Núi với thung lũng chẳng gặp nhau, nhưng con cái của loài người, dù hiền hay dữ, thì vẫn hội ngộ trên đường đời. Cứ thế, một người thợ giày và một người thợ may từng có dịp tình cờ gặp nhau trong những chuyến hành trình.

Chàng thợ may là một anh chàng thấp bé khôi ngô, lúc nào cũng vui tươi và tràn ngập niềm đời. Khi trông thấy thợ giày từ phía đối diện bước tới, và nhận ra nghề nghiệp của hắn qua chiếc túi xách mang theo, chàng liền cất tiếng hát ghẹo:

Khâu cho chắc đường tà,

Se cho bền sợi chỉ,

Trét nhựa thông cho kỹ,

Đóng chặt đinh vào giày.

Thế nhưng, gã thợ giày lại là kẻ vốn chẳng chịu nổi dăm ba câu đùa cợt. Hắn xị mặt xuống như vừa uống phải giấm chua, lại giơ tay ra vẻ chực túm lấy cổ áo chàng thợ may.

Chàng thanh niên nhỏ thó bèn bật cười, đưa bình rượu cho hắn và bảo: “Chẳng có ý ác gì đâu, uống một ngụm đi cho trôi cơn giận xuống bụng.”

Gã thợ giày ngửa cổ nốc một ngụm thật đã khát, và cơn giông bão trên mặt hắn cũng dần quang tảng.

Hắn trả lại bình rượu cho thợ may rồi nói: “Ta vừa nói chuyện với ngươi rất tử tế. Người ta chỉ có thể ăn nói nhã nhặn sau khi đã uống no say, chứ lúc khát khô cổ thì chẳng tài nào nói được. Hay là chúng ta đồng hành cùng nhau nhé?”

“Được thôi,” thợ may đáp, “miễn là anh thấy thuận đường đi đến một thành phố lớn nào đó, nơi công việc không bao giờ thiếu.”

“Đó cũng chính là nơi ta muốn đến,” thợ giày đáp lời. “Ở xó xỉnh chật hẹp thì chẳng kiếm chác được gì; còn ở vùng quê, người ta lại thích đi chân đất hơn.”

Thế là họ tiếp tục lên đường đi chung, sải bước chân này nối tiếp chân kia chẳng khác nào con chồn rúc qua làn tuyết trắng.

Cả hai đều thảnh thơi về thời gian, nhưng của cải dắt lưng thì chẳng đáng là bao. Khi đến một thị trấn nọ, họ liền rảo bước đi thăm hỏi các chủ tiệm trong vùng.

Bởi vì thợ may trông vô cùng hoạt bát, vui vẻ lại sở hữu đôi má hồng hào xinh xắn, nên ai nấy đều vui lòng giao việc cho anh. Và khi gặp vận may, anh còn được cả những cô con gái của ông chủ tiệm trao cho một nụ hôn ngay dưới hiên nhà nữa. Mỗi lần hội ngộ cùng thợ giày, bao giờ trong bọc của thợ may cũng có nhiều đồ hơn hẳn.

Gã thợ giày cục mịch bèn bĩu môi méo mặt, thầm nghĩ: “Đồ tiểu nhân càng khôn lỏi lại càng lắm may mắn.”

Nhưng chàng thợ may lại bật cười ca hát, sẵn sàng chia sẻ mọi thứ kiếm được với bạn đồng hành. Thi thoảng, khi dăm đồng xu lẻ khua lủng lẳng trong túi, anh lại gọi những món ngon vật lạ, rồi hào hứng đập bàn đến mức làm những chiếc ly nhảy múa tưng bừng; với anh, của thiên trả địa, tiền tài đến rồi đi nhẹ tựa lông hồng.

Đi được một quãng thời gian, họ đặt chân đến một khu rừng rậm có con đường dẫn thẳng đến kinh đô. Tuy nhiên, xuyên qua khu rừng có hai lối mòn: một lối đi mất bảy ngày, còn lối kia chỉ vỏn vẹn hai ngày. Nhưng chẳng ai trong số hai người lữ hành biết được đâu mới là con đường ngắn hơn.

Họ ngồi xuống dưới bóng một gốc cây sồi để bàn tính xem nên làm thế nào và cần chuẩn bị lương khô cho mấy ngày đường.

Thợ giày lên tiếng: “Cần phải suy tính kỹ trước khi hành động. Ta sẽ mang theo bánh mì đủ ăn trong cả tuần.”

“Gì chứ!” thợ may thốt lên, “vác đống bánh mì ăn suốt bảy ngày trên lưng chẳng khác nào con vật chở hàng, mà lại chẳng thể ngẩng mặt lên ngắm nghía xung quanh được. Ta sẽ phó thác vào Chúa, chẳng việc gì phải bận tâm lo lắng cả! Số tiền trong túi ta mùa hè hay mùa đông cũng đều giá trị như nhau; hơn nữa, vào những ngày trời oi bức thì bánh mì lại càng dễ khô cứng và mốc meo. Thậm chí chiếc áo khoác của ta còn chẳng dùng được lâu đến thế là cùng. Vả lại, cớ sao chúng ta lại không tìm được đúng đường đi cơ chứ? Chỉ cần mang bánh mì cho hai ngày là đủ.”

