Ngày xửa ngày xưa, có một cô bé mồ côi cả cha lẫn mẹ từ khi còn rất nhỏ. Sống một mình trong một ngôi nhà nhỏ ở cuối làng là người mẹ đỡ đầu của cô, một phụ nữ mưu sinh bằng nghề kéo sợi, dệt vải và may vá. Bà cụ đã đón đứa trẻ bất hạnh về nuôi, dạy bảo cô làm việc và truyền cho cô mọi điều hay lẽ phải.
Khi cô gái tròn mười lăm tuổi, bà cụ lâm bệnh nặng, gọi cô lại bên giường và bảo: “Con gái yêu quý, ta cảm thấy sức cùng lực kiệt rồi. Ta để lại cho con ngôi nhà nhỏ này để che mưa che nắng, cùng với con suốt, cái thoi và cây kim, nhờ đó con có thể tự kiếm lấy miếng ăn.”
Rồi bà đặt tay lên đầu cô, ban phước lành và dặn dò: “Con hãy luôn giữ vững lòng kính sợ Chúa trong tim, mọi sự tốt lành sẽ đến với con.”
Nói xong, bà nhắm mắt xuôi tay. Khi bà được an táng, thiếu nữ đã đi theo quan tài, khóc thương thảm thiết để tỏ lòng kính trọng lần cuối đối với bà.
Giờ đây, thiếu nữ sống hoàn toàn cô độc trong ngôi nhà nhỏ. Cô rất chăm chỉ, miệt mài kéo sợi, dệt vải và may vá, và ơn phước của người mẹ đỡ đầu hiền đức hiển hiện trong mọi việc cô làm. Dường như số lanh trong phòng tự nhiên cứ sinh sôi thêm mãi; và bất cứ khi nào cô dệt xong một tấm vải hay tấm thảm, hoặc may xong một chiếc áo, cô lập tức tìm được người mua trả giá rất hậu. Nhờ vậy, cô chẳng thiếu thốn thứ gì, lại còn có dư dật để sẻ chia với người khác.
Vào khoảng thời gian ấy, Hoàng tử đang đi du hành khắp đất nước để tìm kiếm một người vợ. Ngài không muốn chọn một cô gái nghèo, nhưng cũng chẳng mãi mai ham múc giàu sang. Do đó, ngài tuyên bố: “Ta sẽ chọn làm vợ người vừa nghèo khó nhất, lại vừa giàu có nhất.”
Khi đến ngôi làng nơi thiếu nữ sinh sống, ngài cũng gặng hỏi như ở mọi nơi khác rằng ai là cô gái nghèo nhất và đồng thời giàu nhất trong vùng. Người ta kể tên cô gái giàu trước; còn cô gái nghèo nhất, theo họ, chính là người sống trong ngôi nhà nhỏ nằm tận cuối làng.
Cô gái giàu có đang ngồi kiêu sa trước cửa nhà, và khi Hoàng tử tiến lại gần, cô liền đứng dậy, bước ra chào và nhún gối hành lễ thật thấp. Ngài nhìn cô, không nói gì rồi thúc ngựa đi tiếp.
Khi đến ngôi nhà của cô gái nghèo, không thấy cô đứng ở cửa, ngài liền dừng chân trước căn phòng nhỏ. Qua khung cửa sổ đang rực rỡ ánh nắng chiếu vào, ngài nhìn thấy cô gái đang ngồi bên còng quay sợi, miệt mài làm việc. Cô ngẩng lên, và khi nhận ra Hoàng tử đang nhìn vào, mặt cô đỏ bừng lên, thẹn thùng hạ mi mắt xuống rồi tiếp tục quay sợi. Tôi không biết rằng, ngay khoảnh khắc ấy, sợi chỉ có thực sự đều đặn hay không; nhưng cô cứ thế quay mãi cho đến khi Hoàng tử đã phi ngựa rời đi.
Lúc bấy giờ cô mới bước đến bên cửa sổ, đẩy tung ra và tự nhủ: “Sao trong phòng nóng thế nhỉ!” nhưng mắt vẫn dõi theo ngài cho đến khi không còn thấy chiếc lông vũ trắng trên mũ ngài nữa. Sau đó, cô lại ngồi vào bàn làm việc trong căn phòng nhỏ và tiếp tục quay sợi. Lúc này, một câu hát mà người mẹ đỡ đầu vẫn thường hay ngâm nga khi ngồi làm việc bỗng văng vẳng trong tâm trí, và cô khe khẽ cất lời ca:
“Suốt ơi, hỡi con suốt của ta, hãy mau mau rời đi,
Đưa chàng trai đến tận nhà ta, xin hãy mau về đây.”
