Ôi nỗi khốn cùng đầy tai ương, cảnh ngộ nghèo hèn,

Với cơn khát, với giá lạnh, với nạn đói vây bọc trăm bề;

Lòng ngươi hổ thẹn khi phải cất lời xin trợ giúp;

Nếu chẳng dám mở lời, vết thương trong lòng ngươi càng thêm nhức nhối,

Bởi chính sự cùng quẫn trần trụi sẽ phơi bày mọi vết thương bấy lâu che giấu.

Dù chẳng muốn, cảnh nghèo túng cũng buộc ngươi

Hoặc phải trộm cắp, hoặc đi xin, hay vay mượn chi tiêu.

Ngươi trách cứ Chúa, và cay đắng thốt lên rằng,

Ngài phân phát tài sản trần gian chẳng công bằng;

Ngươi trách móc người láng giềng bằng tâm địa tội lỗi,

Và than thở rằng mình chẳng có bao nhiêu, trong khi kẻ khác có tất cả:

“Quả thật (ngươi bảo), rồi có ngày hắn sẽ phải trả nợ,

Khi cái đuôi của hắn cháy bùng trong ngọn lửa,

Bởi hắn đã chẳng màng giúp đỡ những mảnh đời khốn khó.”

Hãy lắng nghe lời răn của bậc hiền triết:

Thà chết đi còn hơn sống cảnh nghèo hèn.

Ngay cả người láng giềng cũng sẽ khinh miệt ngươi,

Nếu ngươi nghèo khó, thì từ biệt đi mọi sự kính trọng.

Hãy tiếp nhận thêm châm ngôn này từ bậc thức giả,

Rằng mọi ngày tháng của kẻ nghèo đều là tội lỗi, đầy tai ương.

Bởi thế hãy cẩn trọng trước khi ngươi sa vào bước đường cùng ấy.

Nếu ngươi nghèo, anh em sẽ căm ghét ngươi,

Và tất cả bạn bè đều quay lưng trốn chạy, hỡi ôi!

Hỡi những thương gia giàu có, đẫm mình trong nhung lụa,

Hỡi những bậc cao minh, thận trọng trong mọi hoàn cảnh,

Túi tiền của các người đâu phải chỉ chứa đôi con át còi cọc,

Mà là những con súc sắc sáu với năm, mang lại vận may cho các người;

Mùa Giáng Sinh, các người cứ thỏa thuê múa hát.

Các người ngược xuôi khắp chốn đất liền biển cả để kiếm lợi danh,

Như những bậc thông thái, các người thấu tỏ mọi tình hình

Của các vương quốc; các người là cha đẻ của những tin tức,

Của cả chuyện trào phúng lẫn chuyện chiến tranh phân tranh.

Bản thân ta lúc này vốn chẳng có mẩu chuyện nào trong tay,

Nếu không vì một thương nhân, người đã bôn ba qua nhiều năm tháng,

Đã truyền lại cho ta một câu chuyện mà các người sắp được nghe đây.

Thuở ấy ở xứ Syria có một hội đoàn

Gồm những nhà buôn giàu có, lại thêm phần điềm đạm và chân thành,

Chuyên gửi gắm hương liệu đi khắp muôn phương,

Với những tấm vải vàng và sa tanh rực rỡ sắc màu.

Hàng hóa của họ mới mẻ và đắt hàng đến mức

Ai nấy đều lấy làm thích thú khi được buôn bán

Cùng họ, và đồng thời bán lại hàng hóa cho họ.

Rồi bỗng nhiên, những thương gia đứng đầu hội ấy

Định bụng sẽ thực hiện chuyến đi đến thành Rome,

Dù là vì việc buôn bán hay để du ngoạn đi chăng nữa,

Họ chẳng cử sứ giả nào khác đến đó,

Mà chính họ thân chinh lên đường, tóm lại là thế:

Và tại một nơi mà họ cho là thuận lợi nhất

Cho mục đích của mình, họ đã tìm chỗ trọ nghỉ ngơi.

Những thương gia này đã lưu trú tại thành phố ấy

Một khoảng thời gian tùy theo sở thích của họ:

Và rồi sự việc xảy ra là tiếng tăm lừng lẫy

Về ái nữ của Hoàng đế, tiểu thư Constance,

Đã được thuật lại với mọi chi tiết tường tận

Cho những thương nhân người Syria ấy nghe, ngày qua ngày,

Đúng như ta sẽ tường thuật cho các ngươi đây.

Đây là lời bàn tán cửa miệng của tất cả mọi người:

“Hoàng đế Rome của chúng ta, xin Chúa phù hộ ngài,

Có một người con gái mà từ thuở khai thiên lập địa,

Tính cả về phẩm hạnh lẫn sắc đẹp,

Chưa từng có ai sánh được bằng nàng:

Ta cầu xin Chúa gìn giữ vinh quang cho nàng,

Và ước gì nàng là vương hậu của toàn cõi châu Âu.

Nơi nàng ngự trị là vẻ đẹp cao quý không chút kiêu kỳ,

Và tuổi trẻ không hề vướng nét ngây thơ dại khờ hay ngông cuồng:

Đức hạnh soi đường cho mọi việc làm của nàng;

Lòng khiêm nhường đã tiêu diệt mọi thói bạo ngược trong nàng:

Nàng là tấm gương soi của mọi phép lịch thiệp,

Trái tim nàng thực sự là căn phòng của sự thánh thiện,

Đôi tay nàng là sứ giả của lòng quảng đại ban phát bố thí.”

Và mọi lời đồn đó đều là sự thật, đúng như Chúa hằng sống;

Nhưng giờ đây chúng ta hãy quay lại chủ đề chính của câu chuyện.

Những thương gia này đã cho chất đầy hàng hóa lên những con tàu mới,

Và khi đã diện kiến vị thiếu nữ tuyệt vời ấy,

Họ vui mừng khôn xiết lên đường trở về Syria,

Lo liệu xong xuôi công việc buôn bán như thuở nào,

Và sống trong cảnh sung túc; ta chẳng thể nói gì hơn với các ngươi.

Giờ lại xảy ra chuyện là những thương gia này được ơn sủng

Bởi vị vua cai trị Syria, tức vị Sultan:

Bởi mỗi khi họ từ một vùng đất lạ trở về,

Ngài luôn bày tỏ sự nhã nhặn nhân hậu của mình

Bằng cách khoản đãi họ thịnh soạn, và ân cần thăm dò

Tin tức về các vương quốc khác nhau, để học hỏi

Những điều kỳ lạ mà họ từng thấy hoặc nghe qua.

Giữa những chuyện khác, đặc biệt là

Các thương gia này đã kể cho ngài nghe về tiểu thư Constance,

Về phẩm giá cao cả đến mức trang nghiêm và vương giả của nàng,

Đến nỗi vị Sultan này đã đâm ra say mê vô cùng

Muốn khắc ghi dung mạo nàng vào tâm trí,

Rằng mọi khát khao và mọi tâm tư bận lòng của ngài

Chỉ là để được yêu nàng cho đến hết cuộc đời.

Biết đâu chăng, ngay trong cuốn sách lớn lao ấy,

Mà người ta gọi là bầu trời, đã được viết lên

Bằng những vì tinh tú vào giờ ngài cất tiếng khóc chào đời,

Rằng vì tình yêu, ngài sẽ phải đón nhận cái chết, hỡi ôi!

Bởi vì trong các vì sao, sáng tỏ hơn cả thủy tinh,

Được viết rõ, Chúa thấu tỏ, cho bất cứ ai biết đọc,

Là cái chết của mọi phàm nhân mà chẳng chút nghi ngờ.

Từ nhiều mùa đông trước, trong các vì sao

Đã viết sẵn cái chết của Hector, của Achilles,

Của Pompey, Julius, trước khi họ chào đời;

Cuộc chiến thành Thebes; và cái chết của Hercules,

Của Samson, Turnus, và của Socrates;

Nhưng trí tuệ con người vốn dĩ quá lu mờ,

Nên chẳng một ai có thể đọc hiểu được trọn vẹn.

Vị Sultan này bèn triệu tập hội đồng cơ mật của mình,

Và để lướt qua vấn đề này một cách vắn tắt,

Ngài đã bày tỏ ý định của mình trước mặt họ,

Và quả quyết rằng, trừ phi ngài có được hồng ân

Là cưới được Constance trong một thời gian ngắn,

Ngài chắc chắn sẽ phải chết; ngài ra lệnh cho họ phải gấp rút

Tìm ra phương kế cứu lấy mạng sống của ngài.

Mỗi người đưa ra một ý kiến khác nhau;

Họ bàn lui bàn tới và đưa ra đủ mọi lý lẽ;

Biết bao lập luận tinh vi được bày biện ra;

Họ bàn đến ma thuật và những điều lừa bịp;

Nhưng cuối cùng, sau khi suy xét thấu đáo,

Họ chẳng thấy có chút lợi lộc nào trong những cách đó,

Và cũng chẳng có con đường nào khác, ngoại trừ hôn nhân.

Rồi họ nhận thấy sự khó khăn trùng trùng

Xét theo lẽ thường tình, nói một cách hoàn toàn thẳng thắn,

Là bởi vì có sự khác biệt quá lớn

Giữa hai nền luật pháp của họ, theo như lời họ nói,

Họ tin rằng chẳng có vị hoàng thân Cơ Đốc giáo nào lại vui lòng

Gả con cho theo luật giáo êm dịu của họ,

Thứ luật pháp đã được ban ơn cho chúng ta bởi nhà tiên tri Mahound của họ.

Và ngài đáp rằng: “Thà là ta mất đi Constance,

Còn hơn là ta không chịu theo đạo Cơ Đốc, điều đó là chắc chắn.

Ta phải thuộc về nàng, ta chẳng còn sự lựa chọn nào khác,

Xin các ngươi hãy ngừng tranh cãi lại,

Hãy cứu lấy mạng sống cho ta, và chớ có lơ là

Trong việc giúp ta chiếm lấy người đang nắm giữ sinh mệnh ta,

Bởi trong nỗi thống khổ này ta chẳng thể chịu đựng lâu hơn nữa.”

Cần chi phải bàn bạc dài dòng thêm nữa?

