Xưa kia tại Saint Denise có một thương gia, Giàu có nên được mọi người ngợi khen là khôn ngoan. Ông có một người vợ sắc nước hương trời, Lại rất thích vui chơi và hòa mình vào hội hè, Đó là điều khiến hao tốn tiền bạc nhiều hơn Hơn cả những lời ca tụng và kính trọng Mà người ta dành cho nhau trong các buổi tiệc tùng và yến ẩm. Những lời chào hỏi và dáng điệu ấy Trôi qua nhanh như bóng câu qua cửa sổ; Nhưng khốn khổ thay cho kẻ phải trả tiền cho tất cả. Gã chồng khờ khạo ấy thế nào cũng phải trả, Hắn phải mua xiêm y và trang hoàng cho chúng tôi, Tất cả cốt để giữ thể diện giàu sang cho chính hắn: Trong những bộ xiêm y ấy, chúng tôi nhảy múa vui tươi. Và nếu như vì một cơ duyên nào đó mà hắn không thể, Hoặc chẳng màng chịu đựng sự tốn kém ấy, Mà lại cho rằng đó là sự lãng phí và uổng công, Thì ắt sẽ có kẻ khác phải trả tiền cho chi phí của chúng tôi, Hoặc cho chúng tôi vay vàng, và điều đó thật nguy hiểm.

Bậc thương gia quý phái này duy trì một cơ ngơi bề thế; Thảo nào mà suốt ngày khách khứa cứ dập dìu lui tới, Nhờ vào lòng hào phóng của ông, và vì người vợ quá đỗi xinh đẹp, Đến mức thật là kỳ lạ; nhưng hãy lắng nghe câu chuyện của tôi. Giữa muôn vàn khách khứa lớn nhỏ ấy, Có một vị tu sĩ, một người đàn ông khôi ngô và bạo dạn, Ta đoán chừng tuổi đời độ ba mươi, Lúc nào cũng chực chờ lai vãng đến chốn đó. Vị tu sĩ trẻ tuổi, với gương mặt tuấn tú nhường ấy, Lại quen thân với người chủ nhà tốt bụng này đến mức, Ngay từ thuở ban đầu vừa mới gặp gỡ, Hắn đã trở nên gần gũi trong căn nhà ấy Hơn bất kỳ một người bạn nào có thể.

Và bởi vì người đàn ông tốt bụng này, Cùng với vị tu sĩ mà ta vừa nhắc tới, Cả hai đều sinh ra cùng một ngôi làng, Nên vị tu sĩ tự nhận người kia là họ hàng dòng máu với mình, Và người nọ cũng chẳng một lời từ chối, Trái lại còn mừng rỡ khôn xiết tựa như loài chim chào đón ánh bình minh; Bởi trong thâm tâm, đó là một niềm vui lớn lao. Thế là họ gắn kết với nhau bằng một liên minh vĩnh cửu, Và mỗi người đều hứa hẹn với người kia Về tình huynh đệ gắn bó suốt cuộc đời. Thầy John vốn là một người hào phóng, nhất là trong chuyện chi tiêu, Hết lòng chu toàn trong ngôi nhà ấy, Và luôn nhiệt tình mang lại niềm vui cùng sự chu đáo lớn lao; Hắn chẳng hề quên tặng quà cho dẫu là chú tiểu nhỏ nhất Trong toàn bộ cơ ngơi ấy; mà tùy theo bậc vị trí, Hắn trao tặng cho người chủ nhà, rồi đến đám gia nhân, Mỗi khi ghé thăm, một món quà lịch thiệp nào đó; Nhánh chóng khiến họ vui mừng khôn xiết vì sự hiện diện của hắn Tựa như loài chim mừng rỡ khi ánh dương hé rạng. Không bàn thêm về chuyện này nữa vì thế là đã đủ.