Thế là mỗi người tự mua phần bánh mì cho riêng mình. Rồi họ dắt tay nhau bước vào thử vận may trong khu rừng thẳm.

Nơi đây tĩnh mịch y như trong nhà thờ. Không một ngọn gió lay động, không một con suối róc rách, không một tiếng chim rộnót, và xuyên qua những tán lá dày đặc, chẳng một tia nắng nào có thể lọt xuống được.

Gã thợ giày lặng thinh không nói một lời, sức nặng của đống bánh mì đè nặng trên lưng khiến mồ hôi đầm đìa tuôn rơi trên gương mặt gân guốc và u ám của hắn.

Trái lại, chàng thợ may vẫn vô cùng rạng rỡ; anh nhảy nhót tung tăng, dùng lá cây huýt sáo hoặc cất cao tiếng hát, và thầm nghĩ trong đầu: “Chắc hẳn Chúa trên thiên đàng phải vô cùng hoan hỉ khi thấy ta hạnh phúc nhường này.”

Tình trạng ấy kéo dài suốt hai ngày, nhưng sang đến ngày thứ ba mà khu rừng vẫn mãi chẳng tới điểm tận cùng, trong khi thợ may đã ăn sạch veo ổ bánh mì của mình, khiến trái tim anh bỗng chốc chùng xuống nặng trĩu. Dẫu vậy, anh vẫn không hề nhụt chí, mà tiếp tục đặt trọn niềm tin nơi Chúa và vận may của bản thân.

Đến chiều ngày thứ ba, anh lả đi vì đói và nằm gục dưới gốc cây, rồi sáng hôm sau tỉnh dậy cái bụng vẫn đói cồn cào.

Ngày thứ tư cứ thế trôi qua, và khi gã thợ giày ngồi phịch xuống một khúc cây mục để thưởng thức bữa trưa của mình, thì chàng thợ may chỉ biết trơ mắt đứng nhìn.

Khi anh cất lời xin một mẩu bánh mì nhỏ, gã kia liền cười nhạo báng và bảo: “Ngươi lúc nào cũng hớn hở vui vẻ cơ mà, giờ thì nếm thử cảm giác u sầu cho biết mùi đi. Con chim nào hót quá sớm vào buổi sáng thì chiều tối sẽ dính bướu của diều hâu,” tóm lại hắn ta tàn nhẫn đến cùng cực.

Nhưng đến sáng ngày thứ năm, chàng thợ may tội nghiệp đã chẳng thể đứng vững nổi nữa, kiệt sức đến mức hầu như không thốt nên lời. Đôi má anh tái ngợm, còn đôi mắt thì đỏ hoe.

Lúc bấy giờ, gã thợ giày mới bảo anh rằng: “Ta sẽ cho ngươi một mẩu bánh mì vào ngày hôm nay, nhưng bù lại, ta phải khoét đi con mắt phải của ngươi.”

Chàng thợ may bất hạnh, vì vẫn thiết tha muốn giữ lấy mạng sống, nên đành chịu chứ chẳng còn cách nào khác. Anh khóc nấc lên một hồi với cả hai con mắt đẫm lệ, rồi ngoan ngoãn chường mặt ra. Gã thợ giày với trái tim bằng đá đã dùng một con dao sắc nhọn khoét phăng con mắt phải của anh.

Chàng thợ may chợt nhớ lại lời mẹ từng dặn dò thuở bé, khi anh lén lút ăn vụng trong phòng chứa thức ăn: “Được ăn thì phải chịu đòn, cái gì đã mang ra dùng thì phải cam chịu.”

Khi đã nuốt trôi phần bánh mì đánh đổi bằng máu thịt ấy, anh chatih gượng đứng dậy, gạt bỏ nỗi đau đớn khổ sở và tự an ủi bản thân rằng dẫu sao thì một con mắt vẫn đủ để nhìn ngắm vạn vật.

Thế nhưng đến ngày thứ sáu, cơn đói khát lại hoành hành trở lại, gặm nhấm tâm can anh đau buốt. Khi màn đêm buông xuống, anh ngã quỵ bên một gốc cây, và đến sáng ngày thứ bảy thì kiệt sức chẳng thể gượng dậy nổi nữa, lằn ranh sự sống và cái chết đã cận kề.

Bấy giờ gã thợ giày mới cất tiếng: “Ta sẽ rủ lòng thương cho ngươi thêm một mẩu bánh mì nữa, nhưng ngươi đừng hồng lấy không điều đó. Ta sẽ khoét nốt con mắt còn lại của ngươi để đổi lấy nó.”