Ta xin nói rằng, qua thương lượng và sứ mệnh ngoại giao,

Cùng với sự trung gian của Đức Giáo Hoàng,

Và của toàn thể Giáo hội cùng giới hiệp sĩ,

Nhằm tiêu diệt tà giáo Mahomet,

Và để làm gia tăng luật pháp tôn kính của Chúa Kitô,

Họ đã đạt được thỏa thuận như các ngươi sắp nghe đây:

Rằng vị Sultan, cùng các nam tước của ngài,

Và tất cả thần dân, sẽ chịu phép rửa tội,

Và ngài sẽ được kết hôn với Constance,

Cùng một lượng vàng nhất định nào đó mà ta không rõ số lượng,

Và để làm tin, họ đưa ra những bảo đảm đầy đủ.

Thỏa thuận ấy đã được tuyên thệ từ cả hai phía;

Giờ đây, hỡi nàng Constance xinh đẹp, xin Thiên Chúa toàn năng dìu dắt nàng!

Giờ thì hẳn có kẻ sẽ đoán chừng,

Rằng ta phải kể lại toàn bộ những sự chuẩn bị xa hoa

Mà hoàng đế, với tư cách là một bậc đế vương cao quý,

Đã sắm sửa cho ái nữ của mình là tiểu thư Constance.

Ai cũng thừa hiểu rằng một nghi lễ vĩ đại nhường ấy

Chẳng thể kể hết chỉ trong vài câu ngắn ngủi,

Đã được bày biện cho một trọng sự cao cả dường nào.

Các Giám mục được định sẵn sẽ đồng hành cùng nàng,

Các lãnh chúa, phu nhân, và các hiệp sĩ lừng danh,

Cùng đủ mọi thành phần dân chúng khác, tóm lại là thế.

Và khắp nơi trong thành phố đã loan báo tin này,

Rằng mọi người với lòng sùng kính lớn lao

Hãy cầu nguyện lên Chúa Kitô, xin Ngài đón nhận cuộc hôn nhân này

Với thiện ý, và phù hộ cho chuyến hải trình này được suôn sẻ.

Ngày khởi hành của nàng đã đến, —

Ý ta là ngày định mệnh đầy tang tóc ấy đã đến,

Rằng chẳng thể trì hoãn thêm được nữa,

Mà tất cả mọi người đều chuẩn bị sẵn sàng lên đường.

Constance, người ngập tràn trong nỗi buồn đau,

Sắc mặt nhợt nhạt bước dậy, sửa soạn để lên đường,

Bởi nàng thừa biết chẳng còn lối thoát nào khác.

Hỡi ôi! Thật có gì đáng ngạc nhiên khi nàng khóc than,

Khi phải bị đưa đến một xứ sở xa lạ

Cách xa những người thân yêu vẫn nâng niu nàng từng chút,

Và phải chịu cảnh bó buộc dưới quyền cai trị

Của một kẻ mà nàng chẳng hề biết rõ tính nết ra sao?

Đàn ông làm chồng đều tốt cả và từ xưa vẫn thế,

Những người vợ đều thừa biết điều đó; ta chẳng dám nói thêm.

“Cha ơi,” nàng nói, “đứa con gái bất hạnh Constance của cha,

Đứa con gái bé bỏng được nuôi dưỡng trong nhung lụa của cha,

Và cả mẹ nữa, niềm vui cao cả nhất đời con

Trêm hết mọi thứ, ngoại trừ Chúa ngự trên cao,

Con gái Constance của cha xin gửi lời kính cẩn

Đến ơn trên; bởi con sắp phải sang Syria,

Và sẽ chẳng bao giờ còn được nhìn thấy cha mẹ bằng xương bằng thịt nữa.

Hỡi ôi! Con phải đi ngay đến xứ sở man rợ này,

Vì đó là ý nguyện của cha mẹ:

Nhưng xin Chúa Kitô, Đấng đã chịu chết vì sự cứu rỗi của chúng con,

Hãy ban ơn cho con để thực hiện những mệnh lệnh của Ngài.

Con, một người phụ nữ khốn khổ, dẫu con có phải mạng vong cũng chẳng hề gì!

Phụ nữ sinh ra là để chịu cảnh nô lệ và đày đọa,

Và phải sống dưới quyền kiểm soát của đàn ông.”

Ta tin rằng thuở Pyrrhus phá vỡ bức tường thành Troy,

Hay khi thành Ilion bị thiêu rụi, hoặc thành phố Thebes sụp đổ,

Cũng chẳng bằng ở Rome trước những thảm họa do bàn tay Hannibal gây ra,

Kẻ từng đánh bại người La Mã đến ba lần,

Người ta chưa từng nghe tiếng khóc thương xót xa đến thế,

Như trong căn phòng dành cho lễ tiễn đưa nàng;

Nhưng nàng buộc phải đi, dù có khóc hay hát ca.

Hỡi Vòm trời chuyển động sơ khai đầy khắc nghiệt,

Với vòng quay hằng ngày cứ mãi cuốn xô đi,

Và đâm sầm mọi thứ từ Đông sang Tây

Những thứ vốn dĩ theo tự nhiên phải trôi về hướng khác;

Sự cuốn xô của ngươi đã đặt bầu trời vào tình thế ấy

Ngay tại điểm khởi đầu của chuyến hải trình dữ dội này,

Khiến thần Sao Hỏa tàn nhẫn đã đập tan cuộc hôn nhân này.

Hỡi cung mọc lẩn khuất đầy bất hạnh,

Mà vị chúa tể cai quản đã sa cơ lỡ vận, hỡi ôi!

Rời khỏi góc chiếu của mình để rơi vào ngôi nhà tăm tối nhất;

Hỡi Sao Hỏa, hỡi Atyzar, trong hoàn cảnh ngặt nghèo này;

Hỡi Mặt Trăng yếu ớt, bước đi của ngươi thật kém may mắn.

Ngươi tự gắn kết mình nơi ngươi chẳng hề được đón nhận,

Và bị trục xuất khỏi chốn mà ngươi từng được dung thân.

Hỡi hoàng đế Rome u muội, hỡi ôi!

Chẳng lẽ trong cả thành phố của ngươi không còn lấy một nhà hiền triết nào sao?

Chẳng lẽ trong hoàn cảnh này không có thời điểm nào tốt hơn sao?

Chẳng lẽ không thể chọn ngày giờ cho chuyến hải trình,

Nhất là đối với những người thuộc tầng lớp cao quý,

Không phải khi bản đồ sao ngày sinh đã được tường tận hay sao?

Hỡi ôi! Chúng ta thật quá u tối, hoặc quá chậm chạp.

Nàng thiếu nữ bất hạnh ấy được đưa xuống tàu

Một cách long trọng, với đầy đủ mọi nghi thức:

“Nguyện Chúa Giê-su Kitô ở cùng tất cả các người,” nàng nói.

Chẳng còn gì hơn ngoài câu “Tạm biệt, Constance xinh đẹp.”

Nàng cố gượng giữ lấy vẻ mặt bình thản.

Và ta để mặc nàng giương buồm ra đi theo cách ấy,

Để quay trở lại với câu chuyện của mình.

Mẹ của vị Sultan, cội nguồn của mọi thói hư tật xấu,

Đã dò la thấu đáo ý định rành rành của con trai mình,

Về việc hắn sẽ từ bỏ những nghi lễ tôn giáo cũ ra sao:

Và ngay lập tức mụ ta triệu tập hội đồng của mình,

Và họ đã tề tựu để biết mụ ta muốn gì,

Và khi đám đông này đã tụ họp đông đủ bên nhau,

Mụ ta ngồi xuống và cất lời như các ngươi sắp nghe đây.

“Hỡi các vị chúa tể,” mụ nói, “tất cả các vị đều biết rõ,

Con trai ta đang sắp sửa từ bỏ

Những luật lệ thánh thiêng trong kinh Koran của chúng ta,

Được ban truyền bởi sứ giả của Chúa là Mahomet:

Nhưng ta thề trước vị thần vĩ đại một lời thề chắc nịch,

Thà rằng linh hồn lìa khỏi thể xác này,

Còn hơn để luật của Mahomet phai nhạt khỏi tâm can ta.

Chúng ta sẽ nhận được điều gì từ đạo luật mới này,

Ngoài sự nô lệ cho thể xác, nỗi đoạn trường đày ải,

Và sau đó bị đọa đày xuống chốn địa ngục sâu thẳm,

Bởi chúng ta đã chối bỏ niềm tin vào Mahound của mình?

Nhưng này các vị chúa tể, các vị có muốn cùng ta thề nguyện,

Theo những gì ta sắp nói, và tuân theo lời khuyên của ta?

Ta sẽ đảm bảo sự an toàn cho chúng ta mãi mãi muôn đời.”

Từng người một đều tuyên thệ và đồng thuận

Sẽ sống chết cùng mụ và đứng về phía mụ:

Và ai nấy, bằng cách tốt nhất có thể,

Đều cố gắng hết sức để huy động bạn bè phò tá mụ.

Và mụ ta đã đảm nhận trọng trách này,

Mà các ngươi sẽ nghe ta tường thuật ngay sau đây;

Và mụ cất lời nói thẳng với tất cả bọn họ như thế này.

“Đầu tiên chúng ta sẽ giả vờ tiếp nhận đạo Cơ Đốc;

Nước lạnh sẽ chẳng làm hại chúng ta được là bao:

Và ta sẽ tổ chức một bữa tiệc cùng cuộc vui linh đình đến mức,

Ta tin rằng mình sẽ khiến vị Sultan phải bất ngờ.

Bởi dẫu vợ hắn có được rửa tội trắng tinh đến đâu đi nữa,

Hắn cũng sẽ phải cần đến nước để gột rửa vết máu,

Dù hắn có đem theo cả một dòng suối nước bên mình đi chăng nữa.”

Hỡi mụ hoàng hậu Sultan tàn độc, cội nguồn của mọi sự bất nghĩa,

Mụ đàn bà kiêu căng, Semiramis thứ hai!

Hỡi con rắn độc ẩn mình dưới lớp vỏ bọc nữ nhi,

Tựa như con loài thủy quái bị xích sâu dưới đáy địa ngục!

Hỡi người phụ nữ giả dối, mọi thứ có thể vùi dập

Đức hạnh và sự ngây thơ, qua lòng dạ hiểm độc của ngươi,

Đều sinh sôi trong ngươi, hệt như tổ ổ của mọi thói đời!

