Chào mừng ngày lễ hội đang quay về của ngài, vị Giám mục Valentine già kính mến! Tên tuổi ngài thật lớn lao trong lịch phụng vụ, hỡi vị Đại tư tế đáng kính của thần Hymen! Hỡi ông tơ bà nguyệt bất tử! Ngài là ai và là người thế nào? Ngài chỉ là một cái tên, tượng trưng cho nguyên lý không nguôi thúc đẩy những con người tội nghiệp tìm kiếm sự hoàn hảo trong hôn kết? Hay ngài thực sự là một vị giáo phẩm trần thế, với chiếc khăn quàng cổ, chiếc áo lễ choàng, tấm tạp dề và đôi tay áo viền ren trắng tươm?
Nhân vật huyền bí thật! Quả thực, chẳng có vị cha đầu đội mũ tế nào trong lịch phụng vụ giống như ngài; chẳng phải Jerome, chẳng phải Ambrose, cũng chẳng phải Cyril; chẳng phải vị linh mục đày đọa những đứa trẻ chưa làm phép rửa tội vào chốn đoạn trường vĩnh hằng, Austin—người mà mọi người mẹ đều căm ghét; cũng chẳng phải kẻ căm ghét mọi người mẹ, Origen; chẳng phải Giám mục Bull, Tổng giám mục Parker hay Whitgift. Ngài đến cùng với muôn vàn tiểu Thần Tình yêu, và bầu không khí như
Vương vấn tiếng vỗ cánh xào xạc.
Những tiểu Thần Tình yêu ca hát chính là đội hợp xướng và người xướng họa của ngài; và thay vì gậy mục tử, mũi tên huyền bí được giương cao trước ngài.
Nói cách khác, đây là ngày mà những bức thư nhỏ xinh xắn ấy, được gọi là thiệp Valentine, đan xen và chéo qua nhau ở mọi con phố và góc đường. Người đưa thư bưu điện hai xu mệt mỏi và kiệt sức đang khuỵu xuống dưới gánh nặng của những mối bận tâm mong manh không phải của riêng anh ta. Thật khó mà tin được kiểu tán tỉnh phù du này lại diễn ra phổ biến đến mức nào ở thị trấn đầy ắp tình yêu này, mang lại nguồn lợi lớn cho những người khuân vác đồng thời làm tổn hại không ít tay gõ cửa và dây chuông. Trong những cách lý giải bằng hình ảnh nhỏ bé này, chẳng có biểu tượng nào phổ biến bằng trái tim—cái hình tam giác nhỏ bé diễn tả mọi niềm hy vọng và nỗi sợ hãi của chúng ta—trái tim bị đâm chi chít và rỉ máu; nó bị bóp méo và tra tấn thành nhiều hình tượng ẩn dụ và điệu bộ hơn cả một chiếc mũ opera. Chẳng có mấy bằng chứng trong lịch sử hay thần thoại giải thích rõ ràng vì sao trụ sở và thủ đô của Thần Tình yêu Cupid lại được đặt ở cơ quan giải phẫu này thay vì bất kỳ nơi nào khác; nhưng chúng ta đã mặc nhiên công nhận nó, và nó cũng hữu dụng như bất kỳ bộ phận nào khác. Bằng không, chúng ta có thể dễ dàng hình dung ra—dựa trên một hệ thống nào đó mà khoa bệnh lý học của chúng ta biết đâu lại ủng hộ—một người tình đang ngỏ lời với người mình yêu bằng tất cả sự chân chất: "Thưa tiểu thư, lá gan và gia tài của tôi xin hoàn toàn phó thác cho nàng;" hay đặt ra một câu hỏi tế nhị: "Amanda, nàng có hoành cách màng để trao gửi không?" Nhưng thói quen đã định đoạt những chuyện này, và trao chiếc ghế của tình cảm cho cái hình tam giác nói trên, trong khi những chòm xóm kém may mắn hơn của nó phải đứng ở khoảng cách thuộc về sinh học và giải phẫu.
