Sát bìa một khu rừng lớn, có một người tiều phu nghèo sống cùng vợ và hai đứa con. Đứa con trai tên là Haensel, còn đứa con gái tên là Grethel. Nhà anh ta hiếm muộn miếng ăn từng bữa; và một bận khi nạn đói hoành hành khắp xứ, anh ta không tài nào kiếm nổi bánh mì hằng ngày nữa.

Đêm đến, khi nằm trên giường ngẫm nghĩ về cơ sự ấy và trằn trọc vì lo lắng, anh ta rên rỉ bảo vợ rằng: “Rồi tụi mình sẽ ra sao đây? Làm sao chúng ta nuôi nổi mấy đứa con tội nghiệp, khi ngay cả bản thân mình cũng chẳng còn gì nữa?”

Người vợ đáp: “Hay là thế này đi, mình ạ. Sáng sớm mai, chúng ta sẽ dẫn lũ trẻ vào tận chốn thâm sơn cùng cốc; ở đó, chúng ta sẽ nhóm cho chúng một ngọn lửa, rồi cho mỗi đứa thêm một miếng bánh mì. Sau đó, chúng ta đi làm việc và bỏ mặc chúng ở lại. Chúng sẽ không tìm được đường về nhà nữa, và chúng ta sẽ rũ bỏ được nợ đời.”

Người chồng liền nói: “Không đâu, mình ạ, tôi không làm thế đâu. Sao tôi nỡ bỏ mặc con cái mình bơ vơ trong rừng sâu cho đành?—thú dữ chẳng mấy chốc sẽ đến xé xác chúng ra mất.”

Bà vợ mắng: “Ôi chao, cái đồ ngốc này! Thế thì cả bốn chúng ta cùng chết đói cả lũ à. Tốt hơn là anh cứ đi bào ván làm quan tài cho chúng ta đi thôi.”

Bà ta không buông tha cho đến khi anh ta chịu gật đầu. Dẫu vậy, người chồng vẫn nói: “Nhưng tôi vẫn thấy thương hại lũ trẻ tội nghiệp làm sao.”

Về phần hai đứa trẻ, vì đói quá nên chúng cũng chẳng tài nào chợp mắt được, và đã nghe hết những điều người đàn bà nói với cha mình.

Grethel khóc nức nở và nói với Haensel: “Thế là đời chúng ta tiêu tùng rồi.”

Haensel liền bảo: “Im lặng nào, Grethel, đừng buồn rầu làm gì, anh sẽ sớm tìm ra cách cứu chúng ta thôi.”

Và khi hai kẻ lớn tuổi kia đã chìm vào giấc ngủ, cậu liền trở dậy, khoác chiếc áo nhỏ vào người, mở cửa trước rồi rón rén lẻn ra ngoài. Trăng sáng vằng vặc, và những viên sỏi trắng nằm trước cửa nhà lấp lánh như những đồng xu bạc thật. Haensel cúi xuống, nhặt nhạnh nhét đầy chiếc túi áo nhỏ của mình hết mức có thể.

Xong xuôi, cậu quay lại bảo Grethel: “Em hãy cứ yên lòng, em gái ngoan của anh, và ngủ cho ngon giấc nhé. Thượng đế sẽ không bỏ rơi chúng ta đâu,” rồi cậu lại nằm xuống giường.

Khi ngày vừa hửng sáng, nhưng mặt trời chưa kịp mọc, người đàn bà đã đến đánh thức hai đứa trẻ dậy và giục: “Dậy mau đi, mấy đứa lười biếng kia! Chúng ta chuẩn bị vào rừng kiếm củi đây.” Bà ta đưa cho mỗi đứa một mẩu bánh mì nhỏ và dặn: “Đây là phần ăn trưa của các con, nhưng đừng có ăn trước giờ đó đấy, vì các con sẽ chẳng còn gì khác nữa đâu.”

Grethel giấu miếng bánh dưới tà tạp dề, còn Haensel thì giấu mấy viên sỏi trong túi áo. Thế rồi tất cả cùng lên đường đi vào rừng. Đi được một đợt ngắn, Haensel dừng bước ngoái đầu nhìn lại, cứ thế lặp đi lặp lại nhiều lần trong lúc thả từng viên sỏi trắng từ trong túi rơi xuống dọc đường đi.

Khi họ đã đi vào đến giữa khu rừng, người cha bảo: “Nào các con, hãy nhặt ít củi chất đống lại đi, ta sẽ nhóm lửa để các con khỏi lạnh.”

