như một trò đùa, nào ngờ, Lam Lễ không hề phản bác, điều này khiến Andy có chút hoảng loạn.
Ở đây có thể chú ý đến một thay đổi chi tiết nhỏ, Andy bình thường đối nhân xử thế luôn mang theo nụ cười kiểu Phật Di Lặc, "thái sơn băng vu tiền nhi sắc bất cải", anh luôn có thể ẩn giấu suy nghĩ thật của mình đằng sau vẻ mặt cười tủm tỉm, rồi từng bước từng bước đạt được mục đích; nhưng giờ phút này, dù Andy vẫn duy trì nụ cười, nhưng sự dao động cảm xúc trong ánh mắt lại vô cùng rõ ràng, người ngoài cũng có thể dễ dàng đọc ra.
Hợp tác nhiều năm, Lam Lễ và Andy đều đang từng chút từng chút tháo bỏ mặt nạ của mình, một ánh mắt một câu nói, thường là đã có thể hiểu ý nhau.
"...Nếu cần, chúng ta có thể nghỉ ngơi nửa năm hoặc một năm, không cần vội vàng tiếp tục nhận việc, hoàn toàn có thể dừng chân thả lỏng một chút. Cậu cần nghỉ ngơi."
Lam Lễ còn chưa nói câu nào, Andy đã thay đổi phương hướng, hoàn toàn từ bỏ ý định ban đầu khi đến Vườn Hoàng Tử ngày hôm nay.
Điều này khiến Lam Lễ không khỏi khẽ cười, "Hôm nay anh đích thân đến đây, chẳng phải là vì công việc mới sao?"
Trong vài tuần gần đây, Lam Lễ đang bận rộn, Andy cũng không rảnh rỗi——vì chuyện của đoàn làm phim "Rogue One", Andy cũng liên tục đi lại giữa New York và London, cố gắng hết sức giúp Lam Lễ điều phối các mối quan hệ xã hội. Những việc vặt trong nhiều dịp giao tế, Lam Lễ không đủ tinh lực để đối phó, Andy phải liên thủ với Roy đứng ra gánh vác, đứng trước mặt Lam Lễ, một người đóng vai ác một người đóng vai thiện, cố gắng xử lý mọi việc một cách hoàn hảo.
Thực ra, hôm nay cũng vậy. Andy đang xử lý công việc ở London, còn Roy thì đã đi trước đến Cannes, đại diện Lam Lễ tham dự một số hoạt động——đây cũng là lý do vị trí người đại diện và quản lý quan trọng đến vậy, trợ lý có thể thay đổi thường xuyên, nhưng họ lại cần đại diện cho hình ảnh nghệ sĩ.
Andy lại không hề do dự, khóe miệng nhếch lên, "Cái đó không quan trọng." Dừng lại một chút, anh bổ sung thêm, "Với vị trí hiện tại của cậu, chất lượng quan trọng hơn số lượng. Cậu vừa kết thúc quay "Rogue One", nghỉ ngơi trọn vẹn một năm tiếp theo cũng chẳng có vấn đề gì."
Trong đáy mắt Lam Lễ lộ ra ý cười.
Andy tiếp tục giải thích, "Các tác phẩm gốc của kênh Don Quixote cũng đang được mở rộng một cách trật tự, thiếu cậu một người cũng không sao, thừa cậu một người cũng chẳng vấn đề, cậu không cần phải vì chuyện này mà ép buộc bản thân. Ngay cả khi không đóng phim, sức ảnh hưởng mà cậu mang lại cho Sisyphus Pictures cũng đã đủ rồi."
Lam Lễ có thể cảm nhận được sự chân thành của Andy.
Ý cười trong mắt chậm rãi lắng xuống, cẩn thận nhai bánh Madeleine, cảm nhận vị mềm mịn, vị ngọt mật ong nhàn nhạt lan tỏa nơi đầu lưỡi, sau khi nuốt xuống một cách thong thả, Lam Lễ mới lên tiếng, "Tôi phải thừa nhận, thực ra sau khi lại đoạt giải Oscar, tôi có chút bối rối. Bối rối về diễn xuất, về sự nghiệp diễn xuất, tôi cứ tưởng mình sẽ không bao giờ nảy sinh những bối rối tương tự, nhưng rốt cuộc chúng vẫn xuất hiện."
