Ngày xửa ngày xưa, có một người thợ may sinh sống cùng ba người con trai và một con dê duy nhất. Vì con dê ấy nuôi sống cả nhà bằng dòng sữa của nó, nó buộc phải được ăn uống thật tốt và được dắt đi đồng cỏ mỗi ngày. Thế là các cậu con trai lần lượt luân phiên nhau làm công việc này.
Một hôm, người con cả dắt dê ra bãi tha ma, nơi có những thảm cỏ tươi non nhất, rồi để nó thỏa thuê ăn cỏ và chạy nhảy ở đó. Đến tối, khi đã đến giờ về nhà, cậu hỏi: “Dê ơi, mày đã ăn no chưa?”
Con dê đáp:
“Ta đã ăn chán ăn chê,
Một chiếc lá nhỏ chẳng thèm tơ vương,
Be! Be!”
“Thế thì về nhà thôi,” cậu thanh niên nói, rồi nắm lấy sợi dây thừng buộc cổ dê, dắt nó về chuồng và cột lại thật cẩn thận.
“Nào,” người thợ may già lên tiếng, “con dê đã được ăn đủ no chưa hả con?”
90
“Dạ,” người con đáp, “nó ăn nhiều đến mức một chiếc lá nhỏ cũng chẳng thèm tơ vương nữa.”
Nhưng người cha muốn tự mình kiểm chứng cho chắc chắn, bèn xuống chuồng dê, âu yếm vuốt ve con vật yêu quý và hỏi: “Dê ơi, mày đã ăn no chưa?”
Con dê đáp:
“No nỗi gì hỡi người ơi?
Giữa chốn mồ mả ta thời nhảy quanh,
Chẳng tìm được chút lá cành,
Bụng thì đói lả đành đành trắng tay,
Be! Be!”
“Ta nghe thấy gì thế này?” thợ may hét lên, hầm hầm chạy lên nhà và mắng người con: “Đồ dối trá! Mày bảo con dê đã ăn no, thế mà lại để nó chịu đói hả!” Trong cơn giận dữ, ông với lấy cây thước dây treo trên tường và quật cho cậu một trận tơi bời rồi đuổi ra khỏi nhà.
Hôm sau đến lượt người con thứ hai. Cậu tìm một khoảnh đất bên hàng rào khu vườn, nơi chỉ mọc toàn cỏ ngon cỏ tốt. Và con dê đã ăn sạch băng không sót một cọng.
Đến tối, khi muốn về nhà, cậu hỏi: “Dê ơi, mày đã ăn no chưa?”
Con dê đáp:
“Ta đã ăn chán ăn chê,
Một chiếc lá nhỏ chẳng thèm tơ vương,
Be! Be!”
“Thế thì về nhà thôi,” cậu thanh niên nói, rồi dắt nó về nhà và buộc vào chuồng.
“Nào,” người thợ may già hỏi, “con dê đã được ăn đủ no chưa hả con?”
91
“Dạ,” người con đáp, “nó ăn nhiều đến mức một chiếc lá nhỏ cũng chẳng thèm tơ vương nữa.”
Người thợ may không chịu tin lời con, bèn xuống chuồng và hỏi: “Dê ơi, mày đã ăn no chưa?”
Con dê đáp:
“No nỗi gì hỡi người ơi?
Giữa chốn mồ mả ta thời nhảy quanh,
Chẳng tìm được chút lá cành,
Bụng thì đói lả đành đành trắng tay,
Be! Be!”
“Đồ vô lại bất lương!” người thợ may thét lên. “Dám để một con vật tốt thế này chịu đói ư!” Ông lao lên nhà và dùng thước dây quật thím cậu con trai ra khỏi cửa.
Bây giờ đến lượt người con thứ ba. Muốn làm mọi việc cho thật chu toàn, cậu cất công tìm những bụi cây có nhiều phiến lá ngon nhất và để con dê tha hồ thưởng thức.
Đến chiều tối khi muốn về nhà, cậu hỏi: “Dê ơi, mày đã ăn no chưa?”
Con dê đáp:
“Ta đã ăn chán ăn chê,
Một chiếc lá nhỏ chẳng thèm tơ vương,
Be! Be!”
