Không khuất phục là người kiên cường.
Mỗi người đều phải có trách nhiệm vì dân tộc, vì Tổ quốc. Nhân loại có trách nhiệm sống yên ổn, xử thế vì người. Có thể làm hết những chức trách này là “đạo”, giỏi thiện sống đúng. Quân tử phải không suy nghĩ đến “không hành xử, không cướp lấy, không chỗ ở”. Khổng Tử nói: “Phú quí không đạo nghĩa thì đối với ta mà nói chỉ là mây bay qua mắt”. Xấu là định nghĩa ta không lấy; chính nghĩa thì vạn cái chết cũng không từ. “Không làm thánh hiền là làm cầm thú”, do vậy, lúc nào cũng phải phòng bị “đạo tâm thắng nhân tâm” (tính súc vật thắng tính người).
Đối với nghĩa vụ và chức trách của mình thì dù lớn hay nhỏ, dù cao quý hay hèn mọn đều có thể dùng thái độ “cúc cung tận tụy, chết vì người sau” của Gia Cát Lượng để đối đãi, để cầu hợp đạo nghĩa. Dù là quét nhà vệ sinh thì cũng phải làm hết sức mình. Suy nghĩ đến những việc chúng ta đã làm này đây, ngay cả Nghiêu, Thuấn, Vũ, Thang, Văn, Võ cũng có thể làm, từ đó sẽ giúp cho sự việc đạt hiệu quả như ý. Dùng thái độ như vậy để xử thế với mọi người, từ sự nghiệp ở chỗ thấp nhất cũng có thể thành thánh nhân kiểu như Nghiêu, Thuấn, Vũ, Dương Văn Vũ, Khổng Tử. Dù thay đổi môi trường, thời gian, nơi chốn như thế nào thì đều dùng thái độ trên để đối đãi, hành sự, làm như vậy có thể hoàn thành cuộc sống một cách trọn vẹn!
Do Tống Huy Tông hủ bại, không có tài năng, sùng đạo mê giáo, quên việc triều chính nên kết quả là triều Tống ngày càng suy thoái. Chính lúc đó, tộc Nữ Chân dưới sự thống trị của triều Liêu đã bước vào chế độ nô lệ. Năm Công nguyên 1115, thủ lĩnh quý tộc Nữ Chân là A Cốt Đả (Hoàn Nhan Hạo), lập nước Nữ Chân theo chế độ nô lệ ở bên sông Hạo Đồng, quốc hiệu là Kim. Sau khi nước Kim được thành lập, lập tức tiến cống cho nước Liêu. Năm Công nguyên 1125, quân Kim tấn công thủ đô của nước Liêu, triều Giang bị diệt vong.
Sau khi triều Kim diệt Liêu, lập tức chuyển mục tiêu sang triều Tống, đi xâm lấn phương Nam với quy mô lớn. Một cánh quân do Niêm Hãn dẫn đầu, cánh quân tiến đánh Thái Nguyên do Oát Ly Bất dẫn đầu tiến đến lấy Yến Kinh. Tướng của triều Tống trấn giữ Thái Nguyên kẻ thì bỏ chạy, người thì đầu hàng, cả hai nơi đều thất thủ, Biện Kinh bị nguy cấp.
Tống Huy Tông lúc đó cả ngày chìm đắm trong “vui vẻ thái bình”, khi nghe tin, kinh hoàng đến ăn ngồi không yên, không biết phải làm thế nào mới được, cuối cùng muốn chạy trốn về phía Nam. Cấp sự trung Ngô Mẫn nghe được tin này liền vội vàng dâng tấu, kể sự tai hại khi trốn chạy rút lui, đồng thời tiến cử Đại thường thiếu khanh Lý Cương chủ trì việc lớn là chống giặc Kim.
Lý Cương, tên chữ là Bá Kỷ Nguyên, người Thiệu Vũ - Phúc Kiến. Từ thời ông đã di cư đến Vô Tích. Từ lâu, Lý Cương đã mất lòng tin vào vua Tống Huy Tông. Khi Huy Tông triều kiến, ông liền viết một bức huyết thư dâng lên Huy Tông. Trong bức huyết thư đó, ông yêu cầu Huy Tông nhường ngôi cho thái tử.
Huy Tông xem xong rất cảm động, tự xét thấy đại thế đã qua, nếu không nhường ngôi cho thái tử thì chỉ có thể bị người đời trách mắng, mà sự an toàn của bản thân cũng khó giữ. Thế là ông tuyên bố nhường ngôi cho thái tử Triệu Hằng, đây chính là Tống Khâm Tông.
Sau khi Tống Khâm Tông kế vị, các quân dân trong triều lũ lượt đến vạch trần tội ác của Thái Kinh, Trọng Quán. Trước tình thế quần thần tức giận như vậy, Khâm Tông đành phải lưu đày các gian thần như Thái Kinh, lệnh cho Lý Cương làm Binh bộ thị lang, Thân chinh hành dinh sứ, Ngô Mẫn làm Khu mật viện sự, Thân chinh hành dinh phó sứ, cùng chống giặc Kim.