Hỡi Satan đầy ganh ghét! Kể từ cái ngày định mệnh ấy

Khi ngươi bị đuổi khỏi di sản thiên đàng của chúng ta,

Ngươi rất rành rỏi con đường cũ để dụ dỗ đàn bà.

Ngươi từng xui khiến Eva đưa chúng ta vào vòng nô lệ:

Giờ ngươi lại muốn phá hủy cuộc hôn nhân Cơ Đốc giáo này:

Ngươi biến phụ nữ thành công cụ của mình biết bao lần

Mỗi khi ngươi muốn giăng bẫy lừa gạt!

Mụ hoàng hậu Sultan này, kẻ mà ta đang lên án và nguyền rủa,

Ngầm ra lệnh cho đám cận thần lui ra theo cách của họ:

Tại sao ta phải dài dòng thêm nữa trong câu chuyện này?

Mụ ta cưỡi ngựa đến diện kiến vị Sultan vào một ngày,

Và thưa rằng mụ muốn từ bỏ tín ngưỡng của mình,

Và đón nhận phép rửa tội vào đạo Cơ Đốc từ bàn tay các linh mục,

Hối hận vì bấy lâu nay đã theo đạo ngoại lai;

Đồng thời xin ngài ban cho mình vinh dự đó,

Là mụ được phép mở tiệc khoản đãi giáo dân Cơ Đốc:

“Để làm vừa lòng họ, ta sẽ tận tâm lo liệu.”

Vị Sultan đáp: “Ta sẽ tuân theo mệnh lệnh của người,”

Và quỳ xuống, ngài cảm ơn thỉnh cầu đó của mụ;

Vui mừng đến độ ngài chẳng biết phải nói gì hơn.

Mụ hôn con trai rồi quay gót trở về.

Đám đông giáo dân Cơ Đốc đã cập bến bờ

Xứ Syria trong một đoàn tùy tùng vô cùng long trọng,

Và vị Sultan liền nhanh chóng phái sứ giả,

Đầu tiên là tới gặp mẹ mình, và khắp toàn cõi vương quốc,

Thông báo rằng hoàng hậu của ngài đã đến không còn nghi ngờ gì nữa,

Và thỉnh cầu mọi người hãy ra nghênh đón hoàng hậu,

Nhằm duy trì vinh quang cho vương triều của ngài.

Đoàn người đông đúc và y phục rực rỡ vô cùng

Của người Syria và người La Mã đã hội ngộ bên nhau.

Mẹ của vị Sultan trong xiêm y lộng lẫy giàu sang

Đã đón tiếp nàng với nét mặt hân hoan niềm nở

Chẳng khác nào một người mẹ đón đứa con gái yêu quý,

Và họ cùng nhau thong thả bước đi trang nghiêm

Đến thành phố kế cận nằm ngay bên cạnh đó.

Ta tin rằng ngay cả khải hoàn của Julius

Mà nhà thơ Lucan từng cất lời ca tụng,

Cũng chẳng thể vương giả hay cầu kỳ hơn

Cuộc hội ngộ của đoàn quân hạnh phúc này.

Nhưng ôi, con bọ cạp này, linh hồn độc ác này,

Mụ hoàng hậu Sultan, bất chấp mọi lời nịnh nọt của mụ,

Đã ấp ủ âm mưu ra tay sát hại vô cùng tàn độc.

Vị Sultan tự thân đến không lâu sau đó,

Vô cùng đường hoàng đến mức thật kỳ diệu khi kể lại,

Và chào đón nàng trong niềm hạnh phúc ngập tràn.

Và thế là ta để mặc họ sống trong hoan ca hạnh phúc.

Tinh túy của vấn đề này là điều ta đang kể lại đây;

Khi thời điểm đến, mọi người nghĩ rằng đã đến lúc thích hợp

Để cuộc vui dừng lại và ai nấy lui về nghỉ ngơi.

Thời khắc mà mụ hoàng hậu già ác độc này đã an bài

Cho buổi tiệc mà ta vừa nhắc tới nay đã đến,

Và đoàn người Cơ Đốc kéo nhau đến dự tiệc

Đông đủ cả già lẫn trẻ, không sót một ai.

Ở đó người ta có thể chứng kiến những yến tiệc và sự vương giả,

Cùng những món ngon vật lạ nhiều hơn ta có thể tả xiết;

Nhưng họ đã phải trả giá quá đắt trước khi đứng lên.

Ôi nỗi bất hạnh bất ngờ, kẻ luôn nối tiếp

Những niềm vui chốn trần gian! Sự cay đắng được rắc gieo

Vào tận cùng niềm vui và nhọc nhằn trần thế của chúng ta;

Nỗi buồn chiếm lấy đoạn cuối của hoan hỉ.

Hãy lắng nghe lời khuyên này để giữ gìn sự bình an cho chính mình:

Giữa những ngày tháng vui tươi, hãy luôn ghi nhớ

Nỗi bất hạnh rình rập, tai họa chực chờ phía sau.

Bởi vì, nói một cách vắn tắt gọn gàng,

Vị Sultan cùng tất cả những tín đồ Cơ Đốc

Đều bị chém tơi bời và đâm thấu ngay tại bàn tiệc,

Ngoại trừ một mình nàng Constance mà thôi.

Mụ hoàng hậu già ma quái này, mụ phù thủy nguyền rủa này,

Đã cùng đồng bọ thực hiện hành vi tội ác ấy,

Bởi mụ muốn một mình thâu tóm cả giang sơn.

Ngay cả những người Syria đã cải đạo,

Biết được kế hoạch của mụ hoàng hậu Sultan,

Cũng không một ai thoát khỏi cảnh bị chém tơi bời trước khi kịp trốn chạy;

Và họ lập tức chộp lấy Constance ngay tại trận,

Đặt nàng lên một chiếc thuyền không người lái, Chúa tôi ơi,

Và ra lệnh cho nàng học cách buôn buồm tẩu thoát

Rời khỏi xứ Syria để trở lại nước Ý.

Một chút tài sản mà nàng đã mang theo,

Và phải nói thật là cả một lượng lớn lương thực dự trữ,

Họ đã ban cho nàng, cùng với xiêm y áo mão

Và nàng cứ thế giương buồm ra khơi trên biển mặn:

Ôi nàng Constance của ta, người tràn ngập lòng nhân từ,

Ôi ái nữ bé bỏng thân yêu của vị hoàng đế,

Xin Đấng chúa tể vận mệnh hãy làm tay lái dẫn đường cho nàng!

Nàng làm dấu thánh giá và với giọng điệu vô cùng bi thảm

Nàng cất lời hướng về cây thánh giá của Chúa Kitô:

“Ôi tấm bệ thiêng liêng cao quý, thánh giá nhiệm mầu,

Đẫm máu Chiên Con, ngập tràn lòng trắc ẩn,

Đấng đã gột rửa thế gian khỏi tội lỗi muôn đời,

Xin hãy che chở con khỏi ác quỷ và móng vuốt của chúng,

Vào cái ngày mà con sẽ chìm nghỉm giữa đại dương sâu thẳm.

Cây chiến thắng, chiếc khiên bảo hộ của những người chân chính,

Đấng duy nhất xứng đáng mang trên mình

Vị Vua Trời cùng những vết thương hãy còn rớm máu,

Con Chiên trắng ngần từng bị ngọn giáo đâm thấu;

Đấng xua đuổi ma quỷ ra khỏi thân xác con người

Nơi những khúc gỗ thánh của Người được giang rộng thành kính,

Xin hãy gìn giữ con, và ban cho con sức mạnh để cải thiện cuộc đời.”

Năm tháng trôi qua, sinh linh bé nhỏ ấy cứ thế lênh đênh

Khắp vùng biển Hy Lạp, xuôi về eo biển Ma-rốc,

Đúng theo dòng đưa đẩy của vận mệnh:

Giờ đây nàng phải cam chịu những bữa ăn nghèo nàn đạm bạc,

Và ngóng trông cái chết đến với mình thường xuyên biết bao,

Trước khi những con sóng hung hãn xô đẩy nàng

Đến tận chốn mà nàng sẽ cập bến đỗ.

Người ta có thể đặt câu hỏi, tại sao nàng không bị sát hại?

Và cả trong bữa tiệc ấy, ai đã bảo vệ tính mạng cho nàng?

Và ta xin đáp lại câu hỏi ấy rằng,

Ai từng cứu Daniel trong hang hùm đáng sợ,

Nơi mọi sinh linh, ngoại trừ ngài ra, dù là chủ hay tớ,

Đều bị sư tử xé xác ăn tươi nuốt sống trước khi kịp trở tay?

Chẳng có ai ngoài một mình Chúa, Đấng ngự trị trong tim ngài.

Chúa đã định hiển thị phép màu kỳ diệu của Ngài

Nơi nàng, để chúng ta thấy được những công trình vĩ đại của Ngài:

Chúa Kitô, Đấng là phương dược chữa lành mọi thương tổn,

Bằng những cách thức đôi khi rất đỗi mơ hồ theo như lời các học giả,

Vẫn thực hiện những mục đích vĩ đại mà trí óc phàm nhân

Vì sự u mê dốt nát của mình chẳng thể thấu hiểu nổi sự quan phòng sáng suốt của Ngài.

Giờ đây, vì nàng đã không bị sát hại trong bữa tiệc ấy,

Ai đã bảo vệ nàng khỏi chết đuối giữa đại dương?

Ai đã che chở cho Jonas trong dạ cá voi

Cho đến khi ngài được phun lên bờ ở Nineveh?

Mọi người đều rõ, chẳng có ai khác ngoài Đấng

Từng bảo vệ dân tộc Do Thái khỏi chết đuối,

Khi đi qua biển lớn trên đôi chân khô ráo.

Ai đã ra lệnh cho bốn vị thần giông bão,

Những kẻ nắm giữ sức mạnh tàn phá cả đất liền lẫn biển khơi,

Cả phương bắc lẫn phương nam, cả tây lẫn đông,

Rằng không được làm tổn hại biển cả, đất liền hay cây cỏ?

Đích thị Đấng chỉ huy những quyền năng ấy là Ngài

Đã luôn chở che người phụ nữ này khỏi giông tố,

Cả trong lúc thức giấc cũng như khi ngủ say.

