Hỡi chiếc túi, gửi người, chẳng bóng ai ngoài ngươi,

Ta cất lời than vãn, bởi ngươi là ái khanh tình ý!

Nay ta buồn vì ngươi nhẹ bẫng thảnh thơi,

Bởi quả thực ngươi khiến lòng ta trĩu nặng u hoài;

Thà rằng ta nằm thẳng cẳng trên cáng mai.

Chính vì thế, trước lòng thương của ngươi, ta khẩn khoản nài,

Hãy nặng trĩu lại đi, bằng không chắc ta mạng vong!

Giờ xin ban ơn lành, trước khi màn đêm buông xuống,

Để tai ta được nghe tiếng vang mừng vui,

Hoặc thấy sắc ngươi rực rỡ tựa ánh dương buông,

Vốn chẳng sắc vàng nào sánh kịp trên đời.

Ngươi là sự sống của ta! Là bánh lái dẫn đường tim tôi!* *tay chèo

Nữ hoàng của niềm ủi an và bầu bạn ngọt ngào!

Hãy nặng trĩu lại đi, bằng không chắc ta mạng vong!

Hỡi chiếc túi! Ngươi là ánh sáng đời ta trọn vẹn,

Là hương vị trần gian giữa cõi thế bề bộn này,

Xin vì quyền năng mà giúp ta rời khỏi chốn này,

Đã đành ngươi chẳng muốn làm thủ khố của ta đây;

Bởi đầu tóc ta nay nhẵn thín chẳng khác chi thầy tu.

Nhưng giờ đây, ta nài xin lòng tốt của ngươi,

Hãy nặng trĩu lại đi, bằng không chắc ta mạng vong!

Sứ giả của Chaucer gửi Nhà vua.

Hỡi bậc chinh phục xứ Albion của Brute,

Kẻ bằng dòng dõi cùng sự bầu cử tự do

Mà thực là vị vua chân chính, khúc ca này ta gửi đến ngài;

Và ngài, đấng có thể hóa giải mọi nỗi đớn đau tai hại,

Xin hãy lưu tâm đến lời khẩn cầu của ta!

Chú thích cho Lời than vãn của Chaucer gửi chiếc túi tiền của mình

1. “Ta nhẵn thín chẳng khác chi thầy tu” tức là “Ta nhẵn túi chẳng khác nào cái đầu cạo trọc của thầy tu.”

2. Brute, hay Brutus, theo truyền thuyết là vị vua đầu tiên của nước Anh.

HÃY tránh xa chốn chốn đông đúc, sống chốn chân thành;

Hãy bằng lòng với gia tài dẫu nhỏ bé mỏng manh;

Bởi của cải chứa chan mang hận thù, leo cao thời lắt léo,* *bất ổn

Chốn chen chúc sinh đố kỵ, và *thịnh vượng mù quáng* khắp chốn lành, *thịnh vượng mờ mịt*

Chớ ham hố *nếm trải* chi hơn phần mình phải nhận;* *có lòng ham

Hãy tự thấu hiểu chính mình, như kẻ đọc thấu người trân;* *khuyên răn

Và chân lý sẽ giải thoát ngươi, ấy điều không còn nghi ngại.* *nghi ngờ

Đừng nhọc sức cố uốn nắn những điều cong queo,

Trong niềm tin vào kẻ xoay vần tựa trái banh là Vận Mệnh;

Sự bình yên lớn lao nằm ở việc đời ít ỏi;

Lại chớ dại dột lấy chân đá vào đinh nhọn;

Đừng dại đấu tranh như cái vò sành* đấu với bức tường son; *chậu đất nung

Hãy tự phán xét* lấy mình trước khi phán xét hành vi kẻ khác, *xét đoán

Và chân lý sẽ giải thoát ngươi, ấy điều không còn nghi ngại.

Điều được gửi đến, hãy đón nhận bằng lòng thuận thảo;* *sự quy thuận

Cuộc vật lộn cõi trần này đòi hỏi một lần ngã ngựa;

Nơi đây chẳng phải chốn quê nhà, chốn này chỉ là chốn hoang vu.

Hỡi người hành hương, tiến lên! Hỡi con thú, bước khỏi chuồng u!

Hãy ngước nhìn trên cao, và tạ ơn Chúa vì muôn sự phù du!

*Hãy từ bỏ dục vọng,* và để tâm linh* dẫn lối đường đi,* *từ bỏ những

Và chân lý sẽ giải thoát ngươi, ấy điều không còn nghi ngại. ham muốn của mình*

*tâm hồn

Chú thích cho Lời khuyên răn khôn ngoan của Chaucer

1. Bài thơ này được cho là do Chaucer sáng tác “khi đang nằm trên giường bệnh trong nỗi đớn đau.”

2. Kẻ xoay vần tựa trái banh: Nữ thần Vận Mệnh (Fortune).

3. Đá vào đinh nhọn: tương đương câu “đầu đá vào rêu”.

CỚ sao lại mặc lắm áo quần nhường này,

Hỡi ôi! Vào cái ngày hè oi ả thế này?

