Văn Hóa Giao Tiếp Ứng Xử - Biết Co Biết Duỗi

Lượt đọc: 1378 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
10
Mượn Gà Đẻ Trứng

❊ ❊ ❊

Duỗi trong “mượn”.

Lưu Đắc Kỷ thời Đại Tống vì muốn giữ ngôi vị cao sang tôn quý của mình nên rất biết cách lấy lòng Chân Tông. Để mình có thể trở thành thái hậu, Lưu Đắc Kỷ đã ngầm nhờ thị tỳ Lý Thị Nhi sinh cho mình hoàng thái tử, cuối cùng thì đã đạt được ngôi vị lý tưởng mình hằng mơ ước.

Năm Cảnh Đức thứ tư, hoàng hậu Chân Tông Quách Thị bệnh mà ốm chết, ngôi hoàng hậu để trống, chuyện lập ai làm hoàng hậu trở thành chuyện lớn trong triều lúc đó.

Trong số hàng nghìn phi tần trong cung, người mà Chân Tông ưu ái nhất phải kể đến Lưu Đắc Kỷ nhỏ nhắn xinh xắn, thắt đáy lưng ong, mặt mày thanh tú, gần giống Triệu Phi Yến thời nhà Hán. Sau khi hoàng hậu Quách Thị chết, Lưu Đắc Kỷ ngoài mặt làm ra vẻ đau đớn xót thương, nhưng trong bụng lại như mở cờ, thầm nghĩ: “hoàng hậu Quách Thị chết thật đáng, trước mắt ngôi vị hoàng hậu vẫn còn đang bỏ trống, cơ hội ngàn năm có một nhất quyết không thể để cho kẻ khác chiếm mất. Ta nhất định phải làm cho hoàng thượng phong ta là hoàng hậu, sống một đời vinh hoa phú quý”.

Liền lúc đó, Lưu Đắc Kỷ liền trổ hết tài nghệ lấy lòng Chân Tông. Mỗi khi nhìn thấy Chân Tông liền nói lời ngon ngọt, đầu mày cuối mắt, mang chút vẻ phong tình.

Lưu Đắc Kỷ hiểu rất rõ tình hình hậu cung lúc đó. Trước mắt, hoàng thượng đã quá 40 tuổi mà vẫn chưa có con nối dõi thường thở vắn than dài, u sầu phiền não. Vốn là Quách hoàng hậu đã sinh được 3 con trai: Con trưởng Triệu Đề, con thứ Triệu Cát, con út là Triệu Để nhưng đều đã mất sớm. Dương Phi trăm lần cầu tự, khó khăn lắm mới sinh được một con trai nhưng cũng chết yểu. Hoàng thượng sốt ruột muốn có con lại tuyển thêm cháu gái của tể tướng Thẩm Luân của triều trước làm tài nhân nhưng Thẩm thị cũng không sinh được con.

Cho đến nay, hoàng thượng vẫn không có con nối dõi. Nếu so sánh về thân thế thì rõ ràng Lưu Đắc phi không phải là đối thủ của các phi tần khác. Ông tổ của Dương phi đã từng có một thời chiến công hiển hách lẫy lừng. Thúc phụ của Dương phi - Dương Chi thì vẫn còn đang nhậm chức Phó sứ chỉ huy Thiên vũ quân của bản triều, nên lấy vua cũng là môn đăng hộ đối. Thẩm Tài Nhân tuy là tiến cung sau nhưng tổ phụ là Tể tướng triều trước, phụ thân vẫn là quan triều đình, công danh hiển hách. Còn Lưu Đắc phi xuất thân hèn kém, đi theo người nước Thục tên là Cung Mĩ lưu lạc tới kinh thành, vì dung mạo đẹp mà có cơ hội được gặp hoàng thượng. Do đó nếu nói về thân thế gia cảnh thì Lưu Đắc phi không thể nào bằng đối thủ. Nếu muốn trở thành người chủ hậu cung thì việc hết sức cấp bách là phải sinh cho hoàng thượng một người con nối dõi. Chỉ có như vậy mới có thể đánh bại các đối thủ.

Lưu Đắc phi ngoài mặt vẫn làm ra khiêm tốn nhưng trong lòng lại muốn nhanh chóng sinh cho hoàng thượng một đứa con để nhờ đó mà đoạt được ngôi cao, nhưng cầu tự cũng không linh nghiệm, thời gian thì ngày càng trôi đi không có động tĩnh gì. Triều đình cũng đã bắt đầu nghị luận về việc phong hoàng hậu.

“Chuyện này phải làm như thế nào đây? Chẳng lẽ ta không thể sinh con được?” Lưu Đắc phi trong lòng hết sức lo lắng, nếu như tự mình không sinh được hoàng tử thì chắc chắn sẽ không được làm hoàng hậu.

Tình thế cấp bách, Lưu Đắc phi liền nghĩ ra một diệu kế. Bà tìm đến người hầu gái Lý thị, dặn dò kỹ lưỡng. Đêm hôm đó, người hầu hạ hoàng thượng không phải là Lưu Đắc phi mà là Lý thị, còn Lưu Đắc phi cam tâm tình nguyện ôm khăn đệm trải giường mang gối.

Đúng là mệnh của hoàng đế Chân Tông có đứa con này, Lý thị sau khi hầu hạ hoàng thượng đêm đó thì mang thai. Sau đó không lâu, quả nhiên Lý thị sinh ra một đứa con trai, Chân Tông đặt tên nó là Thụ Ích. Lý thị cũng vì thế mà được phong là Tài nhân.