Haensel và Grethel cùng nhau gom củi khô cao bằng một gò đất nhỏ. Lửa được châm lên, và khi ngọn lửa bùng cháy dữ dội, người đàn bà liền bảo: “Nào các con, hãy nằm xuống bên đống lửa mà nghỉ ngơi. Bố mẹ sẽ vào rừng đả củi. Khi nào xong việc, bố mẹ sẽ quay lại đón các con.”

Haensel và Grethel ngồi bên đống lửa, và khi trưa đến, mỗi đứa ăn một mẩu bánh mì nhỏ; nghe tiếng búa rìu bổ củi, chúng cứ đinh ninh là bố đang ở gần bên. Thế nhưng, đó chẳng phải tiếng búa rìu, mà là một nhành cây được buộc vào một thân cây khô đang bị gió thổi đưa qua đẩy lại. Ngồi chờ mãi thành ra mỏi mệt, mắt chúng cứ thế lim dim rồi chìm vào giấc ngủ sâu.

Đến khi tỉnh giấc thì trời đã tối mịt. Grethel bắt đầu khóc lóc và than thở: “Bây giờ chúng ta tính sao để ra khỏi khu rừng đây?”

Nhưng Haensel an ủi em: “Em cứ chờ một lát, khi nào trăng lên là chúng ta sẽ tìm được đường ngay thôi.”

Và khi trăng tròn vừa ló dạng, Haensel nắm lấy bàn tay cô em gái nhỏ, lần theo những viên sỏi tỏa sáng lấp lánh như những đồng bạc mới đúc để dò đường đi.

Hai anh em cứ thế đi suốt cả đêm, và đến lúc rạng đông thì về tới nhà cha. Chúng gõ cửa; khi người vợ ra mở cửa và nhìn thấy Haensel cùng Grethel, bà ta liền mắng: “Mấy đứa hư hỏng kia, sao mà ngủ trong rừng kỹ thế?—bọn tao cứ tưởng tụi mày không thèm về nữa chứ!”

Tuy nhiên, người cha vô cùng mừng rỡ, bởi việc bỏ rơi các con lại một mình đã dằn vặt tâm can ông đau đớn.

Chẳng bao lâu sau, nạn đói lại hoành hành khắp mọi nơi, và ban đêm lũ trẻ lại nghe mẹ nói với cha rằng: “Mọi thứ lại sạch bách rồi, chúng ta chỉ còn sót lại nửa ổ bánh mì, rồi sau đó là hết đường sống. Lũ trẻ phải đi thôi, chúng ta sẽ đem chúng vào rừng sâu hơn nữa để chúng không tìm được lối ra. Chẳng còn cách nào khác để cứu lấy gia đình mình đâu!”

Lòng người cha nặng trĩu, và ông thầm nghĩ: “Thà rằng đem miếng ăn cuối cùng ra chia sẻ với con cái còn hơn!” Thế nhưng người đàn bà nhất quyết không nghe bất kỳ lời nào ông nói, lại còn la mắng và đay nghiến ông. Một khi đã nói A thì phải nói B, và vì đã nhượng bộ lần đầu, ông buộc phải tòng mệnh thêm lần thứ hai.

Dẫu vậy, lũ trẻ vẫn còn thức và đã nghe trọn vẹn cuộc trò chuyện. Khi hai người lớn đã chìm vào giấc ngủ, Haensel lại tính dậy ra ngoài nhặt sỏi. Nhưng người vợ đã khóa chặt cửa, khiến Haensel chẳng thể nào ra ngoài được. Dù vậy, cậu vẫn an ủi em gái: “Đừng khóc nữa Grethel, cứ yên tâm ngủ đi, Thiên Chúa nhân từ sẽ giúp chúng ta.”

Sáng sớm tinh mơ, người đàn bà tới lôi hai đứa trẻ khỏi giường. Phần bánh mì của chúng được phát cho, nhưng còn tí hin hơn cả lần trước. Trên đường vào rừng, Haensel bóp vụn mẩu bánh trong túi, thỉnh thoảng lại dừng chân thả một nhúm xuống đất, cứ thế rải dần từng chút vụn bánh dọc theo lối đi.

