"Rầm!"
Cánh cửa phòng chiếu tại Đại sảnh Lumière bị đẩy mạnh ra, một nam phóng viên trung niên với chòm râu ria xồm xoàm xuất hiện trước mặt mọi người đầy giận dữ.
"Chết tiệt! Thật ngu xuẩn tự phụ! Tự cao tự đại nhưng thực chất chỉ đang khoe mẽ chút khôn vặt mà thôi! Chẳng hiểu mô tê gì cả! Đúng là một đống phân ngựa thối! Thật sự nên ném thẳng vào thùng rác! Những thứ thông minh sáng suốt đó đã biến đi đâu hết rồi? Chỉ còn lại cái vỏ rỗng tuếch không chút ý nghĩa! Tôi dám cá là hắn ta chắc chắn đang cảm thấy mình ghê gớm lắm, đùa giỡn khán giả trong lòng bàn tay! Cứ tiếp tục thế này, hắn ta sớm muộn gì cũng xong đời!"
Lảm nhảm, chửi bới, người đàn ông trung niên kia tựa như một cơn lốc quét ngang qua, miệng không ngừng lẩm bẩm, gương mặt dữ tợn đang bộc lộ sự tiêu cực nồng đậm, khiến người ta tin rằng nếu có ai chặn đường ông ta, ông ta sẵn sàng xắn tay áo lên mà vung nắm đấm vào cằm đối phương, tuyệt đối không hề do dự dù chỉ một giây.
Vậy, rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì?
Khán giả và phóng viên tụ tập trước cửa Đại sảnh Lumière đồng loạt hướng ánh nhìn đầy nghi hoặc về phía đó, không ai dám bước lên hỏi xem rốt cuộc chuyện gì đang xảy ra, rồi tất cả dạt ra nhường đường, nhìn theo người phóng viên kia hằm hằm bỏ đi. Miệng ông ta vẫn lầm bầm: "Tôi không thể tin được mình đã lãng phí cả buổi sáng chỉ vì đống tạp nham này! Biết thế đã đi xem hạng mục Un Certain Regard để tìm kiếm kho báu bí mật rồi!"
Tạp nham?
Lãng phí thời gian?
Những lời nói vụn vặt đó càng khiến những người hóng hớt xung quanh thêm khó hiểu: Chẳng lẽ, "The Lobster" đã thất bại?
Mặc dù sức chứa của Đại sảnh Lumière có hạn, tại hiện trường vẫn còn rất nhiều khán giả không thể vào trong ngay lập tức, nhưng bên ngoài vẫn tụ tập một lượng lớn khán giả và phóng viên tò mò, háo hức chờ đợi để nhận được thông tin phản hồi ngay tại chỗ. Khung cảnh náo nhiệt đông nghẹt người, ngay cả ở Cannes cũng là cảnh tượng hiếm thấy - nhìn khắp toàn cầu, chỉ có Lam Lễ mới có thể sở hữu sức hiệu triệu mạnh mẽ đến thế.
Thế nhưng, diễn biến sự việc lại khiến người ta có chút bối rối.
Đúng vậy, hiện tại ai cũng đang phàn nàn, dường như mỗi tác phẩm của Lam Lễ ra mắt đều là "đại hội khen ngợi đủ kiểu", các nhà phê bình phim và phóng viên đều vắt óc suy nghĩ để ca tụng Lam Lễ, từ ngữ "tốt nhất sự nghiệp" đã phát triển đến mức gây nôn mửa, cục diện như vậy quả thực khiến người ta phiền không chịu nổi.
Nhưng đổi góc độ mà nhìn, dù Lam Lễ có thực sự gặp phải "Waterloo" (thất bại), thì giờ đây khán giả cũng không tin chất lượng tác phẩm của Lam Lễ sẽ tệ hại đến mức nào, hiệu ứng thương hiệu "Lam Lễ Hoắc Nhĩ" đã ăn sâu vào lòng người, ngay cả bộ "Detachment" (Siêu thoát) năm nào, hiện tại cũng đang nóng trở lại trong giới cinephile kỳ cựu.