Người phụ nữ này lấy đâu ra thức ăn nước uống?

Làm sao lương thực có thể kéo dài suốt ba năm trời và hơn thế nữa?

Ai từng nuôi dưỡng nữ tu Mary người Ai Cập trong hang đá

Hay chốn hoang mạc? Chẳng có ai ngoài Chúa Kitô, điều đó chắc chắn.

Việc nuôi sống năm ngàn người chỉ với năm chiếc bánh và hai con cá

Cũng là một phép lạ lớn lao dường ấy,

Chúa đã ban ơn phì nhiêu đúng lúc nàng ngặt nghèo nhất.

Nàng trôi dạt ra tận vùng đại dương của chúng ta

Khắp biển khơi hoang vắng, cho đến tận cuối cùng,

Dưới chân một pháo đài mà ta không sao gọi được tên,

Tận xứ Northumberland, những con sóng đã xô nàng vào đó,

Và chiếc tàu của nàng mắc cạn sâu vào lớp cát

Đến nỗi dẫu qua cả một con triều nó cũng chẳng thể nhúc nhích nổi:

Đó là ý muốn của Chúa muốn nàng phải dừng chân.

Viên Chỉ huy pháo đài liền cất bước đi xuống

Để xem xét xác tàu đắm, và khám xét toàn bộ chiếc thuyền,

Và tìm thấy người phụ nữ kiệt sức đầy đau khổ;

Ông ta cũng tìm thấy cả kho báu mà nàng mang theo:

Bằng thứ ngôn ngữ của mình, nàng cất lời van xin lòng thương xót,

Xin hãy tước đoạt sinh mạng khỏi thể xác này,

Để giải thoát nàng khỏi nỗi thống khổ đang giằng xé.

Cách ăn nói của nàng là một thứ tiếng Latinh pha tạp bồi lở,

Nhưng dẫu sao nhờ đó mà người ta cũng hiểu được ý nàng.

Viên Chỉ huy, khi thấy chẳng cần phải gạn hỏi thêm nữa,

Đã đưa người phụ nữ bất hạnh này lên bờ.

Nàng quỳ gối xuống, tạ ơn món quà mà Chúa đã ban phó;

Nhưng nàng nhất quyết không hé lộ thân phận với bất kỳ ai,

Dù có đe dọa hay dụ dỗ, dẫu cho có phải bỏ mạng.

Nàng bảo rằng mình đã quá hoảng loạn trên biển,

Đến nỗi trí óc đã bấn loạn, xin thề bằng danh dự của nàng.

Viên Chỉ huy cảm thấy vô cùng thương xót nàng,

Và cả người vợ của ông ta nữa, họ đã rơi lệ vì đồng cảm:

Nàng tận tụy chăm chỉ không một chút lười nhác

Trong việc phục vụ và làm vui lòng mọi người ở đó,

Đến nỗi ai nhìn vào khuôn mặt nàng cũng đem lòng yêu mến.

Viên Chỉ huy và phu nhân Hermegild của ông ta

Vốn là những kẻ ngoại đạo, và cả vùng đất ấy cũng vậy;

Nhưng Hermegild yêu thương Constance tựa sinh mạng mình;

Và Constance đã lưu lại nơi ấy đằng đẵng bấy lâu

Trong những lời cầu nguyện cùng vô vàn giọt nước mắt cay đắng,

Cho đến khi Chúa Giê-su, qua hồng ân của Người, đã cảm hóa

Phu nhân Hermegild, vợ của viên Chỉ huy nơi đó.

Trong cả vùng đất ấy chẳng một tín đồ Cơ Đốc nào dám tụ tập;

Mọi giáo dân Cơ Đốc đều đã trốn chạy khỏi xứ sở đó

Bởi những kẻ ngoại đạo đã chiếm đóng khắp nơi

Các vùng duyên hải phương Bắc cả đường bộ lẫn đường biển.

Những người Anh-xê-lông theo đạo Cơ Đốc thời cổ đại

Đã trốn chạy đến xứ Wales, sinh sống trên hòn đảo này;

Đó là chốn dung thân tạm thời của họ.

Nhưng dẫu vậy vẫn còn sót lại những người Anh Cơ Đốc không bị lưu đày,

Dù rằng họ có những hội kín thầm lặng

Tôn thờ Chúa Kitô và lừa gạt đám dân ngoại;

Và gần pháo đài có ba người như thế sinh sống:

Và một trong số họ bị mù, chẳng thể nhìn thấy gì,

Trừ đôi mắt của tâm hồn,

Thứ mà con người có thể dùng để nhìn ngắm khi đã mù lòa.

Ánh nắng chói chang như một ngày hè rực rỡ,

Khiến viên Chỉ huy, cùng người vợ của ông,

Và cả Constance, đã cất bước theo con đường thẳng

Hướng về phía bờ biển chừng một hai dạo đường,

Để dạo chơi và lang thang qua lại;

Và trong chuyến dạo chơi đó, họ gặp người đàn ông mù này,

Lưng còng gập, tuổi đã cao, với đôi mắt nhắm nghiền.

“Nhân danh Chúa Kitô,” người đàn ông mù xứ Briton cất tiếng kêu lên,

“Hỡi phu nhân Hermegild, xin hãy ban lại cho tôi ánh sáng!”

Vị phu nhân ấy giật mình hoảng hốt trước tiếng kêu đó,

Bởi bà lo sợ rằng chồng mình, nói ngắn gọn là thế,

Vì tình yêu dành cho Chúa Giê-su Kitô sẽ đem bà ra giết chết,

Cho đến khi Constance giữ bà lại, và giục giã bà hãy thực thi

Ý muốn của Chúa Kitô, với tư cách là người con gái của Giáo hội thánh thiện.

Viên Chỉ huy bàng hoàng trước cảnh tượng đó,

Và cất lời hỏi rằng; “Tất cả sự việc này nghĩa là sao?”

Constance đáp: “Thưa ngài, đó là quyền năng của Chúa Kitô,

Đấng giải cứu con người khỏi cạm bẫy của ác quỷ:”

Và nàng say sưa giảng giải về đức tin của chúng ta mạnh mẽ đến mức,

Khiến viên Chỉ huy, trước khi màn đêm buông xuống,

Đã cải đạo và tin tưởng vào Chúa Kitô.

Viên Chỉ huy ấy không phải là lãnh chúa cai quản vùng đất

Mà ta đang nhắc đến, nơi ông đã tìm thấy Constance,

Mà ông trấn thủ nơi ấy suốt nhiều mùa đông,

Dưới quyền vua Alla xứ Northumberland,

Một vị vua vô cùng thông thái và dũng mãnh trên chiến trận

Chống lại người Scotland, như mọi người đều rõ;

Nhưng ta xin quay trở lại với câu chuyện của mình.

Satan, kẻ luôn chực chờ rình rập để lừa gạt chúng ta,

Đã nhìn thấy sự hoàn hảo trọn vẹn ở Constance,

Và lập tức nung nấu ý định trả thù nàng;

Hắn xui khiến một hiệp sĩ trẻ tuổi sinh sống trong thị trấn ấy

Đem lòng yêu nàng tha thiết với những dục vọng thấp hèn,

Đến độ hắn thực sự nghĩ rằng mình sẽ phải mất mạng

Trừ phi hắn được một lần chiếm đoạt được nàng.

Hắn tìm cách tán tỉnh, nhưng chẳng mang lại kết quả gì;

Nàng quyết không phạm tội ác dưới bất kỳ hình thức nào:

Và vì căm phẫn, hắn đã mưu tính trong đầu

Kế hoạch đẩy nàng vào cái chết nhục nhã;

Hắn rình mò thời điểm viên Chỉ huy vắng nhà,

Và nhân lúc nửa đêm lẻn vào phòng của Hermegild khi bà đang ngủ say.

Kiệt sức vì thức trắng trong những lời nguyện cầu,

Constance đang say ngủ, và Hermegild cũng vậy.

Tên hiệp sĩ này, chịu sự cám dỗ của Satan,

Nhẹ nhàng bước đến sát chiếc giường,

Và cắt cổ Hermegild đứt làm đôi,

Rồi đặt con dao đẫm máu bên cạnh Constance,

Và chuồn mất, cầu mong cho hắn gặp phải tai họa.

Chẳng lâu sau, viên Chỉ huy trở về nhà,

Cùng với vua Alla, vị vua cai trị vùng đất ấy,

Và chứng kiến người vợ của mình bị sát hại một cách tàn nhẫn,

Khiến ông khóc ròng và vò bứt tay chân;

Và ngay trên chiếc giường, ông tìm thấy con dao đẫm máu

Nằm cạnh Constance: Hỡi ôi! Nàng biết nói gì đây?

Vì quá đỗi đau đớn, tâm trí nàng hoàn toàn trống rỗng.

Toàn bộ tai họa này được tâu lên vua Alla

Cùng với thời gian, địa điểm và cách thức cụ thể

Rằng Constance từng được tìm thấy trên một chiếc thuyền,

Như các ngươi từng nghe ta miêu tả trước đó:

Trái tim nhà vua bỗng thắt lại vì xót thương,

Khi ngài nhìn thấy một sinh linh hiền lành nhường ấy

Rơi vào cảnh khốn cùng và bất hạnh.

Bởi hệt như con cừu non bị dẫn đến lò mổ,

Nàng thiếu nữ vô tội đứng đó trước mặt nhà vua:

Tên hiệp sĩ giả dối kẻ đã nhúng tay vào tội ác phản trắc này,

Cân và buộc tội nàng đã thực hiện hành vi đó:

Nhưng dẫu vậy vẫn có những lời xì xào bàn tán lớn

Trong đám đông dân chúng, họ quả quyết rằng họ không thể tin

Nàng lại có thể làm ra một hành động tàn độc nhường ấy.

Bởi họ từng chứng kiến nàng luôn sống đức hạnh,

Và yêu thương Hermegild tựa như sinh mạng chính mình:

Từng người trong tòa lâu đài đều đứng ra làm chứng cho điều đó,

Ngoại trừ kẻ đã ra tay sát hại Hermegild bằng con dao của hắn:

Vị vua nhân hậu này vô cùng xúc động

Trước những lời làm chứng ấy và quyết định sẽ điều tra

Sâu hơn vào vụ án này để tìm ra sự thật.

