Ngày xửa ngày xưa, có một vị vua nổi tiếng khắp xứ sở về sự minh triết. Không có điều gì qua mắt được ngài, và dường như tin tức về những chuyện cơ mật nhất đều được gió mang đến tai ngài.

Nhưng ngài có một thói quen lạ lùng. Hằng ngày, sau bữa ăn, khi bàn ăn đã được dọn dẹp và không còn ai ở đó, một người hầu cận tín cẩn phải dâng lên ngài thêm một món ăn nữa. Món ăn được đậy kín đến nỗi ngay cả người đầy tớ cũng không biết bên trong có gì. Và chẳng ai hay biết điều đó, bởi nhà vua chưa bao giờ mở nắp để ăn cho đến khi chỉ còn lại một mình.

Chuyện cứ thế diễn ra đã lâu, cho đến một ngày nọ, người đầy tớ dọn món ăn ấy bỗng bị sự tò mò sai khiến mạnh mẽ đến mức anh không thể kìm lòng được, bèn mang đĩa thức ăn về phòng mình. Khi đã khóa cửa cẩn thận, anh nhấc nắp ra và nhìn thấy một con Rắn Trắng nằm trên đĩa. Thế nhưng, khi vừa trông thấy nó, anh không sao cưỡng lại được sự thèm muốn nếm thử, bèn cắt một miếng nhỏ đưa vào miệng.

Vừa chạm đến đầu lưỡi, anh bỗng nghe thấy tiếng thì thầm kỳ lạ của những giọng nói nhỏ xíu ngoài cửa sổ. Anh bước đến lắng nghe, rồi nhận ra đó là đám chim sẻ đang ríu rít trò chuyện với nhau, kể cho nhau nghe đủ thứ chuyện chúng nhìn thấy ngoài đồng nội và trong rừng sâu. Việc ăn thịt con Rắn đã ban cho anh khả năng hiểu được ngôn ngữ loài vật!

Vào cái ngày hôm ấy, tình cờ là Hoàng hậu đánh mất chiếc nhẫn đẹp nhất của mình, và sự nghi ngờ trộm cắp lại đổ lên đầu người đầy tớ trung thành này, vốn là người được phép đi lại khắp nơi. Nhà vua liền truyền lệnh triệu tập anh ta tới trước mặt, giận dữ đe dọa rằng nếu trước ngày mai không tìm ra kẻ trộm, chính anh sẽ bị coi là có tội và phải chịu án tử hình. Mọi lời thanh minh về sự trong sạch của anh đều trở nên vô ích. Anh bị đuổi lui với một phán quyết chẳng mấy khá hơn.

Trong lúc khốn cùng và sợ hãi, anh đi ra khoảng sân trong và ngẫm nghĩ xem làm thế nào để cứu lấy bản thân khỏi cơn hoạn nạn. Lúc bấy giờ, mấy con vịt đang thản nhiên tụ tập bên bờ suối để nghỉ ngơi. Vừa rỉa lông rỉa cánh bằng chiếc mỏ của mình, chúng vừa thì thầm to nhỏ với nhau. Người đầy tớ đứng cạnh đó bèn chú ý lắng nghe.

Chúng đang kể cho nhau nghe về tất cả những nơi mà chúng đã lạch bạch đi qua suốt buổi sáng, cũng như những thứ thức ăn ngon lành mà chúng tìm được. Rồi một con cất giọng buồn rầu than thở: "Có cái gì đó cứ nặng trĩu trong dạ dày tớ; lúc ăn vội vàng quá, tớ nuốt luôn cả chiếc nhẫn nằm dưới cửa sổ của Hoàng hậu."

Người đầy tớ liền chộp lấy cổ con vịt, mang thẳng vào nhà bếp và bảo người đầu bếp: "Đây là một con vịt béo tốt. Xin hãy làm thịt nó đi."

“Vâng,” người đầu bếp vừa nói vừa cân con vịt trên tay; “nó chẳng tiếc công vỗ béo bản thân chút nào, và đã chờ đợi đủ lâu để được đem quay rồi đấy.”

Thế là ông ta cắt cổ con vịt; và khi nó đang được làm sạch để chuẩn bị quay trên lò nướng, người ta tìm thấy chiếc nhẫn của Hoàng hậu nằm ngay trong bụng nó.

