Tuyển Tập Tác Phẩm Của Charles Và Mary Lamb — Tập 2

Lượt đọc: 571 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thiện Cảm Không Hoàn Hảo

❊ ❊ ❊

Bản tính tôi vốn rộng mở, có thể hòa hợp và thông cảm với vạn vật; tôi chẳng mang lòng ác cảm, hay nói đúng hơn là không hề có ác cảm mang tính đặc thù bản năng với bất cứ thứ gì. Những sự hiềm tị giữa các dân tộc chẳng thể chạm tới tôi, tôi cũng chẳng nhìn người Pháp, người Ý, người Tây Ban Nha hay người Hà Lan bằng ánh mắt định kiến. — Religio Medici.

Việc tác giả cuốn Religio Medici, khi cưỡi trên đôi cà kheo cao vút của sự trừu tượng và mải mê với những bản thể mang tính khái niệm và suy đoán — nơi mà trong các phạm trù Bất biến của ông, cái "có thể" đã lấn lướt cái "thực tại" — bỏ qua những nét cá tính lặt vặt của một chỉnh thể tội nghiệp như nhân loại, chẳng có gì đáng kinh ngạc. Điều đáng ngạc nhiên hơn là trong toàn bộ giống loài động vật, ông lại hạ mình đi phân biệt riêng cái loài đó. Còn về phần tôi — kẻ bị trần thế buộc chặt và xiềng xích vào chốn nhân gian này, —

Đứng trên mặt đất, chẳng bay bổng chốn mây xanh,

Tôi thú thật rằng mình cảm nhận được sự khác biệt của nhân loại, dù là cấp độ quốc gia hay cá nhân, đến mức thái quá và không lành mạnh. Tôi chẳng thể nhìn sự vật hay con người bằng ánh mắt thờ ơ. Bất cứ điều gì tồn tại, với tôi cũng đều là chuyện hợp hay không hợp khẩu vị; một khi đã trở nên thờ ơ, nó sẽ bắt đầu gây ra cảm giác chán ngán. Nói một cách đơn giản hơn, tôi là một tập hợp của những định kiến — được cấu thành từ vô số niềm yêu và sự ghét — một kẻ nô lệ hoàn toàn của thiện cảm, sự thờ ơ và ác cảm. Theo một nghĩa nào đó, tôi hy vọng có thể tự nhận mình là kẻ yêu thương đồng loại. Tôi có thể thấu hiểu cho tất cả như nhau, nhưng lại không thể dành tình cảm cho tất cả bình đẳng như nhau. Từ ngữ thuần Anh diễn tả sự "thông cảm" sẽ giải thích rõ hơn ý của tôi. Tôi có thể làm bạn với một người đàng hoàng, nhưng vì lý do khác, người đó lại chẳng thể là tri kỷ hay tri âm của tôi. Tôi không thể yêu thích mọi người như nhau.[1]