Hỡi ôi! Constance, nàng chẳng có lấy một vị hiệp sĩ bảo vệ,

Và nàng cũng chẳng biết cách chiến đấu, thật đáng thương thay!

Nhưng xin Đấng từng chịu chết vì sự cứu rỗi của chúng ta,

Và xiềng xích Satan, kẻ vẫn đang nằm nơi hắn ngã,

Hãy làm dũng sĩ bảo vệ nàng trong ngày hôm nay:

Bởi nếu Chúa không tỏ phép màu trên người nàng,

Nàng sẽ bị sát hại mà chẳng hề có tội lỗi gì ngay tức khắc.

Nàng quỳ sụp xuống và cất lời khẩn cầu:

“Ôi Thiên Chúa bất tử, Đấng từng giải cứu Susanna

Khỏi những lời buộc tội vu khống; và hỡi người mẹ nhân từ,

Ý ta là Mary, con gái của thánh Anne,

Dưới chân con của Người, các thiên thần cất tiếng hát Hosanna,

Nếu con vô tội trong trọng tội này,

Xin hãy cứu giúp con, bằng không con sẽ phải bỏ mạng.”

Các ngươi đã từng nhìn thấy gương mặt nhợt nhạt nào

(Giữa đám đông) của một kẻ bị dẫn giải

Đến cái chết, nơi hắn chẳng còn lấy một tia hy vọng,

Và trên khuôn mặt hắn mang một sắc thái

Khiến người ta có thể nhận ra kẻ đang lâm vào bước đường cùng ấy

Giữa bao nhiêu gương mặt trong đoàn người đó chưa?

Constance cũng đứng đó như thế, và đưa mắt nhìn quanh.

Hỡi những vị hoàng hậu đang sống trong sung túc,

Các nữ công tước, và tất cả các phu nhân,

Hãy rủ lòng thương xót trước nghịch cảnh của nàng!

Là ái nữ của một vị hoàng đế, nàng trơ trọi đứng đó một mình;

Nàng chẳng có lấy một ai để giãi bày nỗi niềm.

Ôi dòng máu hoàng gia đang đứng trước hiểm nguy này,

Bạn bè của ngươi ở đâu rồi trong lúc ngươi hoạn nạn nhất!

Vua Alla dâng trào niềm trắc ẩn,

Bởi trái tim nhân hậu vốn ngập tràn lòng thương xót,

Đến nỗi dòng lệ tuôn trào khóe mắt ngài:

“Mau đi lấy một cuốn kinh ra đây,” ngài phán;

“Và nếu tên hiệp sĩ này dám thề thốt rằng chính nàng

Đã sát hại người phụ nữ này, chúng ta sẽ còn phải xem xét lại

Xem ai sẽ là người đảm nhận vai trò quan tòa của vụ án.”

Một cuốn sách thánh của người Briton, chép các Phúc âm,

Được đem tới, và hắn ta lập tức đặt tay thề trên cuốn sách ấy

Rằng nàng có tội; và ngay trong lúc ấy,

Một bàn tay giáng mạnh vào xương cổ hắn,

Đến mức hắn ngã lăn kề ra đất cứng ngắc như một hòn đá:

Và cả hai con mắt của hắn đều bật tung khỏi hốc mặt

Trước sự chứng kiến của tất cả mọi người có mặt ở đó.

Một giọng nói vang lên trước đại chúng,

Cất lời rằng: “Ngươi dám vu khống kẻ vô tội

Là ái nữ của Giáo hội thánh thiện ngay chốn triều đình tôn nghiêm;

Ngươi đã làm thế, và lẽ nào ta vẫn giữ im lặng ư?”

Toàn bộ đám đông bàng hoàng sợ hãi trước điều kỳ diệu ấy,

Họ đứng chết trân như những kẻ mất hồn

Vì khiếp sợ sự trừng phạt, ngoại trừ một mình Constance.

Nỗi sợ hãi và cả sự ăn năn hối hận vô cùng lớn lao

Đã bao trùm lấy những kẻ từng nghi ngờ sai trái

Đối với nàng Constance tội nghiệp vô tội; —

Và cuối cùng, nhờ phép màu này,

Cùng với sự can thiệp của Constance,

Nhà vua, và rất nhiều người khác có mặt nơi đó,

Đã cải đạo theo Chúa, tạ ơn hồng ân của Ngài!

Tên hiệp sĩ giả dối ấy đã bị trừng phạt bằng cái chết vì sự bất lương của hắn

Theo phán quyết của vua Alla một cách nhanh chóng;

Và dẫu vậy Constance vẫn cảm thấy vô cùng thương xót cho cái chết của hắn;

Và sau đó, Chúa Giê-su trong lòng thương xót của mình

Đã ban ơn cho vua Alla cưới làm vợ một cách vô cùng long trọng

Người phụ nữ thánh thiện, xinh đẹp và rạng ngời này,

Và cứ thế Chúa Kitô đã sắc phong Constance làm vương hậu.

Nhưng nếu ta không nói dối, ai là kẻ đau khổ nhất

Trong đám cưới này, nếu không phải là Donegild, mẹ của nhà vua, chẳng còn ai khác?

Mụ ta cảm thấy trái tim độc ác của mình như muốn vỡ làm đôi;

Mụ không đời nào muốn con trai mình làm thế;

Mụ coi đó là một sự sỉ nhục khi hắn lại đón nhận

Một kẻ xa lạ kỳ dị như thế làm vợ mình.

Ta chẳng muốn dài dòng kể lể về trấu hay rơm rác

Làm câu chuyện thêm phần dài dòng thay vì hạt lúa mạch.

Cần gì phải kể lể về sự vương giả

Trong lễ cưới này, hay thứ tự các món ăn ra sao,

Ai thổi kèn tò te hay ai thổi tù và?

Tinh túy của mọi câu chuyện chính là phần kết cục;

Họ ăn uống, ca múa và vui chơi thỏa thích.

Họ kéo nhau vào phòng ngủ, đúng theo lẽ phải và tự nhiên;

Bởi dẫu những người vợ có là những bậc thánh thiện đến đâu,

Họ cũng phải nhẫn nại đón nhận vào ban đêm

Những nhu cầu thiết yếu mang lại niềm vui

Cho những kẻ đã kết hôn với họ bằng nhẫn cưới,

Và gạt bớt sự tôn nghiêm sang một bên

Vào thời điểm ấy, mọi chuyện chẳng thể tốt đẹp hơn thế.

Nàng hạ sinh cho ngài một hoàng nam ngay sau đó,

Và ngài trao phó việc chăm sóc vợ mình cho một Giám mục cùng viên Chỉ huy,

Khi ngài lên đường hướng về Scotland để truy lùng kẻ thù.

Giờ đây nàng Constance xinh đẹp, người vốn vô cùng khiêm nhường và ôn hòa,

Mang thai suốt những tháng ngày cho đến khi

Nàng ở trong phòng kín, kiên nhẫn chờ đợi ý nguyện của Chúa.

Thời điểm đã đến, nàng hạ sinh một hoàng nam;

Họ đặt tên cho cậu bé ở bồn rửa tội là Mauricius.

Viên Chỉ huy phái một sứ giả xuất phát,

Mang thư đến cho nhà vua được gọi là Alla,

Báo tin vui lành này đã ứng nghiệm,

Cùng những tin tức quan trọng khác cần phải thông báo,

Và gã cầm bức thư, cất bước lên đường.

Sân sứ giả này, nhằm mưu lợi cho bản thân,

Đã phi ngựa thật nhanh đến chỗ mẹ của nhà vua,

Và cúi đầu chào bà ta một cách vô cùng lễ phép.

“Thưa hoàng thái hậu,” hắn nói, “ngài có thể vui mừng hớn hở,

Và tạ ơn Chúa hàng trăm ngàn lần;

Hoàng hậu của chúng ta đã hạ sinh hoàng tử, điều đó chắc chắn,

Mang lại niềm vui và hạnh phúc cho toàn cõi vương quốc này.

Hãy nhìn đây, bức thư niêm phong về sự việc này,

Mà thần buộc phải mang đi với tất cả sự khẩn trương:

Nếu ngài có điều gì muốn nhắn gửi đến con trai ngài là nhà vua,

Thần xin sẵn sàng làm tôi tớ của ngài cả ngày lẫn đêm.”

Donegild đáp lại: “Lúc này thì chưa, thưa ngươi;

Nhưng ngươi hãy ở lại đây nghỉ ngơi qua đêm nay,

Ngày mai ta sẽ cho ngươi biết ý ta muốn gì.”

Gã sứ giả say sưa nốc cạn bia và rượu,

Và những bức thư của hắn đã bị đánh cắp một cách lén lút

Khỏi chiếc tráp trong lúc hắn đang say ngủ như chết;

Và một bức thư khác được làm giả vô cùng tinh vi,

Được viết đầy những nội dung tội lỗi,

Gửi đến nhà vua, mạo danh là viết về vấn đề này

Từ viên Chỉ huy của ngài, như các ngươi sẽ nghe sau đây.

Bức thư ấy viết rằng, hoàng hậu đã hạ sinh

Một sinh linh quỷ quái vô cùng gớm ghiếc,

Đến nỗi trong lâu đài chẳng còn ai gan dạ đến mức

Dám lưu lại ở đó dù chỉ một khoảnh khắc:

Bằng một phép biến hóa kỳ lạ, người mẹ đã biến thành

Một con yêu tinh, thông qua bùa chú hoặc tà thuật,

Và ai nấy đều căm ghét sự hiện diện của mụ ta.

Nhà vua vô cùng đau đớn khi đọc xong bức thư này,

Nhưng ngài chẳng hé răng nửa lời về nỗi sầu khổ với bất kỳ ai,

Mà chính tay ngài đặt bút viết thư hồi âm:

“Chào mừng thánh ý của Chúa đời đời kiếp kiếp

Đến với ta, kẻ giờ đây đã được dạy dỗ thấu đáo giáo lý này:

Lạy Chúa, nguyện xin ý muốn và niềm vui của Ngài được chào đón,

Mọi mong muốn của con xin phó mặc hoàn toàn nơi phán quyết của Ngài.

