Trương Trọng Cảnh vì sao lại thẳng thắn không kiêng dè? Có lẽ là do tính cách của ông, cũng có thể do oán niệm của ông thực sự rất lớn. Những điều này Tôn Sách đều không để tâm. Giết người nhà của ông—dù không phải tự tay y giết, nhưng suy cho cùng cũng là y bày mưu—giờ lại bắt ông trị bệnh, để ông than phiền vài câu cũng là lẽ thường tình.
Điều Tôn Sách quan tâm là những kẻ đứng sau Trương Trọng Cảnh. Nếu cứ mặc cho cảm xúc này lên men, sớm muộn gì cũng sẽ gây ra đại họa.
Nhìn chung, việc Trương Trọng Cảnh có thể trị thương cho họ đã đủ để chứng minh ông không những giữ vững y đức, là người có chừng mực, mà còn là người hiểu rõ lẽ phải, biết tình thế nguy nan, không thể để "ngọc nát đá tan". Đổi lại là người khác, không hạ độc ngươi đã là tốt lắm rồi, chứ đừng nói đến chuyện trị thương.
Nói lý lẽ với một người biết lý lẽ, vẫn tốt hơn là nói lý với một đám người. Hơn nữa, thông qua lời truyền đạt của Trương Trọng Cảnh cũng có thể vô hình trung làm dịu bớt xung đột, không đến mức khiến cuộc đàm phán tan vỡ ngay lập tức. Về vai trò người trung gian, Trương Trọng Cảnh không nghi ngờ gì chính là người thích hợp nhất mà hắn có thể tìm được, thậm chí còn tốt hơn cả Diêm Tượng và Dương Hoằng. Nói thật, Diêm Tượng còn dễ nói chuyện, chứ cái tầm nhìn và tính khí của Dương Hoằng kia, Tôn Sách thực sự không tin ông ta có thể làm nên chuyện.
Ngoài ra, thân phận thầy thuốc của Trương Trọng Cảnh còn có một sự tiện lợi tự nhiên. Vì phải trị bệnh cứu người, họ lý trí hơn đám Nho gia chỉ thích nói suông về thời Tam Đại, hễ một chút là đòi phục cổ. Cho nên Nho gia trị quốc thường càng trị càng loạn, nhưng Trung y lại có thể trị bệnh cứu người một cách thiết thực. Đừng thấy lý thuyết của ông cũng chỉ quanh quẩn âm dương ngũ hành, giống hệt Nho gia là nghĩ vậy.
"Trời chia ngũ hành, người có ngũ chi. Lấy người ví với nước, thiên tử là nguyên thủ, công khanh sĩ đại phu là cánh tay, bách tính vạn dân là đôi chân, có được không?"
Trương Trọng Cảnh gật đầu. "Tạm coi là có thể sánh được."
Tôn Sách mỉm cười. Hắn biết Trương Trọng Cảnh sẽ không phản đối. Tư duy của Trung y chính là tư duy loại suy. Mặc dù người đời sau chỉ trích là hoang đường, nhưng đối với y học truyền thống mà nói, đây lại là phương pháp dễ hiểu. Không chỉ riêng Trung y như vậy, hầu hết mọi nền văn hóa đều như thế, nếu không có mới là bất bình thường.
"Nguyên thủ có thể nhìn, có thể nghe, có thể suy nghĩ, tầm nhìn cao xa, thấu suốt âm dương, mới có thể phân rõ thị phi, tìm lợi tránh hại. Cánh tay không những cần có sức mạnh, mà còn phải xứng với nguyên thủ, tâm tay tương ứng, mới có thể làm việc. Đôi chân cần mạnh mẽ vững vàng, mới có thể đứng vững thân mình. Tuy là một thể, nhưng yêu cầu lại không hoàn toàn giống nhau."
Trương Trọng Cảnh lại gật đầu tỏ ý tán đồng.
