"The Grand Budapest Hotel", "Birdman", "Boyhood", "Selma", "The Theory of Everything", "Whiplash", "American Sniper", "The Imitation Game".
Tổng cộng tám tác phẩm thuận lợi lọt vào danh sách đề cử, các tác phẩm nổi bật đều cập bến thành công, không xuất hiện tình trạng bị bỏ lại, trong khi đó "American Sniper" vốn bị phớt lờ tại giải Quả Cầu Vàng lại bất ngờ vươn lên mạnh mẽ vào phút cuối.
Một mặt, điều này chứng minh Clint Eastwood vẫn "gừng càng già càng cay", mặt khác lại chứng minh đà trỗi dậy của phái bảo thủ Mỹ đã không thể ngăn cản. Tất nhiên, doanh thu phòng vé ba trăm triệu đô la của bộ phim này có thể coi là nghịch thiên, đồng thời cũng thay thế "Interstellar" trở thành tác phẩm có tính thương mại cao nhất trong mùa giải thưởng năm nay. Bradley Cooper, người đảm nhận cả hai vai trò nhà sản xuất và diễn viên chính, dường như đang tạo ra thời đại hoàng kim của riêng mình tại Hollywood.
Nhưng bất ngờ vẫn cứ xuất hiện.
"Foxcatcher" và "St. Vincent" cùng nhau bị loại, khiến biết bao người phải ngỡ ngàng.
Nếu nói bộ phim sau quá nhẹ nhàng, thiếu đi sức công phá, thì bộ phim trước lại giành được vô số lời khen ngợi trong suốt mùa giải thưởng, có thể nói là tiến băng băng, thế nhưng lại bị chặn đứng trước ngưỡng cửa đề cử Phim hay nhất vào phút chót. Đây quả thực là bất ngờ cấp độ động đất, cả ngành nghề đều đầy ắp dấu chấm hỏi, một loạt câu hỏi "chuyện gì đã xảy ra vậy" đồng loạt xuất hiện, nhưng không một ai có thể biết được câu trả lời. Rõ ràng, các chỉ số ủng hộ chỉ là bong bóng.
Có lẽ, sự kiện hacker là lời giải thích tốt nhất.
"Foxcatcher" lỡ mất đề cử Phim hay nhất, điều này cũng chứng minh trực tiếp rằng, hướng gió của giải Quả Cầu Vàng rốt cuộc cũng chỉ là "hướng gió" mà thôi, không thể nắm bắt chính xác mạch đập của các giám khảo Viện Hàn lâm. Trong cơ sở dữ liệu khổng lồ gồm sáu ngàn giám khảo của Viện, mọi dự đoán và tính toán rốt cuộc cũng chỉ là xác suất.
Ngoài ra, việc "The Theory of Everything" lọt vào danh sách cũng được xem là một cú sốc nhỏ. Mặc dù tác phẩm này cũng giành được một suất đề cử tại Quả Cầu Vàng, nhưng điểm số tổng hợp của giới truyền thông là 72 điểm lại chứng minh đây không phải là một tác phẩm xuất sắc, phần lớn lời khen ngợi đều đến từ diễn xuất. So với "Foxcatcher" có điểm số truyền thông là 81, chất lượng tổng thể của hai bộ phim có sự chênh lệch rõ rệt, việc một phim vào một phim ra chính là minh chứng cho sức nặng của công tác quan hệ công chúng của Viện Hàn lâm.
Đó chính là thủ đoạn của Harvey Weinstein.
Nhưng dù thế nào đi nữa, các tác phẩm nổi bật vẫn vững vàng giành được đề cử. "The Grand Budapest Hotel" và "Boyhood" tạm thời đứng ở nhóm đầu, "Birdman" và "Whiplash" đứng ở nhóm hai, còn "Selma" và "The Imitation Game" – hai bộ phim vốn rất nóng trước đó – lại cho thấy xu hướng đi xuống, cùng với "American Sniper" và "The Theory of Everything" chiếm lĩnh nhóm ba.