“Thế thì về nhà thôi,” cậu thanh niên nói, rồi dắt nó vào chuồng và cột lại.
“Nào,” người thợ may già hỏi, “con dê đã được ăn uống đàng hoàng chưa?”
“Nó ăn nhiều đến mức một chiếc lá nhỏ cũng chẳng thèm tơ vương nữa ạ.”
Thợ may vẫn hồ nghi, bèn đi xuống và cất tiếng hỏi: “Dê ơi, mày đã ăn no chưa?”
Con ác thú đáp:92
“No nỗi gì hỡi người ơi?
Giữa chốn mồ mả ta thời nhảy quanh,
Chẳng tìm được chút lá cành,
Bụng thì đói lả đành đành trắng tay,
Be! Be!”
“Ối giời ơi, một ổ nói dối!” thợ may gào lên, “Đứa nào cũng tệ hại và vô trách nhiệm như đứa nào! Chúng mày đừng hòng xỏ mũi ta thêm lần nữa!” Quá giận mất khôn, ông lao vút lên nhà, dùng thước dây nện cho cậu con tội nghiệp một trận nhừ tử đến mức cậu phải nhảy tót ra khỏi nhà.
Bấy giờ người thợ may già chỉ còn lại một mình với con dê. Sáng hôm sau, ông đi xuống chuồng, âu yếm vuốt ve con dê và bảo: “Nào, con vật cưng của ta, chính ta sẽ dắt mày đi ăn.”
Ông cầm dây thừng dắt nó ra những rặng cây xanh tốt, giữa thảm cỏ thi và vô số loài cỏ mà loài dê ưa chuộng. “Hôm nay mày cứ thỏa sức ăn cho bõ thèm nhé,” ông bảo nó và để nó tha hồ gặm cỏ cho đến tận chiều tối.
Rồi ông hỏi: “Dê ơi, mày đã ăn no chưa?” Nó đáp:
“Ta đã ăn chán ăn chê,
Một chiếc lá nhỏ chẳng thèm tơ vương,
Be! Be!”
“Thế thì về nhà thôi,” thợ may nói, rồi dắt nó vào chuồng và buộc chặt lại.
Lúc sắp bước đi, ông ngoảnh đầu lại hỏi: “Thế nào, hôm nay mày đã ăn đủ no chưa?”
Nhưng con dê chẳng hề tốt đẹp gì hơn với ông, liền cất giọng kêu:
“No nỗi gì hỡi người ơi?
Giữa chốn mồ mả ta thời nhảy quanh,
Chẳng tìm được chút lá cành,
Bụng thì đói lả đành đành trắng tay,
Be! Be!”
93
Nghe đến đây, người thợ may vô cùng bàng hoàng, nhận ra rõ ràng mình đã oan uổng đuổi ba đứa con trai đi. “Đứng lại đó, đồ vô ơn,” ông thét lên, “chỉ đuổi mày đi thôi thì chưa đủ, ta sẽ đánh dấu mày để từ nay mày không dám bén mảng xuất hiện trước mặt những người thợ may lương thiện nữa!”
Vội vã hết sức, ông chạy lên nhà lấy chiếc dao cạo, bôi xà phòng lên đầu con dê rồi cạo sạch trụi lủi nhẵn thín như lòng bàn tay. Và vì cây thước dây đối với nó có vẻ còn quá nhẹ nhàng, ông bèn mang theo chiếc roi ngựa và quật cho nó những nhát đau điếng khiến nó cắm cổ chạy vụt đi với những bước nhảy cao vót.
Khi người thợ may cứ thế trơ trọi một mình trong ngôi nhà trống trải, ông chìm đắm trong nỗi buồn sâu sắc và vô cùng ước gì các con trai có thể quay về. Nhưng chẳng một ai biết bọn trẻ đã đi đâu về đâu.
Cậu con cả đã theo học nghề thợ mộc, chăm chỉ và miệt mài học hỏi không mệt mỏi. Đến khi mãn khóa phải lên đường bôn ba bốn phương trời, người thầy tặng cậu một chiếc bàn nhỏ trông hoàn toàn bình thường, được đóng bằng thứ gỗ tầm thường. Nhưng nó có một phẩm chất tuyệt vời: hễ ai đặt nó xuống và cất tiếng gọi:
“Bàn nhỏ ơi!