"Ngoài việc mỗi người mỗi việc ra, còn phải phối hợp lẫn nhau, nâng đỡ lẫn nhau. Lúc người mới sinh ra, đôi chân vô lực, thường cần đôi tay giúp đỡ, giống như bốn chân cùng đi. Lúc người già rồi, lại cần tay chống gậy để giúp giữ thăng bằng, nếu không khó tránh khỏi nỗi lo vấp ngã. Giống như Cao Hoàng Đế khi mới có thiên hạ, bách tính nghèo khổ khốn cùng, cần công khanh sĩ đại phu giúp đỡ thiên tử trị quốc, dẫn dắt bách tính khai khẩn ruộng đất, khơi thông thủy lợi, khôi phục dân sinh. Đại Hán bốn trăm năm, thiên tai nhân họa nối tiếp nhau, bách tính lầm than trong nước sôi lửa bỏng, cũng cần sĩ đại phu hiến kế bày mưu, phát cháo cứu tế, cùng nhau vượt qua khó khăn."
Trương Trọng Cảnh không nói gì nữa. Không cần Tôn Sách phải nói tiếp, ông thực ra đã hiểu ý của Tôn Sách. Ông muốn phản bác Tôn Sách, nhưng nhất thời không tìm được lý do thích hợp, đành tạm thời im lặng, xem Tôn Sách rốt cuộc còn có thể nói những gì. Tuy ông không có phản ứng gì, nhưng ánh mắt nhìn Tôn Sách đã thay đổi, địch ý vẫn còn rất nồng đậm, nhưng đã thêm vài phần bối rối.
Viên Quyền quay lưng về phía Tôn Sách, bất động.
"Tiên sinh, vừa rồi nói là lúc mới sinh và khi già yếu. Đối với một người trưởng thành mà nói, nếu hai cánh tay cường tráng, mà đôi chân lại yếu ớt, thì hắn có thể được coi là một người khỏe mạnh không?"
Trương Trọng Cảnh hít một hơi, mày nhíu chặt.
"Nói thêm một bước nữa, nếu một người vì muốn hai cánh tay cường tráng mà không tiếc cắt bỏ gân cốt trên đôi chân..."
Trương Trọng Cảnh không nhịn được nữa. "Tướng quân, ngài đây là cưỡng từ đoạt lý. Bách tính mất việc, nghèo khổ đúng là đáng thương, nhưng việc họ mất việc, nghèo khổ không phải do thế gia cướp đoạt tài sản của họ, mà là do triều đình trưng thu bạo ngược. Của cải của thế gia cũng không phải là cướp bóc mà có, đó là do họ tích lũy nhiều năm mà thành."
Tôn Sách mỉm cười. "Tiên sinh nói đúng, những gì thế gia có được cũng không phải là cướp đoạt. Nhưng ta muốn hỏi tiên sinh một câu, cứ xét riêng Nam Dương, có bao nhiêu thế gia hào cường là chỉ dựa vào lao động vất vả mà làm giàu? Tài sản của những người đó là do tích tiểu thành đại, hay là nhờ vào việc làm quan, cưỡng đoạt mà có? Lùi một bước mà nói, dù cho tài sản của họ đều là do bản thân vất vả làm ra, cũng chưa từng làm quan, thì có ai là không cấu kết với quan lại, lừa trên dối dưới, trốn thuế né sưu?"
Trương Trọng Cảnh không lên tiếng nữa. Những lời Tôn Sách nói tuy không thể nói là tuyệt đối, nhưng đại thể là sự thật. Tại sao Nam Dương lại giàu có? Vì Nam Dương là Đế hương, Nam Dương có quá nhiều phong quân, có quá nhiều quan lại hoạn quan. Tài sản của họ và quyền thế của họ có mối quan hệ mật thiết không thể tách rời. Bách tính bình thường chỉ dựa vào cần kiệm tiết kiệm, đến cơm ăn áo mặc còn không thể đảm bảo, chứ đừng nói là làm giàu. ..
Thế gia hào cường không những có thể dựa vào quyền thế để tích lũy tài sản, còn có thể dựa vào quyền thế để miễn thuế miễn dịch, chuyển những loại thuế sưu lao dịch đáng lẽ họ phải nộp sang cho những bách tính không có quyền thế. Khi những bách tính đó không nộp nổi thuế sưu mà phá sản, buộc phải bán đi ruộng đất, thì những biên hộ tề dân vốn thuộc về triều đình, đáng lẽ phải cung cấp thuế má cho triều đình, lại trở thành bộ khúc của thế gia hào cường, chẳng khác nào cắt thịt trên đùi để đắp vào cánh tay. Sự gia tăng nhanh chóng tài sản của thế gia và sự phá sản của biên hộ tề dân về cơ bản là đồng bộ.
