Cuốn sách này được biên soạn nhằm làm tài liệu bổ trợ cho công trình nghiên cứu nhập môn về lịch sử văn học Đức. Người ta mặc nhiên rằng lịch sử văn học tự thân nó sẽ được lĩnh hội, chừng nào còn cần thiết, thông qua các bài giảng hoặc từ một cuốn sách nào khác chuyên khảo về đề tài ấy. Do phần lớn các đoạn trích được tuyển chọn trong lúc tôi đang viết cuốn lịch sử văn học Đức ngắn gọn của chính mình cho bộ sách do ông Edmund Gosse làm tổng biên tập mang tên “Literatures of the World” (Các nền văn học trên thế giới), nên việc tuyển tập này mang ít nhiều đặc tính của một tác phẩm đồng hành cùng cuốn Lịch sử là điều tất nhiên. Đồng thời, tôi cũng không mong muốn rằng việc sử dụng cuốn sách này lại bắt buộc phải dùng đến cuốn kia. Do đó mà không có các phần chỉ dẫn chéo; và cũng chính vì thế, trong tuyển tập này có các lời tựa ngắn gọn, cung cấp những niên đại quan trọng cùng các bản tóm tắt đặc trưng. Những phần này nhằm giúp người học có thể đọc hiểu các đoạn trích một cách thông minh mà không phải liên tục tra cứu đến một cuốn sách nào khác.

Khi biên soạn Phần Thứ nhất, tôi vẫn luôn nghĩ đến người học đã có thể đọc thứ ngôn ngữ của Goethe và Schiller với một mức độ trôi chảy nhất định, muốn tìm hiểu đôi chút về các thời kỳ trước đó, nhưng chưa từng học và có lẽ cũng chẳng bận tâm đến việc học tiếng Đức Cổ và tiếng Đức Trung đại. Vì lý do này, các đoạn trích được thể hiện qua các bản dịch tiếng Đức hiện đại. Các văn bản gốc bị lược bỏ vì dung lượng trang sách vô cùng quý giá, và bởi vì cuốn sách này được định hướng như một sự trợ giúp cho việc nghiên cứu văn học hơn là nghiên cứu ngôn ngữ học. Khi tiến hành tuyển chọn, nguyên tắc hàng đầu của tôi là đưa vào nhiều tác phẩm hay thay vì mỗi thứ một chút ít. Tôi muốn làm bạn với thơ ca trung cổ Đức, và dường như cách tốt nhất để làm điều đó là cho thấy sức mạnh cùng vẻ đẹp của nó. Thế nên, tôi đã phớt lờ rất nhiều tác phẩm lẽ ra có thể mang lại hứng thú về mặt lịch sử hoặc ngôn ngữ học đối với các học giả, và kiên định áp dụng tiêu chuẩn về giá trị văn học.

Nguyên tắc thứ hai của tôi là ưu tiên những gì mang đậm bản sắc Đức thực sự, đối lập với những gì thuộc về La tinh, châu Âu, hay đơn thuần mang tính Cơ Đốc giáo. Các nhà thơ viết bằng tiếng La tinh qua mọi thời đại nhìn chung đều không được chú ý, bởi vì họ không thuộc về nền văn học Đức theo nghĩa hẹp; tuy nhiên, tôi vẫn dành tám trang cho Waltharius và ba trang cho Rudlieb, với lý do là nội dung của những bài thơ này mang bản chất cốt lõi là Đức, dẫu cho hình thức của chúng là tiếng La tinh. Ngược lại, Hrotswith hoàn toàn không có mặt, bởi vì dẫu là một nhân vật thú vị theo cách riêng của mình, bà lại chẳng thuộc về văn học Đức cả về hình thức lẫn nội dung. Thơ ca tôn giáo thế kỷ thứ mười hai nhận được sự chú ý khá dè dặt, một phần vì phần lớn chúng là những thứ khá tồi tệ — chẳng có mấy thứ khác sánh được với bài thánh ca Arnstein dâng Đức Mẹ tuyệt đẹp, số XIII — và một phần vì nó chứa đựng những tư tưởng và tình cảm vốn thuộc về Kito giáo thời trung cổ ở bất cứ nơi đâu.

Đối với mỗi đoạn trích, tôi đã cung cấp bản dịch tốt nhất mà mình có thể tìm được, và ở đâu không thể tìm thấy bản nào vừa ý được in ấn thành sách, tôi đã tự mình dịch lấy. Khi không có ghi chú nào về tác giả của bản dịch, thì điều đó được hiểu là của chính tôi. Trong phần này của công việc, tôi đã cố gắng gìn giữ hình thức và hương vị của bản gốc, đồng thời giữ sát nghĩa chuẩn xác nhất có thể trong khuôn khổ mà vần điệu và nhịp điệu cho phép. Từ số XI đến số XVII đã xuất hiện một vấn đề có phần hóc búa. Các bản gốc thường sử dụng phép đồng âm thay vì vần điệu và đôi khi thể thơ cũng thô mộc theo những cách khác. Sự nỗ lực bắt chước các phép đồng âm và sự thô mộc ấy bằng tiếng Đức hiện đại sẽ chỉ mang lại hiệu ứng của một việc làm thơ tồi mà thôi. Mặt khác, việc dịch sang các thể thơ bốn nhịp mượt mà, với vần điệu hoàn hảo ở mọi nơi, sẽ tạo ra một vẻ đẹp đều đặn ảo tưởng và khiến cho bản dịch trở nên quá-đẹp-đẽ (zu schön). (Tôi e rằng số VII, những đoạn trích từ Otfried, mà tôi không chịu trách nhiệm về bản dịch, đã vướng phải lời chỉ trích này.) Vì vậy, tôi đã áp dụng giải pháp là một phiên bản văn xuôi dịch từng dòng, chỉ chuyển sang có vần khi từ tương đương hiện đại của tiếng Đức Trung đại tự nhiên mang hình thức của vần. Sau khi thể thơ có vần đều đặn được thiết lập — bắt đầu với Heinrich von Veldeke — tôi đã sử dụng nó trong tất cả các bản dịch của mình. Đối với những thiếu sót của tôi với tư cách là một người làm thơ tiếng Đức, tôi hy vọng sẽ nhận được sự khoan dung từ phía độc giả. Vấn đề lựa chọn đưa vào hay loại bỏ không thể bắt nó phụ thuộc vào việc đã có sẵn một bản dịch tốt hay chưa, bởi vì nếu vậy thì sẽ có quá nhiều thứ quan trọng và thú vị phải bị bỏ sót. Tôi hẳn đã rất vui lòng khi được nghe theo lời khuyên của Mephisto,