Giờ đây, người đầy tớ đã có thể dễ dàng chứng minh sự vô tội của mình. Để tạ lỗi cho hành động sai trái trước đó, nhà vua cho phép anh được ước một điều và hứa ban cho anh vị trí danh giá nhất trong triều đình. Người đầy tớ từ chối mọi thứ, chỉ xin một con ngựa cùng ít tiền đi đường, bởi anh có ý định chu du thiên hạ và đi đây đi đó một thời gian. Khi thỉnh cầu được chấp thuận, anh liền lên đường.

Một ngày nọ, anh đến một cái ao và thấy ba con cá đang mắc kẹt trong đám sậy, há hốc miệng thở ngáp vì cạn nước. Mặc dù người ta vẫn bảo cá là loài câm lặng, anh lại nghe tiếng chúng đang rên rỉ vì sắp phải chết một cách khốn khổ. Vốn có tấm lòng nhân hậu, anh liền xuống ngựa và thả ba kẻ khốn khổ trở về với làn nước.

Chúng quẫy mình vì sung sướng, vươn đầu lên và kêu lên với anh rằng: "Chúng tôi sẽ ghi nhớ ơn này, và sẽ đền đáp công ơn cứu mạng của anh!"

Anh tiếp tục lên đường, và chẳng bao lâu sau, anh có cảm giác như nghe thấy tiếng vọng phát ra từ lớp cát dưới chân mình. Anh lắng tai nghe và bắt gặp tiếng vị Vua Kiến đang cớ oán trách: "Sao loài người với những con thú vụng koại của họ lại không chịu tránh xa thân thể chúng tôi chứ? Con ngựa ngốc nghếch kia, với những cái móng nặng nề của nó, đã giẫm đạp lên thần dân của ta không chút thương xót!"

Anh liền rẽ sang một lối đi khác, và vị Vua Kiến cất giọng gọi với theo: "Chúng tôi sẽ ghi nhớ ơn anh — một ơn cứu giúp xứng đáng nhận lại một ơn lành!"

Con đường dẫn anh vào một khu rừng, và ở đó, anh thấy hai con quạ già đang đứng bên tổ của chúng, nhẫn tâm đẩy những đứa con nhỏ ra ngoài. "Biến đi, lũ vô tích sự, ăn hại các ngươi!" chúng hét lên; "chúng ta không thể kiếm thức ăn nuôi các ngươi nữa. Các ngươi đã đủ lớn và có thể tự lo cho mình rồi."

Nhưng những chú quạ non tội nghiệp nằm bẹp dưới đất, đập đập đôi cánh và kêu lên: "Ôi, chúng tôi mới thật bất lực làm sao! Chúng tôi phải tự bươn chải mà chẳng biết bay! Biết làm gì ngoài việc nằm đây chờ chết đói chứ?"

Thế là chàng thanh niên tốt bụng liền xuống ngựa, rút gươm kết liễu nó rồi quăng cho bầy quạ làm thức ăn. Lập tức, chúng nhảyót lại gần, ăn uống thỏa thuê và kêu lên: "Chúng tôi sẽ ghi nhớ ơn anh — một ơn cứu giúp xứng đáng nhận lại một ơn lành!"

Và giờ đây anh phải tự đi bằng đôi chân của mình, đi một quãng đường dài cho đến khi tới một thành phố lớn. Nơi đường phố náo nhiệt và đông đúc, một người đàn ông phóng ngựa phi nước đại qua, lớn tiếng hô vang: "Con gái nhà Vua đang tìm phò mã. Nhưng kẻ nào cầu hôn nàng phải vượt qua được một thử thách cam go. Nếu không thành công, kẻ đó sẽ phải bỏ mạng."

Nhiều kẻ đã thử sức nhưng đều thất bại. Dù vậy, khi chàng thanh niên nhìn thấy Công chúa, vẻ đẹp tuyệt trần của nàng đã khiến anh quên hết mọi hiểm nguy, bước diện kiến nhà vua và xin được làm phò mã.

Thế là anh được dẫn ra bờ biển, và một chiếc nhẫn vàng được ném xuống nước. Nhà vua liền ra lệnh cho anh phải lặn xuống đáy biển tìm cho được chiếc nhẫn này, đồng thời tuyên bố thêm rằng: "Nếu ngươi tay không ngoi lên, ngươi sẽ bị ném trở xuống biển hết lần này đến lần khác cho đến khi bỏ mạng giữa những con sóng."