Rồi bỗng nhiên, vào một ngày nọ, viên thương gia này Sửa soạn sẵn sàng hành trang Để lên đường hướng về thành phố Bruges, Nhằm mua một số hàng hóa ở đó; Vì thế hắn liền sai người gửi thư đến Paris ngay lập tức, Và khẩn khoản mời thầy John Hãy đến Saint Denis để vui chơi Cùng hắn và vợ hắn một hai ngày, Trước khi hắn lên đường đi Bruges, bằng mọi giá. Vị tu sĩ quý phái mà ta đang kể cho quý vị nghe này, Đã xin phép vị viện phụ của mình theo ý muốn, (Bởi hắn là một người vô cùng khôn ngoan, Và còn là một quản lý thường xuyên đi đây đi đó, Để thanh tra các trang trại và kho lứa rộng lớn của tu viện); Và chẳng mấy chốc hắn đã đến Saint Denis. Nào có ai được chào đón nồng hậu như ngài tu sĩ John thân quý của chúng ta, Bậc họ hàng kính yêu, tràn đầy nhã ý? Hắn mang theo một vạc rượu vang Malvesie, Cùng một vạc khác chứa đầy rượu Vernage hảo hạng, Và cả thịt thú rừng, đúng như thói quen thường lệ của hắn: Và thế là ta để mặc họ ăn uống, vui đùa, Viên thương gia và vị tu sĩ ấy, trong một hai ngày.

Đến ngày thứ ba, viên thương gia thức dậy, Và nghiêm túc suy tính về những việc cần làm của mình; Rồi hắn bước lên phòng làm việc trên gác, Để tự mình tính toán cho thật cẩn trọng, Về tình hình tài chính của hắn trong năm vừa qua, Xem tiền bạc đã tiêu thụ ra sao, Và liệu tài sản có sinh sôi hay suy giảm. Những sổ sách và túi tiền được hắn bày biện Lên trên chiếc bàn tính. Kho báu và của cải của hắn vô cùng giàu có; Thế nên hắn đóng sầm cửa phòng làm việc lại thật nhanh; Và hơn hết, hắn không muốn bất cứ ai làm phiền Đến việc sổ sách của mình trong khoảng thời gian ấy: Và cứ thế, hắn ngồi mãi cho đến khi qua ngọ.

Thầy John cũng đã thức dậy từ sáng sớm, Và đi bách bộ dọc ngang trong khu vườn, Đã đọc xong kinh nguyện với vẻ đầy trang nhã. Người vợ hiền lén lút bước đi Vào khu vườn, nơi hắn đang thong thả dạo bước, Và chào hỏi hắn như vẫn thường làm; Theo sau nàng là một đứa bé gái hầu cận, Người mà nàng muốn dạy bảo và sai khiến sao cũng được, Bởi đứa trẻ vẫn còn nằm dưới sự kèm cặp nghiêm khắc. “Ôi người anh em họ thân mến của tôi, thầy John,” nàng cất lời, “Điều gì khiến ngài phải thức dậy sớm nhường này?” “Này cháu gái,” hắn đáp, “Ngủ năm tiếng một đêm Đã là quá đủ rồi; Trừ phi là một kẻ già nua tàn tạ, Giống như những gã đàn ông đã có vợ, cứ nằm thao láo ngắm nhìn, Tựa như con thỏ mệt mỏi ẩn mình trong bụi cỏ, Lòng đầy hoảng loạn trước bầy chó săn lớn nhỏ; Nhưng, cháu yêu quý, sao trông cháu lại xanh xao thế kia? Ta dám chắc rằng người chồng tốt của chúng ta Đã bắt cháu lao lực quá sức từ đêm qua đến giờ, Khiến cháu phải cần được nghỉ ngơi gấp gáp.” Vừa dứt lời, hắn liền cười vang thích thú, Và tự ngượng ngùng đỏ bừng mặt vì ý nghĩ của chính mình.