Đến lúc này, chàng thợ may mới thấm thía cuộc đời nông nổi vừa qua của mình; anh khẩn cầu Chúa ban ơn tha thứ và nói: “Anh muốn làm gì thì tùy, tôi sẽ cam chịu mọi cay đắng. Nhưng hãy nhớ rằng Chúa Trời không đời nào dửng dưng đứng nhìn mãi đâu, rồi sẽ đến một giờ phút mà những việc ác anh đã gây ra cho tôi – một cách hoàn toàn oan ức – sẽ phải trả giá đắt. Khi tôi làm ăn khấm khá, tôi từng sẵn sàng chia sẻ mọi thứ mình có với anh. Nghề nghiệp của tôi đòi hỏi từng đường kim mũi chỉ phải luôn chuẩn xác tuyệt đối như nhau. Nếu tôi đã mất đi đôi mắt và chẳng thể khâu vá được nữa, tôi buộc phải đi ăn mày. Dù thế nào đi nữa, xin anh đừng bỏ mặc tôi lại nơi này một mình trong cảnh mù lòa, nếu không tôi sẽ chết đói mất.”

Tuy nhiên, gã thợ giày – kẻ đã ruồng bỏ Chúa ra khỏi trái tim mình – vẫn lạnh lùng cầm dao khoét nốt con mắt bên trái của anh. Sau đó, hắn ném cho anh một mẩu bánh mì để ăn, chìa ra một cây gậy và lôi xềnh xệch anh đi theo sau.

Khi mặt trời lặn xuống, họ cuối cùng cũng thoát khỏi khu rừng, và đập vào mắt họ giữa vùng đất trống trải chính là giá treo cổ. Gã thợ giày dẫn gã thợ may mù lòa đến đó, rồi cứ thế bỏ mặc anh lại một mình và rảo bước bỏ đi.

Sự mệt mỏi, nỗi đau đớn và cơn đói lả đã khiến người khốn khổ ấy chìm vào giấc ngủ mê mệt suốt cả đêm dài. Khi ánh bình minh rạng rỡ ló dạng, anh tỉnh giấc nhưng hoàn toàn không biết mình đang nằm ở đâu.

Có hai kẻ tội đồ đang treo lơ lửng trên giá treo cổ, và trên đầu mỗi kẻ có một con quạ đang đậu. Bấy giờ, một trong hai kẻ tử tội cất tiếng hỏi: “Này huynh đệ, ngươi đã thức chưa?”

“Ta thức rồi đây,” kẻ thứ hai đáp.

“Vậy thì ta sẽ bảo cho ngươi điều này,” kẻ thứ nhất nói; “làn sương đêm nay rơi xuống người chúng ta từ giá treo cổ này có công hiệu kỳ diệu, ai dùng nó để rửa mặt sẽ tìm lại được ánh sáng đôi mắt. Nếu những kẻ mù lòa mà hay biết điều này, hẳn sẽ có biết bao nhiêu người lấy lại được thị lực – những kẻ mà vốn dĩ chẳng bao giờ tin chuyện đó là có thật!”

Khi nghe những lời ấy, chàng thợ may liền vội vã lấy chiếc khăn tay trong túi, ấn mạnh xuống thảm cỏ, và khi chiếc khăn đã thấm đẫm sương đêm, anh liền đưa lên rửa hốc mắt mình. Ngay lập tức, điều mà kẻ tử tội trên giá treo cổ vừa nói đã trở thành hiện thực: một cặp mắt mới khỏe mạnh và tinh anh đã lấp đầy hai hốc mắt.

Chẳng mấy chốc, chàng thợ may đã nhìn thấy mặt trời mọc rực rỡ đằng sau những dãy núi. Ở vùng đồng bằng trước mặt anh chính là thành phố hoàng gia vĩ đại với những cánh cổng nguy nga và trăm ngọn tháp cao vút. Những quả cầu vàng và thánh giá trên các chóp tháp bắt đầu lấp lánh phản chiếu ánh hào quang. Anh có thể nhìn rõ từng chiếc lá trên cành cây, trông thấy những chú chim đang sải cánh bay qua, và cả những đàn muỗi mòng đang nhấp nhô khiêu vũ trong không trung. Anh rút một cây kim trong túi ra, và khi thấy mình vẫn xỏ chỉ khéo léo chẳng thua kém gì trước kia, trái tim anh bỗng nhảy múa vì sung sướng tột độ.

Anh quỳ rạp xuống đất, tạ ơn Chúa vì lòng thương xót khôn tả đã ban ơn cho mình, rồi thành kính đọc lời kinh buổi sáng.

Tiếp đó, anh vác bọc hành lý lên vai, nhanh chóng gạt bỏ nỗi đau đớn từng dằn vặt tâm can, vừa cất tiếng hát vừa huýt sáo vui vẻ tiếp tục bước đi trên con đường của mình.