Và các bạn đoán xem điều gì đã xảy ra? Con suốt bỗng chốc bật khỏi tay cô, nhảy vụt qua cửa. Khi cô kinh ngạc đứng dậy nhìn theo, cô thấy nó đang vui mừng nhảy nhót ra cánh đồng rộng lớn, kéo theo sau một sợi chỉ vàng óng ánh. Chẳng mấy chốc, nó đã khuất hẳn khỏi tầm mắt.
Vì không còn con suốt nữa, cô gái liền cầm lấy cái thoi dệt, ngồi vào khung cửi và bắt đầu dệt.
Trong khi đó, con suốt vẫn cứ nhảy nhót tiến bước không ngừng, và đúng lúc sợi chỉ vừa dứt thì cũng là lúc nó đến trước mặt Hoàng tử.
“Ta thấy gì thế này?” ngài kêu lên. “Chắc chắn con suốt này muốn chỉ đường cho ta rồi!” Ngài quay đầu ngựa, lần theo sợi chỉ vàng quay trở lại. Về phần cô gái, cô vẫn đang ngồi bên khung cửi và cất tiếng hát:
“Thoi ơi, hỡi cái thoi của ta, hãy dệt cho khéo tay,
Và đưa lối người gối chăn tương lai đến đây với ta.”
Lập tức, cái thoi tuột khỏi tay cô, lao vút ra cửa. Vừa qua khỏi bậc thềm, nó bắt đầu dệt một tấm thảm đẹp đến mức chưa từng có trần thế nào được chiêm ngưỡng. Hoa loa kèn và hoa hồng nở rộ ở cả hai bên. Trên nền vàng óng ở chính giữa, những cành cây xanh vươn lên, bên dưới là những chú thỏ rừng đang nhảy nhót. Hươu nai vươn cổ ngước nhìn qua những tán cây. Những chú chim rực rỡ sắc màu đậu trên cành cao phía trên. Mọi thứ đều hoàn hảo, chỉ thiếu mỗi tiếng hót ca. Cái thoi cứ thế tung hoành ngang dọc, và vạn vật như tự sinh sôi nảy nở.
Khi cái thoi đã chạy đi mất, cô gái liền ngồi xuống để may vá. Cô cầm kim trong tay và cất tiếng hát:
“Kim ơi, hỡi cây kim sắc nhọn và tinh xảo của ta,
Hãy chuẩn bị ngôi nhà này để đón người thương đến đi nào.”
Ngay lập tức, cây kim nhảy khỏi những ngón tay cô, bay vút đi khắp căn phòng nhanh như chớp. Cảm giác như có những linh hồn vô hình đang lao động. Chẳng mấy chốc, chúng đã phủ kín bàn ghế bằng vải xanh, bọc ghế bằng nhung và treo rèm lụa lên các ô cửa sổ.
Cây kim vừa thắt mũi chỉ cuối cùng thì thiếu nữ đã nhìn thấy qua khung cửa sổ những chiếc lông vũ trắng của Hoàng tử — người được con suốt dẫn đường qua sợi chỉ vàng. Ngài xuống ngựa, bước qua tấm thảm vào trong nhà, và khi ngài bước vào phòng, cô gái đang đứng đó trong bộ trang phục nghèo khó, nhưng vẻ đẹp rạng rỡ của cô tỏa sáng tựa như đóa hồng giữa muôn vàn lá xanh.
“Em vừa là người nghèo khó nhất, lại vừa là người giàu có nhất,” ngài nói với cô. “Hãy đi với ta, em sẽ là hiền thê của ta.”
Cô không nói gì, chỉ trao tay mình cho ngài. Ngài liền đặt lên môi cô một nụ hôn, dìu cô ra ngoài, đỡ lên lưng ngựa và đưa về lâu đài hoàng gia, nơi lễ cưới được tổ chức tưng bừng trong muôn vàn niềm hoan hỉ.
Con suốt, cái thoi và cây kim được cất giữ cẩn trọng trong phòng kho báu và luôn được trân trọng hết mực.