Người vợ xinh đẹp ấy liền lắc đầu, Và đáp rằng: “Chúa mới là đấng thấu suốt mọi điều,” nàng nói. “Không đâu anh họ ơi, sự tình không phải thế; Bởi vì thề trước vị Chúa đã ban cho tôi linh hồn và sự sống, Trong toàn cõi nước Pháp chẳng có người vợ nào Lại ít ham muốn cái trò khốn khổ ấy hơn tôi; Bởi tôi chỉ có thể cất tiếng than thân trách phận Vì sao mình lại được sinh ra; nhưng với bất kỳ ai,” nàng nói, “Tôi cũng không dám thổ lộ tình cảnh éo le của mình. Đó là lý do tôi đang nghĩ đến chuyện rời khỏi xứ sở này, Hoặc tự kết liễu cuộc đời mình, Lòng tôi quá đỗi ngập tràn nỗi sợ hãi và muộn phiền.”

Vị tu sĩ bắt đầu nhìn chằm chằm vào người phụ nữ ấy, Và cất lời: “Ôi trời đất quỷ thần ơi! Cháu gái ta ơi, Chúa không cho phép Cháu vì bất kỳ nỗi buồn hay sự sợ hãi nào Mà hủy hoại bản thân: hãy kể cho ta nghe nỗi thống khổ của cháu, Biết đâu trong cơn khốn cùng, ta có thể Đưa ra lời khuyên hoặc giúp đỡ; vì thế hãy thổ lộ hết Mọi nỗi phiền muộn của cháu, bởi nó sẽ được giữ kín tuyệt đối. Vì trên cuốn kinh nhật tụng này, ta xin thề trước Chúa, Rằng dù có chuyện gì xảy ra đi nữa, dù thuận hay nghịch, Ta sẽ không bao giờ tiết lộ dù chỉ một lời với ai.” “Tôi cũng xin thề với ngài điều tương tự,” nàng đáp. “Nhân danh Chúa và cuốn kinh nhật tụng này, tôi thề với ngài, Dù người ta có xé xác tôi ra từng mảnh, Tôi cũng sẽ chẳng bao giờ, dẫu có phải xuống địa ngục đi nữa, Thổ lộ lấy một lời về những điều ngài đã nói với tôi, Không phải vì tình họ hàng hay liên minh nào cả, Mà thực sự vì tình yêu và sự tin cậy.”

Thế là họ đã thề nguyền, rồi trao nhau nụ hôn, Và mỗi người bày tỏ hết những tâm tư của mình. “Anh họ,” nàng nói, “giá như tôi có chút thời gian, Nhất là lúc này ở chốn này thì tôi lại càng không có, Nếu có thì tôi đã kể lại cả một câu chuyện dài về cuộc đời mình, Về những cay đắng tôi phải chịu đựng kể từ khi làm vợ Chồng tôi, dẫu anh ta có là anh họ của ngài đi chăng nữa.” “Không,” vị tu sĩ liền đáp, “nhân danh Chúa và Thánh Martin, Hắn chẳng có họ hàng gì với ta hơn Là chiếc lá đang treo trên cành cây cả; Ta gọi hắn như vậy, nhân danh Thánh Denis của nước Pháp, Chỉ để có thêm lý do quen biết Với nàng, người mà ta đặc biệt yêu thương Hơn tất cả mọi phụ nữ trên đời, Ta thề với nàng trên chính lời khấn nguyện tu hành của mình; Hãy kể cho ta nghe nỗi buồn của nàng, kẻo hắn lại đi xuống bây giờ, Và mau chóng lên đi, hãy đi đi thôi.”