Lưu Đắc phi xem Thụ Ích như là con đẻ của mình, nuôi dưỡng cẩn thận khéo léo. Một mặt Lưu Đắc phi dặn dò tâm phúc chỉ được nói Thụ Ích là do mình sinh ra, không được để lộ chân tướng sự việc, một mặt khác lại ra sức thỉnh cầu Chân Tông lập mình làm hoàng hậu. Chân Tông vốn sủng ái Lưu Đắc phi nên đối với chuyện Lưu Đắc phi nhận Thụ Ích làm con trai cũng không phản đối, đồng thời quyết định lập bà ta làm hoàng hậu. Khi Chân Tông đem chuyện lập Lưu Đắc phi làm hoàng hậu nói với các đại thần trong triều, Triệu Nhân An đã đứng ra tâu rằng: “Bệ hạ muốn lập hoàng hậu, chi bằng hãy lập Thẩm tài nhân, Thẩm tài nhân xuất thân cao quý”- đây chính là cái đích mà mọi người cùng hướng tới.

Chân Tông tỏ vẻ rất giận dữ nói: “Triệu Nhân An, hoàng hậu không thể chỉ căn cứ vào xuất thân mà lập, hơn nữa Lưu Đắc phi là mẹ đẻ của thái tử, lập làm hoàng hậu thì không gì đáng nói nữa”.

Quần thần suy đi tính lại, thấy hoàng thượng chỉ có mỗi một đứa con trai, nếu không lập mẹ để làm hoàng hậu thì còn có thể lập ai bây giờ? Vì vậy mà cũng không ai tấu trình phản đối nữa.

Lưu Đức phi ở trong hoàn cảnh không thể sinh con nhưng đã tận dụng phương pháp “Mượn gà đẻ trứng” nhờ Lý thị sinh ra “con đẻ của mình”. Con làm thái tử thì mẹ cũng làm hoàng hậu. Mong muốn của bà ta cuối cùng cũng được thực hiện.

Con người đối với công danh phú quý đều phải lấy ý trời và vận mệnh làm gốc, không được yêu cầu quá cao. Đối với học vấn, đạo đức cũng phải làm được “an thiên lập mệnh” cố gắng mà đạt được. Nhưng tất cả những điều này đều phụ thuộc vào chính mình, đương nhiên cũng có lúc số mệnh và cơ hội lại hoà vào lẫn lộn với nhau, giống như Đường Bá Hổ đã nói: “Người tính không bằng trời tính”, con người lòng dạ dối trá thì sẽ không được bình yên. Trong cái phép tắc ở đời này, tất cả phải xoá bỏ được sự tính toán và lòng dạ dối trá của con người. Như thế tự nhiên sẽ có hoàn cảnh mới hồn hậu, nhân hoà, thanh nhàn tự tại.

Trước đây Khổng Tử khi nhìn thấy một loại khí cụ đặc biệt: nếu đổ đầy thì sẽ bị đổ, liền than vãn: “Làm sao lại có cái đạo lý đồ vật có thể có mà không thể đổ đầy được?” Tử Lộ liền nói: “Xin hỏi, thế có cách nào làm đầy được nó không ạ?”. Khổng Tử nói: “Làm đầy, nó sẽ đổ”. Tử Lộ lại hỏi: “Như vậy thì sẽ phải làm như thế nào?”. “Thông minh mưu trí cũng tồn tại trong nó cái ngu dốt, công lao lớn bao trùm thiên hạ cũng có chút nhượng bộ bên trong, dũng khí chấn động đất trời nhưng cũng tồn tại trong nó là sự nhút nhát khiếp nhược. Đây chính là đạo lý giảm bớt tổn thất”. Lời giảng của Khổng Tử và quan niệm của Lão Tử về cơ bản thì không có gì khác biệt, người muốn hỏi Lão Tử cho rõ ràng chính là Khổng Tử.

Trên thực tế, học vấn của Khổng Tử và Lão Tử nhìn chung mà nói đều là đạo lý, tuy đường đi khác nhau nhưng cùng chung một mục đích, chỉ có điều là ý tưởng của Lão Tử cao hơn một bậc.

Vương Lưu Canh từng nói: “Lưu lại một chút may mắn để trả lại cho tạo hoá, lưu lại một chút bổng lộc để trả lại cho triều đình, lưu lại một chút tiền tài để trả lại cho dân, và lưu lại một chút phúc để trả lại cho con cháu”. Trương Vô Tận cũng nói: “Việc không thể làm đến cùng, lực không thể dùng cạn, lời nói không thể nói hết, phúc không thể hưởng trọn, phàm là những cái dùng không hết thì sẽ là lâu dài bất tận”. Tận có nghĩa là đạt tới cực, nếu đạt đến cực thì nó sẽ phản hồi lại. Đây chính là ý đồ cảnh cáo về sự đầy đủ cực điểm.

Trong cuốn “Thượng thư” cũng có viết: “Tự mãn thì sẽ tổn hại, khiêm tốn thì sẽ có ích”. Vì vậy mà con người không được chỉ mưu cầu cái mạnh mẽ mà còn phải biết khuất phục cái yếu, không thể chỉ mưu cầu tiến thủ mà cũng phải biết can tâm tình nguyện rút lui.

NGỌC ANH dịch
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.