“Đỉnh núi ngủ vùi; thung lũng, vách đá và hang động đều chìm trong tĩnh lặng.”
“Hãy lắng nghe ta,” vị Ác quỷ vừa nói vừa đặt tay lên đầu ta. “Vùng đất mà ta đang kể đến là một cõi hoang vu ở Libya, nằm bên bờ sông Zaire. Nơi ấy chẳng hề có sự yên bình, cũng chẳng có lấy sự tĩnh lặng.
Làn nước sông mang một sắc vàng nghệ và bệnh tật; chúng không xuôi dòng ra biển, mà cứ quằn quại đời đời kiếp kiếp dưới con mắt đỏ rực của mặt trời bằng những chuyển động cuồng loạn và co giật. Trải dài nhiều dặm ở cả hai bên lòng sông sền sệt bùn lầy là một sa mạc nhợt nhạt mọc đầy những đóa súng khổng lồ. Chúng thở dài với nhau trong chốn hoang vắng ấy, vươn những chiếc cổ dài dặc và kỳ dị lên bầu trời, rồi lắc lư chiếc đầu vĩnh cửu của mình qua lại. Và văng vẳng phát ra từ giữa chúng một thứ âm thanh rì rào mơ hồ, tựa như tiếng dòng nước ngầm tuôn chảy. Chúng cứ thở dài với nhau như thế.
Nhưng vương quốc của chúng vẫn có một ranh giới — ranh giới của khu rừng tăm tối, gớm ghiếc và cao ngất. Ở đó, hệt như những con sóng quanh quần đảo Hebrides, lớp cây bụi thấp dao động không ngừng. Thế nhưng, khắp bầu trời lại chẳng có lấy một ngọn gió. Những thân cây cổ thụ cao lớn cứ mãi lắc lư qua lại đời đời kiếp kiếp với tiếng gầm rú và va đập dữ dội. Từ những tán lá chót vót của chúng, từng giọt sương vĩnh hằng nhỏ xuống. Ngay dưới gốc cây, những đóa hoa độc kỳ lạ nằm oằn oại trong giấc ngủ đầy bồn chồn. Và ở phía trên cao, với tiếng xào xạc và vang động, những đám mây xám bay cuồn cuộn về phương tây mãi mãi, cho đến khi chúng đổ sập xuống như một ngọn thác qua bức tường lửa của chân trời. Song, khắp bầu trời chẳng có lấy một ngọn gió. Và dọc theo bờ sông Zaire, hoàn toàn không có lấy sự yên bình hay tĩnh lặng.
Đêm xuống, trời đổ mưa; và khi rơi xuống, nó là nước mưa, nhưng một khi đã chạm đất, nó biến thành máu. Ta đứng giữa bãi lầy ngập những cây súng cao lớn, và làn mưa trút xuống đầu ta — còn những đóa súng thì thở dài với nhau giữa vẻ uy nghiêm đầy tang tóc của chúng.
Rồi bỗng nhiên, vầng trăng nhô lên qua lớp sương mờ mỏng manh và kỳ quái, mang một sắc đỏ như máu. Ánh mắt ta chạm phải một khối đá xám khổng lồ nằm bên bờ sông, được soi rọi bởi ánh trăng. Phiến đá ấy xám xịt, kỳ dị và cao ngất — phải, phiến đá ấy một màu xám. Trên mặt đá có khắc những ký tự; ta lội qua vầm nước súng, tiến sát lại bờ sông để có thể đọc cho bằng được những ký tự trên phiến đá ấy. Nhưng ta không tài nào giải mã nổi chúng. Ta đang toan quay trở lại bãi lầy, thì vầng trăng bỗng bừng sáng rực rỡ hơn, ta quay đầu nhìn lại tảng đá và những ký tự kia, và các ký tự ấy chính là SỰ HOANG VỤ.
Ta ngước nhìn lên, và trên đỉnh tảng đá có một người đang đứng; ta ẩn mình giữa đám hoa súng để quan sát hành động của hắn. Người ấy có vóc dáng cao lớn và oai nghiêm, từ vai đến chân đều quấn tấm áo toga của thành Rome cổ đại. Những đường nét trên cơ thể hắn mờ ảo — nhưng các nét mặt lại chính là gương mặt của một vị thần; bởi vì lớp áo choàng của màn đêm, của sương mù, của ánh trăng và của hơi sương đã để lộ rõ những đường nét trên khuôn mặt hắn. Trán hắn cao vợi vì ưu tư, ánh mắt hoang dại vì muộn phiền; và qua vài nếp nhăn hằn trên má, ta đọc được những câu chuyện ngụ ngôn về nỗi buồn, sự mệt mỏi, niềm chán ghét loài người và một khao khát khôn nguôi về chốn thâm sơn cùng cốc.
Người đàn ông ngồi xuống tảng đá, tì đầu lên tay, hướng tầm mắt nhìn ra cõi hoang vu. Hắn nhìn xuống thảm thực vật thấp kém đang dao động bất an, nhìn lên những thân cây cổ thụ cao vút, nhìn ngược lên cao hơn nữa tới bầu trời đang xào xạc, và nhìn vào vầng trăng đỏ thẫm. Ta nép mình thật kỹ trong bóng râm của đám hoa súng để quan sát hành động của hắn. Con người ấy run rẩy giữa chốn hoang vắng;—nhưng đêm dần cạn và hắn vẫn ngồi đó trên tảng đá.