Hình ảnh đầu tiên đập vào mắt anh là một chú ngựa con màu nâu đang tung tăng chạy nhảy khắp cánh đồng. Anh chồm tới túm lấy bờm nó, định bụng trèo lên lưng để cưỡi vào thành phố.

Thế nhưng, chú ngựa con lại cất tiếng van xin được thả tự do. “Tôi còn quá nhỏ,” nó nói, “dù là một người thợ may nhẹ cân như anh đi nữa thì cũng sẽ làm gãy đôi lưng tôi thôi – hãy để tôi tự do cho đến khi lớn khôn thành thục. Sẽ có lúc tôi trả ơn được cho anh đấy.”

“Cứ chạy đi vậy,” thợ may đáp, “ta thấy chú mày vẫn chỉ là một sinh vật bồng bột mà thôi.”

Anh vung roi quất nhẹ một cái lên lưng nó, khiến chú ngựa sung sướng lồng lên đá hậu tung tóe, phóng qua những hàng rào bờ bụi rồi phi nước đại thẳng ra đồng cỏ mênh mông.

Thế nhưng chàng thợ may nhỏ bé đã chẳng có gì bỏ bụng từ ngày hôm qua. “Ánh mặt trời thì đúng là sưởi ấm được đôi mắt ta thật đấy,” anh tự nhủ, “nhưng bánh mì mới làm đầy được cái miệng. Bất cứ thứ gì đi ngang qua mà dẫu chỉ ăn được một nửa thôi, cũng sẽ phải làm mồi cho ta tất.”

Đúng lúc ấy, một chú cò bước đi uy nghiêm qua thưa cỏ tiến về phía anh.

“Khoan đã, khoan đã!” thợ may hét lên và chộp ngay lấy chân nó. “Ta chẳng biết thịt mi có ngon hay không, nhưng cái bụng đói cào cào này chẳng cho ta nhiều lựa chọn nữa rồi. Ta buộc phải cắt cổ và đem mi quay lên thôi.”

“Đừng làm thế,” chú cò cất tiếng van lơn; “tôi là loài chim linh thiêng mang lại nhiều phúc lộc cho nhân loại, và chẳng ai dại dột đi hãm hại tôi bao giờ. Hãy tha mạng cho tôi, tôi sẽ báo đáp anh bằng một cách khác hữu ích hơn.”

“Thôi được, xéo đi nào, Hầu Tước Chân Dài,” chàng thợ may nói.

Chú cò vỗ cánh bay vút lên cao, thả thõng đôi chân dài dằng dặc xuống và nhẹ nhàng lượn đi mất.

“Rồi chuyện này sẽ đi đến đâu đây?” cuối cùng chàng thợ may tự lẩm bẩm với chính mình; “cơn đói trong ta ngày một cào xé dữ dội hơn, còn cái dạ dày thì ngày càng trống rỗng. Bất cứ thứ gì lọt vào tầm ngắm của ta lúc này đều sẽ phải bỏ mạng.”p> Đúng khoảnh khắc đó, anh nhìn thấy một cặp vịt con đang bơi lội tung tăng tiến về phía mình từ một ao nước.

“Đúng lúc lắm rồi đấy,” anh lẩm bẩm rồi chộp lấy một con, định bụng vặn cổ nó ngay tức khắc.

Thấy vậy, một con vịt già đang ẩn mình giữa đám sậy bèn cất tiếng kêu quàng quạc thật to, hộc tốc bơi thẳng tới chỗ anh với chiếc mỏ há hốc, khẩn khoản nài nỉ anh hãy rủ lòng thương tha mạng cho những đứa con bé bỏng của nó.

“Anh có thể tưởng tượng được không,” nó tha thiết nài nỉ, “rằng mẹ anh sẽ đau đớn xiết bao nếu có kẻ nào dám bắt cóc anh đi và giáng cho anh đòn chí mạng?”

“Thôi được rồi, cứ yên tâm đi,” chàng thợ may tốt bụng đáp; “mi sẽ được giữ lại đàn con của mình,” rồi anh thả chú vịt con tội nghiệp trở lại mặt nước.

Khi quay người lại, anh chợt nhận ra mình đang đứng trước một gốc cây cổ thụ bị khoét rỗng một phần, và nhìn thấy đàn ong rừng đang bay ra bay vào tấp nập.

“Chà, phen này ta sẽ nhận được phần thưởng xứng đáng cho việc tốt vừa rồi đây,” thợ may mừng rỡ thốt lên; “mật ong sẽ giúp ta hồi sức lại ngay thôi.”

Nhưng Ong Chúa từ trong hốc bay vụt ra, giơ ngòi đe dọa và tuyên bố: “Nếu ngươi dám đụng đến bầy đàn của ta và tàn phá tổ ấm này, nọc độc của chúng ta sẽ đâm thủng da thịt ngươi tựa như muôn vàn cây kim nung đỏ. Bằng lòng buông tha và để chúng ta yên ổn lên đường, chúng ta sẽ vì thế mà làm cho ngươi một việc nghĩa vào dịp khác.”