Sự phân chia cục diện tổng thể đương nhiên không phải là nói suông, danh sách đề cử Đạo diễn xuất sắc nhất chính là minh chứng trực tiếp nhất.
Richard Linklater của "Boyhood", Wes Anderson của "The Grand Budapest Hotel", Alejandro González Iñárritu của "Birdman", Damien Chazelle của "Whiplash", Bennett Miller của "Foxcatcher", năm vị đạo diễn đã thành công lọt vào danh sách cuối cùng.
Rõ ràng như ban ngày!
Richard Linklater và Wes Anderson một mình một ngựa băng băng về đích, vẫn là những người dẫn đầu trong suốt mùa giải thưởng; Alejandro González Iñárritu nhờ vào kỹ thuật cao siêu và khả năng kiểm soát xuất sắc đã thể hiện được năng lực ở vị trí đạo diễn, có chút tương tự với tình trạng của Alfonso Cuarón năm ngoái. Mặc dù thế lực tổng thể của "Birdman" vẫn chưa vượt qua các đối thủ cạnh tranh, nhưng đề cử đạo diễn thì vẫn vững như bàn thạch, về cơ bản không có quá nhiều hồi hộp.
Ba vị đạo diễn kể trên, trong danh sách đề cử tính đến thời điểm hiện tại của mùa giải, cơ bản không hề sẩy chân, liên thủ tạo thành nhóm đầu, cũng thuận lợi lọt vào danh sách đề cử của Oscar. Thế nhưng hai suất còn lại lại tồn tại rất nhiều biến số, khoảng tám vị đạo diễn đang cạnh tranh cho hai suất này.
Tại Quả Cầu Vàng, hai suất còn lại thuộc về David Fincher của "Gone Girl" và Ava DuVernay của "Selma".
Tại giải BAFTA, hai suất còn lại lần lượt thuộc về Damien Chazelle của "Whiplash" và James Marsh của "The Theory of Everything".
Tại giải thưởng của Hiệp hội Đạo diễn Mỹ (DGA), Morten Tyldum của "The Imitation Game" và Clint Eastwood của "American Sniper" đã thuận lợi lọt vào top 5 cuối cùng.
Thấy đốm nhỏ biết cả báo. (Dùng phép ẩn dụ để chỉ nhìn một bộ phận mà biết được toàn thể)
Danh sách đề cử của ba lễ trao giải quan trọng kể trên đều khác nhau, lần lượt thuộc về sáu vị đạo diễn khác nhau, không có bất kỳ ai có thể vững vàng giành lấy đề cử, và tình trạng tương tự cũng có thể thấy ở các lễ trao giải và giải thưởng hiệp hội lớn khác, kéo dài tình trạng hỗn chiến ở hạng mục đạo diễn.
Giống như cuộc chiến giành giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất vậy, cục diện cạnh tranh của giải Đạo diễn xuất sắc nhất cũng thể hiện sự hỗn chiến toàn diện với trăm hoa đua nở, trăm nhà đua tiếng, vô cùng náo nhiệt.
Những năm trước, danh sách đề cử và người chiến thắng cuối cùng của giải DGA đều có thể trở thành kim chỉ nam tốt nhất cho hạng mục này tại Oscar, nhưng năm nay thì điều đó không còn áp dụng được nữa.
"Whiplash" của Damien Chazelle nổi lên giữa vòng vây hỗn chiến, nhờ vào những cú cắt cảnh sắc bén và sự điều phối lưu loát mà giành được vô số phiếu bầu của giám khảo, chỉ mới hai mươi tám tuổi đã thu hoạch được đề cử Oscar đầu tiên trong sự nghiệp của mình. Trong khi đó, Bennett Miller của "Foxcatcher" lại tạo nên một cú sốc kinh thiên động địa, sau khi liên tiếp bỏ lỡ hai giải thưởng quan trọng là BAFTA và DGA, anh đã lọt vào top 5 Oscar với tư thế của một chú ngựa ô.