Rồi người đàn ông dời sự chú ý khỏi bầu trời, phóng tầm mắt ra dòng sông Zaire ảm đạm, nhìn dòng nước vàng vọt ghê rợn và những binh đoàn hoa súng nhợt nhạt. Hắn lắng nghe tiếng thở dài của hoa súng và tiếng rầm rì cất lên từ giữa chúng. Ta lại nép mình trong chỗ ẩn náu và quan sát hành động của hắn. Con người ấy run rẩy giữa chốn hoang vắng;—nhưng đêm dần cạn và hắn vẫn ngồi đó trên tảng đá.
Lúc ấy, ta bước xuống những vùng sâu thẳm của đầm lầy, lội xa vào giữa chốn hoang vu ngập tràn hoa súng, rồi cất tiếng gọi bầy hà mã đang sống ẩn mình giữa những vũng lầy ở tận cùng đầm lầy. Bầy hà mã nghe thấy tiếng gọi của ta, liền kéo nhau cùng với con mãnh thú behemoth đến chân tảng đá, gầm lên những tiếng thật lớn và đáng sợ dưới ánh trăng. Ta nép mình thật kỹ trong chỗ ẩn náu và quan sát hành động của hắn. Con người ấy run rẩy giữa chốn hoang vắng;—nhưng đêm dần cạn và hắn vẫn ngồi đó trên tảng đá.
Bấy giờ, ta nguyền rủa các nguyên tố tự nhiên bằng lời nguyền của sự cuồng nộ; và một cơn bão khủng khiếp tụ tập trên bầu trời vốn trước đó chẳng có lấy một ngọn gió. Bầu trời chuyển sang màu tái mét bởi sự hung dữ của cơn bão—và mưa quất xuống đầu người đàn ông—và dòng nước lũ từ thượng nguồn đổ xuống—và dòng sông bị khuấy động thành bọt trắng xóa—và những đóa hoa súng thét lên trong luống của chúng—và khu rừng đổ rạp trước cơn gió—và sấm rền vang—và chớp giật xuống—và tảng đá chao đảo đến tận móng. Ta nép mình thật kỹ trong chỗ ẩn náu và quan sát hành động của hắn. Con người ấy run rẩy giữa chốn hoang vắng;—nhưng đêm dần cạn và hắn vẫn ngồi đó trên tảng đá.
Rồi ta đâm nổi giận và cất lời nguyền rủa, bằng lời nguyền của sự tĩnh lặng, đối với dòng sông, những đóa hoa súng, ngọn gió, khu rừng, bầu trời, tiếng sấm và tiếng thở dài của hoa súng. Thế là chúng hứng chịu lời nguyền và trở nên bất động. Vầng trăng ngừng chao đảo trên con đường tiến về thiên đàng—và tiếng sấm lịm tắt—và chớp ngừng lóe sáng—và những đám mây treo lơ lửng bất động—và mực nước hạ về mức bình thường rồi đứng yên—và những thân cây ngừng lắc lư—và hoa súng thôi không còn thở dài nữa—và người ta chẳng còn nghe thấy tiếng rầm rì nào phát ra từ giữa chúng, cũng chẳng còn lấy một bóng dáng âm thanh nào trên khắp sa mạc rộng lớn vô tận ấy. Ta nhìn lên những ký tự trên tảng đá, và chúng đã thay đổi; những ký tự ấy giờ đây là SỰ TĨNH LẶC.
Và ánh mắt ta rơi vào gương mặt của người đàn ông, gương mặt hắn tái đi vì kinh hãi. Hắn vội vã nhấc đầu khỏi tay, đứng bật dậy trên tảng đá và lắng nghe. Nhưng chẳng có lấy một tiếng nói nào trên khắp sa mạc rộng lớn vô tận, và những ký tự trên tảng đá chính là SỰ TĨNH LẶC. Người đàn ông run lẩy bẩy, quay mặt đi và vội vã bỏ chạy thật xa, để rồi ta không còn nhìn thấy hắn nữa.”
Giờ đây, có biết bao câu chuyện hay nằm trong những tập sách của các đạo sĩ phương Đông — trong những tập sách bọc sắt và đầy vẻ u sầu của các vị đạo sĩ ấy. Ở đó, ta xin khẳng định, chứa đựng những lịch sử hào hùng về Thiên đàng, về Trái Đất, về đại dương bao la — và về các vị thần cai quản biển cả, mặt đất cùng bầu trời cao ngột. Cũng có rất nhiều tri thức trong những lời phán truyền của các nữ tiên tri Sibyl; và những điều linh thiêng, vô cùng linh thiêng từng được nghe thấy từ thuở xưa qua những chiếc lá mờ ảo run rẩy quanh thành Dodona — thế nhưng, thề có Allah chứng giám, câu chuyện ngụ ngôn mà vị Ác quỷ đã kể cho ta nghe khi hắn ngồi bên ta trong bóng tối của ngôi mộ, ta cho là kỳ diệu nhất trong tất cả! Và khi vị Ác quỷ dứt lời, hắn ngả người ra sau vào trong hốc mộ và cười lớn. Ta không thể cười cùng vị Ác quỷ, và hắn đã nguyền rủa ta vì ta không thể cười. Còn con linh vẫn sống đời đời trong ngôi mộ, liền bước ra ngoài, nằm rạp xuống dưới chân vị Ác quỷ và đăm đăm nhìn thẳng vào mặt hắn.