Mọi người đều thương xót cho chàng trai khôi ngô; rồi họ rời đi, để lại anh trơ trọi một mình bên bờ biển.

NƠI ẤY CHIẾC NHẪN VÀNG NẰM TRONG CHIẾC VỎ SÒ

Anh đứng trên bờ suy tính xem mình phải làm gì, thì đột nhiên nhìn thấy ba con cá đang bơi về phía mình. Đó chính là ba con cá mà anh từng cứu mạng. Con ở giữa ngậm một chiếc vỏ sò trong miệng, và thả nó xuống bờ biển ngay dưới chân chàng trai. Khi anh nhặt lên và mở ra, chiếc nhẫn vàng đang nằm gọn trong vỏ sò. Tràn ngập niềm vui, anh mang nó đến dâng cho nhà vua, ngóng đợi phần thưởng đã được hứa hẹn.

Nhưng khi ả Công chúa kiêu kỳ nhận ra thân thế của anh không tương xứng với mình, nàng liền khinh miệt và bắt anh phải vượt qua thêm một thử thách nữa. Nàng bước xuống khu vườn và tự tay mình rải mười bao hạt kê lên thảm cỏ.

Rồi nàng ta phán rằng: "Đến sáng mai trước khi mặt trời mọc, số hạt này phải được nhặt sạch sẽ, không được để sót một hạt nào."

Chàng thanh niên ngồi xuống khu vườn và trăn trở suy nghĩ cách hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng anh chẳng nghĩ ra được gì, cứ thế ngồi đó đau khổ chờ đợi thời khắc rạng đông, thời điểm anh sẽ bị dẫn đi chịu chết. Thế nhưng, ngay khi những tia nắng đầu tiên chiếu rọi vào khu vườn, anh nhìn thấy cả mười bao đựng hạt đều đứng xếp hàng cạnh nhau, đầy ắp và không thiếu một hột. Vị Vua Kiến đã đến vào ban đêm cùng hàng vạn vạn con kiến, và những sinh vật biết ơn ấy bằng sự siêng năng tuyệt vời đã nhặt sạch tất cả hạt kê rồi gom lại vào các bao.

Chẳng mấy chốc, chính con gái nhà Vua bước xuống khu vườn, vô cùng kinh ngạc khi thấy chàng trai trẻ đã hoàn thành nhiệm vụ nàng giao phó.

Nhưng nàng vẫn chưa thể khuất phục được trái tim kiêu ngạo của mình, bèn cất lời: "Dù hắn đã hoàn thành cả hai thử thách, hắn vẫn không thể làm chồng ta, trừ khi mang về cho ta một quả táo từ Cây Sự Sống."

Chàng trai không biết Cây Sự Sống mọc ở đâu, nhưng anh vẫn lên đường, sẵn sàng đi mãi cho đến khi đôi chân không còn bước nổi, dẫu chẳng mảy may hy vọng tìm thấy nó. Sau khi bôn ba qua ba vương quốc, vào một buổi chiều tối, anh đến một khu rừng và nằm xuống dưới gốc cây để ngủ.

Nhưng anh nghe thấy tiếng xào xạc trên cành cây, và một Quả Táo Vàng rơi trúng tay anh. Cùng lúc đó, ba con quạ sà xuống bên anh, đậu lên đầu gối và nói rằng: "Chúng tôi chính là ba chú quạ non mà anh từng cứu khỏi chết đói. Khi đã lớn khôn và nghe tin anh đang tìm Quả Táo Vàng, chúng tôi đã bay qua biển đến tận cùng thế giới, nơi Cây Sự Sống đứng sừng sững, và mang quả táo này về cho anh đây."

Chàng thanh niên tràn ngập hân hoan, lên đường trở về và dâng Quả Táo Vàng cho người con gái xinh đẹp của nhà vua. Lúc này, nàng chẳng còn lý do gì để thoái thác được nữa. Họ cắt đôi Quả Táo Sự Sống và cùng nhau ăn; và rồi trái tim nàng ngập tràn tình yêu dành cho anh, để rồi họ sống bên nhau đến đầu bạc răng long trong hạnh phúc vẹn toàn.