“Tình yêu dấu yêu của tôi,” nàng nói, “ôi thầy John thân mến, Tôi rất muốn giấu kín tâm sự này, Nhưng sự tình đã bức bách, tôi không thể chần chừ thêm được nữa. Chồng tôi là kẻ tồi tệ nhất đối với tôi Từ trước tới nay trên cõi đời này; Nhưng vì tôi đã là một người vợ, nên không thích hợp chút nào Khi đi kể lể chuyện riêng tư của chúng tôi với bất kỳ ai, Dù ở trên giường hay ở bất cứ nơi nào khác; Nguyện xin Chúa phù hộ để tôi không vì ân sủng nào mà thốt ra điều đó; Một người vợ không nên nói về chồng mình Những điều gì khác ngoài sự kính trọng, theo như tôi hiểu; Trừ phi là với ngài, tôi xin bộc bạch ngần này; Nguyện xin Chúa giúp đỡ, hắn chẳng đáng giá một xu Dù chỉ bằng một con ruồi. Nhưng điều khiến tôi đau lòng nhất lại chính là thói keo kiệt của hắn. Và ngài thừa biết rằng phụ nữ theo bản năng Luôn khao khát sáu điều, cũng giống như tôi vậy. Họ muốn chồng mình phải là người Can đảm, khôn ngoan, giàu có, lại hào phóng, Và dịu dàng với vợ, trẻ trung trên giường ngủ. Nhưng, nhân danh vị Chúa tể đã đổ máu vì chúng ta, Để có xiêm y xứng đáng cho thể diện của bản thân, Vào Chủ nhật tới, tôi bắt buộc phải trả Một trăm franc, nếu không thì tôi sẽ tiêu đời. Tôi thà rằng mình chưa từng được sinh ra Còn hơn là phải chịu đựng sự sỉ nhục hay tiếng nhơ. Và nếu chồng tôi mà phát hiện ra điều đó, Thì đời tôi coi như tiêu túng; thế nên tôi nài xin ngài, Hãy cho tôi vay số tiền này, bằng không tôi sẽ phải chết. Thầy John ơi, xin hãy cho tôi vay một trăm franc ấy; Pardie, tôi sẽ không phụ lòng ngài đâu, Nếu ngài bằng lòng làm theo điều tôi khẩn cầu; Bởi vào một ngày nhất định tôi sẽ trả lại ngài, Và làm tất cả những gì vui lòng và phục vụ ngài Mà tôi có thể làm được, đúng như ngài muốn. Và nếu tôi không làm thế, nguyện xin Chúa giáng họa xuống đầu tôi, Nặng nề hệt như những gì Ganilion nước Pháp từng gánh chịu.”

Vị tu sĩ hiền từ liền đáp lại rằng: “Giờ đây thật lòng nhé, quý bà thân yêu của anh, Anh,” hắn nói, “vô cùng thương xót cho nàng, Đến nỗi anh phải thề với nàng, và hứa chắc bằng danh dự của mình, Rằng khi chồng nàng đã lên đường sang Flanders, Anh sẽ giải cứu nàng khỏi nỗi lo âu này, Vì anh sẽ mang đến cho nàng một trăm franc.” Vừa dứt lời, hắn liền ôm lấy vòng eo nàng, Ôm chặt lấy nàng và hôn lên mặt nàng không biết bao nhiêu lần. “Bây giờ nàng hãy đi đi,” hắn nói, “thật nhẹ nhàng và êm ái, Và hãy lo chuẩn bị bữa trưa ngay khi có thể, Bởi theo đồng hồ mặt trời của anh thì đã đến giờ ngọ rồi; Đi đi nàng, và hãy cứ giữ trọn lời hứa như anh.” “Giờ thì Chúa không cho phép con bội ước đâu, thưa ngài,” nàng đáp; Và nàng bước đi, vui tươi hệt như một chú chim ác là, Và giục giã đám đầu bếp phải khẩn trương lên, Để mọi người có thể dùng bữa ngay lập tức. Người vợ bước đến chỗ chồng mình Và dõng dạc gõ cửa phòng làm việc.