Cả đời mình, tôi đã cố gắng yêu mến người Scotland, nhưng rốt cuộc đành phải bỏ cuộc trong tuyệt vọng. Họ không thể thích tôi — và quả thực, tôi chưa từng biết một người dân nào thuộc quốc gia đó lại thử làm điều ấy. Trong cách ứng xử của họ có điều gì đó thẳng thắn và bộc trực hơn. Chúng tôi nhận ra nhau ngay từ ánh nhìn đầu tiên. Có một tầng lớp những trí tuệ không hoàn hảo (mà trí tuệ của tôi đành phải chấp nhận xếp vào hàng đó) vốn mang bản chất chống lại người Scotland. Những người sở hữu loại năng lực mà tôi ám chỉ thường có trí óc mang tính gợi mở hơn là bao quát. Họ không hề phô trương về sự rõ ràng hay chính xác trong ý tưởng, cũng như trong cách diễn đạt chúng. Tủ đồ trí tuệ của họ (nói một cách công bằng) chẳng có mấy bộ y phục nguyên vẹn. Họ hài lòng với những mảnh vỡ và vô số mẩu vụn của Sự thật. Sự thật chẳng bao giờ hiện diện toàn bộ trước mắt họ — nhiều nhất cũng chỉ là một đường nét hay một nửa khuôn mặt. Những lời gợi ý, những cái nhìn thoáng qua, những mầm mống và các bài sơ thảo vụng dề về một hệ thống là tất cả những gì họ dám vươn tới. Họ vô tình xua đuổi một vài con thú săn nhỏ — rồi để mặc cho những cái đầu sỏi đá hơn, những thể trạng lực lưỡng hơn đuổi theo bắt lấy. Ánh sáng soi rọi họ không phải là ánh sáng cố định của sao Bắc Đẩu, mà biến đổi và chập chờn: khi tỏ, khi mờ. Cuộc trò chuyện của họ cũng theo đó mà ra. Họ sẽ tung ra một từ ngẫu nhiên dù hợp hay không hợp thời, rồi hài lòng để nó trôi đi theo đúng giá trị tự thân của nó. Họ không thể lúc nào cũng nói năng như thể đang tuyên thệ — mà khi nói hay viết, người ta phải hiểu họ với một sự châm chước nhất định. Họ hiếm khi chờ đợi một đề xuất chín bùn, mà đưa ngay ra chợ khi lúa còn xanh nanh chuột. Họ thích chia sẻ những khám phá còn khiếm khuyết của mình ngay khi chúng vừa nảy sinh, mà chẳng chờ cho chúng phát triển đầy đủ. Họ không phải là những nhà hệ thống hóa, và sẽ chỉ càng sai lầm hơn nếu cố làm điều đó. Trí óc họ, như tôi đã nói trước đây, chỉ mang tính gợi mở. Trí não của một người Scotland chính gốc (nếu tôi không nhầm) lại được cấu thành theo một kế hoạch hoàn toàn khác. Nữ thần Minerva của ông ta sinh ra đã mang đầy đủ giáp trụ. Bạn không bao giờ được phép chứng kiến các ý tưởng của ông ta trong quá trình trưởng thành — nếu quả thực chúng có trưởng thành, chứ không phải được lắp ráp theo các nguyên lý của bộ máy đồng hồ. Bạn không bao giờ bắt gặp trí óc ông ta trong trạng thái chưa sửa sang. Ông ta không bao giờ gợi ý hay lấp lửng điều gì, mà trút bỏ toàn bộ kho tàng ý tưởng của mình theo một trật tự và sự hoàn hảo tuyệt đối. Ông ta mang toàn bộ của cải của mình vào cuộc trò chuyện, rồi trịnh trọng mở nó ra. Sự giàu có của ông ta luôn ở quanh mình. Ông ta không bao giờ cúi xuống nhặt một vật lấp lánh trước mặt bạn để chia sẻ với bạn, trước khi biết chắc chắn đó là vàng thật hay giả. Bạn không thể đòi chia đôi bất cứ thứ gì ông ta tìm thấy. Ông ta không "tìm thấy", mà là "mang đến". Bạn không bao giờ được chứng kiến sự thấu hiểu ban đầu của ông ta về một sự vật. Trí tuệ của ông ta luôn ở điểm thiên đỉnh — bạn không bao giờ thấy buổi bình minh đầu tiên hay những vệt nắng sớm. — Ông ta không hề có sự do dự của niềm tự nghi vấn. Những suy đoán, dự đoán, mối lo ngại, bán giác quan, bán nhận thức, sự soi sáng một phần, bản năng mờ nhạt, khái niệm phôi thai không có chỗ trong bộ não hay từ vựng của ông ta. Ánh hoàng hôn của sự hoài nghi không bao giờ buông xuống người ông ta. Nếu ông ta là người chính thống — ông ta không có hoài nghi. Nếu ông ta là kẻ vô thần — ông ta cũng chẳng có hoài nghi nào. Giữa khẳng định và phủ định, với ông ta không hề có vùng biên giới. Bạn không thể cùng ông ta lơ lửng trên ranh giới của sự thật, hay lang thang trong mê cung của một lập luận có khả năng xảy ra. Ông ta luôn đi đúng con đường. Bạn không thể thực hiện những