Hãy dọn mâm!”
thì ngay lập tức chiếc bàn nhỏ tốt bụng ấy được phủ một chiếc khăn trải bàn trắng tinh. Trên bàn bày sẵn một cái đĩa, cạnh bên là dao và nĩa, cùng những đĩa thịt luộc, thịt quay chất đầy không còn một chỗ trống, và một ly rượu vang đỏ lớn tỏa sáng rực rỡ khiến tâm hồn người nhìn khôn xiết vui sướng.
Cậu thợ trẻ thầm nghĩ, “Với món này thì ta đủ dùng cho cả cuộc đời rồi!” và vui vẻ bước chân đi khắp thế gian, chẳng mảy bận tâm quán trọ tốt hay xấu, hay ở đó có sẵn thức ăn đồ uống gì hay không. Khi không thích, cậu chẳng buồn bước vào quán trọ nào cả, mà cứ ở giữa đồng bằng, trong rừng, trên bãi cỏ hay bất cứ nơi nào cậu hứng chí, cậu hạ chiếc bàn trên lưng xuống, đặt trước mặt và cất tiếng:
“Bàn nhỏ ơi!
Hãy dọn mâm!”
và thế là mọi thứ lòng thầm ước ao đều hiện ra đủ đầy.
Cuối cùng, cậu nảy ra ý định quay về thăm cha—người giờ đây chắc đã nguôi giận và sẽ vui vẻ đón nhận cậu cùng chiếc Bàn Ước Nguyện. Chuyện xảy ra là trên đường về nhà, vào một buổi tối, cậu ghé vào một quán trọ đông nghịt khách. Họ chào đón cậu và mời cậu ngồi ăn chung, bởi nếu không cậu sẽ rất khó kiếm được chút thức ăn nào.
“Không,” chàng thợ mộc đáp, “tôi không thể lấy đi mấy miếng ăn trong miệng các vị được. Chi bằng các vị hãy làm khách của tôi.”
Họ cười ồ lên, nghĩ rằng cậu đang nói đùa. Thế nhưng cậu đặt chiếc bàn gỗ nhỏ của mình vào giữa phòng và cất tiếng:
“Bàn nhỏ ơi!
Hãy dọn mâm!”
Tức thì bàn ngập tràn những món ăn ngon tuyệt hảo mà chủ quán dẫu có xoay sở cách mấy cũng chẳng tài nào chuẩn bị nổi, và mùi thơm ngào ngạt phảng phất bay vào mũi những vị khách một cách vô cùng dễ chịu.
“Xin mời các bạn cứ tự nhiên,” chàng thợ mộc nói.
Và các vị khách, khi thấy cậu hoàn toàn nghiêm túc, liền chẳng cần mời đến lần thứ hai, xúm lại rút dao nĩa ra và95
lao vào thưởng thức một cách ngon lành. Điều khiến họ kinh ngạc nhất là khi một đĩa thức ăn vừa cạn sạch, ngay lập tức một đĩa đầy đặn khác lại xuất hiện thay thế vào đó. Lão chủ quán đứng ở một góc phòng theo dõi mọi chuyện. Lão chẳng biết phải nói gì hơn ngoài việc thầm nghĩ, “Ta mà vớ được một đầu bếp thế này trong nhà bếp thì khối việc để làm.”
Chàng thợ mộc cùng các bạn đồng hành vui chè chén say sưa đến tận khuya muộn. Cuối cùng họ đi nằm, và cậu thợ trẻ cũng lên giường, kê chiếc Bàn Kỳ Diệu sát vào tường.
Tuy nhiên, những suy tính cứ bứt rứt không để cho chủ quán được yên giấc. Lão chợt nhớ ra trong kho chứa đồ nhà mình có một chiếc bàn gỗ nhỏ cũ kỹ trông y hệt như chiếc bàn của người thợ trẻ. Lão rón rén mang nó ra và đánh tráo lấy chiếc Bàn Ước Nguyện.