“Qui est la?” hắn cất tiếng hỏi. “Chúa ơi! Là tôi đây,” Nàng đáp; “Trời ơi, ngài định nhịn đói đến bao giờ nữa? Đến bao giờ ngài mới chịu tính toán và cộng sổ Những khoản tiền, sổ sách và giấy tờ của ngài? Pardie, ngài đã có đủ những thứ ơn phước mà Chúa ban rồi đấy. Hôm nay hãy xuống đây đi, và để mặc mấy cái túi tiền ấy ở đó. Ngài không thấy xấu hổ khi để thầy John Phải chịu đói suốt cả ngày nay trong sự cô quạnh hay sao? Sao cơ? Hãy đi dự lễ rồi chúng ta cùng ăn trưa nào.” “Vợ ơi,” người đàn ông ấy đáp, “em chẳng thể nào thấu hiểu nổi Những bận rộn lo toan mà bọn anh phải gánh chịu; Bởi vì với những thương gia chúng anh, xin Chúa phù hộ, Và nhân danh vị chúa tể được gọi là Thánh Ive, Họa hoằn lắm trong số hai mươi người mới có mười người làm ăn phát đạt Xuyên suốt cho đến tận tuổi già của chúng ta. Chúng ta có thể tỏ ra vui vẻ và trưng ra vẻ ngoài tốt đẹp, Và cứ thế trôi dạt cùng thế gian này hết mức có thể, Rồi giữ gìn tài sản của mình trong sự kín đáo, Cho đến khi chúng ta qua đời, hoặc rủ nhau đi hành hương, Hoặc bước lầm đường lạc lối. Và đó là lý do anh buộc phải hết sức cẩn trọng Khi phải suy tính về cái thế giới kỳ quái này. Bởi vì mãi mãi chúng ta phải sống trong nỗi sợ hãi Về những rủi may trong nghiệp buôn bán. Ngày mai lúc rạng đông, anh sẽ đi Flanders, Và sẽ trở về nhà ngay khi có thể: Vì thế, người vợ yêu dấu của anh ơi, anh nài xin em Hãy đối xử thật lịch thiệp và nhã nhặn với mọi người, Hãy cẩn trọng trong việc giữ gìn tài sản của chúng ta, Và quản lý ngôi nhà thật tốt đẹp, vẹn toàn. Em đã có đủ mọi thứ, theo bất kỳ cách nào, Ðể có thể chu toàn cho một gia đình sung túc. Em sẽ chẳng thiếu thốn xiêm y hay thực phẩm; Và bạc trong túi em sẽ chẳng bao giờ cạn đâu.”

Vừa dứt lời, hắn liền sập cửa phòng làm việc lại, Và bước xuống nhà; hắn chẳng mòn mỏi chần chừ thêm nữa; Và buổi lễ nhanh chóng được cử hành ở đó, Những chiếc bàn ăn được bày biện mau lẹ, Và họ vội vã tiến đến bàn ăn tối, Vị tu sĩ hào phóng thết đãi viên thương gia vô cùng thịnh soạn. Và sau bữa tối, thầy John với vẻ mặt điềm đạm Đã kéo riêng viên thương gia ra một góc, và kín đáo Nói với hắn rằng: “Anh họ ơi, sự tình là thế này, Tôi thấy rõ là ngài sắp sửa đi Bruges; Nguyện xin Chúa và Thánh Austin phù hộ và dẫn đường cho ngài. Tôi cầu mong ngài hãy đi đường cho thật cẩn trọng. Và ngài cũng hãy điều tiết chế độ ăn uống của mình Cho thật ôn hòa, nhất là trong thời tiết oi bức này. Giữa hai chúng ta thì chẳng cần phải khách sáo rườm rà; Chúc ngài lên đường bình an, nguyện xin Chúa che chở ngài khỏi mọi muộn phiền. Nếu có bất cứ điều gì, dù ngày hay đêm, Nằm trong khả năng và sức lực của tôi, Mà ngài muốn sai bảo bất cứ điều gì, Mọi thứ sẽ được thực hiện đúng như ngài muốn. Nhưng trước lúc ngài đi, nếu có thể được, Tôi muốn ngài vui lòng cho tôi vay Một trăm franc, trong vòng một hoặc hai tuần, Để mua một số gia súc, Nhằm đem về thả vào mảnh đất chung của chúng ta (Xin Chúa phù hộ, tôi chỉ ước gì nó là của ngài); Tôi chắc chắn sẽ trả đúng hẹn, Dù có phải đi một dặm đường cho một ngàn franc đi nữa cũng không lỡ hẹn. Nhưng xin ngài hãy giữ kín chuyện này cho; Bởi tối nay tôi phải đi mua số gia súc ấy rồi. Và giờ thì xin chào ngài, người anh họ thân thiết của tôi; Xin vô cùng cảm ơn sự tiếp đón và bữa tiệc thịnh soạn của ngài.”