Chàng thợ may nhỏ bé hiểu rằng ở đây cũng chẳng kiếm chác được gì. “Ba món ăn trống rỗng mà chẳng có món thứ tư thì quả là một bữa tối tồi tệ!” Thế là anh đành lết cái dạ dày đói lả của mình bước vào trong thị trấn. Lúc ấy vừa đúng mười hai giờ trưa, mọi món ăn tại quán trọ đã được nấu nướng thơm phức sẵn sàng, và anh có thể ngồi phịch xuống bàn thưởng thức bữa trưa ngay lập tức.

Khi đã ăn uống no nê thỏa thuê, anh tự nhủ: “Bây giờ thì ta phải bắt tay vào việc thôi.”

Anh rảo bước khắp các con phố trong thành phố, tìm kiếm một người chủ và chẳng mấy chốc đã tìm được một chỗ làm ưng ý. Vốn là kẻ đãu rành nghề ngỗng một cách thấu đáo, chẳng bao lâu sau tên tuổi của anh bắt đầu nổi như cồn, và ai nấy đều tranh nhau đặt may áo mới chỗ chàng thợ may nhỏ bé – người mà tầm quan trọng ngày càng tăng lên từng ngày.

“Tay nghề của ta chắc chẳng thể khá hơn được nữa,” anh tự nhủ, “thế mà mọi chuyện cứ mỗi ngày một tốt đẹp hơn.”

Cuối cùng, Nhà Vua đã chính thức ban chiếu sắc phong anh làm thợ may hoàng gia.

Nhưng quả thật chuyện đời thường trớ trêu làm sao! Ngay chính vào ngày hôm đó, gã đồng hành cũ của anh – gã thợ giày – cũng được bổ nhiệm làm thợ giày hoàng gia. Khi gã vừa giáp mặt thợ may, và tận mắt chứng kiến anh đã lấy lại được đôi mắt sáng khỏe ngời ngời, lương tâm gã liền dấy lên nỗi bứt rứt không yên.

“Trước khi hắn kịp ra tay trả thù mình,” gã thầm tính toán trong đầu, “ta phải ra tay đào sẵn một cái hố để chôn vùi hắn trước đã.”

Thế nhưng, kẻ nào đào hố chôn người thì chính kẻ ấy lại rơi xuống hố sâu.

Vào buổi tối khi công việc đã hoàn tất và màn đêm bắt đầu chập choạng buông xuống, gã lén lút tiến vào cung điện yết kiến Nhà Vua và tâu rằng: “Tâu Bệ hạ, tên thợ may kia là một kẻ ngạo mạn vô lối, hắn đã lớn tiếng khoác lác rằng sẽ tìm lại được chiếc vương miện bằng vàng đã bị thất lạc từ thời xa xưa.”

“Nếu vậy thì trẫm lấy làm vui mừng biết bao,” Nhà Vua phán.

Ngài lập tức hạ lệnh triệu hồi thợ may diện kiến vào sáng hôm sau, đồng thời ra tối hậu thư bắt anh phải tìm lại cho bằng được vương miện, bằng không phải vĩnh viễn rời khỏi thành phố này.

“Chà chà!” chàng thợ may thầm nghĩ, “đồ tiểu nhân thường hứa hươu hứa vượn quá sức mình. Nếu gã Vua cau có này cứ khăng khăng bắt ta làm chuyện mà chẳng một ai trên đời làm nổi, thì ta dại gì mà đợi đến sáng mai, tốt nhất là nên cuốn gói rời khỏi thành phố ngay trong hôm nay thôi.”

Anh thu dọn hành lý đâu vào đấy, nhưng khi vừa bước ra khỏi cổng thành, anh lại không khỏi chạnh lòng tiếc nuối khi phải từ bỏ vinh hoa phú quý và quay lưng bỏ đi khỏi nơi chốn từng đem lại cho mình bao điều thuận lợi. Chợt anh bước ra đến chiếc ao nơi anh từng làm quen với bầy vịt dạo trước.

Đúng lúc đó, con vịt già năm xưa – con mà anh từng tha mạng cho bầy con của nó – đang ngồi chải chuốt lông cánh bằng chiếc mỏ ở ngay ven bờ. Nó nhận ra anh ngay lập tức và cất tiếng hỏi cớ sao trông anh lại ủ rũ cúi gằm mặt thế kia.

“Ngươi sẽ chẳng ngạc nhiên đâu khi nghe qua tai họa vừa giáng xuống đầu ta,” chàng thợ may thở dài đáp, đoạn kể lại toàn bộ cơ sự cho nó nghe.

“Nếu chỉ có vậy thôi á,” chú vịt điềm nhiên đáp, “thì chúng tôi hoàn toàn có thể giúp anh được. Chiếc vương miện ấy đã rơi xuống nước và hiện đang nằm dưới đáy sâu. Chẳng mấy chốc chúng tôi sẽ vớt nó lên cho anh. Trong lúc đó, anh cứ việc trải chiếc khăn tay của mình ra bãi cỏ bên bờ đi.”