chuyến ngoạn cảnh cùng ông ta — vì ông ta sẽ uốn nắn bạn ngay. Thị hiếu của ông ta không bao giờ biến động. Đạo đức của ông ta không bao giờ giảm sút. Ông ta không thể thỏa hiệp, hay hiểu những hành động nửa chừng. Chỉ có thể là đúng hoặc sai. Cuộc trò chuyện của ông ta giống như một cuốn sách. Những lời khẳng định của ông ta có sự thiêng liêng của một lời thề. Bạn phải nói chuyện minh bạch và thẳng thắn với ông ta. Ông ta chặn một phép ẩn dụ lại giống như chặn một kẻ bị nghi vấn ở quốc gia kẻ thù. "Một cuốn sách lành mạnh!" — một người đồng hương của ông ta đã nói với tôi như vậy, khi tôi mạn phép gán danh xưng đó cho cuốn John Buncle, — "tôi có nghe đúng những gì ông nói không? Tôi từng nghe nói về một người lành mạnh, và một trạng thái cơ thể lành mạnh, nhưng tôi không hiểu làm thế nào tính từ đó lại có thể áp dụng một cách thích hợp cho một cuốn sách." Trên hết, bạn phải cẩn trọng với những cách diễn đạt gián tiếp trước mặt một người Scotland. Hãy dập tắt sự mỉa mai của bạn, nếu bạn không may được ban cho một thiên hướng như thế. Hãy nhớ rằng bạn đang tuyên thệ. Tôi có một bức in hình một người phụ nữ duyên dáng phỏng theo Leonardo da Vinci, bức tranh mà tôi đã khoe với Ngài ****. Sau khi ông ấy xem xét nó một cách tỉ mỉ, tôi mạn phép hỏi ông ấy thích NÀNG THƠ CỦA TÔI đến mức nào (một cái tên ngớ ngẩn mà bạn bè tôi hay gọi) — lúc đó ông ấy rất trịnh trọng quả quyết với tôi rằng, "ông ấy rất xem trọng nhân cách và tài năng của tôi" (ông ấy đã hạ năng nói như vậy), "nhưng lại chưa dành nhiều suy nghĩ về mức độ diện mạo cá nhân của tôi." Sự hiểu lầm làm tôi bàng hoàng, nhưng có vẻ không làm ông ấy bối rối lắm. — Những người thuộc quốc gia này đặc biệt thích khẳng định một sự thật — điều mà chẳng ai nghi ngờ. Họ không hẳn là khẳng định, mà là tuyên cáo nó. Quả thực họ dường như có một tình yêu lớn lao đối với sự thật (như thể, giống như đức hạnh, nó có giá trị vì chính nó) đến mức mọi sự thật đều trở nên có giá trị như nhau, cho dù mệnh đề chứa đựng nó là mới hay cũ, tranh cãi, hay là loại không thể trở thành chủ đề tranh luận. Cách đây không lâu, tôi có mặt tại một buổi tiệc của những người Bắc Anh, nơi người ta đang chờ đợi một người con trai của Burns; và tôi vô tình thốt ra một câu ngớ ngẩn (theo cách của người Nam Anh chúng tôi), rằng tôi ước gì đó là người cha chứ không phải người con — lúc đó bốn người trong số họ cùng đứng phắt dậy để thông báo với tôi rằng, "điều đó là không thể, bởi vì ông ấy đã chết." Một lời ước không thể thực hiện được, có vẻ như, lại là điều vượt quá khả năng hình dung của họ. Swift đã lột tả khía cạnh này trong tính cách của họ, cụ thể là tình yêu sự thật của họ, theo cách cay đắng của ông, nhưng với một sự hẹp hòi bắt buộc phải xếp đoạn văn đó vào phần chú thích bên lề.[2] Sự tẻ nhạt của những người này quả thực rất gợi sự bực mình. Tôi tự hỏi liệu họ có bao giờ làm nhau mệt mỏi không! — Hồi trẻ, tôi có một niềm đam mê mãnh liệt với thơ ca của Burns. Thỉnh thoảng tôi đã ngây thơ hy vọng lấy lòng những người đồng hương của ông bằng cách bày tỏ điều đó. Nhưng tôi luôn nhận ra rằng một người Scotland chính gốc còn oán giận sự ngưỡng mộ của bạn dành cho người đồng hương của ông ta hơn cả việc bạn coi thường người đó. Sự coi thường thì ông ta quy cho "sự hiểu biết không hoàn hảo của bạn về nhiều từ mà ông ấy sử dụng;" và chính sự phản đối đó lại khiến việc bạn tự cho rằng mình có thể ngưỡng mộ ông ấy trở thành một sự xấc láược. — Thomson dường như đã bị họ quên đi. Smollett thì họ chưa từng quên cũng chưa từng tha thứ cho sự khắc họa của ông về Rory và người bạn đồng hành của anh ta, trong lần đầu tiên họ bước chân vào kinh thành của chúng tôi. — Nói về Smollett như một thiên tài vĩ đại, và họ sẽ đáp trả bạn bằng Lịch sử của Hume so với phần Tiếp nối của ông. Sẽ ra sao nếu nhà sử học đó tiếp viết Humphrey Clinker?