Bậc thương gia quý phái ấy liền đáp lại Một cách lịch thiệp rằng: “Ôi anh họ thân mến của tôi, thầy John, Quả thực đây chỉ là một yêu cầu nhỏ nhoi: Vàng của tôi chính là của ngài, khi nào ngài muốn, Và không chỉ vàng của tôi, mà cả hàng hóa nữa; Ngài cứ lấy những gì mình thích, Chúa không cho phép ngài phải khách khí đâu. Nhưng có một điều, ngài thừa biết rõ hơn ai hết Về những người buôn bán chúng ta, rằng tiền bạc chính là cái cày của họ. Chúng ta có thể mua chịu khi còn giữ được uy tín, Nhưng để rơi vào cảnh túng thiếu không một xu dính túi thì chẳng vui vẻ gì. Khi nào thuận tiện, ngài hãy trả lại; Hết sức trong khả năng của mình, tôi rất sẵn lòng làm ngài hài lòng.” Hắn liền lấy ra một trăm franc ấy, Và kín đáo trao tận tay thầy John; Chẳng một ai trên cõi đời này hay biết về khoản cho vay này, Ngoại trừ viên thương gia và một mình thầy John. Họ uống rượu, trò chuyện, đi dạo một lát và vui đùa, Cho đến khi thầy John lên ngựa trở về tu viện của mình.

Hôm sau, viên thương gia lên đường Hướng về phía Flanders, được người học việc dẫn đường chu đáo, Cho đến khi hắn đến Bruges trong niềm vui mừng. Giờ thì viên thương gia bận rộn tất bật ngược xuôi Lo chuyện buôn bán, mua sắm và mua chịu; Hắn chẳng hề chơi súc sắc hay khiêu vũ; Mà sống cuộc đời của một thương gia thực thụ, tóm lại là thế; Và tôi xin để mặc hắn ở lại đó.

Vào Chủ nhật tiếp theo sau khi viên thương gia đi vắng, Thầy John đã đến Saint Denis, Với chỏm đầu và bộ râu được cạo tỉa hoàn toàn tươi mới, Khắp trong nhà chẳng có lấy một chú tiểu hay người hầu nào, Hay bất kỳ ai khác lại không cảm thấy vô cùng hoan hỉ Vì ngài tu sĩ John của chúng ta đã quay trở lại. Và nói ngắn gọn cho đến trọng tâm của vấn đề, Người vợ xinh đẹp đã thỏa thuận với thầy John rằng, Để đổi lấy một trăm franc này, suốt cả đêm đó, Hắn sẽ được ôm trọn nàng trong vòng tay một cách thỏa thích; Và thỏa thuận ấy đã được thực hiện bằng hành động thực tế. Họ trải qua cả đêm vui vẻ trong hoan lạc tột cùng, Cho đến khi trời sáng và thầy John lên đường rời đi, Và chào đám gia nhân rằng: “Tạm biệt; chúc mọi người một ngày tốt lành.” Bởi chẳng có ai trong số họ, hay bất kỳ ai trong thị trấn, Lại mảy may có chút nghi ngờ nào đối với thầy John; Và hắn phi ngựa trở về tu viện của mình, Hoặc bất cứ nơi nào hắn muốn; tôi không nói thêm gì về hắn nữa.