Nói rồi nó cùng mười hai đứa con lặnỏm tõm xuống nước. Chỉ vỏn vẹn trong vòng năm phút, nó đã ngoi lên với chiếc vương miện ngự trị vững chắc trên đôi cánh. Mười hai chú vịt con bơi lội xung quanh, dùng những chiếc mỏ nhỏ xinh đỡ lấy phía dưới để phụ giúp việc chuyên chở. Tất cả cùng bơi thẳng vào bờ và đặt chiếc vương miện ngay ngắn lên chiếc khăn tay.

Chẳng ai có thể hình dung nổi chiếc vương miện ấy lộng lẫy đến nhường nào. Khi ánh mặt trời chiếu rọi vào, nó tỏa ra thứ ánh sáng hào quang rực rỡ tựa hàng trăm ngàn viên hồng ngọc quý giá. Chàng thợ may túm bốn góc chiếc khăn tay lại với nhau, mang thẳng vào tiến cúng Nhà Vua. Ngài mừng rỡ khôn xiết, liền tháo chiếc dây chuyền vàng đeo cổ trao tận tay thợ may để thưởng công.

Khi thấy đòn hiểm đầu tiên đã thất bại thảm hại, gã thợ giày lại mưu mô toan tính đến cú đánh thứ hai; hắn lật đật tìm đến Nhà Vua và tâu: “Tâu Bệ hạ, tên thợ may kia ngày càng trở nên xấc láo. Hắn lại lớn tiếng khoác lác rằng sẽ dùng sáp để sao chép lại toàn bộ cung điện hoàng gia này, từ trong ra ngoài, bao gồm tất cả mọi ngóc ngách và đồ vật đi kèm, dù là đồ rời hay đồ gắn cố định.”

Nhà Vua liền truyền lệnh triệu gấp thợ may tới và hạ chỉ bắt anh phải dùng sáp tái tạo lại toàn bộ kiến trúc cung điện hoàng gia, kèm theo mọi chi tiết lớn nhỏ bên trong lẫn bên ngoài, dẫu là di động hay cố định. Và nếu anh không hoàn thành được nhiệm vụ, hoặc dù chỉ thiếu sót một chiếc đinh trên vách tường thôi, anh sẽ bị giam cầm dưới ngục tối tăm suốt phần đời còn lại.

Chàng thợ may thầm nghĩ: “Mọi chuyện càng lúc càng tồi tệ hơn rồi! Chẳng tài nào có nổi ai chịu đựng nổi chuyện này!” Anh lại quả quyết vác bọc hành lý lên vai và rảo bước ra đi.

Khi bước đến chỗ gốc cây bị khoét rỗng, anh buồn bã ngồi phịch xuống và cúi gằm mặt. Đàn ong từ trong hốc bay túa ra, và Ong Chúa cất tiếng hỏi thăm xem có phải cổ anh bị sưng cứng nên mới cúi lệch hẳn sang một bên thế kia không.

“Than ôi, không phải thế đâu,” chàng thợ may ảo não đáp, “có một chuyện hoàn toàn khác đang đè nặng tâm can tôi đây,” rồi anh kể lại đầu đuôi yêu cầu oái oăm mà Nhà Vua vừa đặt ra cho mình.

Đàn ong bắt đầu cất tiếng vo ve bàn tán xôn xao giữa bầy, và Ong Chúa liền phán: “Anh cứ thong thả quay về nhà đi. Nhưng nhớ là ngày mai vào giờ này, hãy mang theo một tấm vải trải giường lớn, rồi mọi chuyện đâu sẽ vào đấy.”

Thế là anh quay gót trở về, trong khi đó đàn ong bay thẳng đến cung điện hoàng gia, luồn lách qua những ô cửa sổ đang mở rộng để thâm nhập vào bên trong, rà soát khắp mọi ngóc ngách và quan sát tỉ mỉ từng chi tiết một cách cực kỳ cẩn trọng.

Chẳng mấy chốc chúng đã quay trở lại và bắt tay vào việc tạo hình cung điện bằng sáp với tốc độ nhanh đến mức bất kỳ ai chứng kiến cũng có cảm giác như công trình ấy đang lớn dần lên ngay trước mắt họ. Đến chiều tối thì mọi công đoạn đã hoàn tất xuôi chèo mát mái.

Và khi chàng thợ may quay lại vào sáng hôm sau, toàn bộ công trình kiến trúc tuyệt mỹ ấy đã hiện ra sờ sờ trước mắt, không hề thiếu sót dù chỉ một cây đinh trên vách tường hay một viên ngói trên mái nhà; tác phẩm tinh xảo vô cùng, trắng muốt tựa tuyết và tỏa ra hương thơm ngào ngạt mùi mật ngọt.