Sáng hôm sau, chàng thợ mộc thanh toán tiền phòng, vác bàn lên vai mà hoàn toàn không mờ hay biết rằng mình đã vớ phải chiếc bàn giả, rồi tiếp tục lên đường.
Đến giữa trưa, cậu về đến nhà cha. Người cha vô cùng vui mừng chào đón con trai trở về. “Nào, con trai yêu quý của ta, con đã học được những gì thế?” ông hỏi cậu.
“Thưa cha, con đã trở thành một thợ mộc ạ.”
“Một nghề nghiệp tốt đấy,” cụ già đáp; “nhưng con đã mang theo thứ gì từ chốn đi học nghề về thế?”
“Thưa cha, thứ tuyệt vời nhất mà con mang về chính là chiếc bàn nhỏ này.”
Người thợ may săm soi chiếc bàn đủ mọi góc cạnh rồi bảo: “Con đóng chiếc bàn này thì chẳng được xem là kiệt tác gì sất. Đúng là một cái bàn gỗ cũ rích tồi tàn.”
“Nhưng đây là chiếc bàn tự dọn mâm đấy ạ,” người con đáp. “Khi con đặt nó xuống và bảo nó tự dọn mâm, những món ăn đẹp đẽ nhất sẽ bày ra trên đó, cùng với cả loại rượu vang làm nức lòng người nữa.96
Cha mau mời tất cả họ hàng thân thuộc của chúng ta đến đây đi. Họ sẽ được một phen ăn uống thả cửa và tận hưởng niềm vui, bởi chiếc bàn sẽ ban cho họ mọi thứ họ cần.”
Khi họ hàng tụ tập đông đủ, cậu đặt bàn ở giữa phòng và cất tiếng:
“Bàn nhỏ ơi!
Hãy dọn mâm!”
nhưng chiếc bàn nhỏ chẳng thèm nhúc nhích và cứ trơ trơ trống hoác như bất kỳ chiếc bàn vô tri nào không hiểu tiếng người. Bấy giờ, cậu thợ trẻ khốn khổ mới ngớ người nhận ra chiếc bàn của mình đã bị đánh tráo, và vô cùng xấu hổ khi phải đứng chôn chân ở đó như một kẻ nói dối.
Thế nhưng đám họ hàng lại cười chê cậu, rồi đành phải lủi thủi đi về nhà khi bụng đói meo chưa được ăn uống gì. Người cha lại lôi những mảnh vải vụn ra bắt đầu vá víu may vá trở lại, còn cậu con trai thì đi tìm một người thầy khác để học nghề.
Người con thứ hai đã đi theo một ông chủ cối xay và nhận làm thợ học việc ở đó. Khi mãn hạn mấy năm học nghề, người chủ bảo: “Vì con đã cư xử rất ngoan ngoãn, ta tặng con một con Lừa có điểm rất kỳ lạ: nó không kéo xe cũng chẳng chở bao tải.”
“Thế thì nó dùng để làm gì ạ?” cậu thợ trẻ hỏi.
“Nó có thể nhả ra tiền vàng từ miệng,” người chủ cối xay đáp. “Nếu con trải một tấm vải ra và bảo nó:
‘Bricklebrit!’
thì con vật ngoan ngoãn ấy sẽ nhả ra những đồng tiền vàng cho con.”
“Đúng là một thứ tuyệt vời,” cậu thợ học việc nói, cảm ơn ông chủ rồi bước ra thế gian. Khi nào cần đến tiền vàng, cậu chỉ việc nói:
‘Bricklebrit!’
với con Lừa của mình, thế là tiền vàng rơi xuống như mưa, và cậu chẳng phải làm gì ngoài việc lượm chúng lên khỏi mặt đất. Đi tới đâu, những thứ tốt nhất cũng vẫn chưa đủ tốt đối với cậu, và càng đắt tiền bao nhiêu lại càng tuyệt bấy nhiêu, bởi cái ví của cậu lúc nào cũng căng phồng.
Sau một thời gian bôn ba ngắm nghía thế gian, cậu tự nhủ: “Mình phải về tìm cha thôi; nếu về gặp cụ cùng con Lừa Vàng này, chắc chắn người sẽ nguôi giận và đón tiếp mình niềm nở.”