Hãy bảo vệ đứa trẻ này, dù xấu hay đẹp,

Và cả vợ ta nữa, cho đến ngày ta trở về:

Khi thấy phù hợp, Chúa có thể ban cho ta một người thừa kế

Vừa ý ta hơn thế này.”

Ngài niêm phong bức thư trong nỗi nghẹn ngào lén lút,

Và trao nó cho sứ giả ngay tức khắc,

Và gã lên đường, chẳng còn việc gì phải chần chừ nữa.

Hỡi tên sứ giả ngập chìm trong hơi men say sưa,

Hơi thở của ngươi thật nồng nặc, chân cẳng lảo đảo không vững,

Và ngươi đã phản bội mọi điều bí mật;

Tâm trí ngươi đã u mê lu mờ, ngươi huyên thuyên chẳng khác nào con chim ác là;

Khuôn mặt ngươi đã đổi thay biến dạng;

Nơi nào mà hơi men ngự trị trong bất kỳ đám đông nào,

Nơi đó chắc chắn chẳng có bí mật nào được giấu kín.

Hỡi Donegild, ta chẳng có từ ngữ nào đủ sức mắng nhiếc

Sự hiểm độc và bạo ngược của ngươi:

Và vì thế ta phó mặc ngươi cho ác quỷ,

Hãy để hắn ghi chép lại toàn bộ những hành vi phản trắc của ngươi.

Đồ đàn bà độc ác, đồ phi nhân! Ồ không, ta nói sai rồi;

Đồ quái vật mang linh hồn ác quỷ! Bởi ta dám chắc chắn rằng,

Dù ngươi đang đi lại nơi đây, linh hồn ngươi đã ở dưới địa ngục rồi.

Tên sứ giả quay trở lại từ chỗ nhà vua,

Và đặt chân đến triều đình của mẹ nhà vua,

Và mụ ta vô cùng mừng rỡ khi gặp lại gã sứ giả này,

Đồng thời khoản đãi hắn bằng tất cả những gì có thể.

Hắn uống đến độ nhét đầy rượu vào bụng dưới dây lưng;

Hắn ngủ và ngáy theo thói quen của mình

Suốt cả đêm, cho đến khi mặt trời ló dạng.

Lại một lần nữa tất cả những bức thư bị đánh cắp,

Và những bức thư giả mạo khác lại được thay thế:

Nhà vua ra lệnh cho viên Chỉ huy ngay lập tức,

Dưới hình phạt treo cổ và những phán quyết nghiêm khắc nhất,

Rằng ông tuyệt đối không được phép dung thứ

Cho Constance lưu lại trong vương quốc của ông

Dù chỉ ba ngày và một phần tư của con triều;

Mà phải đưa nàng lên chính chiếc tàu từng chở nàng đến,

Đưa cả nàng, đứa con trai nhỏ và toàn bộ tư trang lên thuyền,

Rồi đẩy nàng ra khỏi bờ cõi,

Đồng thời cấm tiệt nàng không bao giờ được quay lại nơi đó nữa.

Hỡi nàng Constance của ta, linh hồn ngươi hẳn vô cùng hoảng sợ,

Và giấc mộng trong giấc ngủ cũng đầy rẫy những hình phạt đọa đày,

Khi Donegild mưu tính toàn bộ kế hoạch tàn nh độc ác này.

Vào buổi sáng khi tỉnh giấc, tên sứ giả này

Đi thẳng con đường ngắn nhất đến pháo đài,

Và trao bức thư cho viên Chỉ huy;

Và khi đọc được bức thư tàn nhẫn ấy,

Ông ta hết lần này đến lần khác thốt lên: “Hỡi ôi, thật đáng thương thay!

Lạy Chúa tể,” ông ta nói, “làm sao thế gian này có thể chịu đựng nổi?

Sao mà có lắm sinh linh ngập chìm trong tội lỗi đến thế.”

“Ôi Thiên Chúa toàn năng, nếu đó là ý nguyện của Ngài,

Vì Ngài là vị quan tòa công chính, làm sao có chuyện

Ngài lại nhẫn tâm để cho những kẻ vô tội phải bỏ mạng,

Còn lũ người ác ôn lại nhởn nhơ sống trong sung túc?

Than ôi! Constance hiền lành, ta thật đau lòng thay,

Khi chính ta phải đóng vai kẻ hành quyết nàng, hoặc để nàng phải chết

Một cái chết nhục nhã, chẳng còn con đường nào khác.”

Cả già lẫn trẻ trong pháo đài đều khóc ròng

Khi nhà vua gửi đi bức thư nguyền rủa ấy;

Và Constance, với khuôn mặt tái mét như người chết,

Vào ngày thứ tư đã lê bước hướng về con tàu của mình.

Nhưng dẫu vậy nàng vẫn đón nhận thánh ý của Chúa Và quỳ gối trên bờ cát,

Nàng cất lời: “Lạy Chúa, ngàn lần chào mừng thánh ý của Ngài.”

“Đấng từng che chở con khỏi những lời vu khống

Trong suốt thời gian con sống giữa vòng vây các người,

Chắc chắn cũng có thể che chở con khỏi hiểm nguy và tủi nhục

Giữa biển khơi mặn chát, dẫu con chẳng thấy đường đi lối bước.

Ngài vẫn mạnh mẽ nhường ấy xưa kia và cả bây giờ,

Con đặt trọn niềm tin nơi Ngài, và nơi Đức Mẹ kính yêu,

Đấng đối với con chính là cánh buồm và tay lái dẫn đường.”

Đứa con thơ dại đang nằm khóc nức nở trong vòng tay nàng,

Và nàng quỳ xuống, đau đớn thỏ thẻ với đứa trẻ:

“Nín đi con yêu, mẹ sẽ chẳng để ai làm tổn hại con đâu:”

Nói rồi nàng tháo chiếc khăn trùm đầu xuống,

Và trùm nó lên đôi mắt nhỏ bé của đứa trẻ,

Ôm chặt lấy con vào lòng và ru hời thật nhanh,

Đồng thời ngước đôi mắt ngập tràn hy vọng lên bầu trời.

“Hỡi Mẹ, thiếu nữ rạng ngời Mary,” nàng cất lời,

“Sự thật là qua sự xúi giục của một người phụ nữ,

Nhân loại đã lầm đường lạc lối và bị kết án phải chết đời đời;

Chính vì thế con trai Người đã phải chịu treo trên cây thập giá:

Đôi mắt hồng phúc của Người từng chứng kiến toàn bộ sự thống khổ đó,

Thì nay chẳng có sự so sánh nào có thể sánh được

Giữa nỗi đau của Người với bất kỳ nỗi đau nào phàm nhân phải gánh chịu.

Người từng chứng kiến con mình bị sát hại ngay trước mắt,

Còn đứa con bé bỏng của con giờ đây vẫn đang sống, thề có Chúa:

Giờ đây, hỡi phu nhân rạng ngời, đấng lắng nghe tiếng kêu than của những kẻ khốn cùng,

Hỡi vinh quang của nữ nhi, hỡi thiếu nữ kiều diễm,

Hỡi bến đỗ dung thân, ngôi sao mai rạng rỡ,

Hãy rủ lòng thương xót đứa con của con, bởi lòng nhân từ của Người

Luôn xót thương cho mọi kiếp người đau khổ.

Hỡi đứa con thơ dại, hỡi ôi! Tội lỗi của con ở đâu,

Khi con chưa hề tạo ra bất kỳ tội lỗi nào, thưa ngài?

Tại sao người cha nhẫn tâm lại muốn tước đoạt mạng sống của con?

Ôi xin thương xót, viên Chỉ huy kính mến,” nàng thốt lên,

“Và hãy giữ đứa con thơ dại của con lại nơi này cùng ông:

Và nếu ông không dám bảo vệ nó khỏi những lời buộc tội,

Thì xin hãy ôm hôn nó một lần nhân danh người cha của nó.”

Nói rồi nàng quay đầu nhìn lại hướng đất liền,

Và cất lời: “Tạm biệt nhé, người chồng tàn nhẫn!”

Rồi nàng đứng phắt dậy, bước thẫn thờ dọc theo bờ cát

Hướng về phía con tàu, lũ lượt đoàn người kéo theo sau:

Và nàng vẫn không nguôi dỗ dành con trai hãy nín khóc,

Đồng thời cất lời từ biệt, và với một tâm hồn thánh thiện

Nàng làm dấu thánh giá rồi bước lên tàu.

Con tàu đã được chất đầy lương thực trù phú,

Không một chút nghi ngờ, dư dả cho một chuyến hải trình dài ngày:

Và những nhu yếu phẩm cần thiết khác

Nàng đều có đủ, ngợi ca hồng ân của Thiên Chúa:

Nguyện xin Thiên Chúa toàn năng ban gió thuận mây hòa,

Và đưa nàng về nhà bình an; ta chẳng biết cầu nguyện gì hơn;

Nhưng nàng cứ thế phó mình trôi dạt ra khơi.

Vua Alla trở về nhà không lâu sau đó

Đến pháo đài mà ta vừa nhắc tới,M

Và hỏi rằng vợ và con ngài đang ở đâu;

Viên Chỉ huy bỗng cảm thấy lạnh toát cả tim gan,

Và ông thẳng thắn thuật lại toàn bộ sự việc

Đúng như các ngươi vừa nghe; ta không thể kể hay hơn thế

Và trưng ra cho nhà vua xem ấn tín cùng bức thư;

Và tâu rằng: “Thưa hoàng thượng, đúng như ngài đã ra lệnh

Dưới hình phạt cái chết, hạ thần đã thi hành chính xác.”

Tên sứ giả bị tra tấn cho đến khi hắn buộc phải khai ra,

Và thuật lại rành mạch rõ ràng

Từ đêm này qua đêm khác hắn đã tá túc ở những đâu;

Và thế là, nhờ sự khôn khéo và gạn hỏi tinh vi,

Bộ mặt thật của âm mưu thảm họa này đã bị phơi bày.

Bàn tay kẻ từng viết bức thư đã bị vạch mặt,

Cùng với toàn bộ nọc độc của tội ác đê hèn ấy;

Nhưng cụ thể bằng cách nào thì ta không rõ chắc chắn.