Về mặt lý thuyết, tôi không hề coi thường người Do Thái. Họ là một mảnh ký ức cổ xưa bướng bỉnh, mà so với họ thì Quần thể cự thạch Stonehenge vẫn còn trong thời kỳ non trẻ. Họ có nguồn gốc từ trước cả các kim tự tháp. Nhưng tôi không muốn có thói quen giao thiệp thân mật với bất kỳ ai thuộc quốc gia đó. Tôi thú nhận rằng mình không có đủ can đảm để bước vào các hội đường của họ. Những định kiến cũ kỹ vẫn bám lấy tôi. Tôi không thể rũ bỏ câu chuyện về Hugh vùng Lincoln. Hàng thế kỷ của sự tổn thương, khinh bỉ và hận thù từ một phía, — của sự trả thù che giấu, sự ngụy tạo và hận thù từ phía bên kia, giữa tổ tiên chúng tôi và tổ tiên họ, phải và nên ảnh hưởng đến dòng máu của con cháu. Tôi không thể tin rằng nó đã có thể chảy một cách trong trẻo và tử tế; hoặc một vài từ ngữ tốt đẹp, chẳng hạn như sự chân thành, lòng rộng lượng, ánh sáng của thế kỷ thứ mười chín, có thể hàn gắn những rạn nứt của một sự chia rẽ tàn khốc đến vậy. Một người Do Thái không ở đâu hợp với tôi cả. Ông ta ít gây khó chịu nhất là ở Sàn giao dịch — vì tinh thần thương mại cào bằng mọi sự liễu giải, như thể mọi người đều đẹp trong dòng tối. Tôi mạnh dạn thú nhận rằng mình không hề thích thú với sự xích lại gần nhau giữa người Do Thái và người Kitô giáo, điều đã trở nên quá thời thượng. Những sự âu ếm qua lại đó, đối với tôi, có điều gì đó giả tạo và không tự nhiên. Tôi không thích nhìn thấy Giáo hội và Hội đường Do Thái hôn nhau và cúi chào trong những tư thế vụng về của một sự lịch sự giả tạo. Nếu họ đã cải đạo, tại sao họ không qua hẳn với chúng tôi? Tại sao lại giữ một hình thức chia rẽ, khi mà sự sống của nó đã bay đi mất? Nếu họ có thể ngồi cùng bàn với chúng tôi, tại sao họ lại kinh tởm cách nấu nướng của chúng tôi? Tôi không hiểu những kẻ cải đạo một nửa này. Người Do Thái Kitô hóa — người Kitô giáo Do Thái hóa — làm tôi bối rối. Tôi thích cá hoặc thịt. Một người Do Thái vừa phải là một sự bất thường gây bối rối hơn cả một người Quaker sa đọa. Tinh thần của hội đường về bản chất là sự chia rẽ. B—— sẽ hợp lẽ hơn nếu ông ấy trung thành với đức tin của tổ tiên mình. Có một sự khinh bỉ tinh tế trên gương mặt ông ấy, điều mà tự nhiên vốn định sẵn là dành cho —— những người Kitô giáo. Tinh thần Do Thái rất mạnh mẽ trong ông ấy, bất chấp sự cải đạo của ông. Ông ấy không thể vượt qua từ Shibboleth. Nó bùng phát thế nào khi ông ấy hát, "Con cái Israel đã đi qua Biển Đỏ!" Người nghe, trong khoảnh khắc đó, giống như những người Ai Cập đối với ông ấy, và ông ấy cưỡi trên cổ chúng tôi trong chiến thắng. Không thể nhầm lẫn ông ấy được. — B—— có một sự thể hiện tư duy mạnh mẽ trên nét mặt, và nó được xác nhận bởi tiếng hát của ông. Nền tảng cho sự xuất sắc về giọng hát của ông ấy là tư duy. Ông ấy hát với sự thấu hiểu, như Kemble đọc lời thoại vậy. Ông ấy sẽ hát Các Điều Rơ và trao một cá tính thích hợp cho mỗi lời cấm đoán. Quốc gia của ông ta, nhìn chung, không phải lúc nào cũng có những nét mặt nhạy cảm. Làm sao họ có thể như vậy? — nhưng bạn hiếm khi thấy một biểu cảm ngớ ngẩn nào giữa họ. Lợi nhuận, và sự theo đuổi lợi nhuận, làm sắc bén gương mặt của một người. Tôi chưa từng nghe nói về một kẻ đần độn nào sinh ra giữa họ. — Một số người ngưỡng mộ tướng diện phụ nữ Do Thái. Tôi ngưỡng mộ nó — nhưng với sự run rẩy. Jael đã sở hữu đôi mắt thâm trầm, bí ẩn đó.