Ngay cả Quả Cầu Vàng cũng không dự đoán được việc Bennett Miller vươn lên, điều này gián tiếp chứng minh thêm một lần nữa rằng công tác PR của Viện Hàn lâm trong mùa giải thưởng ẩn chứa vô số khả năng.
David Fincher, Ava DuVernay, Morten Tyldum, Clint Eastwood, Mike Leigh và Paul Thomas Anderson đều ngã ngựa. Đáng tiếc nhất là David Fincher, còn bất ngờ nhất là quân bài tốt trong tay "The Imitation Game" của Morten Tyldum không hiểu sao công ty điện ảnh Weinstein lại rơi vào tình cảnh như vậy. Gây tranh cãi nhất vẫn là việc "Selma" của Ava DuVernay dù nhận được vô số lời khen ngợi nhưng vẫn không thể giúp nữ đạo diễn này lọt vào danh sách đề cử, tình trạng yếu thế của các nữ đạo diễn vẫn là một căn bệnh nan y.
Chỉ cần nhìn vào danh sách đề cử cuối cùng của giải Đạo diễn xuất sắc nhất là có thể cảm nhận được khói lửa của mùa giải thưởng năm nay. Việc "Whiplash" và "Foxcatcher" mạnh mẽ lọt vào danh sách đề cử chắc chắn đã làm bùng nổ các chủ đề bàn tán.
Chính vì như vậy, việc "Foxcatcher" vắng mặt trong danh sách đề cử Phim hay nhất mới gây ra nhiều tranh cãi đến thế. Ngay cả đạo diễn cũng đã lội ngược dòng để được đề cử, kết quả lại bị hạng mục Phim hay nhất bỏ rơi, điều này thực sự khiến người ta khó mà hiểu nổi. Còn "Whiplash" cũng nhờ vào hai đề cử quan trọng này mà lấy lại tinh thần, một lần nữa cùng với "Birdman" xông vào vòng xoáy cạnh tranh hạng mục Phim hay nhất, tất cả những điều này đã tạo thêm nhiều biến số cho công tác PR của Viện Hàn lâm trong giai đoạn hai.
Mà hai tác phẩm này đều đến từ Sony Pictures Classics.
Thực tế, cục diện tương tự cũng kéo dài đến hạng mục Kịch bản. Đây vẫn có thể coi là hình ảnh thu nhỏ cho xu hướng phát triển tiếp theo của cuộc chiến Phim hay nhất.
Kịch bản gốc xuất sắc nhất: "Birdman", "The Grand Budapest Hotel", "Nightcrawler", "Foxcatcher", "Boyhood".
Ngoài "Nightcrawler" ra, bốn tác phẩm còn lại đều sở hữu năng lực cạnh tranh mạnh mẽ, chưa kể ba tác phẩm nóng nhất của hạng mục Phim hay nhất đều tề tựu đông đủ ở đây, và việc "Foxcatcher" vắng mặt trong đề cử Phim hay nhất càng làm người ta thêm hoang mang.
Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất: "Whiplash", "The Imitation Game", "The Theory of Everything", "American Sniper", "Inherent Vice".
"Inherent Vice" là tác phẩm duy nhất không thể lọt vào đề cử Phim hay nhất, phần nhiều là để khen thưởng thành tựu của Paul Thomas Anderson trong mảng kịch bản. Vị đạo diễn thiên tài này vốn dĩ cũng nên là ứng cử viên nặng ký cho giải Đạo diễn xuất sắc nhất, nhưng trong suốt mùa giải thưởng lại không thể thực sự đẩy mạnh được thanh thế. Còn bốn tác phẩm còn lại, đều là những hạt giống của mùa giải thưởng năm nay, nên cũng không cần phải nói nhiều nữa.
Cần lưu ý rằng, trong tám tác phẩm được đề cử Phim hay nhất, chỉ có "Selma" là không có đề cử kịch bản, cộng thêm việc Ava DuVernay bị loại khỏi đề cử đạo diễn, điều này chứng minh trực tiếp rằng việc "Selma" vốn rất hoành tráng trong giai đoạn đầu lại bị bỏ lại phía sau vào phút chót không phải là một cú sốc bất ngờ. Paramount Pictures, với tư cách là công ty phát hành, lại một lần nữa hủy hoại một quân bài tốt.