Chuyện xảy ra là cậu đến đúng cái quán trọ nơi chiếc bàn của người anh trai từng bị đánh tráo. Cậu dắt con Lừa bằng dây cương, và lão chủ quán toan tiến lại dắt con vật đi cột giùm, nhưng cậu thợ trẻ ngăn lại: “Đừng phiền công. Tôi sẽ tự dắt con ngựa xám của mình vào chuồng và tự buộc nó lại, vì tôi phải biết chắc nó đứng ở đâu.”
Lão chủ quán thấy điều này thật lạ lùng, và thỉnh lình nghĩ bụng rằng một kẻ phải tự tay chăm sóc con Lừa thì chắc chẳng có mấy tiền mà tiêu. Nhưng khi người khách thọc tay vào túi lôi ra hai đồng tiền vàng, bảo lão chuẩn bị dọn dạn mấy món thật ngon cho mình, thì đôi mắt lão chủ quán chữ O mồm chữ A, ba chân bốn cẳng chạy đi tìm kiếm những gì ngon nhất có thể xoay sở được.
Dùng bữa xong, vị khách hỏi hết bao nhiêu tiền. Lão chủ quán thấy chẳng có lý do gì để không nhân đôi hóa đơn lên, bèn bảo cậu thợ học việc phải trả thêm hai đồng vàng nữa.
Cậu thọc tay vào túi, ngặt nỗi số tiền vàng vừa vặn vừa hết sạch. “Xin đợi một lát nhé chủ quán,” cậu nói, “tôi đi lấy tiền đây;” nhưng cậu tiện tay cầm luôn cả tấm khăn trải bàn theo.
Lão chủ quán không tài nào hiểu nổi chuyện này có nghĩa là gì, và vì bản tính tò mò, lão rón rén bám theo sau. Khi vị khách vừa chốt cửa chuồng ngựa bên trong, lão liền ghé mắt dòm qua cái lỗ mọt trên vách gỗ.
98
Vị khách trải tấm khăn xuống dưới chân con vật và hô lớn:
‘Bricklebrit!’
và tức thì con vật bắt đầu khạc ra những đồng tiền vàng, khiến tiền rơi rào rào xuống mặt đất như mưa.
“Chà, chúa ơi!” lão chủ quán thốt lên, “tiền đúc ở đây kiếm nhanh thật đấy! Có một cái ví như thế thì thật tuyệt cú mèo.”
Vị khách thanh toán tiền tiệm rồi đi ngủ, nhưng nửa đêm hôm ấy, lão chủ quán rón rén mò xuống chuồng ngựa, dắt xừ đi vị "giám đốc nhà máy tiền" và buộc một con lừa khác vào thế chỗ. Sáng sớm hôm sau, cậu thợ học việc dắt lừa đi với đinh ninh rằng mình vẫn đang sở hữu con Lừa Vàng.
Đến giữa trưa, cậu về đến nhà cha. Người cha vô cùng vui mừng khi gặp lại con và vui vẻ thu nhận cậu. “Con đã làm nên sự nghiệp gì thế hả con trai?” cụ già hỏi.
“Con làm thợ cối xay, thưa cha kính yêu,” cậu đáp.
“Con mang theo được gì từ những chuyến đi xa về thế?”
“Chẳng có gì ngoài một con lừa.”
“Ở đây thiếu gì lừa,” người cha phàn nàn. “Ta thà có một con dê tốt còn hơn.”
“Vâng,” người con đáp, “nhưng đây không phải là con lừa bình thường, mà là một con Lừa Vàng. Khi con nói:
‘Bricklebrit!’
thì con vật ngoan ngoãn ấy há miệng ra và nhả ra cả một đống tiền vàng ngập cả khăn. Cha mau triệu tập tất cả họ hàng của chúng ta đến đây đi, con sẽ biến họ thành những người giàu có.”
“Thế thì tuyệt quá,” người thợ may bảo, “vì như thế ta sẽ chẳng còn phải khổ sở hành hạ bản thân với cây kim sợi chỉ nữa;” và ông ba chân bốn cẳng chạy đi gọi họ hàng tập hợp lại.