Mỗi người đều đang trưởng thành cũng đều đang thay đổi, mặc dù Lam Lễ hiện tại vẫn yêu sâu sắc việc diễn xuất, ước mơ và mục tiêu của anh cũng chưa bao giờ thay đổi, nhưng Lam Lễ suy cho cùng cũng không còn là chàng trai trẻ tràn đầy nhiệt huyết, chạy hết mình như trước nữa——đứng trước ống kính lần nữa vẫn có thể khiến anh vui vẻ, thế nhưng, cảm giác hào hứng và phấn khích như hàng vạn con bướm cùng vỗ cánh đã biến mất, đang chậm rãi khôi phục sự bình lặng.
Khi quay "Thế giới khủng long" và "Tôm hùm", cảm giác còn chưa rõ ràng lắm, nhưng thời gian gần đây, đầu tiên là việc đoạt giải Oscar lần hai, sau đó là Katherine Kennedy, những việc xoay quanh diễn xuất đã không còn thuần túy nữa, loại cảm giác mệt mỏi sâu sắc đó cũng vì vậy mà nảy sinh.
Một thời gian trước, Lam Lễ hoàn toàn đắm chìm vào công việc thường ngày của đoàn phim, giống như bị một sức mạnh to lớn thúc đẩy tiến về phía trước, dù trong đầu có chút cảm xúc hỗn loạn, anh cũng chỉ có thể cắn răng kiên trì. Thế nhưng sau khi đóng máy, thần kinh căng thẳng thả lỏng ra, cảm giác mệt mỏi liền ập đến dữ dội.
"Khi chúng ta còn là những đứa trẻ, luôn tưởng rằng sẽ không bao giờ chán sô-cô-la và kem, luôn tưởng rằng sẽ không bao giờ mất đi nhiệt huyết với cuộc sống; nhưng sau khi trưởng thành, sau khi những 'mãi mãi' từng nghĩ đến dần dần biến mất, một phần nào đó trong thâm tâm cũng hoàn toàn chết đi."
Lam Lễ lộ ra một nụ cười tự giễu, mặc dù có chút bất lực, nhưng giữa đôi mày vẫn tràn đầy sự nhẹ nhõm, có thể nhìn ra anh không hề quá phiền muộn, chỉ là... thổn thức.
"Vậy nên, bây giờ tôi cũng đã trưởng thành rồi sao?"
Lam Lễ cầm chiếc ly thủy tinh đã cạn trong tay, thành ly vẫn còn dư lại chút hơi ấm nhàn nhạt của nước chanh mật ong, lưu lại và lan tỏa trong lòng bàn tay.
Andy trầm mặc xuống, anh cố gắng giúp đỡ Lam Lễ, nhưng lại không biết nên bắt đầu từ đâu.
Rooney ôm đầu gối ngồi trên ghế sofa, cằm cúi xuống, không nhìn về phía Lam Lễ, mà nghiêm túc lắng tai nghe, "Hay nói cách khác, chúng ta bắt đầu học cách đọc hiểu cuộc sống."
Ánh mắt của Lam Lễ và Andy đều hướng về phía Rooney.
"Người Pháp luôn như vậy, mỗi ngày đều đang đọc, mỗi người đều đang suy tư, triết học đối với họ mà nói, thực ra chính là một phần của cuộc sống. Tại sao hạnh phúc và tại sao đau khổ, tại sao lại sống và sống có ý nghĩa gì, cái chết rốt cuộc có ý nghĩa gì, công việc là gì, nghệ thuật lại là gì."
"Có lẽ, trước kia chỉ là đơn thuần yêu thích diễn xuất, mà hiện tại, lại bắt đầu thử thấu hiểu diễn xuất, lấy góc độ sáng tạo nghệ thuật để giải mã nội hàm của diễn xuất. Những kỹ thuật đó, những cảm xúc đó, những khoảnh khắc đó, rốt cuộc đã phú cho nhân vật điều gì, lại đã phú cho chúng ta điều gì, những phần nào của chúng ta đã hòa hợp cùng với nhân vật, ranh giới giữa thực tế và nghệ thuật lại nên vạch ở đâu. Đại loại như vậy."
Sau đó, Rooney nghiêng đầu, ánh mắt sáng ngời nhìn về phía Lam Lễ, "Những câu hỏi này, cậu có thể cho tôi câu trả lời không?"
Nhìn núi là núi, nhìn nước là nước. Nhìn núi không phải núi, nhìn nước không phải nước. Nhìn núi vẫn là núi, nhìn nước vẫn là nước.