Người đàn bà dẫn lũ trẻ tiến sâu hơn nữa vào chốn thâm sơn cùng cốc, nơi mà suốt đời chúng chưa từng đặt chân tới. Lại một đống lửa lớn nữa được nhóm lên, và người mẹ dặn: “Cứ ngồi đây nhé các con, khi nào mỏi mệt thì các con có thể ngủ một lát. Bố mẹ vào rừng đả củi đây. Chiều nay làm xong, bố mẹ sẽ quay lại đón các con.”

Đến trưa, Grethel chia sẻ phần bánh mì của mình cho Haensel, bởi cậu đã rải hết phần của mình dọc đường đi. Rồi chúng chìm vào giấc ngủ, buổi chiều cứ thế trôi qua mà chẳng có ai đến đón những đứa trẻ tội nghiệp.

Phải đến khi trời tối mịt chúng mới tỉnh giấc, và Haensel lại an ủi em gái: “Em cứ đợi một lát đã, Grethel, chờ trăng lên là chúng ta sẽ thấy những vụn bánh mì anh đã rải. Chúng sẽ chỉ đường cho chúng ta về nhà.”

Khi trăng mọc, hai anh em lên đường, nhưng chúng chẳng tìm thấy mẩu vụn nào cả, bởi hàng vạn chú chim chóc bay lượn khắp rừng rẫy đồng ruộng đã mổ ăn sạch trơn. Haensel bảo Grethel: “Chúng ta sẽ tìm được đường ngay thôi,” nhưng ngặt nỗi chúng chẳng thể tìm ra.

Hai anh em đi suốt đêm và trọn cả ngày hôm sau, từ sáng đến tối mịt, mà vẫn không thoát ra khỏi khu rừng, lại thêm đói lả người vì chẳng có gì để ăn ngoài hai ba quả mọng mọc ven đường. Và khi đã kiệt sức đến mức đôi chân không tài nào bước nổi nữa, chúng ngả mình xuống dưới gốc cây rồi chìm vào giấc ngủ.

Tính ra đã là ba buổi sáng kể từ khi chúng rời khỏi ngôi nhà của cha. Chúng lại gượng dậy bước đi, nhưng càng đi lại càng dấn sâu vào chốn rừng thiêng nước độc. Nếu phép màu không xuất hiện kịp thời, chắc chắn chúng sẽ chết vì đói khát và kiệt sức!

Khi mặt trời đứng bóng, chúng nhìn thấy một chú Chim Trắng như Tuyết tuyệt đẹp đang đậu trên cành cây, cất tiếng hót du dương đến độ chúng phải dừng chân lại lắng nghe. Và khi bài hót vừa dứt, chú chim xòe rộng đôi cánh bay dẫn đường trước mặt. Hai anh em liền cất bước đi theo cho đến khi tới trước một ngôi nhà nhỏ, và chú chim sà xuống đậu ngay trên mái nhà.

Khi tiến sát lại gần ngôi nhà nhỏ ấy, chúng nhận ra nó được làm bằng bánh mì, lợp bằng bánh ngọt, còn các ô cửa sổ thì làm bằng đường trong vắt.

Haensel bảo: “Chúng ta tha hồ đánh chén bữa này cho đã đời nhé. Anh sẽ ăn một góc mái nhà, còn em, Grethel, em có thể ăn phần cửa sổ; vị ngọt lắm đấy.”

Haensel với tay bẻ một ít phần mái nhà để nếm thử mùi vị ra sao. Grethel tựa người vào khung cửa sổ và nhấm nháp các ô cửa. Bỗng có một giọng nói dịu dàng vang lên từ gian phòng:

“Cạp cạp, rẹc rẹc, ai đang gặm cửa nhà tao thế?”

nhưng lũ trẻ cứ thản nhiên tiếp tục ăn mà chẳng mảy may sợ hãi. Haensel thấy mái nhà có vị ngon tuyệt liền giật phăng một mảng lớn. Grethel đẩy văng hẳn một ô cửa sổ hình tròn, ngồi xuống và thưởng thức một cách ngon lành.

Bỗng cửa mở toang, và một bà cụ già ơi là già, tay chống gậy chậm chạp bò ra. Haensel và Grethel hoảng hồn đến mức đánh rơi cả những thứ đang cầm trên tay.

Tuy nhiên, Bà Lão lại gật đầu mỉm cười và cất giọng: “Ôi chao, mấy đứa trẻ ngoan của ta, ai đã đưa các cháu đến đây thế? Vào đây ở với ta nào, chẳng có chuyện gì xấu xảy ra với các cháu đâu.”