Kết cục là vua Alla, không chút nghi ngờ,

Đã ban cái chết cho chính mẹ mình, điều đó ai cũng có thể đọc thấy rõ ràng,

Bởi mụ ta là kẻ phản trắc đối với lòng trung thành:

Và thế là mụ Donegild già nua đã kết thúc cuộc đời trong tai họa.

Nỗi buồn mà vua Alla ngày đêm

Gánh chịu vì người vợ và đứa con thơ,

Không một ngôn từ nào có thể tả xiết.

Nhưng giờ đây ta xin quay trở lại với Constance,

Kẻ đang lênh đênh trên biển cả trong đau đớn và khốn cùng

Suốt năm năm trời đằng đẵng hơn thế, theo đúng sắc lệnh của Chúa,

Trước khi con tàu của nàng cập được vào bến bờ.

Cuối cùng, dưới một pháo đài ngoại giáo,

Mà tên gọi không được tìm thấy trong bản thảo của ta,

Những con sóng đã đánh dạt Constance và con trai nàng lên bờ.

Thiên Chúa toàn năng, Đấng cứu rỗi toàn thể nhân loại,

Xin hãy đoái thương đến Constance và đứa con thơ của nàng,

Những kẻ vừa rơi vào tay lũ ngoại đạo không lâu,

Đang đứng trước nguy cơ mạng vong, như ta sẽ kể cho các ngươi nghe ngay đây!

Từ trên pháo đài, rất nhiều kẻ tò mò kéo xuống

Để trố mắt nhìn con tàu và nhìn Constance:

Nhưng chẳng bao lâu sau, vào một đêm nọ,

Tể tướng của lãnh chúa — nguyện thần linh giáng tai họa xuống đầu hắn —

Một tên trộm từng chối bỏ đức tin của chúng ta,

Đã đột nhập lên tàu một mình và tuyên bố hắn muốn

Biến nàng thành tình nhân bất hợp pháp, dù nàng có muốn hay không.

Người phụ nữ khốn khổ ấy phen này lâm vào bước đường cùng vô cùng hoảng sợ;

Đứa con trai khóc thét và nàng cất tiếng kêu cứu thảm thiết:

Nhưng Đức Mẹ hiển vinh đã ra tay cứu giúp nàng ngay lập tức,

Bởi qua một hồi giằng co quyết liệt và mạnh mẽ,

Tên trộm đã ngã nhào xuống biển mất hút một cách bất ngờ,

Và chết chìm dưới đại dương như một sự trừng phạt đích đáng,

Và cứ thế Chúa Kitô đã gìn giữ Constance luôn được tinh tuyền.

Ôi nhục dục thấp hèn đồi bại! Hãy nhìn lấy kết cục của ngươi!

Không chỉ làm suy đồi tâm trí phàm nhân,

Mà thực sự ngươi còn hủy diệt cả thể xác họ.

Kết cục của những việc làm hay những dục vọng mù quáng ấy,

Chỉ là sự oán thán than vãng: biết bao kẻ

Đôi khi không chỉ vì hành động mà ngay cả vì ý định

Muốn phạm tội ác này, cuối cùng đều phải bỏ mạng hoặc bị trừng phạt?

Làm sao người phụ nữ yếu đuối này lại có được sức mạnh

Để tự vệ chống lại kẻ phản bội đạo giáo này?

Hỡi Goliath với chiều cao khổng lồ vô tận,

Làm sao David có thể đánh gục ngươi tâm phục khẩu phục đến thế?

Còn quá trẻ tuổi và chẳng có chút áo giáp phòng thân nào,

Sao hắn dám đối mặt với gương mặt đáng sợ của ngươi?

Mọi người đều có thể thấy đó chính là nhờ ơn phu huê của Chúa.

Ai đã ban cho Judith sự dũng cảm và gan dạ

Để sát hại Holofernes ngay trong lều của hắn,

Và giải cứu dân tộc của Chúa khỏi cảnh lầm than?

Ta nói điều này với ý nghĩa rằng,

Cũng hệt như cách Chúa ban thần lực mạnh mẽ

Cho họ và cứu rỗi họ khỏi tai họa,

Ngài cũng ban sức mạnh và sinh lực cho Constance.

Con tàu của nàng tiếp tục rẽ sóng băng qua eo biển hẹp

Gibraltar và Ceuta, cứ thế lênh đênh mãi,

Lúc hướng về tây, lúc ngược ra bắc rồi xuống nam,

Và đôi khi dạt về đông, suốt bao ngày tháng nhọc nhằn mệt mỏi:

Cho đến khi Thân mẫu của Chúa Kitô (nguyện Người mãi được chúc phúc)

An bài thông qua lòng nhân từ vô biên của mình

Nhằm đặt dấu chấm hết cho mọi nỗi buồn đau của nàng.

Giờ đây chúng ta hãy tạm ngưng nhắc về Constance một lát,

Và chuyển sang kể về vị hoàng đế Rome,

Kẻ vừa nhận được tin tức qua thư từ phương diện Syria

Về vụ tàn sát giáo dân Cơ Đốc và sự nhục nhã

Đã giáng lên ái nữ của ngài bởi một tên phản trắc đê tiện,

Ý ta muốn nói đến mụ hoàng hậu Sultan tàn độc ác ôn,

Viên nghị sĩ này khải hoàn trở về

Hướng về Rome, giương buồm vô cùng vương giả,

Và bắt gặp con tàu đang trôi dạt, như sách vở đã ghi,

Nơi Constance đang ngồi với dáng vẻ vô cùng thảm thương:

Và ông chẳng hề hay biết nàng là ai, hay tại sao

Nàng lại rơi vào hoàn cảnh thảm hại này; và nàng cũng chẳng chịu hé răng

Về thân phận của mình, dẫu cho có phải bỏ mạng.

Ông ta đưa nàng về Rome, và giao phó nàng

Cho người vợ của mình, cùng với cả đứa con trai nhỏ nữa:

Và nàng sống quãng đời còn lại bên cạnh vị nghị sĩ.

Cứ như thế Đức Mẹ đã vực dậy khỏi nỗi buồn đau

Nàng Constance bất hạnh, cùng vô số những người khác nữa;

Và nàng đã lưu lại nơi chốn đó một thời gian dài,

Luôn đắm mình trong những việc làm thánh thiện, đúng như ơn phước nàng nhận được.

Phu nhân của viên nghị sĩ chính là dì ruột của nàng,

Nhưng dẫu vậy bà ta vẫn chẳng hề nhận ra nàng:

Ta sẽ không rườm rà dài dòng trong vụ này nữa,

Mà sẽ quay lại với vua Alla, nhân vật ta từng nhắc tới từ lâu,

Kẻ vẫn ngày đêm khóc than và thở dài sườn sượt vì vợ mình,

Ta sẽ trở lại với ngài và để mặc Constance

Dưới sự cai quản của gia đình vị nghị sĩ.

Vua Alla, người từng ra lệnh sát hại mẹ mình,

Vào một ngày nọ bỗng rơi vào nỗi ăn năn hối hận sâu sắc;

Đến mức, nếu ta kể lại một cách ngắn gọn và rành mạch,

Ngài đã đến Rome để chịu đựng hình phạt sám hối của mình

Và phó mặc bản thân dưới sự phán quyết của Đức Giáo Hoàng

Trong cả việc lớn lẫn việc nhỏ, đồng thời khẩn cầu Chúa Giê-su Kitô

Tha thứ cho những tội lỗi ngài từng gây ra.

Tiếng tăm về việc vua Alla sắp đến hành hương

Lan truyền khắp thành phố ngay lập tức,

Thông qua những kẻ đi tiên phong dọn chỗ trước cho ngài,

Khiến viên nghị sĩ, theo đúng phép tắc thông thường,

Đã cưỡi ngựa ra nghênh đón ngài cùng đông đảo dòng tộc tòng nhân,

Vừa để thể hiện uy thế lẫy lừng của mình,

Vừa để bày tỏ sự kính trọng đối với một vị quân vương.

Sự tiếp đón vô cùng chu đáo đã được thực hiện bởi vị nghị sĩ cao quý này

Dành cho vua Alla và ngài cũng đáp lại thịnh tình ấy;

Họ trao cho nhau những nghi thức trọng thị nhất;

Và rồi chuyện xảy ra là chỉ trong một hai ngày tới

Vị nghị sĩ này đã đến dự tiệc tại cung điện của vua Alla,

Và vắn tắt lại nếu ta không nói dối,

Con trai của Constance đã đi cùng trong đoàn tùy tùng của ông.

Có kẻ sẽ nói rằng, theo thỉnh cầu của Constance,

Viên nghị sĩ đã dẫn đứa trẻ này đến dự tiệc:

Ta không thể kể chi tiết mọi hoàn cảnh xung quanh,

Dù thế nào đi nữa, tột cùng là cậu bé đã có mặt ở đó:

Nhưng sự thật là theo lệnh của mẹ cậu,

Đứng trước mặt vua Alla suốt quãng thời gian diễn ra bữa ăn,

Cậu bé cứ đăm đăm nhìn thẳng vào khuôn mặt nhà vua.

Vua Alla vô cùng kinh ngạc trước đứa trẻ này,

Và ngài lập tức cất lời hỏi viên nghị sĩ rằng,

“Đứa trẻ xinh xắn đứng đằng kia là con nhà ai thế?”

“Thần không rõ,” ông đáp, “thề có Chúa và thánh John;

Nó có mẹ nhưng chẳng hề có cha,

Theo như thần được biết:” và chẳng mấy chốc trong chốc lát

Ông ta kể cho Alla nghe về việc đứa trẻ này được tìm thấy ra sao.

“Nhưng Chúa mới biết rõ,” vị nghị sĩ nói thêm,

“Trong suốt cuộc đời mình ta chưa từng thấy một người phụ nữ nào sống đức hạnh

Như nàng, hay nghe kể về bất kỳ ai khác

Dù là phàm nhân, thiếu nữ, góa phụ hay người vợ:

Ta dám cá rằng nàng thà để một lưỡi dao đâm thấu ngực

Còn hơn là trở thành một người đàn bà đồi bại,

Chẳng ai có thể ép nàng bước qua giới hạn đó được đâu.”