Chàng thợ may cẩn thận bọc công trình vào tấm vải mang vào dâng lên Nhà Vua. Ngài ngắm nghía mãi không chán mắt, truyền lệnh đặt nó vào đại sảnh lớn nhất, và để đền ơn, ngài ban thưởng cho thợ may một ngôi nhà đá bề thế.

Tuy nhiên, gã thợ giày vẫn chưa chịu từ bỏ dã tâm, hắn tiếp tục tìm đến Nhà Vua lần thứ ba và tâu rằng: “Tâu Bệ hạ, ngoài kia thiên hạ đang râm ran truyền tai nhau rằng trong khoảnh sân của lâu đài này hoàn toàn không có mạch nước ngầm nào phun lên cả. Thế mà tên thợ may kia lại dám khoác lác tuyên bố rằng hắn sẽ làm cho một dòng nước trong vắt như pha lê tự động phun trào lên cao đúng bằng chiều cao của một người ngay giữa khoảng sân đó.”

Nghe vậy, Nhà Vua tức tốc truyền lệnh triệu thợ may tới và phán rằng: “Nếu vào ngày mai mà không có một dòng nước nào trào lên ở khoảnh sân của trẫm như những gì ngươi đã hứa, thì đao phủ sẽ thay trẫm tiện đầu ngươi ngay tại chỗ đó đấy.”

Chàng thợ may tội nghiệp chẳng cần mất nhiều thời gian đắn đo suy nghĩ, vội vã chạy thục mạng ra cổng thành, và bởi vì lần này là vấn đề sinh tử hệ trọng, những giọt nước mắt cứ thế trào ra lăn dài trên má anh.

Khi anh đang rảo bước bước đi trong nỗi buồn đau tuyệt vọng ấy, chú ngựa con dạo nọ – nay đã trưởng thành và trở thành một tuấn mã lông hạt dẻ vô cùng tuấn tú – bỗng phi nước đại tiến đến gần anh.

“Đã đến lúc,” nó cất tiếng nói với thợ may, “tôi có thể trả ơn cho việc tốt dạo trước của anh rồi. Tôi thừa biết anh đang cần gì, và sự giúp đỡ sẽ đến với anh ngay thôi. Néo lên lưng tôi đi, tấm lưng này dư sức gánh vác hai người như anh.”

Dũng khí của chàng thợ may bỗng chốc bừng bừng trở lại. Anh tung người nhảy vút lên lưng ngựa chỉ trong một nhịp; và con chiến mã phi nước đại với tốc độ gió cuốn thẳng vào trong thành phố, hướng thẳng đến khoảnh sân của lâu đài. Nó phi nhanh như chớp lượn vòng tròn đúng ba lần xung quanh khoảng sân, và ngay ở vòng thứ ba, nó khựng lại quỵ xuống đầy dũng mãnh. Cùng khoảnh khắc ấy, một tiếng sấm vang lên đinh tai nhức óc, một mảng đất ở chính giữa khoảng sân bật tung tung tóe lên không trung tựa như một quả đại bác rồi bay vút qua cả mái lâu đài. Ngay lập tức, một cột nước cao bằng người lực điền cất mình vọt lên, dòng nước tinh khiết trong vắt tựa pha lê và những tia nắng mặt trời bắt đầu nhảy múa lấp lánh trên đó.

Khi tận mắt chứng kiến cảnh tượng ấy, Nhà Vua bàng hoàng kinh ngạc đứng phắt dậy, bước tới ôm chầm lấy chàng thợ may trước sự chứng kiến của bá quan văn võ.

Thế nhưng vận may thường chẳng kéo dài lâu. Nhà Vua có rất nhiều công chúa, nàng nào nàng nấy đều xinh đẹp lộng lẫy hơn người, ngặt nỗi ngài lại chẳng mụn con trai nào.

Thế là gã thợ giày hiểm độc lại lê thân tìm đến Nhà Vua lần thứ tư, tâu rằng: “Tâu Bệ hạ, tên thợ may kia vẫn chứng nào tật nấy, chưa hề từ bỏ thói ngạo mạn. Hắn vừa lớn tiếng khoác lác rằng nếu muốn, hắn hoàn toàn có thể thỉnh một vị hoàng tử từ trên không trung mang đến tận tay cho Bệ hạ đấy.”

Nhà Vua liền truyền lệnh triệu tập thợ may tới và phán: “Nếu trong vòng chín ngày tới mà ngươi mang đến được cho trẫm một vị hoàng tử, trẫm sẽ gả cô con gái cả yêu quý cho ngươi làm vợ.”

“Phần thưởng quả thật vô cùng hậu hĩnh,” chàng thợ may nhỏ bé thầm nghĩ. “Ai mà chẳng sẵn lòng đánh đổi để đạt được nó, ngặt nỗi những chùm quả ngọt ấy lại treo quá cao với tay không tới. Cố trèo lên hái thì cành sẽ gãy dưới chân, và ta sẽ ngã nhào xuống đất cho mà xem.”