Ngay khi mọi người vừa tề tựu đông đủ, chàng thợ cối xay bảo họ tránh ra một bên, trải tấm khăn của mình xuống rồi dắt con lừa vào phòng. “Bây giờ hãy chú ý mà xem nhé,” cậu nói và hô vang:
‘Bricklebrit!’
nhưng chẳng có đồng tiền vàng nào rơi xuống cả, và rõ ràng là con vật chẳng hề biết tí tẹo gì về cái ngón nghề ấy, bởi đâu phải con lừa nào cũng đạt được sự hoàn hảo đến thế.
Bấy giờ chàng thợ cối xay tội nghiệp mới dài mặt ra, nhận ra mình đã bị lừa gạt, bèn cất lời xin lỗi đám họ hàng—những người lại lũ lượt ra về nghèo túng y như lúc họ đến. Chẳng còn cách nào khác, cụ già lại đành phải cầm lấy cây kim khâu vá, còn cậu thanh niên thì đi xin làm thuê cho một chủ cối xay khác.
Người con thứ ba đã theo học nghề thợ tiện. Vì đây là một nghề đòi hỏi kỹ thuật tinh xảo, thời gian học của cậu là lâu nhất. Tuy nhiên, các anh của cậu đã viết thư kể rõ cho cậu nghe mọi chuyện tồi tệ đã xảy ra với họ ra sao, và lão chủ quán đã lừa gạt mất những món quà ước nguyện tuyệt đẹp của họ vào tối hôm trước ngày về nhà như thế nào.
Khi chàng thợ tiện đã mãn hạn học nghề và chuẩn bị lên đường bôn ba, vì đã cư xử vô cùng ngoan ngoãn, cậu được thầy tặng cho một cái túi và bảo: “Trong này có một cây Gậy.”
“Con có thể mang cái túi này theo, và nó có lẽ sẽ giúp ích cho con,” cậu nói, “nhưng sao lại phải nhét cả cây Gậy vào trong ấy làm gì? Chỉ tổ làm nó nặng thêm thôi.”
“Ta sẽ cho con biết lý do,” người thầy đáp; “nếu có kẻ nào làm tổn thương con, con chỉ việc nói:
‘Gậy ơi!
Ra khỏi túi!’
100
thì cây Gậy sẽ nhảy phốc ra giữa đám đông và múa một bài quyền tơi bời trên lưng bọn chúng, khiến chúng không thể nhúc nhích hay chuyển động nổi suốt một tuần liền, và nó sẽ không chịu dừng lại cho đến khi con cất tiếng bảo:
‘Gậy ơi!
Vào trong túi!’”
Cậu học trò cảm ơn thầy, đeo túi lên lưng, và quả nhiên từ đó, hễ ai đến gần gây sự hoặc có ý định tấn công cậu, cậu liền hô lớn:
‘Gậy ơi!
Ra khỏi túi!’
và tức thì cây Gậy nhảy vọt ra, phủii sạch bụi bặm trên áo khoác hay áo vét của từng tên một ngay trên lưng chúng, và chẳng ngừng tay cho đến khi lột trọn bộ đồ trên người chúng ra. Mọi việc diễn ra nhanh đến mức trước khi kịp nhận thức được điều gì, nạn nhân đã thấy đến lượt mình bị tẩn đòn.
Chiều tối hôm đó, chàng thợ tiện trẻ tuổi đến cái quán trọ nơi các anh trai cậu từng bị lừa gạt. Cậu đặt chiếc túi lên bàn trước mặt và bắt đầu trò chuyện về những kỳ quan thiên hạ mà cậu từng chứng kiến trên đời. “Đúng vậy,” cậu nói, “người ta có thể dễ dàng tìm thấy một chiếc Bàn nhỏ tự dọn mâm, một con Lừa Vàng, hay những thứ đại loại thế—những thứ cực kỳ tuyệt vời mà tôi không hề chê bai—nhưng chúng chẳng thấm tháp gì so với báu vật mà tôi đã giành giật được cho mình và đang mang theo trong chiếc túi kia.”