Associiert euch mit einem Poeten,

nhưng tôi lại không thể thiết lập được một sự hợp tác kiểu đó.

Bắt đầu từ số XL, các đoạn trích được trình bày theo hình thức nguyên bản mà không hề hiện đại hóa. Mặc dù Phần Thứ hai, cũng giống như Phần Thứ nhất, hướng tới việc nghiên cứu văn học hơn là ngôn ngữ học, tôi thấy rất đáng mong muốn rằng các đoạn trích từ các nhà văn thế kỷ mười sáu và mười bảy nên đại diện cho ngôn ngữ văn học của thời kỳ đó. Bằng cách hiện đại hóa, tôi có thể bỏ qua vô số chú thích cuối trang và làm cho các văn bản trở nên dễ đọc hơn đôi phần; nhưng cái lợi đó sẽ phải đánh đổi bằng một sự mất mát vô cùng đáng tiếc về hương vị, và tước đi của các đoạn trích mọi giá trị ngẫu nhiên như là những mẫu ngôn ngữ (Sprachproben). Mặt khác, tôi không thấy có chút lợi ích nào trong việc sao chép một cách tỉ mỉ những dấu câu cẩu thả, những lỗi lầm đơn thuần, hay những đặc điểm vô nghĩa trong cách đánh vần. Vì chẳng có điểm dừng logic nào một khi người biên tập đã bắt đầu chỉnh sửa lại một văn bản, cuối cùng tôi quyết định tuân theo, ở mỗi đoạn trích, hoặc là một bản in lại đáng tin cậy hoặc là một bản phê bình văn bản xuất sắc, mà không hề cố gắng dung hòa các biên tập viên khác nhau hay áp dụng bất kỳ quy tắc chung nào của riêng mình. Nhờ đó, người đọc được đảm bảo về một văn bản khá chân thực, mặc dù họ sẽ tìm thấy những điểm bất nhất trong cách đánh vần do nét đặc thù cá nhân của các biên tập viên. Chẳng hạn, một biên tập viên có thể giữ nguyên vnd hoặc vnnd, trong khi người khác lại in là und; người này có thể dùng itzt, người khác lại dùng jtzt, cứ thế tiếp diễn.

Cuối cùng, tôi muốn thu hút sự chú ý ở đây về một thực tế rằng, mặc dù một vài đoạn trích từ Lessing, Goethe, và Schiller được đưa vào nhằm minh họa cho các tác phẩm đầu tay của họ trong mối quan hệ với thời kỳ phục hưng văn học, nhưng không có nỗ lực nào được thực hiện để giải quyết một cách thỏa đáng nền văn học cổ điển thế kỷ mười tám. Cuốn sách vươn đến thời kỳ cổ điển. Tôi phải thừa nhận rằng ranh giới được thiết lập như vậy có phần mơ hồ và từ góc độ lý thuyết thì chưa được hoàn hảo cho lắm; nhưng những cân nhắc thực tế đã ngả về phía ủng hộ nó. Để làm cho phải phép với các văn gia cổ điển, theo quy mô đã áp dụng cho phần còn lại của cuốn sách, sẽ đòi hỏi thêm một trăm trang nữa, dành cho các trích đoạn dài từ những tác phẩm mà phần lớn đã được biên tập cẩn thận cho học sinh sinh viên Mỹ, thường được đọc ở các trường phổ thông lẫn đại học, và có thể mặc nhiên xem là quen thuộc với hầu hết người dùng Tuyển tập này. Vì nội dung bổ sung do đó phần lớn sẽ trở thành vô ích, nên tôi thấy rằng lợi ích lý tưởng về mặt đối xứng sẽ bị lấn át nhiều hơn bởi sự cồng kềnh và chi phí gia tăng của cuốn sách, vốn dĩ đã đủ lớn rồi. Tất nhiên tôi cho rằng các tuyển tập đều có công dụng riêng trong việc nghiên cứu lịch sử văn học; nhưng theo phán đoán của tôi, sẽ là một sai lầm nếu bất kỳ học sinh nào tiếp cận một tập tài liệu tuyển chọn mà chưa đọc qua trước những tác phẩm quan trọng hơn của Lessing, Goethe, và Schiller.

CALVIN THOMAS.

Đại học Columbia.