Thế nên, đột nhiên thấy phóng viên rời sân sớm, lại còn chửi bới, cảm giác hụt hẫng đó khiến những người hóng hớt không kịp thích nghi, vốn dĩ nên thấy vui vì "sự việc cuối cùng không còn là cái kết tiêu chuẩn"; nhưng thực tế lại như lọt vào sương mù, hoàn toàn không hiểu đã xảy ra chuyện gì, đến mức không thể vui nổi.
Chẳng lẽ là... kỳ vọng quá cao? Đến mức tạo ra sự chênh lệch tâm lý to lớn, mới dẫn đến đánh giá tiêu cực?
Nhưng không ai có thể trả lời, vì những người đang khổ sở chờ đợi trước cửa đều là những đứa trẻ đáng thương không thể xem buổi công chiếu, giờ đây chỉ có thể nhìn nhau trân trối, không biết rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì trong Đại sảnh Lumière, cảm giác thấp thỏm đó thậm chí còn vượt qua cả sự phấn khích và rạo rực về việc "Lam Lễ có thể thất bại".
Sau đó... đợi mãi đợi mãi, từ Đại sảnh Lumière truyền ra những tràng pháo tay đứt quãng, không nhiệt liệt cũng chẳng cuồng nhiệt, dường như chỉ là sự đối phó xã giao; nhưng từ từ, tiếng vỗ tay ngày càng vang dội và dày đặc hơn, ngay cả khi đứng ngoài sân cũng có thể cảm nhận rõ ràng sự nhiệt tình đó, hơn nữa còn đang tiếp tục tăng lên.
Dấu chấm hỏi không những không được giải đáp mà còn ngày càng nhiều, những suy đoán qua lại giữa các ánh nhìn ngày càng tăng, mơ hồ, kỳ vọng cũng trở nên thấp thỏm – cảnh tượng như vậy khá giống với buổi công chiếu "Interstellar" (Hố đen tử thần), nhưng so với "Interstellar", thông tin phản hồi của "The Lobster" rõ ràng là rõ ràng hơn.
Ít nhất, cuối cùng buổi chiếu cũng khép lại trong tiếng vỗ tay như sấm rền của toàn trường. Nhưng nếu xét đến việc có người đùng đùng bỏ đi và sự im lặng kéo dài lúc ban đầu, mọi chuyện lại trở nên khó đoán.
Ngay cả khi đã tan cuộc, câu hỏi vẫn chưa thể được giải đáp. Những bình luận được đăng tải sớm nhất trên Twitter đã hé lộ phần nào bức tranh toàn cảnh.
"Kiệt tác! Yorgos Lanthimos lại một lần nữa thể hiện tài năng kinh ngạc! Màn trình diễn hài kịch đầy phá cách của Lam Lễ Hoắc Nhĩ thực sự khiến người ta phải sáng mắt!"
"Có chút tiếc nuối, dừng lại ở một khái niệm nhưng không thể đào sâu hơn. Yorgos Lanthimos không thể thực sự thấu thị bản chất, rõ ràng bộ phim vẫn còn không gian để cải thiện và khai thác, phần mở đầu đầy thú vị nhưng kết thúc lại mơ hồ, không đạt được hiệu quả mong đợi."
"Dùng mối quan hệ giữa người với người để phản chiếu giai cấp xã hội, sự thử nghiệm của Lanthimos tiến xa hơn một bước, lại một lần nữa mang đến một làn sóng phản tư đầy kinh ngạc."
"Cách cài cắm kịch tính vẫn hơi vụng về, cách sắp xếp tình tiết chưa đủ mượt mà, có thể nhận thấy rõ sự xa cách giữa nhân vật và cốt truyện, Lanthimos có thể làm tốt hơn, hiệu quả tổng thể hơi kém hơn so với 'Dogtooth'; nhưng việc chọn Lam Lễ Hoắc Nhĩ và Rachel Weisz là một nước đi thần sầu."
