Ngày xửa ngày xưa, có một vị vua sinh được mười hai cô con gái, nàng nào nàng nấy xinh đẹp tuyệt trần. Các nàng cùng ngủ chung trong một căn phòng, nơi những chiếc giường được kê sát cạnh nhau.

Hàng đêm, khi các công chúa đã lên giường, nhà vua liền khóa cửa và cài then thật cẩn thận. Thế nhưng đến sáng, khi mở cửa ra, ngài lại thấy đôi giày của các nàng đều mòn vã vì khiêu vũ, mà chẳng tài nào hiểu nổi cơ sự ấy do đâu.

Bởi vậy, nhà vua cho ra chiếu chỉ rằng bất cứ ai tìm ra chốn các nàng lui tới khiêu vũ mỗi đêm, sẽ được chọn một người làm vợ và nối ngôi vua sau khi ngài qua đời. Tuy nhiên, kẻ nào dám nhận lời mà sau ba ngày ba đêm vẫn không tìm ra sự thật thì sẽ phải mất mạng.

Chẳng bao lâu sau, một hoàng tử xuất hiện và xin gánh vác trọng trách này. Chàng được tiếp đón hậu h đãi, và đến tối thì được dẫn vào căn phòng nhỏ nằm liền kề phòng ngủ của các công chúa. Giường của chàng được đặt ở đó để canh chừng xem các nàng đi đâu và nhảy múa nơi nào. Và để các nàng không thể làm gì lén lút hay trốn đi nơi khác, cửa phòng họ được để ngỏ.

Nhưng mí mắt của hoàng tử nặng tựa chì, và chàng đã chìm vào giấc ngủ thiếp đi.

Khi tỉnh dậy vào buổi sáng, cả mười hai nàng đều đã đi khiêu vũ về, bởi những đôi giày của họ đang đứng đó với phần đế thủng lỗ chỗ.

Vào đêm thứ hai và thứ ba, mọi chuyện vẫn diễn ra hoàn toàn tương tự, và thế là đầu chàng bị chém không thương tiếc. Rất nhiều kẻ khác sau đó cũng đến thử sức, nhưng thảy đều phải bỏ mạng.

Bấy giờ, có một người lính nghèo vì bị thương nên không thể tiếp tục tòng quân, tình cờ bước đi trên con đường dẫn đến thị trấn nơi nhà vua trị vì. Tại đó, chàng gặp một bà lão, người đã cất tiếng hỏi chàng đang đi đâu.

“Chính ta cũng hầu như chẳng biết nữa,” chàng đáp, rồi nói đùa thêm rằng, “Ta ngẫu nhiên có nhã ý muốn tìm xem các công chúa khiêu vũ ở đâu mà giày rách bươm cả ra, để rồi được làm vua.”

“Việc ấy không khó đâu,” bà lão nói, “cháu tuyệt đối không được uống ly rượu sẽ được mang đến cho cháu vào ban đêm.”

Nói rồi, bà trao cho chàng một chiếc áo choàng nhỏ và bảo rằng, “Nếu cháu khoác chiếc áo này lên mình, cháu sẽ tàng hình, và khi ấy có thể lẻn theo sau mười hai nàng công chúa.”

Được nghe những lời khuyên nhủ hữu ích ấy, người lính vững 1 dạ hơn, bèn tiến cung yết kiến nhà vua và xin làm phò mã. Chàng cũng được tiếp đón chẳng kém gì những kẻ đi trước, và được khoác lên mình những bộ xiêm y hoàng gia.

Đến chập tối, giờ đi ngủ, chàng được dẫn vào căn phòng ngoài, và khi chàng chuẩn bị lên giường, vị công chúa cả bước vào, tay cầm một chén rượu dâng lên cho chàng.

Chàng nằm xuống nhưng tuyệt nhiên không chạm đến giọt rượu nào.

Mười hai nàng công chúa ở trong phòng của mình liền bật cười, và nàng cả cất tiếng bảo, “Hắn ta tốt nhất là cũng nên tự tiết kiệm lấy mạng sống của mình thì hơn.”

