Khi Ngài Hiệp sĩ kể xong câu chuyện của mình,

Chẳng còn ai trong đám đông, dù già hay trẻ,

Mà lại không tấm tắc khen đó là một câu chuyện cao quý,

Xứng đáng được ghi tạc vào tâm trí;

Đặc biệt là đối với những người thuộc hàng quý tộc.

Chủ quán cười lớn và thề rằng: “Nguyện cầu cho ta được an lành,

Chuyện này bắt đầu xuôi chèo mát mái; túi đã mở,

Để xem ai sẽ là người kể tiếp câu chuyện này đây:

Bởi thực sự trò chơi này đã bắt đầu rất tốt.”

“Giờ mời ngài Tu sĩ, nếu ngài biết chút gì,

Hãy kể lại để đối đáp với câu chuyện của Hiệp sĩ.”

Gã thợ xay, lúc này đang say túy lúy đến tái mặt,

Đến nỗi ngồi trên lưng ngựa cũng chẳng vững,

Gã chẳng thèm ngả mũ hay tháo khăn,

Cũng chẳng nhường nhịn ai theo phép lịch sự,

Mà gào lên bằng cái giọng ồm ồm như giọng gã Pilate,

Và thề thốt bằng binh khí, bằng máu, và bằng xương cốt:

“Ta biết một câu chuyện tuyệt hay cho dịp này,

Mà ta sẽ dùng để đối đáp với câu chuyện của Hiệp sĩ.”

Chủ quán nhìn ra ngay gã say bia đến mức nào,

Và nói: “Này Robin, khoan đã, người anh em thân mến,

Hãy để một người khác khá hơn kể câu chuyện tiếp theo:

Khoan đã, để chúng ta làm việc cho ra trò.”

“Thề có linh hồn của Chúa,” gã nói, “ta sẽ không làm thế,

Vì ta sẽ nói, hoặc không thì ta bỏ đi!”

Chủ quán đáp: “Muốn nói gì thì nói, mặc quỷ tha ma bắt,

Ngươi là kẻ khờ; lý trí ngươi đã bị hơi men đánh gục rồi.”

“Này hãy nghe đây,” gã thợ xay nói, “tất cả mọi người:

Nhưng trước hết ta phải xin được thanh minh.

Rằng ta đang say, ta tự biết qua giọng nói của mình:

Cho nên nếu ta có lỡ lời hay nói nhầm,

Xin các vị hãy đổ lỗi cho bia xứ Southwark, ta xin mọi người:

Vì ta sắp kể một truyền thuyết và cuộc đời

Về một gã thợ mộc và vợ hắn, làm thế nào mà một gã thư lại đã cắm sừng lên đầu gã thợ mộc.”

Quan quản lý đáp lại và nói: “Hãy câm miệng lại,

Dẹp ngay cái trò dâm ô, say xỉn thô tục ấy đi.

Đó là tội lỗi, và là một sự ngu ngốc lớn,

Khi làm tổn hại hay bôi nhọ bất cứ ai,

Và cũng để đưa tiếng xấu cho những người vợ.

Ngươi có thể kể biết bao nhiêu chuyện khác.”

Gã thợ xay say xỉn vội đáp lại ngay,

Và nói: “Này người anh em Osewold thân mến,

Ai không có vợ, kẻ đó chẳng thể bị cắm sừng.

Nhưng ta không có ý nói ngươi là kẻ bị cắm sừng;

Vẫn còn đầy những người vợ hiền thục.

Tại sao ngươi lại nổi giận với câu chuyện của ta?

Ta cũng có vợ, thề có Chúa, cũng như ngươi thôi,

Thế mà ta chẳng đời nào, dù có cả đàn bò kéo cày của ta,

Lại đi vơ vào mình nhiều hơn mức cần thiết,

Để tự suy diễn rằng mình là kẻ bị cắm sừng;

Ta tin chắc rằng ta không phải là kẻ như vậy.

Một người chồng không nên tò mò

Về những điều bí ẩn của Chúa, hay về vợ mình.

Miễn là hắn tìm thấy kho báu của Chúa ở đó,

Thì những thứ còn lại chẳng cần phải hỏi han làm gì.”

Ta còn biết nói gì hơn, ngoài việc gã thợ xay này

Chẳng chịu giữ mồm giữ miệng vì bất cứ ai,

Mà cứ kể câu chuyện thô lỗ của mình theo cách của gã;

Ta nghĩ rằng mình buộc phải thuật lại ở đây.

Và vì thế, ta cầu xin mỗi vị quân tử,

Vì tình yêu của Chúa, chớ nghĩ rằng những gì ta nói

Là có ý xấu, mà chẳng qua ta buộc phải thuật lại

Những câu chuyện của họ, dù chúng có hay hay dở,

Nếu không thì ta sẽ làm sai lệch nội dung của mình.

Và vì thế, kẻ nào không muốn nghe,

Hãy lật sang trang khác và chọn câu chuyện khác;

Vì người đó sẽ tìm thấy đủ đầy những câu chuyện khác, lớn và nhỏ,

Về những điều lịch sử đụng chạm đến sự cao quý,

Và cả về đạo đức cùng sự thánh thiện.

Đừng trách ta, nếu các vị chọn nhầm câu chuyện.

Gã thợ xay là một kẻ thô lỗ, các vị biết rõ điều này,

Quan quản lý cũng vậy, cùng nhiều kẻ khác nữa,

Và cả hai đều kể những câu chuyện dâm ô.

Hãy tự cân nhắc, và đừng đổ lỗi cho ta;

Và người đời cũng đừng nên coi đùa là thật.