Trong diện mạo của người da đen, bạn thường sẽ gặp những nét từ ái mạnh mẽ. Tôi đã cảm thấy những khao khát về sự dịu dàng đối với một số gương mặt này — hay đúng hơn là những chiếc mặt nạ — vốn đã nhìn một cách tử tế vào người ta trong những cuộc gặp gỡ tình cờ trên đường phố và đường cao tốc. Tôi yêu những gì Fuller gọi một cách tuyệt đẹp — là những "hình ảnh của Thiên Chúa được khắc bằng gỗ hắc miêu." Nhưng tôi không thích giao du với họ, chia sẻ bữa ăn và những lời chúc ngủ ngon với họ — bởi vì họ da đen.

Tôi yêu cách sống của người Quaker, và sự thờ phụng của người Quaker. Tôi tôn kính các nguyên tắc của người Quaker. Nó làm tôi cảm thấy tốt lành cho phần còn lại của ngày khi gặp bất kỳ ai trong số họ trên đường đi của mình. Khi tôi bị chọc tức hoặc quấy rối bởi bất kỳ sự cố nào, ánh nhìn hay giọng nói lặng lẽ của một người Quaker tác động lên tôi như một chiếc quạt thông gió, làm nhẹ bớt không khí và trút bỏ một gánh nặng khỏi lồng ngực. Nhưng tôi không thể thích những người Quaker (như Desdemona sẽ nói) "để sống cùng họ." Tôi hoàn toàn là một kẻ phức tạp — với những tâm trạng, những tưởng tượng, thèm khát sự thông cảm hàng giờ. Tôi phải có sách, tranh ảnh, nhà hát, chuyện phiếm, bê bối, lời nói đùa, những sự mơ hồ, và hàng ngàn thứ phù phiếm mà thị hiếu đơn sơ của họ có thể sống thiếu chúng. Tôi sẽ chết đói tại yến tiệc nguyên thủy của họ. Khẩu vị của tôi quá cao đối với những món món salad mà (theo Evelyn) Eve đã chuẩn bị cho thiên thần, sự thưởng thức của tôi quá kích thích

Để ngồi làm khách với Daniel bên món đậu của ông.