"Ống kính, màu sắc, chuyển cảnh cùng bầu không khí, Yorgos Lanthimos đã bước đầu thể hiện khí chất của một đại sư, một bộ phim hài đen vừa khiến người ta sởn gai ốc vừa khiến người ta cười nghiêng ngả, tuyệt đối xứng đáng là một trải nghiệm xem phim độc đáo nhất trên màn ảnh rộng năm nay."
"Khái niệm xuất sắc, thực thi có thể tốt hơn nữa."
"Phim hay nhất năm! Từ kịch bản đến diễn xuất rồi đến quay phim, cuối cùng là nhạc nền và cắt dựng, gọi là hoàn hảo! Tự nhiên như hơi thở!"
"Không thích. Phải nói là, không thể yêu thích nổi – rõ ràng là một chủ đề có thể đi sâu hơn, cuối cùng lại sáo rỗng dừng lại ở hôn nhân và tình yêu."
"Chẳng lẽ đây không phải là tác phẩm hay nhất của Lam Lễ Hoắc Nhĩ sao?"
Tranh luận.
Vẫn là tranh luận.
Khác với những tranh cãi gây ra bởi các tác phẩm như "Detachment" (Siêu thoát), "Interstellar" (Hố đen tử thần), "Whiplash" (Tay trống cừ khôi), có thể nhận thấy rõ ràng, đánh giá về "The Lobster" mang nhiều sắc thái đan xen hơn, là cảm xúc phức tạp nằm giữa ghét và thích, là cảm nhận trung lập nằm giữa khen ngợi và phê bình, nhìn chung có chút bình bình.
Nên mô tả thế nào nhỉ?
Tức là cảm xúc không quá cực đoan, không phải sự khác biệt giữa không điểm và một trăm điểm, mà là sự khác biệt giữa sáu mươi điểm và tám mươi điểm. Trải nghiệm xem phim nhập nhằng như vậy thực chất là một tổn thương đối với bộ phim, vì điều này cũng có nghĩa là cảm xúc xem phim không đủ nồng đậm, cuối cùng sẽ trở nên tầm thường.
Chỉ là, vấn đề nằm ở chỗ, "The Lobster" còn lâu mới dừng lại ở mức tầm thường, giữa những câu từ đó, vẫn có thể nắm bắt được nhiều thứ hơn, nhưng cụ thể là thứ gì, thì chỉ có thể chờ khán giả tự mình xem, tự mình khai phá.
Tuy nhiên, Twitter rốt cuộc cũng chỉ là Twitter, những đánh giá đó đều chỉ có thể coi là một kênh tham khảo mà thôi.
Mỗi năm tại các liên hoan phim lớn, những tiếng kêu "kiệt tác" sớm vang lên không dứt trên Twitter, chỉ riêng hạng mục tranh giải chính có khi đã thấy xuất hiện hơn một bộ "kiệt tác", từ đó tạo ra ảo giác rằng tất cả các tác phẩm tranh giải chính đều là ứng cử viên cho giải phim hay nhất năm, khiến những khán giả không có cơ hội đến hiện trường không khỏi hừng hực khí thế theo.
Nhưng thực tế thì sao?
Chỉ khi bộ phim thực sự ra rạp mới có thể biết được.
Ngay sau đó, cánh cửa phòng chiếu của Đại sảnh Lumière rộng mở, những khán giả tham dự buổi công chiếu cuối cùng cũng xuất hiện, tràn ra ngoài như một dòng lũ.
"Tôi nghĩ nó không chỉ nói về tình yêu..."
"Vẫn là về hôn nhân thôi."
"Không không không, ý tôi là, không chỉ có vậy, mà còn về trật tự xã hội nữa. Cậu hiểu không? Tôi nghĩ người phụ nữ cận thị đại diện cho tầng lớp thống trị xảo quyệt..."
"Cậu suy diễn quá đà rồi, làm gì có sâu sắc đến thế?"