Viên thương gia, khi hội chợ đã kết thúc, Bắt đầu quay trở về Saint Denis, Và cùng vợ mở tiệc yến ẩm vui vầy, Rồi kể cho nàng nghe rằng hàng hóa đắt đỏ nhường nào, Khiến hắn bắt buộc phải đi vay tiền; Bởi hắn bị ràng buộc bởi một văn bản cam kết Phải trả ngay hai mươi ngàn đồng tiền vàng. Chính vì thế viên thương gia này đã đến Paris, Để vay mượn từ một số bạn bè mà hắn quen biết Một số tiền vàng nhất định, và mang theo một ít bên mình. Và khi hắn đã đặt chân đến thị trấn, Vì lòng mến yêu và tình cảm thắm thiết Dành cho thầy John, hắn liền ghé đến đó đầu tiên để thăm hỏi; Không phải để vay mượn tiền bạc gì của hắn, Mà để thăm nom và xem xét tình hình sức khỏe của hắn, Cũng như để kể cho hắn nghe về chuyện buôn bán, Như những người bạn vẫn làm khi hội ngộ. Thầy John liền thết tiệc và bày tỏ niềm vui mừng với hắn; Và hắn ta cũng kể lại cho thầy John nghe một cách chi tiết, Rằng hắn đã mua sắm thuận lợi và tốt đẹp ra sao (Tạ ơn Chúa) toàn bộ lô hàng hóa; Chỉ có điều là bằng mọi cách, hắn bắt buộc phải Đi vay mượn một khoản tiền cho thật chu toàn; Và rồi hắn sẽ được sống trong niềm vui và sự thư thái. Thầy John đáp lại rằng: “Quả thật, tôi rất vui mừng Khi thấy ngài đã bình an trở về nhà: Và nếu như tôi giàu có, xin thề là như vậy, Ngài sẽ chẳng thiếu dù chỉ hai mươi ngàn đồng tiền vàng, Bởi vì hôm bữa ngài đã rất tử tế Cho tôi vay vàng, và trong khả năng của mình Tôi xin cảm ơn ngài, nhân danh Chúa và Thánh James. Tuy nhiên, tôi đã gửi lại cho phu nhân của chúng ta, Chính là người vợ ở nhà của ngài, số vàng ấy, Ngay trên chiếc ghế dài của ngài; chắc chắn nàng ấy thừa biết điều đó, Bằng những tín vật cụ thể mà tôi có thể kể cho nàng nghe. Giờ thì xin phép ngài, tôi không thể nán lại lâu hơn nữa; Vị viện phụ của chúng tôi sắp rời khỏi thị trấn này, Và tôi phải đi theo đoàn của ngài ấy. Hãy gửi lời chào đến phu nhân của chúng ta, cháu gái ngọt ngào của tôi, Và tạm biệt nhé anh họ thân mến, hẹn gặp lại ngày mai.”

Viên thương gia, vốn là một người vô cùng cẩn trọng và khôn ngoan, Đã thanh toán khoản tiền mua chịu, và còn trả trực tiếp Cho một số kiều dân Lombard tại tay họ Toàn bộ số vàng và lấy lại giấy nhận nợ của mình, Rồi vui vẻ trở về nhà như một chú vẹt nhỏ. Bởi hắn thừa biết tình hình của mình đang rất thuận lợi, Đến mức trong chuyến đi này, hắn chắc chắn sẽ thu về Một ngàn franc lợi nhuận, vượt trên cả chi phí bỏ ra. Người vợ đã đứng sẵn ở cổng chào đón hắn, Đúng như thói quen từ xưa đến nay của nàng Và toàn bộ đêm đó họ đắm chìm trong niềm vui hoan lạc; Bởi vì hắn vô cùng giàu có và đã sạch nợ hoàn toàn.