Lão chủ quán vểnh tai lên nghe ngóng. “Trên đời này có thể là thứ gì chứ?” lão thầm nghĩ. “Chiếc túi chắc phải chứa đầy kim cương châu báu. Mình thế nào cũng phải vơ vét được chúng với giá rẻ, bởi mọi điều tốt đẹp đều hay đi liền ba lần mà.”
Đến giờ đi ngủ, vị khách ngả mình nằm dài lên chiếc băng ghế, kê chiếc túi bên dưới làm gối. Khi lão chủ quán đinh ninh rằng vị khách đã chìm vào giấc ngủ say, lão rón rén tiến lại, nhẹ nhàng và cẩn trọng đẩy kéo chiếc túi để xem có thể rút nó ra và đánh tráo bằng một cái túi khác hay không. Thế nhưng chàng thợ tiện đã chờ đợi khoảnh khắc này từ lâu rồi; và ngay lúc lão chủ quán vừa toan giật mạnh một cú thật dứt khoát, cậu liền thét lên:
‘Gậy ơi!
Ra khỏi túi!’
Tức thì cây Gậy nhỏ xíu phóng vụt ra, lao vào lão chủ quán và nện cho lão một trận đòn nhừ tử.
Lão chủ quán gào thét xin tha mạng. Nhưng càng gào to bao nhiêu, cây Gậy lại càng giã nhịp nặng tay bấy nhiêu lên lưng lão, cho đến khi lão ngã quỵ xuống đất vì kiệt sức.
Bấy giờ chàng thợ tiện mới cất giọng: “Nếu mày không chịu trả lại chiếc Bàn nhỏ tự dọn mâm và con Lừa Vàng đây, trận đòn này sẽ lại bắt đầu từ đầu đấy.”
“Ôi, xin đừng, không đâu ạ,” lão chủ quán ngoan ngoãn van xin, “tôi sẽ mang ra đủ mọi thứ hết, xin hãy bảo con yêu tinh quái ác ấy chui lại vào túi đi!”
Bấy giờ cậu thợ học việc mới bảo: “Thôi được, ta sẽ lấy lòng thương xót thay cho luật pháp, nhưng từ nay hãy cẩn thận đừng có giở trò ranh mãnh nữa đấy!” Cậu bèn hô lên:
‘Gậy ơi!
Vào trong túi!’
và để cho lão được yên thân.
Sáng hôm sau, chàng thợ tiện mang theo Bàn Ước Nguyện và Lừa Vàng trở về nhà cha. Người thợ may vô cùng mừng rỡ khi gặp lại con, cũng hỏi han xem cậu đã học được những gì ở xứ người.
“Thưa cha kính yêu,” cậu đáp, “con đã trở thành một thợ tiện.”
“Một nghề rành nghề đấy,” người cha bảo. “Con đã mang theo thứ gì từ những chuyến đi xa về thế?”
“Một món báu vật, thưa cha, một cây Gậy trong túi ạ.”
“Cái gì!” người cha thét lên, “Một cây Gậy ư? Thật bõ công con cất công đi học nhỉ! Cây nào ở ngoài rừng chẳng cặt được một cây cho con.”
“Nhưng không phải cây nào cũng giống như cây này đâu thưa cha. Nếu con nói:
‘Gậy ơi!
Ra khỏi túi!’
thì cây Gậy sẽ nhảy vọt ra và cho bất kỳ kẻ nào có ý đồ ác tâm với con một trận đòn nhừ tử, và chẳng chịu dừng lại cho đến khi kẻ đó nằm bẹp dưới đất và cầu xin tha thứ. Cha xem này, chính nhờ cây Gậy này mà con đã đòi lại được chiếc Bàn Ước Nguyện và con Lừa Vàng mà tên chủ quán trộm cắp đã cướp mất của các anh con. Giờ xin hãy cho người đi đón cả hai anh về và mời toàn thể họ hàng đến đây. Con sẽ khoản đãi họ ăn uống no say, lại còn nhét đầy vàng vào túi họ nữa là khác.”
Người thợ may già vẫn còn hơi bán tín bán nghi, nhưng dẫu sao cũng cho người đi tập hợp họ hàng lại. Sau đó, chàng thợ tiện trải một tấm vải giữa phòng, dắt con Lừa Vàng vào và bảo người anh: “Nào, anh hai yêu quý, hãy nói với nó đi.”