Anh lủi thủi trở về nhà, ngồi khoanh chân trên chiếc bàn làm việc và đăm chiêu suy tính xem phải giải quyết cơ sự này thế nào.

“Chẳng tài nào xoay sở nổi đâu,” cuối cùng anh kêu lên tuyệt vọng. “Thôi ta chuồn đi cho rồi. Dù sao thì ở đây cũng chẳng tài nào sống yên ổn nổi.”

Anh cuộn gói hành lý và hớt hải chạy ra cổng thành. Khi vừa đặt chân tới vùng đồng cỏ, anh chợt nhận ra người bạn cũ – chú cò đang thung thăng bước tới bước lui tựa như một triết gia thực thụ. Thỉnh thoảng nó đứng khựng lại, đăm đăm suy tư ngắm nghía một chú ếch rồi cuối cùng nuốt gọn nó vào bụng.

Chú cò bước tới cất tiếng chào hỏi anh. “Tôi thấy,” nó mở lời, “trên lưng anh đang quải một bọc hành lý kìa. Cớ sao anh lại phải rời bỏ thành phố thế này?”

Chàng thợ may liền kể hết sự tình về những yêu sách oái oăm mà Nhà Vua áp đặt, rằng bản thân hoàn toàn bất lực ra sao, rồi ngậm ngùi than khóc cho số phận hẩm hiu của mình.

“Đừng có lo lắng đến mức bạc cả tóc thế chứ,” chú cò điềm đạm trấn an. “Tôi sẽ giúp anh vượt qua cửa ải khó khăn này. Từ lâu nay, nhiệm vụ của tôi vốn là mang những đứa trẻ trong tã lót vào trong thành phố này cơ mà. Thế nên, lần này tôi hoàn toàn có thể bay đi vớt một cậu hoàng tử nhỏ từ dưới giếng lên. Cứ về nhà và hãy thả lỏng tinh thần đi. Đúng chín ngày nữa, hãy có mặt ở cung điện hoàng gia, tôi sẽ đến đó.”

Chàng thợ may thảnh thơi quay về nhà, và đúng vào hẹn anh đã có mặt ở cung điện. Chẳng mấy chốc chú cò đã vỗ cánh bay tới và dùng mỏ gõ lộc cộc vào khung cửa sổ. Thợ may vội vàng mở cửa, và Hầu Tước Chân Dài cẩn trọng bước vào, ung dung sải những bước uy nghiêm trên nền đá cẩm thạch nhẵn bóng.

Nó ngậm trong mỏ một em bé sơ sinh xinh đẹp tựa thiên thần, đôi tay bé xíu đang với ra ôm lấy Hoàng Hậu. Chú cò nhẹ nhàng đặt đứa bé vào lòng Hoàng Hậu, và nàng âu yếm ôm ấp, hôn hít đứa trẻ với niềm hạnh phúc vỡ òa không kìm nén nổi.

Trước khi vỗ cánh bay đi, chú cò cất chiếc túi du lịch trên lưng xuống và trao tận tay Hoàng Hậu. Bên trong túi đựng đầy những gói giấy nhỏ chứa đầy kẹo ngọt đủ màu sắc, và chúng được phân phát đều cho các vị công chúa nhỏ.

CÔ CẢ ĐƯỢC LẤY CHÀNG THỢ MAY VUI TÍNH LÀM CHỒNG

Thế nhưng, nàng công chúa cả lại không nhận thứ nào trong số đó, mà nàng chính là người được gả cho chàng thợ may vui tính làm chồng.

“Đối với tôi mà nói,” anh thổ lộ, “mọi thứ cứ như thể tôi vừa trúng giải thưởng lớn nhất cuộc đời vậy. Mẹ tôi quả thực không nói sai chút nào; bà vẫn luôn dạy rằng bất cứ ai đặt trọn niềm tin nơi Chúa và vận may của chính mình thì sẽ chẳng bao giờ phải chuốc lấy thất bại.”

Riêng gã thợ giày thì bị bắt buộc phải tự tay đóng đôi giày để chàng thợ may mang trong ngày hội hôn linh đình đó. Ngay sau lễ cưới, hắn nhận chiếu chỉ vĩnh viễn bị trục xuất khỏi thành phố.

Con đường dẫn qua khu rừng đưa hắn thẳng đến cây giá treo cổ. Kiệt sức vì cơn thịnh nộ, sự tức giận và cái nắng oi ả ban ngày, hắn ngã phịch xuống đất. Khi hắn vừa nhắm nghiền hai mắt lại định chợp mắt ngủ, hai con quạ từ trên đầu những kẻ tử tội treo lơ lửng phía trên bỗng sà xuống mổ phăng đôi mắt của hắn.

Trong cơn điên loạn, hắn lồng lộn lao đầu vào sâu trong khu rừng rậm và chắc hẳn đã chết đói ở đó, bởi từ dạo ấy chẳng một ai còn nhìn thấy hay nghe ngóng được bất kỳ tin tức nào về hắn nữa.