Khi trời sáng, viên thương gia ôm lấy Người vợ thân yêu và hôn lên khuôn mặt nàng, Rồi hắn bước lên lầu và tỏ ra nghiêm nghị. “Thôi đủ rồi,” nàng cất lời, “nhân danh Chúa, ngài đã có đủ rồi mà;” Và nàng lại tinh nghịch đùa giỡn với hắn, Cho đến cuối cùng viên thương gia mới nói với nàng rằng: “Nhận danh Chúa,” hắn nói, “anh cảm thấy hơi bực mình Với em đấy vợ ạ, dẫu anh chẳng hề muốn thế; Và em có biết tại sao không? Nhân danh Chúa, theo như anh đoán, Thì em đã tạo ra một sự cách biệt nào đó Giữa anh và người anh họ của anh, thầy John. Lẽ ra em phải nhắc nhở anh, trước khi anh lên đường, Rằng hắn đã trả lại cho em một trăm franc Cùng với tín vật rõ ràng; hắn tỏ vẻ không mấy hài lòng Vì anh đã nhắc đến chuyện vay mượn tiền bạc với hắn (Trông sắc mặt hắn có vẻ là như vậy); Nhưng dẫu sao đi nữa, nhân danh vị Chúa tể trên thiên đàng, Anh hoàn toàn không có ý định đòi hỏi gì ở hắn cả. Anh cầu xin em, vợ ơi, từ nay đừng làm thế nữa. Hãy luôn luôn báo cho anh biết, trước khi anh rời xa em, Nếu có bất kỳ con nợ nào trong lúc anh vắng nhà Đã trả tiền cho em, kẻo vì sự sơ suất của em Mà anh lại đi đòi lại khoản tiền mà người ta đã trả rồi.”

Người vợ chẳng hề tỏ ra sợ hãi hay nao núng, Mà dõng dạc cất lời ngay lập tức: “Trời đất ơi! Tôi bất chấp cái tên tu sĩ dối trá thầy John ấy đi, Tôi chẳng mảy may bận tâm đến những tín vật của hắn đâu: — Hắn đã đưa cho tôi một số vàng, tôi thừa biết rõ điều đó. — Thôi nào? Chúc cho cái mõm tu sĩ của hắn gặp điều cay đắng! — Bởi vì, Chúa mới thấu hiểu, tôi từng đinh ninh rằng không một chút nghi ngờ Rằng hắn đã trao nó cho tôi, là vì phần của anh, Để tôi dùng nó nhằm giữ gìn danh dự và mưu cầu lợi ích cho anh, Vì tình họ hàng, và cả vì sự tiếp đón nồng hậu Mà hắn đã nhận được ở đây rất nhiều lần. Nhưng vì tôi thấy mình đang ở trong tình thế khó xử này, Tôi sẽ trả lời thẳng vào vấn đề cho anh rõ. Anh còn nhiều con nợ lề mề hơn là tôi đấy; Bởi vì tôi sẽ trả lại anh đầy đủ và sòng phẳng, Ngày qua ngày, và nếu như tôi có lỡ thất hứa, Tôi là vợ anh, cứ ghi nó lên tà áo của tôi đi, Và tôi sẽ trả lại ngay khi có thể. Bởi vì, danh dự của tôi đây, tôi đã dùng số tiền đó vào xiêm y của mình, Chứ không hề tiêu xài hoang phí một chút nào. Và bởi vì tôi đã chi tiêu nó quá ư là hữu ích, Cả vì danh dự của anh, vì tình yêu của Chúa tôi xin nói, Xin đừng giận hờn nữa, mà hãy để chúng ta cùng cười vui và đùa giỡn. Anh sẽ được ôm lấy cơ thể vui tươi của tôi để làm vật thế chấp; Nhân danh Chúa, tôi sẽ chỉ trả nợ cho anh ở trên giường thôi; Xin hãy tha thứ cho em, người chồng yêu dấu của em; Hãy quay lại đây, và nở nụ cười tươi tắn hơn đi nào.”

Viên thương gia thấy chẳng còn cách nào khác; Và có trách mức thì cũng chỉ là điều dại dột, Khi mà sự việc đã không thể nào thay đổi được nữa. “Thôi được, vợ ạ,” hắn nói, “anh tha thứ cho em đấy; Nhưng từ nay về sau hãy sống tiết chế lại, đừng phung phí nữa; Hãy biết giữ gìn tài sản của anh cho tốt hơn, đó là điều anh giao phó cho em.”

Câu chuyện của tôi đến đây là kết thúc; và nguyện xin Chúa ban cho chúng ta Đủ những chuyện kể vui thú cho đến tận cuối cuộc đời!