Bà ta nắm lấy tay cả hai đứa rồi dẫn vào trong ngôi nhà nhỏ. Sau đó, bà dọn ra những món ăn hảo hạng gồm sữa và bánh kếp phết đường, táo và các loại hạt. Tiếp đến, bà trải chăn ga bằng vải lanh trắng tinh phươn phức lên hai chiếc giường nhỏ xinh xắn, để rồi Haensel và Grethel ngả mình nằm xuống và ngỡ như mình đang ở trên Thiên đàng.

Hóa ra Bà Lão chỉ giả vờ tốt bụng thế thôi. Bà ta thực chất là một mụ Phù thủy độc ác chuyên rình mò bắt trẻ con, và đã cất công xây nên ngôi nhà bằng bánh này để dụ dỗ chúng vào tròng. Khi đã tóm được đứa trẻ nào vào tay, mụ ta sẽ giết thịt, nấu nướng rồi ăn ngấu nghiến; và với mụ thì đó chính là ngày hội lớn.

Bọn Phù thủy có đôi mắt đỏ hoe và thị lực rất kém, nhưng bù lại thính giác của chúng rất tinh nhạy như loài thú, có thể đánh hơi được khi con người đến gần. Lúc Haensel và Grethel bước đến vùng lân cận, mụ ta đã cười nham hiểm và mỉa mai rằng: “Tao tóm được chúng mày rồi, tụi mày đừng mong thoát khỏi tay tao lần nữa!”

Sáng sớm tinh mơ khi lũ trẻ chưa thức giấc, mụ ta đã vùng dậy. Và khi nhìn thấy cả hai đang ngủ say với vẻ ngoài xinh xắn, đôi má phúng phính hồng hào, mụ lầm bầm với chính mình: “Miếng mồi này ngon nghẻ phết đây!”

Rồi mụ dùng đôi bàn tay nhăn nheo túm lấy Haensel, lôi cậu nhốt vào một cái chuồng nhỏ rồi sập cửa chấn song lại. Mặc cho cậu có gào thét thế nào đi nữa thì cũng chẳng ích gì!

Tiếp đó, mụ đi đến chỗ Grethel, lay người cho con bé tỉnh giấc và quát thét: “Dậy mau, đồ lười biếng, đi xách nước nấu mấy món ngon cho anh mày ăn đi. Nó đang bị nhốt ở cái chuồng ngoài kia và phải được vỗ cho béo múp míp vào. Khi nào nó béo tốt, tao sẽ ăn thịt nó.”

Grethel bật khóc nức nở. Nhưng mọi sự van xin đều vô ích, con bé buộc phải tuân lệnh mụ Phù thủy độc ác.

Thế là những món ăn ngon nhất được nấu nướng để tẩm bổ cho tội nghiệp Haensel, trong khi Grethel chẳng nhận được gì ngoài vỏ cua vỏ sò. Sáng nào mụ đàn bà cũng lén lê bước ra cái chuồng nhỏ và khóc ré lên: “Haensel, giơ ngón tay ra cho ta sờ xem mày sắp béo chưa nào.”

Bốn tuần trôi qua khiến mụ ta đâm ra sốt ruột và chẳng muốn chờ đợi thêm nữa. Mụ hét lớn gọi con bé: “Này Grethel! Nhanh chóng xách nước mau lên. Haensel béo hay gầy mặc kệ nó, ngày mai tao sẽ làm thịt và nấu nó.”

Ôi chao! Cô em gái tội nghiệp khóc than thảm thiết biết bao khi phải đi xách nước, dòng nước mắt cứ thế tuôn trào đầm đìa trên má! Con bé kêu van: “Lạy Chúa xin hãy cứu chúng con. Giá như lũ thú rừng ngoài kia ăn thịt tụi con từ trước, thì ít ra chúng con cũng đã được chết cùng nhau rồi!”

Bà Lão quát lên: “Im cái mồm lại đi, tất cả những lời đó cũng chẳng giúp ích gì cho mày đâu.”

Sáng tinh mơ, Grethel phải ra ngoài treo chiếc vạc lớn đầy nước lên bếp và nhóm lửa.

Mụ Phù thủy bảo: “Chúng ta sẽ nướng bánh trước, ta đã nung lò và nhào bột xong xuôi rồi.” Mụ đẩy tội nghiệp Grethel đến sát miệng lò, nơi những ngọn lửa phừng phừng đang liếm láp.