Sau một vòng lận đận, vấp ngã, sự nghiệp diễn xuất của Lam Lễ bắt đầu bước vào giai đoạn thứ ba, nhìn thấu nhiều thứ hơn ở cấp độ điện đường. Những mệt mỏi và khốn đốn đó, chỉ là giai đoạn ngắn ngủi sau khi mất phương hướng mà thôi——có người, cả đời có lẽ cũng không thể chạm tới giai đoạn như vậy; có người, cả đời có lẽ đều bị kẹt trong giai đoạn này; chỉ có rất rất ít người, mới có thể hoàn thành sự lột xác phá kén thành bướm một lần nữa.
Giữa diễn viên và diễn viên gạo cội, khác biệt không phải là kỹ thuật diễn xuất hay nhiệt huyết diễn xuất, mà là sự thấu hiểu đối với diễn xuất, cảm ngộ đối với cuộc sống và sự diễn giải đối với nghệ thuật.
Nghệ thuật, sở dĩ gọi là nghệ thuật, suy cho cùng vẫn cần suy tư, kết hợp sự lắng đọng và phản tư của cuộc đời, từ đó phản chiếu vào trong các tác phẩm nghệ thuật, cuối cùng hình thành nên những cảm ngộ độc đáo thuộc về mỗi người sáng tạo. Mỗi tác phẩm nghệ thuật đều là sự tồn tại độc nhất vô nhị trên thế giới. Diễn xuất cũng vậy.
Chỉ là, Lam Lễ hiện tại cũng không xác định mình đang đứng ở vị trí nào, không xác định mình nên đột phá như thế nào, sự mông lung và bối rối đó luôn vương vấn trong lòng.
Ngay cả bây giờ, lời của Rooney cũng không thể giải đáp được sự nghi hoặc của Lam Lễ——nghe qua thì có vẻ có đạo lý, nhưng nghiền ngẫm kỹ lại là một ý nghĩa khác, nghĩ sâu hơn nữa lại mở rộng ra một thế giới khác, Lam Lễ không thể "đốn ngộ" ra được, trái lại càng ngày càng nhiều dấu hỏi.
Anh cần thời gian, cũng cần không gian.
Không ai có thể giúp đỡ Lam Lễ, ngay cả Rooney và Andy cũng không được, Lam Lễ phải dựa vào chính mình mò mẫm tìm phương hướng, đây là cuộc chiến của riêng một mình anh.
Lam Lễ hướng ánh nhìn về phía Rooney, rồi nhìn thấy ý cười dịu dàng trong mắt Rooney, không sáng ngời nhưng lại vô cùng kiên định, cứ như thế lặng lẽ nhìn mình, điều này khiến nụ cười trên khóe miệng Lam Lễ cũng theo đó mà nhếch lên, "Tôi đoán, đối với những người khác, tôi đang đối mặt với một phiền não vô nghĩa."
"Cho nên họ không thể trở thành Vincent Van Gogh, cho nên họ cũng không thể hiểu được Lam Lễ Hoắc Nhĩ." Lời nói của Rooney thành công khiến Lam Lễ bật cười thành tiếng.
Năm 1888, Van Gogh đang trong tình trạng khốn đốn và nghi hoặc đã rời Paris, đến Arles ở miền nam nước Pháp, tại đó, lý niệm nghệ thuật của ông đã hoàn thành cuộc lột xác quan trọng nhất, sáng tạo ra "Ngôi nhà vàng" và "Hoa hướng dương"; đồng thời còn để lại một tập tranh quý giá, cho đến gần một thế kỷ sau mới được phát hiện một cách tình cờ.
Mỗi nghệ sĩ đều cần phải đối mặt với nỗi khốn đốn của riêng mình.
Lam Lễ đầy ánh cười, khẽ mím khóe miệng, "Tôi không thể phản bác." Lời bông đùa tự giễu đó khiến cả Rooney và Andy đều bật cười, sau đó, Lam Lễ hướng ánh nhìn về phía Andy, "Vậy, rốt cuộc anh đã chuẩn bị công việc gì? Để anh tạm thời dành thời gian từ lịch trình bận rộn mà ghé qua."
"..." Andy hơi do dự một chút, tình hình hiện tại đã khác so với lúc anh xuất phát, nhưng suy nghĩ kỹ lại, "Cậu có thể nghe thử, rồi nói thật lòng, nếu không có hứng thú thì đừng ép buộc bản thân, bất cứ lý do gì cũng không được."