Nhìn chung, cuộc cạnh tranh ở hạng mục Kịch bản gốc khốc liệt hơn, và "Whiplash" cũng nên là Kịch bản gốc. Đây chính là kịch bản do chính Damien Chazelle sáng tác, nhưng ban đầu để tìm kiếm đầu tư, anh đã quay một bộ phim ngắn, sau đó bộ phim dài được phát triển và hoàn thiện dựa trên nền tảng của bộ phim ngắn đó, điều này khiến cho thành phẩm cuối cùng bị Viện Hàn lâm định nghĩa là "Kịch bản chuyển thể", nếu không thì cuộc chém giết ở hạng mục Kịch bản gốc còn thảm khốc hơn nhiều.
Một chỉ số khác có thể dùng để làm thước đo đề cử của giải thưởng quan trọng này, đó chính là giải Biên tập xuất sắc nhất.
Trong hạng mục được ca tụng là "Phim hay nhất thu nhỏ" này, cũng có thể nhìn thấy xu hướng bỏ phiếu tổng thể của các giám khảo. "Boyhood" và "The Grand Budapest Hotel" không chút hồi hộp lọt vào danh sách đề cử, còn ba suất còn lại do "Whiplash" cùng với "American Sniper" và "The Imitation Game" lọt vào danh sách đề cử.
Thứ nhất, "The Imitation Game" đã chen chân vào loại bỏ "Foxcatcher". Hai tác phẩm này, một lọt vào đề cử biên tập, một lọt vào đề cử đạo diễn, trạng thái cân bằng lên lên xuống xuống này có thể được xem là thuộc tính tương tự của phim tiểu sử đang tiêu hao hy vọng giành giải của nhau.
Thứ hai, "Birdman" tạo ra một cú sốc nhỏ khi bị loại khỏi đề cử. Bộ phim áp dụng kỹ thuật giả một cú máy để quay toàn bộ phim, trong mảng biên tập thực sự không có sức cạnh tranh, nhưng liệu điều này có thể gây ảnh hưởng đến cuộc cạnh tranh Phim hay nhất hay không, thì không ai biết được.
Thứ ba, "Whiplash" vững vàng tiến bước, trong mảng biên tập ngược lại còn là ứng cử viên nóng nhất, điều này đã trở thành yếu tố quan trọng để xoay chuyển cục diện cạnh tranh Phim hay nhất.
Tổng kết lại, mới rút ra được cục diện tổng thể của giai đoạn một cuộc chiến Phim hay nhất: "Boyhood" và "The Grand Budapest Hotel" đang dẫn đầu mạnh mẽ, "Birdman" và "Whiplash" theo sát phía sau. Tiếp theo bước vào giai đoạn hai, thì phải xem Fox Searchlight và Sony Pictures Classics liên thủ vây quét công ty điện ảnh độc lập IFC Films như thế nào.
Tất nhiên, một bằng chứng trực tiếp khác để thám thính cục diện tổng thể giai đoạn một của mùa giải thưởng chính là số lượng đề cử.
Oscar bao gồm rất nhiều đề cử giải thưởng kỹ thuật, thuần túy từ số lượng đề cử mà nói, "Boyhood" tất nhiên không thể chiếm ưu thế, điều này cũng thể hiện trực tiếp trong những con số đề cử cuối cùng.
Cuối cùng, "The Grand Budapest Hotel" và "Birdman" – hai tác phẩm nóng – cùng nhau dẫn đầu toàn bộ danh sách đề cử với chín đề cử, "Whiplash" và "The Imitation Game" theo sát với bảy đề cử, sau đó mới là "Boyhood" và "American Sniper" với sáu đề cử. Có bất ngờ nhưng cũng có niềm vui, nhưng nhìn chung, vẫn tiếp nối dự đoán của giai đoạn một.