Dứt lời, họ đứng dậy, mở tủ áo, tráp đựng và các hộc tủ rồi lấy ra những bộ xiêm y lộng lẫy; họ xúng xính chưng diện trước gương, nhảy nhót tung tăng và vô cùng phấn khích trước viễn cảnh được đi khiêu vũ.

Chỉ có cô em út là lên tiếng: “Em không hiểu thế nào nữa. Các chị thì rất vui mừng, nhưng lòng em cứ thấy bất an làm sao. Chắc chắn sắp có tai họa gì giáng xuống đầu chúng ta rồi.”

“Em đúng là một con ngỗng suốt ngày chỉ biết sợ sấm,” nàng cả mắng. “Em quên mất đã có bao nhiêu hoàng tử đến đây mà chuốc lấy thất bại rồi sao? Chị hầu như chẳng cần phải chuốc thuốc ngủ cho tên lính đó làm gì. Dù thế nào đi nữa, cái đồ ngốc ấy cũng đời nào tỉnh dậy nổi.”

Khi tất cả đã chuẩn bị xong xuôi, nàng cả liền bước đến bên giường mình rồi vỗ nhẹ lên đó.

Chiếc giường lập tức chìm xuống lòng đất, và lần lượt từng nàng tụt qua lối mở đó đi xuống, với nàng cả dẫn đầu.

Người lính, kẻ đã theo dõi toàn bộ sự việc, không chần chừ thêm một phút nào nữa, bèn khoác chiếc áo choàng nhỏ lên người và nối gót đi xuống sau cùng ngay cạnh cô em út. Khi đi được nửa đường bậc thang, chàng vô tình giẫm nhẹ lên váy nàng.

Nàng vô cùng hoảng hốt, liền kêu lên, “Cái gì thế này? Ai đang kéo váy tôi vậy?”

“Đừng có ngốc nghếch thế!” nàng cả quát, “Cậu chắc vướng vào cái đinh nào rồi chứ gì.”

Thế là họ cứ thế đi tuốt xuống tận đáy. Khi đặt chân xuống tới nơi, họ liền hiện ra giữa một hàng cây đẹp đến sững sờ, với toàn bộ lá cây đều làm bằng bạc, sáng lấp lánh và rực rỡ. Người lính thầm nghĩ, “Ta phải mang theo một vật làm tin mới được,” bèn bẻ một cành từ một trong những cái cây ấy, khiến thân cây phát ra một tiếng kêu răng rắc thật to.

Cô em út lại hoảng hốt kêu lên, “Có chuyện chẳng lành rồi, các chị có nghe thấy tiếng răng rắc ấy không?”

Nhưng nàng cả liền đáp: “Đó chỉ là tiếng pháo mừng vì chúng ta đã tống cổ được vị hoàng tử kia đi nhanh quá đấy thôi.”

Đi tiếp một đoạn, họ bước vào một hàng cây mà tất cả lá đều bằng vàng, và cuối cùng là khu rừng thứ ba với những chiếc lá bằng kim cương lấp lánh. Chàng bẻ mỗi nơi một nhánh cây, mỗi lần như vậy lại phát ra tiếng động lớn đến mức cô em út giật nảy mình vì sợ hãi, nhưng nàng cả vẫn khăng khăng cho đó chỉ là những phát đại bác chào mừng.

Họ tiếp tục cất bước và tiến đến một hồ nước lớn, nơi đang đậu mười chiếc thuyền nhỏ, trên mỗi chiếc thuyền đều có một vị hoàng tử tuấn tú đang ngồi chờ sẵn mười hai nàng công chúa. Mỗi vị hoàng tử đón một nàng bước lên thuyền của mình, riêng người lính thì chọn chỗ ngồi ngay cạnh cô em út.

Vị hoàng tử chở nàng liền cất lời: “Anh không hiểu sao hôm nay thuyền lại nặng thế này. Chắc anh phải chèo bằng hết sức thì mới đưa thuyền sang sông được mất.”