Người làm như vậy là có bệnh. Thiên hạ như vậy, chẳng lẽ không có bệnh sao?
Thực ra Trương Trọng Cảnh tuy là thầy thuốc, nhưng ông không hề xa lạ với kinh điển Nho gia, cũng biết chuyện thôn tính ruộng đất luôn là căn bệnh trầm kha. Không biết có bao nhiêu người muốn trị căn bệnh này nhưng đều không thành công. Tôn Sách cướp bóc thế gia hào cường, nhìn thì có vẻ tàn bạo, giết không ít người, nhưng hắn lại có hy vọng thành công, ít nhất là đã giải quyết được khó khăn trước mắt.
Người bệnh thì phải khoét thịt trừ nhọt, chẳng phải cũng phải chảy máu sao? Lẽ nào thế gia hào cường chính là nhọt, Tôn Sách muốn cứu Đại Hán, cứu thiên hạ, mạnh tay sát hại, thanh trừ thế gia hào cường, thì có gì sai?
Trương Trọng Cảnh theo bản năng cảm thấy có vấn đề. Ông không cho rằng thế gia hào cường là một miếng thịt hỏng, nhưng ông lại không thể phản bác ví von của Tôn Sách, sắc mặt biến đổi mấy lần, trên trán đổ một lớp mồ hôi li ti.
Tôn Sách nhìn chằm chằm Trương Trọng Cảnh đang đấu tranh tư tưởng, ánh mắt đùa cợt. Hắn biết mình không cần nói thêm gì nữa, người có thể trở thành danh y không thể là kẻ ngốc, hơn nữa đạo lý này cũng không hề phức tạp. Một lát sau, hắn mới thả lỏng giọng điệu.
"Tiên sinh, xin hãy chuyển lời của ta tới chư vị, Viên tướng quân không hề muốn sát sinh, bằng không đã chẳng đợi đến tận hôm nay. Ngài hạ lệnh tấn công trang viên các nhà, đoạt lấy ruộng đất các nhà, đều là kế tùy cơ ứng biến. Ông cũng đã thấy rồi, ngoài việc sung tài vật vào quân phí ra, ruộng đất một mẫu cũng không lấy, tất cả đều chia cho bộ khúc của các nhà. Cân nhắc đến việc các người từng phản bội Viên tướng quân, những tổn thất này chỉ có thể coi là trừng phạt nhẹ nhàng mà thôi. Đổi lại là người khác, giờ này sợ rằng đã diệt cả nhà các người rồi. Đây là lòng nhân từ của Viên tướng quân, các người nên cảm kích mới phải. Nếu không biết tiến thoái, ta không ngại hạ thêm một liều thuốc hổ lang mãnh liệt, để trị một lần căn bệnh trầm kha cứng đầu này."
Trương Trọng Cảnh kinh hãi biến sắc, giận dữ nói: "Tướng quân đang uy hiếp ta sao?"
"Ta không cần uy hiếp ông, ta là đang nhắc nhở ông." Tôn Sách nhắm mắt lại, nói một cách trầm mặc: "Tiên sinh, ông hy vọng Nam Dương đi vào vết xe đổ của Dĩnh Xuyên, mặc cho Khương Hồ dưới trướng Đổng Trác hoành hành, hay là các người muốn đồng lõa với Đổng Trác, dẫn sói vào nhà? Nếu là như vậy, ta không ngại dời quân tới Tương Dương, dọn chỗ cho Từ Vinh, Ngưu Phụ cùng năm vạn Tây Lương binh dưới trướng bọn họ."
Trương Trọng Cảnh thất kinh, không màng tranh luận với Tôn Sách nữa, quay người vội vã rời đi.
Nghe tiếng bước chân của Trương Trọng Cảnh biến mất ngoài viện, Tôn Sách mở mắt, quay đầu nhìn Viên Quyền, đang định khoe khoang một chút, lại thấy Viên Quyền nước mắt giàn giụa, chậm rãi đứng dậy. "Người đâu, mời Dương Trưởng sử, Diêm Chủ bộ hai vị tiên sinh tới nhanh, mời Chu Công Cẩn tướng quân tới, tướng quân có lời muốn căn dặn."