Giờ thì đứa trẻ này có ngoại hình giống hệt như Constance

Tựa như một sinh linh có thể giống được:

Vua Alla vẫn khắc ghi khuôn mặt

Của tiểu thư Constance trong tâm trí, và ngài trầm ngâm suy xét,

Liệu mẹ của đứa trẻ này có phải chính là nàng hay không,

Người từng là vợ ngài; và ngài lén lút thở dài,

Rồi vội vã rời khỏi bàn tiệc nhanh nhất có thể.

“Quả thật,” ngài nghĩ thầm, “đầu óc ta đang mụ mị hoang tưởng rồi.

Ta phải tự phán đoán theo lẽ thông thường,

Rằng vợ ta đã chết dưới đáy biển mặn rồi còn đâu.”

Và rồi sau đó ngài lại tự lập luận rằng,

“Làm sao ta biết được, lỡ như Chúa đã sai phái vợ ta

Vượt biển đến đây, hệt như cách Ngài từng đưa nàng

Đến vương quốc của ta từ nơi nàng đã rời đi?”

Và vào buổi chiều, vua Alla cùng đi với vị nghị sĩ

Trở về nhà để diện kiến điều kỳ diệu này.

Vị nghị sĩ tiếp đón vua Alla vô cùng trọng thị,

Và ngài lập tức cho người đi triệu Constance đến ngay:

Nhưng hãy tin ta đi, nàng chẳng hề có tâm trạng nào để múa may.

Khi hay tin lý do vì sao được triệu gọi,

Nàng suýt chút nữa không thể đứng vững trên đôi chân của mình.

Khi Alla nhìn thấy vợ mình, ngài ân cần chào đón nàng,

Và khóc nức nở đến mức thật đáng thương khi chứng kiến,

Bởi ngay từ cái nhìn đầu tiên đặt lên nàng

Ngài đã nhận ra chắc chắn đó chính là nàng:

Còn nàng, vì quá đau buồn, đứng sững sờ câm nín tựa cây mộc:

Trái tim nàng đã khép chặt lại trong nỗi thống khổ,

Khi nàng nhớ lại sự phũ phàng trước kia của ngài.

Hai lần nàng ngất lịm ngay trước mắt ngài,

Còn ngài thì khóc lóc và van xin nàng tha thứ đầy thảm thiết:

“Giờ đây xin Chúa,” ngài thốt lên, “và tất cả các vị thánh rạng ngời

Hãy chứng giám cho sự trong sạch của linh hồn ta,

Rằng ta hoàn toàn vô can trước những tổn thương của nàng,

Giống y như Maurice con trai chúng ta, kẻ mang gương mặt giống nàng chằn chặn,

Bằng không xin ác quỷ hãy lôi cổ ta ra khỏi chốn này.”

Khoảng thời gian nức nở và đớn đau cay đắng kéo dài đằng đẵng,

Trước khi trái tim tan nát của họ có thể nguôi ngoai;

Thật vô cùng xót xa khi nghe họ cất lời than khóc,

Thông qua những tiếng khóc than ấy nỗi buồn của họ càng dâng trào.

Ta xin tất cả các ngươi hãy miễn chấp cho nỗ lực của ta,

Ta chẳng thể kể hết mọi nỗi đau buồn của họ cho đến ngày mai,

Bởi ta đã quá mệt mỏi khi phải nói mãi về chuyện sầu khổ này.

Nhưng cuối cùng, khi sự thật đã phơi bày sáng tỏ,

Rằng Alla hoàn toàn vô tội trong mọi nỗi đau của nàng,

Ta tin rằng họ đã ôm hôn nhau đến hàng trăm lần,

Và niềm hạnh phúc ngập tràn giữa hai con người ấy,

Ngoại trừ niềm vui vĩnh hằng muôn thuở,

Chưa từng có phàm nhân nào từng chứng kiến hay sẽ được thấy

Chừng nào thế giới này còn tồn tại.

Rồi nàng cung kính van xin chồng mình

Để xoa dịu nỗi đau đớn dài đẵng đẵng của nàng,

Hãy khẩn cầu cha nàng một cách đặc biệt,

Rằng với sự uy nghiêm của mình, ngài sẽ hoan hỷ

Nhận lời đến dùng bữa cùng họ một ngày nào đó:

Nàng cũng van xin ngài tuyệt đối không được hé lộ

Bất kỳ lời nào về sự hiện diện của nàng cho cha nàng biết.

Có người sẽ kể lại rằng chính đứa bé Maurice

Đã mang thông điệp này đến cho hoàng đế:

Nhưng theo ta đoán, Alla không dại dột đến mức

Sai phái một đứa trẻ đến gặp người đứng đầu tối cao về danh dự,

Hệt như một bậc hào kiệt đại diện cho tinh hoa giáo dân Cơ Đốc,

Mà tốt hơn là nên nghĩ rằng chính ngài đã thân chinh đi; điều đó hoàn toàn hợp lý.

Vị hoàng đế đã rộng lượng chấp thuận

Đến dùng bữa theo lời thỉnh cầu của ngài;

Và ta có thể đoán chắc rằng, ngài đã chăm chú quan sát

Đứa trẻ này, và liên tưởng đến ái nữ của mình.

Alla trở về quán trọ, và đúng như bổn phận

Đã chuẩn bị cho bữa tiệc này một cách chu toàn mọi bề

Trong khả năng tài khéo tốt nhất của ngài.

Ngày mai đã đến, vua Alla sửa soạn trang phục sẵn sàng,

Cùng với người vợ của mình, để đi đón hoàng đế:

Và họ cưỡi ngựa lên đường trong niềm vui hân hoan,

Và khi nàng nhìn thấy cha mình xuất hiện trên phố,

Nàng liền tuột xuống ngựa và sụp lạy ngay dưới chân ngài.

“Cha ơi,” nàng cất tiếng, “đứa con gái bé bỏng Constance của cha

Giờ đây đã hoàn toàn phai nhạt khỏi ký ức của cha rồi sao.

Con chính là ái nữ Constance của cha,” nàng thưa,

“Người mà thuở nào cha từng đày ải sang đất Syria;

Chính là con đây cha ơi, người từng bị bỏ rơi một mình giữa biển mặn

Và bị kết án phải bỏ mạng.

Giờ đây, xin cha nhân từ hãy tha thứ cho con,

Xin đừng đày con trở lại xứ sở ngoại đạo nào nữa,

Mà hãy cảm ơn vị phu quân đứng đây vì lòng nhân từ của ngài.”

Hỏi ai có thể thấu hết niềm vui sướng nghẹn ngào

Giữa ba con người ấy khi họ đã đoàn tụ?

Nhưng ta phải đặt dấu chấm hết cho câu chuyện của mình,

Trời đã xế chiều, ta không thể chần chừ lâu hơn được nữa.

Những con người hạnh phúc ấy đã ngồi vào bàn tiệc;

Ta để mặc họ chìm đắm trong niềm vui và hạnh phúc bên mâm cỗ,

Nhiều gấp ngàn lần những gì ta có thể diễn tả.

Đứa bé Maurice ấy sau này đã được Giáo hoàng

Sắc phong làm hoàng đế, sống một cuộc đời sùng đạo,

Và đã có những đóng góp to lớn cho Giáo hội của Chúa Kitô:

Nhưng ta xin gác lại toàn bộ câu chuyện về cuộc đời cậu,

Chủ đề chính của ta đặc biệt là về Constance,

Những ai muốn tìm hiểu có thể tìm đọc trong sử sách La Mã cổ đại

Về cuộc đời của Maurice, phần ta thì không tài nào nhớ hết.

Vua Alla này, khi nhận thấy thời điểm đã thích hợp,

Cùng với Constance, người vợ thánh thiện dịu hiền của ngài,

Đã lên đường trở về nước Anh theo con đường ngắn nhất,

Nơi họ sống những ngày tháng trong bình yên và hạnh phúc.

Nhưng ta xin hứa với các ngươi rằng thời gian ấy chẳng kéo dài bao lâu đâu,

Bởi niềm vui trần thế vốn chẳng chịu đứng yên một chỗ,

Từ ngày sang đêm nó đổi thay tựa như dòng nước triều.

Có ai từng sống qua dù chỉ một ngày ngập tràn hoan hỉ

Mà không bị dằn vặt bởi lương tâm,

Hoặc cơn thịnh nộ, hoặc ham muốn, hoặc chút phiền nhiễu nào đó,

Ganh ghét, kiêu mؤan, hay những cảm xúc bộc phát hay xúc phạm?

Ta đưa ra nhận định này chỉ nhằm mục đích minh họa rằng,

Khoảnh khắc vui sướng hay hạnh phúc của Alla bên Constance

Chẳng kéo dài được bao lâu.

Bởi tử thần, kẻ thu khoản thuế từ cả người cao sang lẫn kẻ thấp hèn,

Khi trôi qua được một năm, đúng như ta phỏng đoán,

Đã cướp đi sinh mạng của vua Alla khỏi thế gian này,

Để lại cho Constance nỗi buồn thương sâu sắc khôn cùng.

Giờ đây chúng ta hãy cùng cầu nguyện xin Chúa phù hộ cho linh hồn ngài:

Và cuối cùng, để nói về tiểu thư Constance,

Nàng lại tiếp tục lên đường hướng về thành Rome.

Nàng linh hồn thánh thiện ấy đã đặt chân đến Rome,

Và tìm thấy những người thân yêu của mình vẫn bình an vô sự:

Giờ đây nàng đã thoát khỏi mọi tai ương bão táp cuộc đời:

Và khi tìm lại được người cha thân sinh,

Nàng liền sụp lạy xuống đất,

Khóc nghẹn ngào vì xúc động trong một trái tim hân hoan

Và tạ ơn Thiên Chúa hàng trăm ngàn lần.

Trong đức hạnh và những việc làm bố thí thánh thiện

Họ sống bên nhau trọn đời, chẳng bao giờ phải chia lìa;

Cho đến khi tử thần chia cắt họ, họ cứ thế sống qua quãng đời còn lại;

Và giờ thì xin chào tạm biệt, câu chuyện của ta đã đi đến hồi kết

Nguyện xin Chúa Giê-su Kitô, Đấng với quyền năng của mình có thể ban

Niềm vui sau nỗi buồn, hãy cai quản chúng ta trong ân sủng của Ngài

Và che chở cho tất cả chúng ta, những người đang có mặt nơi đây.