Chẳng có mấy âm thanh trong cuộc sống, và tôi tính cả những âm thanh chốn thành thị lẫn chốn thôn quê, lại vượt trội hơn tiếng gõ cửa về mặt gợi cảm hứng. Nó "tạo ra một tiếng vang vọng đến tận ngai vàng nơi Niềm Hy Vọng ngự trị." Nhưng kết quả của nó hiếm khi đáp lại lời tiên tri thẳm sâu ấy. Thật hiếm hoi làm sao khi đúng người mà chúng ta mong muốn lại xuất hiện. Thế nhưng trong tất cả những cuộc viếng thăm ồn ào ấy, âm thanh đáng mong chờ nhất chính là tiếng báo hiệu, hoặc có vẻ như báo hiệu, một tấm thiệp Valentine. Giống như chính con quạ đã khàn cả giọng khi báo trước sự xuất hiện định mệnh của Duncan, tiếng gõ cửa của người đưa thư vào ngày này thật nhẹ nhàng, bay bổng, đầy tự tin, rất xứng với người mang lại tin vui. Nó ít mang tính máy móc hơn những ngày khác; bạn sẽ thốt lên: "Chắc chắn đó không phải người đưa thư rồi." Những bóng hình của Tình yêu, của các tiểu Thần Cupid, của thần Hymen!—những điều tầm thường ngọt ngào bất biến, những thứ "đã từng có và sẽ mãi mãi tồn tại;" thứ mà không một cậu học trò hay bậc kinh viện nào có thể gạt bỏ; chiếm giữ chiếc ngai không thể lay chuyển trong trí tưởng tượng và tình cảm—cảm xúc của các bạn sẽ thăng hoa nhường nào, khi người thiếu nữ hạnh phúc, dùng ngón tay cẩn trọng mở nắp—cẩn thận để không làm rách chiếc phong ấn biểu tượng—bỗng ngỡ ngàng trước một bức tranh ngụ ngôn được thiết kế công phu, một biểu tượng, một giấc mộng tuổi trẻ, kèm theo những vần thơ—
Hỡi những người tình,
Một khúc ca trữ tình,
hoặc một sáng tác tương tự, không quá cạn nghĩa—tuổi trẻ Tình yêu sẽ chối từ điều đó—và cũng không hẳn là ngớ ngẩn—một thứ lửng lơ con cá vàng, một bản đồng ca mà lũ cừu suýt chút nữa có thể hòa giọng cùng người chăn cừu, như chúng đã từng, hoặc theo tôi hiểu là đã từng, ở xứ Arcadia.
Không phải tất cả thiệp Valentine đều ngớ ngẩn; và tôi sẽ không dễ dàng quên đi tấm thiệp của anh, người bạn thân mến của tôi (nếu tôi được phép gọi anh như vậy) E.B.—E.B. sống đối diện với một thiếu nữ trẻ, người mà anh vẫn thường ngắm nhìn từ ô cửa sổ phòng khách ở phố C—e-street mà không bị nàng phát hiện. Nàng tràn ngập niềm vui và sự ngây thơ, đang ở đúng độ tuổi biết tận hưởng niềm vui nhận thiệp Valentine, và có một tính cách đủ điềm đạm để đối mặt với sự hụt hẫng khi bỏ lỡ nó bằng một nụ cười. E.B. là một họa sĩ có tài năng không tầm thường; trong mảng thiết kế tưởng tượng, có lẽ anh chẳng thua kém bất kỳ ai; tên tuổi anh xuất hiện ở góc của không ít bức minh họa được thực hiện xuất sắc trong nghề nghiệp của mình, nhưng chỉ có thế; bởi vì E.B. rất khiêm tốn, và thế gian này chẳng bao giờ chủ động bước đến nửa quãng đường để gặp ai cả. E.B. đã suy ngẫm xem làm thế nào có thể đền đáp cô thiếu nữ trẻ này vì những ân huệ vô tình mà nàng đã dành cho anh; bởi vì khi một khuôn mặt nhân hậu chào đón chúng ta, dù chỉ là lúc lướt qua, không bao giờ còn gặp lại, và chúng ta cũng chẳng biết gì về họ, chúng ta vẫn nên coi đó là một ơn nghĩa; và E.B. đã làm thế. Người họa sĩ tài hoa ấy bắt tay vào việc để làm vui lòng thiếu nữ. Đó là vào khoảng thời gian ngay trước ngày Valentine ba năm về trước. Anh đã nhẫn nại tạo nên một tác phẩm kỳ diệu mà không ai hay biết hay nghi ngờ. Chúng ta không cần phải nhắc lại rằng nó được làm trên loại giấy mạ vàng đẹp nhất có viền trang trí—đầy ắp, không phải những trái tim tầm thường và những ngụ ngôn vô cảm, mà là tất cả những câu chuyện tình yêu đẹp đẽ nhất trích từ Ovid, và những nhà thơ cổ xưa hơn cả Ovid (vì E.B. là một học giả). Nào là Pyramus và Thisbe, chắc chắn không thể quên Dido, rồi Hero và Leander, cùng những bầy thiên nga vượt qua cả tiếng hót ở sông Cayster, kèm theo những câu châm ngôn và họa tiết tưởng tượng rất đỗi phù hợp—tóm lại là một tác phẩm mang phép màu. Nữ thần Iris đã nhúng sợi vào sắc màu cầu vồng. Vào đêm trước ngày Valentine, anh đã gửi gắm nó vào cái miệng nuốt chửng tất cả không phân biệt của chiếc hòm thư công cộng—(ôi sự phó thác thật tầm thường!)—nhưng phương tiện khiêm tốn ấy đã hoàn thành tốt nhiệm vụ, và từ vị trí canh chừng của mình, vào sáng hôm sau, anh đã thấy người đưa thư vui vẻ gõ cửa, và chẳng mấy chốc bưu phẩm trân quý ấy đã được trao tận tay. Anh nhìn thấy, mà không bị phát hiện, cô gái hạnh phúc mở tấm thiệp Valentine, nhảy nhót tung tăng, vỗ tay khi từng chút một những biểu tượng xinh xắn hiện ra trước mắt. Nàng nhảy múa, không phải vì một mối tình hời hợt, hay những kỳ vọng ngớ ngẩn, bởi vì nàng nào có người yêu; hoặc nếu có đi chăng nữa, nàng cũng chẳng biết ai là người có thể tạo ra những hình ảnh rực rỡ đã làm nàng say đắm ấy. Nó giống như một món quà từ cổ tích hơn; một món quà từ trên trời rơi xuống, theo cách gọi quen thuộc đầy sùng kính của tổ tiên chúng ta khi nhận được một ơn huệ mà không biết rõ ân nhân là ai. Nó sẽ chẳng làm hại gì đến nàng cả. Nó sẽ mang lại điều tốt lành cho nàng mãi về sau. Thật tuyệt vời khi biết yêu mến một người không quen biết. Tôi chỉ kể điều này như một ví dụ về E.B. và cách làm việc thiện một cách kín đáo, khiêm nhường của anh.
Chào buổi sáng ngày Valentine của em, cô Ophelia tội nghiệp hát vang; và chúng ta cũng gửi gắm lời chúc tốt đẹp nhất, nhưng với những điềm lành hơn, đến tất cả những người tình thủy chung, những người không quá khôn ngoan để mà coi thường những truyền thuyết cổ xưa, mà luôn bằng lòng tự xếp mình vào hàng ngũ những giáo dân khiêm nhường của vị Giám mục Valentine già cùng Giáo hội chân chính của ngài.