“Còn vì nguyên nhân nào khác ngoài thời tiết oi bức này cơ chứ?” cô em út đáp. “Em cũng cảm thấy nóng nực lắm.”

Bên kia bờ hồ sừng sững một lâu đài tráng lệ, rực rỡ ánh đèn, vẳng lại những âm thanh vui tươi của kèn đồng và trống định âm. Họ chèo thuyền sang đó, bước vào bên trong, và các vị hoàng tử lần lượt khiêu vũ cùng người thiếu nữ mình yêu, còn người lính thì hòa mình vào điệu nhảy ấy mà chẳng ai nhìn thấy. Mỗi khi một nàng công chúa cầm chén rượu trên tay, chàng liền uống sạch bách, để rồi khi nàng đưa lên miệng thì chén đã trống không từ lúc nào. Cô em út không khỏi hoảng hốt trước cảnh tượng kỳ lạ ấy, nhưng nàng cả luôn miệng bắt cô phải im lặng.

Họ cứ nhảy nhót say sưa cho đến tận ba giờ sáng, khi tất cả những đôi giày đều đã mòn thủng lỗ chỗ và họ buộc phải dừng lại. Các hoàng tử lại chèo thuyền đưa họ trở về qua bên kia hồ, và lần này người lính chọn ngồi cạnh nàng cả. Trên bờ hồ, họ nói lời chia tay với các vị hoàng tử và hứa sẽ quay lại vào đêm hôm sau.

Khi đến chân cầu thang, người lính vội chạy vượt lên trước và nằm dài lên giường của mình. Lúc mười hai nàng công chúa chầm chậm bước lên với vẻ mệt mỏi rã rời, chàng đã ngáy vang trời đến mức ai nấy đều nghe rõ, và họ liền thì thầm với nhau: “Với hắn ta thì chúng ta hoàn toàn yên trí rồi.”

Họ cởi những bộ xiêm y lộng lẫy ra, cất gọn gàng, đặt những đôi giày tả tơi xuống gầm giường rồi ngả lưng đi ngủ. Sáng hôm sau, người lính vẫn quyết định giữ im lặng để tiếp tục theo dõi những điều kỳ diệu ấy, và đêm hôm đó chàng lại đồng hành cùng họ. Mọi chuyện diễn ra y hệt như đêm đầu tiên, và họ cứ khiêu vũ cho đến khi giày rách nát hoàn toàn. Riêng đến đêm thứ ba, chàng tiện tay cầm luôn chiếc chén theo làm vật làm tin.

Khi đến giờ phải đưa ra câu trả lời, chàng cầm theo ba cành cây cùng chiếc chén rồi tâu lên nhà vua, trong khi mười hai nàng công chúa đứng nấp ngay sau cửa để ngóng xem chàng sẽ nói những gì.

Lúc nhà vua cất tiếng hỏi: “Mười hai đứa con gái của trẫm đã khiêu vũ rách giày ở đâu vào ban đêm thế?” chàng liền dõng dạc đáp: “Trong một lâu đài ngầm dưới lòng đất cùng mười hai vị hoàng tử,” rồi tường thuật lại toàn bộ câu chuyện từ đầu đến cuối và trưng ra những vật chứng.

Nhà vua liền cho triệu tập các công chúa đến và gặng hỏi xem lời người lính vừa tâu có đúng sự thật hay không. Nhận ra bản thân đã bị bại lộ và mọi sự gian dối đều vô ích, các nàng đành muối mặt thú nhận tất cả.

Bấy giờ nhà vua mới hỏi xem chàng muốn chọn ai làm vợ.

Chàng đáp: “Tôi nay tuổi tác đã cao, xin hiến dâng cho tôi người chị cả.”

Hôn lễ được tổ chức ngay vào ngày hôm đó, và vương quốc được hứa giao lại cho chàng sau khi nhà vua băng hà. Còn về phần các vị hoàng tử, họ bị giam cầm trong những lời nguyền có thời gian kéo dài đúng bằng số đêm họ từng khiêu vũ cùng mười hai nàng công chúa.