Từng nhóm nam giới đang bàn tán xôn xao trao đổi ý kiến với nhau, nhưng ai cũng không thuyết phục được ai, mỗi người đều có quan điểm riêng; mà không xa đó, từng tốp phụ nữ cũng đang đưa ra cái nhìn của mình, góc độ lại mang đến những cách nhìn nhận khác biệt cho bộ phim.
"Tôi nghĩ anh ấy sẽ tự đâm mù mắt mình. Đây là cuộc đối kháng giữa tình yêu và chế độ, David đại diện cho tình yêu..."
"Tôi có ý kiến khác, tôi nghĩ đây là cuộc thảo luận về quy tắc sinh tồn, David và người phụ nữ cận thị đại diện cho hai cách sinh tồn khác nhau..."
"Đây là cái thứ gì nữa vậy? Chệch đường ray xa quá rồi? Hoàn toàn không có nội dung như thế. Tình yêu và hôn nhân là chủ đề bề mặt rõ ràng nhất, tôi cho rằng, phần quan trọng nhất hiện nay nằm ở chỗ, giả sử David đâm mù mắt mình, mà người phụ nữ cận thị lại không, thì điều đó rốt cuộc có nghĩa là gì?"
"Cách giải mã của các cậu đều quá sâu rồi, tôi ngược lại cho rằng Yorgos chưa đạt đến độ cao như vậy, đây cũng là điểm khiến tôi thất vọng về bộ phim, nó có thể làm tốt hơn."
Những cuộc thảo luận chí chóe đều giữ vững quan điểm khác nhau, mà một nhóm người đứng trước cửa Đại sảnh Lumière lại thể hiện một góc nhìn khác.
"Ống kính, cắt dựng, nhạc nền, những cái này thực sự rất tốt. Sự tiến bộ của Yorgos rất rõ ràng, đã bước đầu có trình độ của một đại sư. Tôi rất thích toàn bộ tông màu."
"Điều tôi thích nhất là diễn xuất và lời thoại. Để phù hợp với tông màu lạnh của Yorgos, các diễn viên đều cố gắng tiết chế diễn xuất, chỉ có hai phân cảnh bùng nổ đều giao cho Lam Lễ xử lý..."
"Đúng đúng đúng, một cảnh là lúc nhảy múa một mình trong rừng, một cảnh là lúc bốn mắt nhìn nhau ở cuối phim. Hai phân cảnh này, cách xử lý của Lam Lễ quá khéo léo. Cá nhân tôi thì tôi thích Lam Lễ như thế này hơn, so với 'Whiplash'."
"Đúng vậy, cái đó quá 'Oscar' rồi. Tôi nghĩ phân cảnh nhảy múa độc diễn trong rừng có thể giải mã sâu hơn một chút, cảnh đó phá vỡ hoàn toàn sự cân bằng tổng thể, khái niệm và tư tưởng của Yorgos có thể ẩn giấu bên trong đó. Nhưng quá trình xem phim quá nhập tâm, tôi chỉ cảm nhận được sự chấn động, chưa thể nghiền ngẫm kỹ lưỡng."
"Ừm, tôi cũng nghĩ cần xem lần thứ hai. Thậm chí là lần thứ ba. Tôi phải thừa nhận một điểm, lời thoại rất hợp ý tôi, các cậu có chú ý đến vô số chi tiết không? Về người vợ cũ và anh trai của David, các chi tiết trong lời thoại có rất nhiều nội dung, có thể đào sâu rất tốt. Tôi nghĩ, bộ phim không chỉ dừng lại ở dáng vẻ hiện tại."
Tranh luận, đây mới là giai điệu chủ đạo tuyệt đối, không phải là thích hay ghét thuần túy, dường như mỗi người đều có thể tìm thấy phần mình thích hoặc không thích. Cái nhìn nhận phức tạp đan xen này cũng đã trở thành giai điệu chủ đạo sau khi bộ phim kết thúc công chiếu. Trong thời gian ngắn, rất khó để đưa ra một kết luận, thảo luận mới chính là xu hướng chủ đạo thực sự.