Mụ Phù thủy giục: “Chui vào trong đi, xem lò đã đủ độ nóng chưa để chúng ta còn đưa bánh vào nướng.” Mụ ta tính toán rằng khi Grethel vừa chui vào trong, mụ sẽ sập cửa lò lại để con bé nướng chín nhừ trong đó, rồi mụ sẽ ăn thịt luôn cả nó.

Nhưng Grethel đã thấu tỏ tâm địa độc ác của mụ và nhất quyết không chịu chui vào. Mụ Phù thủy mắng: “Đồ ngỗng ngốc nghếch; cửa lò rộng thế này cơ mà. Cứ nhìn tao đây này, tự tao cũng chui vào được chứ bộ!” rồi mụ ta lồm cồm bò tới và thò đầu vào trong lò. Ngay lập tức, mụ ngã nhào vào trong lò và bị thiêu chết thảm hại.

Thế nhưng Grethel nhanh như cắt chạy bay đi giải cứu Haensel, mở toang cửa chuồng và gọi lớn: “Haensel, chúng ta được cứu rồi! Mụ Phù thủy già chết tươi rồi!”

Nghe vậy, Haensel tung tăng nhảy vọt ra ngoài như một chú chim non thoát khỏi lồng khi cửa mở. Ôi chao là mừng vui, hai anh em ôm chầm lấy nhau, nhảy múa quanh nhà và hôn hập lên má nhau! Và vì từ nay chẳng còn phải sợ hãi mụ ta nữa, chúng bước vào nhà Phù thủy, nơi ở mỗi góc phòng đều trưng bày những chiếc rương đầy ắp trân châu bảo ngọc.

Haensel thốt lên: “Mấy thứ này còn tuyệt vời hơn cả sỏi đá ấy chứ!” rồi nhét đầy túi áo tất cả những gì có thể nhét vào.

Và Grethel nói: “Em cũng sẽ mang một ít về nhà,” rồi túm vạt tạp dề đựng đầy những bảo vật.

Haensel bảo: “Nhưng giờ chúng ta phải đi thôi, để mau chóng thoát khỏi khu rừng của mụ Phù thủy.”

Đi được chừng hai tiếng đồng hồ, hai anh em bắt gặp một vùng nước lớn mênh mông. Haensel nói: “Chúng ta không qua được bên kia rồi, chẳng thấy ván bắc ngang hay cầu gì cả.”

Grethel đáp lời: “Cũng chẳng có chiếc thuyền nào qua lại cả, nhưng đằng kia có một con vịt trắng đang bơi lội. Nếu em nhờ nó, chắc chắn nó sẽ giúp chúng ta qua sông.” Rồi con bé cất giọng gọi:

“Vịt con ơi, vịt con hỡi,

Haensel và Grethel đang đợi ở đây.

Cầu đâu, ván bắc nào thấy,

Xin đưa chúng tôi qua bầy nước sâu.”

Con vịt liền bơi đến bên họ, Haensel leo lên lưng vịt và giục em gái ngồi nép cùng mình. Grethel đáp: “Không đâu, thế thì nặng cho vịt con lắm. Để vịt chở tụi mình lần lượt từng người một thôi.”

Con vịt nhỏ tốt bụng đã làm đúng như vậy, và khi cả hai đã sang bờ bên kia an toàn và bước đi được một đợt, khu rừng bỗng trở nên quen thuộc hơn bao giờ hết. Cuối cùng, từ đằng xa chúng đã nhìn thấy ngôi nhà của người cha. Thế là chúng cắm cổ chạy ào vào phòng khách và ngả mình vào vòng tay bố. Người cha đã chẳng có lấy một giờ phút vui vẻ nào kể từ ngày bỏ lại lũ trẻ trong rừng. Còn người vợ thì đã qua đời.

Grethel trút vạt tạp dề khiến những viên ngọc trai và đá quý lăn lóc khắp căn phòng, còn Haensel thì liên tục lôi từ trong túi áo ra từng vạn nắm trân châu để gom vào đấy. Từ phút giây ấy, mọi giông bão muộn phiền đã lùi vào dĩ vãng, và họ sống hạnh phúc bên nhau trọn đời.

Câu chuyện của tôi đến đây là hết, có con chuột đang chạy qua kìa, ai bắt được nó thì tha hồ làm cho mình một chiếc mũ lông thật to thật ấm nhé!