Những câu trả lời gián tiếp mà những người Quaker thường đưa ra cho một câu hỏi đặt ra cho họ có thể được giải thích, tôi nghĩ, mà không cần đến giả định thô hiển rằng họ thiên về sự né tránh và nói lấp lửng hơn những người khác. Theo tự nhiên, họ chú ý đến từ ngữ của mình cẩn thận hơn, và thận trọng hơn trong việc cam kết bản thân. Họ có một cá tính đặc biệt cần giữ gìn về điểm này. Họ đứng theo một cách nào đó trên sự trung thực của mình. Một người Quaker theo luật pháp được miễn trừ khỏi việc tuyên thệ. Thói quen tìm đến lời thề trong những trường hợp cực đoan, được thánh hóa như nó vốn có bởi toàn bộ sự cổ xưa tôn giáo, có xu hướng (phải thú nhận) đưa vào những trí óc lơi lỏng hơn khái niệm về hai loại sự thật — một loại áp dụng cho các công việc trang trọng của lý trí, và loại kia áp dụng cho các hoạt động thông thường của sự giao thiệp hàng ngày. Vì sự thật được ràng buộc trên lương tâm bằng một lời thề chỉ có thể là sự thật, nên trong các lời khẳng định thông thường ở cửa hàng và chợ búa, một sự tự do được kỳ vọng và thừa nhận đối với các câu hỏi thiếu giao ước trang trọng này. Một điều gì đó thấp hơn sự thật làm người ta hài lòng. Người ta thường nghe một người nói, "Bạn không kỳ vọng tôi nói như thể tôi đang tuyên thệ." Từ đó, rất nhiều sự không chính xác và vô ý, chưa đến mức dối trá, luồn lách vào cuộc trò chuyện thông thường; và một loại sự thật thứ cấp hoặc tục giới được tha thứ, nơi sự thật linh mục — sự thật tuyên thệ, do bản chất của các tình huống, không được yêu cầu. Một người Quaker không biết đến sự phân biệt này. Lời khẳng định đơn sơ của ông ấy được chấp nhận, trong những dịp linh thiêng nhất, mà không cần bất kỳ sự thử thách nào khác, đã đóng một con dấu giá trị lên những từ ngữ mà ông ấy sẽ sử dụng cho những chủ đề thờ ơ nhất của cuộc sống. Ông ấy nhìn vào chúng, một cách tự nhiên, với sự nghiêm ngặt hơn. Bạn không thể có từ ông ấy nhiều hơn lời nói của ông ấy. Ông ấy biết, nếu mình bị bắt gặp sẩy chân trong một cách diễn đạt tình cờ, ông ấy sẽ tự tước bỏ, ít nhất là cho chính mình, quyền đòi hỏi sự miễn trừ đáng thèm muốn đó. Ông ấy biết rằng các âm tiết của mình được cân nhắc — và việc nhận thức về sự cảnh giác đặc biệt này, được thực hiện chống lại một người, có xu hướng tạo ra các câu trả lời gián tiếp và việc đánh lệch câu hỏi bằng các phương tiện trung thực đến mức nào, có thể được minh họa và thực hành này được bào chữa, bằng một ví dụ linh thiêng hơn là thích hợp để đưa ra trong dịp này. Sự hiện diện tuyệt vời của trí óc, vốn nổi tiếng ở những người Quaker trước mọi tình huống bất ngờ, có thể được truy nguyên từ sự tự cảnh giác bắt buộc này — nếu nó dường như không phải là một cành nhánh khiêm tốn và trần thế hơn của gốc rễ cũ kỹ về sự kiên định tôn giáo đó, vốn không bao giờ uốn cong hay do dự, ở những Người bạn Nguyên thủy, hoặc nhượng bộ trước những cơn gió persecution, trước sự bạo lực của thẩm phán hay kẻ cáo buộc, dưới những cuộc xét xử và tra tấn dã man. "Ngài sẽ không bao giờ khôn ngoan hơn đâu, nếu tôi ngồi đây trả lời các câu hỏi của ngài cho đến nửa đêm," một trong những Thẩm phán chính trực đó đã nói với Penn, người đã đưa ra các vụ án luật pháp với một sự tinh vi gây bối rối. "Sau đó tùy thuộc vào các câu trả lời," người Quaker đáp trả. Sự điềm tĩnh đáng kinh ngạc của những người này đôi khi được hiển thị một cách hài hước trong các trường hợp nhẹ nhàng hơn. — Tôi đang du hành trên một chiếc xe ngựa cùng với ba người nam Quaker, được cài khuy kín đáo trong sự không thỏa hiệp nghiêm ngặt nhất của giáo phái họ. Chúng tôi dừng lại để ăn nhẹ ở Andover, nơi một bữa ăn, một phần là dụng cụ pha trà, một phần là bữa tối, được đặt trước mặt chúng tôi. Những người bạn của tôi chỉ giới hạn bản thân ở bàn trà. Tôi theo cách của mình đã ăn tối. Khi bà chủ nhà mang hóa đơn vào, người lớn tuổi nhất trong số các bạn đồng hành của tôi phát hiện ra rằng bà ấy đã tính tiền cho cả hai bữa ăn. Điều này đã bị phản đối. Bà chủ nhà rất ồn ào và quả quyết. Một số lập luận hòa nhã đã được sử dụng về phía những người Quaker, mà đối với chúng, trí óc nóng nảy của người phụ nữ tốt lành dường như không phải là một nơi tiếp nhận thích hợp. Người bảo vệ đi vào với thông báo hống hách thường lệ của mình. Những người Quaker rút tiền của họ ra, và trịnh trọng đưa nó — bấy nhiêu cho phần trà — tôi, trong sự bắt chước khiêm tốn, đưa phần của mình — cho bữa tối mà tôi đã ăn. Bà ấy không chịu giảm bớt yêu cầu của mình. Vì vậy, cả ba người họ lặng lẽ cất tiền bạc của mình đi, tôi cũng làm như vậy, và bước ra khỏi phòng, người lớn tuổi nhất và nghiêm trang nhất đi đầu, còn tôi chốt lại phía sau, người nghĩ rằng mình không thể làm gì tốt hơn là đi theo ví dụ của những nhân vật nghiêm trang và đáng tin cậy như vậy. Chúng tôi lên xe. Các bậc thang bước lên. Chiếc xe ngựa chạy đi. Những tiếng rì rầm của bà chủ nhà, không được phát âm một cách rất mơ hồ hay lấp lửng, sau một thời gian trở nên không thể nghe thấy — và bây giờ lương tâm của tôi, vốn đã bị cảnh tượng kỳ quặc tạm thời đình chỉ, bắt đầu có một vài sự cắn rứt, tôi chờ đợi, trong hy vọng rằng một sự bào chữa nào đó sẽ được đưa ra bởi những người nghiêm túc này cho sự bất công có vẻ như trong hành vi của họ. Trước sự kinh ngạc lớn của tôi, không một âm tiết nào được thốt ra về chủ đề đó. Họ ngồi im lặng như trong một cuộc họp. Cuối cùng người lớn tuổi nhất trong số họ đã phá tan sự im lặng, bằng cách hỏi người hàng xóm tiếp theo của mình, "Bạn có nghe nói giá chàm thế nào ở Nhà Ấn Độ không?" và câu hỏi đó tác động như một thuốc ngủ lên cảm xúc đạo đức của tôi cho đến tận Exeter.