Chàng thợ cối xay hô lên:
‘Bricklebrit!’
và tức thì những đồng tiền vàng tuôn rơi xuống tấm vải như một trận mưa rào sấm sét, và con Lừa chẳng ngừng nhả cho đến khi tất cả mọi người đều có đủ vàng mang về không thể vác nổi nữa. (Ta nhìn nét mặt của ngươi là biết ngươi cũng ước gì mình có mặt ở đó lắm đúng không nào!)్
Sau đó, chàng thợ tiện mang chiếc Bàn nhỏ ra và bảo: “Nào, anh ba yêu quý, hãy nói với nó đi.” Và chàng thợ mộc vừa cất lời:
“Bàn nhỏ ơi!
Hãy dọn mâm!”
thì chiếc bàn đã được trải rộng và phủ đầy những món ăn ngon lành tinh tế nhất. Thế là một bữa tiệc linh đình diễn ra mà người thợ may tốt bụng chưa từng bao giờ được trải nghiệm trong ngôi nhà của mình. Toàn thể họ hàng ở lại vui vầy cùng nhau đến tận khuya muộn, ai nấy đều hân hoan rạng rỡ. Người thợ may cất kỹ kim chỉ, thước dây và bàn ủi vào tủ, rồi sống những ngày tháng vui vẻ và vinh hiển bên ba người con trai.
Thế nhưng, số phận con dê—nguyên nhân chính khiến người thợ may đuổi ba người con đi—rốt cuộc ra sao rồi? Ta sẽ kể cho các ngươi nghe.
Vì quá xấu hổ chuyện mình bị trụi lủi trọc lóc ở đầu, con dê chạy đến một cái hang cáo và chui tọt vào đó. Khi cáo về nhà, nó chạm trán ngay với hai con mắt to đùng đang phát sáng trong bóng tối, hoảng hồn quá bèn cắm cổ chạy tháo thân. Giữa đường nó gặp gấu, và vì bộ dạng cáo ta trông vô cùng bấn loạn, gấu liền hỏi: “Có chuyện gì thế anh Cáo, sao trông anh hốt hoảng thế kia?”
“Ái chà,” Lông Đỏ rên rỉ, “có một con ác thú hung hãn đang ở trong hang của tôi và cứ trừng trừng nhìn tôi bằng đôi mắt đỏ rực như lửa.”
“Chúng ta sẽ đuổi cổ nó đi ngay đây,” gấu nói, rồi cùng cáo quay lại hang và ghé mắt dòm vào. Nhưng khi nhìn thấy đôi mắt lóe lửa ấy, nỗi sợ hãi cũng bủa vây lấy gấu. Hắn ta chẳng muốn dính dáng gì đến con quái vật hung ác đó nữa và cắm cổ chuồn thẳng.
Dọc đường gấu gặp ong. Thấy vẻ mặt gấu bồn chồn khó chịu, ong hỏi: “Này gấu, trông mặt anh thảm hại quá đấy. Mọi vẻ vui vẻ hoạt bát của anh bay đi đâu hết rồi?”
“Anh thì nói hay lắm,” gấu đáp, “một con quái vật hung dữ với đôi mắt trợn trừng đang chiếm giữ nhà của Lông Đỏ, và bọn tôi chẳng tài nào đuổi nó đi được.”
Ong bảo: “Này gấu, tôi thấy anh thật đáng thương! Tôi chỉ là một sinh vật nhỏ bé yếu ớt mà anh chẳng thèm liếc mắt nhìn. Thế nhưng tôi tin mình có thể giúp được các anh.” Nó bay thẳng vào hang cáo, đậu phắt lên chiếc đầu cạo trọc nhẵn nhụi của con dê và đốt cho nó một cú đau điếng khiến nó giật nảy mình hét lên “Be! Be!” rồi điên cuồng cắm cổ chạy bạt mạng ra thế gian; và cho đến tận ngày nay chẳng ai còn biết nó đã bạt vía kinh hồn phiêu dạt về phương nào nữa.
105