Qua cơn nắng gắt ắt trời chuyển lạnh thay;

Chẳng kẻ nào vứt bỏ chiếc áo da thú* của mình ngay. *áo choàng lông

Cả cõi thế này với bầu trời bao la rộng lớn

Cũng chẳng thể thu vén vừa trong hai cánh tay ta;

Kẻ nào ham ôm đồm quá sức bao la,

Thì sẽ chỉ nắm bắt* được chút ít phần tẻ ngơ mà thôi. *tóm lấy

Thế gian rộng lớn, bầu không khí thì dễ đổi dời,* *không ổn định

Kẻ phàm trần thì vóc dáng quá đỗi nhỏ nhoi;

Sắc cỏ trên đất cùng xiêm y thì khôn lường biến đổi,

Ngọn lửa thì nóng bỏng và tinh vi theo bản tính muôn đời;

Làn nước *chưa bao giờ yên vị* — liệu sinh linh nào trên đời *chưa bao giờ giữ nguyên*

Được tạo thành từ bốn* yếu tố hay trôi nổi này,

Mà có thể sống vững vàng, kiên định chốn đây?

Càng rảo bước, tôi càng bị bỏ lại đằng sau;

Càng lùi xa, tôi càng đến gần hồi kết cuộc chiến màu;

Càng tìm kiếm, tôi càng chẳng thấy đâu;

Càng dễ dời bước, lòng càng lưu luyến chẳng muốn mau;

Càng sống tốt, tâm trí càng trôi tuột đi đâu;

Chẳng biết đây là vận mệnh, *hay là tai ương;* *tôi không rõ* *bất hạnh*

Dù tôi tung tăng tự do, chân vẫn bị xiềng xích bởi sợi dây* chùng.* *dây thừng, dây buộc

Chú thích cho Tục ngữ của Chaucer

1. (Lời người chép thảo: Các học giả hiện đại tin rằng Chaucer có thể là tác giả của khổ thơ đầu tiên trong bài thơ này, nhưng không phải là tác giả của khổ thứ hai và thứ ba).

2. Bốn yếu tố này: tức là bốn nguyên tố, mà người xưa tin rằng con người được cấu thành từ đó.

3. Càng dễ dời bước, lòng càng lưu luyến chẳng muốn mau: Tuổi già khiến người ta dễ ra đi hơn, nhưng lòng lại càng ít muốn rời xa.

MỘT MÌNH lang thang

Lòng chìm trong tang tóc,

Và thở dài não nát;

Cô độc bơ vơ,

Tự nhớ nhở về

Đời mình lê thê;

Ước mong cái chết về

Cả khi sớm lẫn tối.

Bất hạnh làm sao

Số phận ngặt nghèo của tao,

Rằng, đố biết thế nào?

Vượt qua mọi giới hạn

Ta căm ghét đời mình chán chường;

Thế nên tuyệt vọng khôn lường,

Trong cảnh nghèo hèn bẽ bàng,

Ta đành cắn răng chịu đựng.

Chẳng có phương dược nào

Mà ta chắc chắn xiết bao;

Cứ phải chịu đựng nghẹn ngào

Quả thực thật đắng cay;

Định mệnh* của ta là vậy,

Ta xin đoan chắc với ngài;

Nào sinh linh nơi trần ai

Lại chịu đớn đau hơn thế?

Nỗi chân tình quá đỗi

Bị xem nhẹ tựa lông hồng,

Và nỗi khinh miệt chất chồng

Hằn sâu trong ký ức;

Vậy mà ta vẫn rất mực

Muốn than thở nỗi lòng,

Mong sao tránh được ngóng trông

Khỏi hình phạt đọa đày này.

Nhưng suy cho cùng thì đây,

Chẳng chút ơn huệ giải khuây* *sự làm dịu bớt

Nào cho nỗi oan khiên này

Mà ta có thể tìm thấy;

Thế nên cơ may của ta nay,

Cùng nỗi phiền muộn đắng cay,

Cứ thế cuốn ta đi hoài;

Và câu chuyện khép lại tại đây.

Chú thích cho Khúc ca xuân

1. (Lời người chép thảo: Các học giả hiện đại tin rằng Chaucer không phải là tác giả của bài thơ này)

2. Ure: “heur,” hay số phận; cũng là từ tạo nên “bonheur” (hạnh phúc) và “malheur” (bất hạnh) trong tiếng Pháp.

KHI ta đã thoát khỏi Tình Yêu thảnh thơi nhường này,

Ta chẳng thèm nghĩ tới chuyện lọt vào ngục tù của hắn nữa đây;

Vì đã được tự do, ta chẳng thèm đếm xỉa đến hắn một xu.

Hắn cứ việc đôi co, nói đông nói tây mặc dù;

Ta *chẳng màng bận tâm,* cứ nói thẳng điều lòng ta ấp ủ; *không quan tâm*

Khi ta đã thoát khỏi Tình Yêu thảnh thơi nhường này.

Tình Yêu đã xóa tên ta khỏi tấm bảng ghi của hắn rồi,* *tấm bảng đá, danh sách

Và tên hắn cũng sạch trơn trong sổ sách của ta đời đời,

Chẳng còn cách nào khác đời đời kiếp kiếp;*

Khi ta đã thoát khỏi Tình Yêu thảnh thơi nhường này.

Chú thích cho “Khi ta đã thoát khỏi Tình Yêu”

1. (Lời người chép thảo: Các học giả hiện đại tin rằng Chaucer không phải là tác giả của bài thơ này)