[Chú thích 1: Tôi muốn được hiểu là chỉ giới hạn bản thân trong chủ đề về thiện cảm không hoàn hảo. Đối với các quốc gia hay tầng lớp người thì không thể có ác cảm trực tiếp. Có thể có những cá nhân sinh ra và chịu ảnh hưởng của các chòm sao đối lập với một bản chất cá nhân khác đến mức cùng một cầu không thể chứa nổi họ. Tôi đã gặp những kẻ đối lập về đạo đức của mình, và có thể tin câu chuyện về hai người gặp nhau (chưa từng thấy nhau trước đây trong đời) và lập tức lao vào đánh nhau. — Qua thực tế chúng ta thấy rõ có thể tồn tại

Giữa người với người một sự ác cảm sâu xa,

Dù kẻ ấy chẳng thể nêu ra lý do chính đáng nào

Cho bất kỳ tổn thương hay xúc phạm nào trước đó,

Chẳng thể tìm thấy một vết hoen nào trong danh tiếng,

Cũng chẳng thể chê trách điều gì trên mặt hay nét diện mạo,

Chẳng thể thách thức hay buộc tội hắn về bất kỳ điều ác nào,

Ấy thế mà vẫn ghét hắn như thể ghét quỷ dữ. Các dòng thơ này từ tác phẩm Hierarchie of Angels của Heywood cũ, và ông thêm vào một câu chuyện kỳ lạ để xác nhận, về một người Tây Ban Nha đã ám sát Vua Ferdinand của Tây Ban Nha, và khi bị đưa lên giàn tra tấn không thể đưa ra lý do nào khác cho hành vi đó ngoài một ác cảm thâm căn cố đế mà ông ta đã mắc phải ngay từ lần đầu tiên nhìn thấy Nhà vua. — Nguyên nhân ép buộc hắn thực hiện hành vi đó

Là hắn chưa từng yêu ông ta kể từ lần đầu nhìn thấy.]

[Chú thích 2: Có một số người nghĩ rằng họ đã thể hiện đủ tốt, và giải trí cho công ty của họ, bằng cách kể lại những sự thật không có tầm quan trọng, không hề chệch khỏi con đường của những sự cố thông thường xảy ra hàng ngày; và điều này tôi đã quan sát thấy thường xuyên hơn ở người Scotland hơn bất kỳ quốc gia nào khác, những người rất cẩn thận không bỏ qua những tình tiết nhỏ nhặt nhất về thời gian hoặc địa điểm; loại diễn ngôn này, nếu nó không được xoa dịu một chút bởi các thuật ngữ và cụm từ kỳ quặc, cũng như giọng điệu và cử chỉ đặc trưng của quốc gia đó, sẽ khó có thể tha thứ được. — Gợi ý hướng tới một bài luận về cuộc trò chuyện.]

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 14 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.