Nhưng trong triều đình, phái đầu hàng mà đại diện là tể tướng Bạch Thời Trung, Lý Bang Ngạn vẫn chiếm thế lực rất lớn. Bạch Thời Trung, Lý Bang Ngạn kiến nghị với Khâm Tông nên bỏ thành chạy. Sau khi Lý Cương nghe được tin này rất tức giận, nói với Khâm Tông: “Bệ hạ nay là chủ của nước lớn. Đạo quân hoàng đế đã giao cả những việc lớn của quốc gia cho bệ hạ. Nếu bệ hạ muốn đi thì triều đình do ai làm chủ đây?”
Khâm Tông bị hỏi đến cứng cả lưỡi, sau một lúc mới nói: “Cuối cùng thì nên làm thế nào?”
Lý Cương bước lên một bước, nói một cách kiên định: “Kế hiện nay chẳng bằng chỉnh đốn binh mã, khích lệ tướng sĩ, hiệu triệu nhân dân trong thành, quân dân đồng tâm hiệp lực cố chết giữ thành, để đợi...”.
Khâm Tông thấy Lý Cương có ý chí quyết định như vậy bèn phong Lý Cương làm Hữu thừa tướng, lưu thủ Đông Kinh, dẫn quân giữ thành, còn mình dự định thoát thân.
Lý Cương nghe thấy, đương nhiên là không đồng ý, vài lần nói rõ cho Khâm Tông về tác dụng của bậc quân chủ khi ở lại giữ thành, đồng thời dùng những câu chuyện trong sử sách để nói rõ cho Khâm Tông về mối họa hại khi Hoàng đế chạy khỏi kinh đô.
Khâm Tông nghe Lý Cương nói rất khẩn thiết liền hồi tâm chuyển ý. Nhưng sau đó vài ngày, ông ta lại quyết định chạy về phía Nam. Hôm đó, khi trời vừa sáng, ngoài cửa Đông Hoa xe ngựa đã ồn ào náo động, mọi người vội vàng chạy đi chạy lại. Chiếc xe chuyên dùng của hoàng đế đã thắng ngựa. Khâm Tông cả đêm không ngủ, mệt mỏi vô thần bước ra ngoài cung, theo sau là cả đoàn tuỳ tùng lớn. Khâm Tông vừa chuẩn bị bước lên ngựa thì Lý Cương nghe tin vội vàng chạy đến, quì xuống trước mặt Khâm Tông, khẩn cầu Khâm Tông ở lại để chống giặc Kim.
Lúc này, các tướng sĩ Cấm vệ quân cũng phản đối việc chạy khỏi kinh thành, bởi vì cha mẹ, vợ con họ còn ở trong thành.
Trước sự khẩn cầu của Lý Cương, thấy tình cảnh như vậy, Khâm Tông đành phải cởi giáp, triệu hồi thân thuộc hồi kinh, dừng việc chạy trốn. Lý Cương truyền chỉ, cổ vũ ba quân. Lý Cương, Ngô Mẫn tuyên bố quyết định giữ thành. Lý Cương nói lớn: “Ý chỉ hoàng đế đã định, ai dám nói bỏ chạy sẽ bị chém đầu!” Các tướng sĩ đều cảm kích rơi lệ, dập đầu xuống đất tung hô Vạn tuế ba lần. Khâm Tông bãi miễn Bạch Thời Trung, dùng Lý Bang Ngạn làm Thái tể, Trương Bang Xương là Thiếu tể, cho phép Lý Cương khi dùng binh có thể thừa cơ hành sự, không cần việc gì cũng phải tấu bẩm hoàng đế.
Lý Cương vội vàng phái người đi chuẩn bị phòng thủ. Bốn mặt kinh thành dùng bách bộ binh pháp để phòng bị, mỗi tường thành dùng chính binh là 12.000 người; phiên binh, bộ binh ở trước, sau, tả hữu là bốn vạn người, trung quân cỏ tám nghìn người, bố trí các tướng quan thống lĩnh, phái tiền quân để bảo vệ kho lương ngoài thành, lại trang bị các loại vũ khí để bảo vệ.
Trong vòng ba ngày, công tác phòng bị đã hoàn thành. Oát Li Bất cũng đã dẫn quân Kim đến phía ngoài Đông Kinh, quân chi viện đi mười mấy chiếc thuyền nhỏ theo đường sông xuống, tấn công cửa Tuyên Trạch. Lý Cương dùng đội Cảm tử quân hai nghìn người bố trí ở dưới thành, dùng móc dài móc vào thuyền địch, ném đá tấn công. Lại đặt các tấm ván gỗ ở giữa dòng nước, vận chuyển đá từ nhà Thái Kinh để lấp cửa, làm thuyền quân Kim không thể tiến lên. Nhân cơ hội đó, quân Tống xông ra chém giết hơn trăm quân Kim. Đến đêm, Lý Cương lại ra lệnh cho thả binh sĩ xuống dưới thành, giết người trong trại quân Kim, chém đầu hơn mười thủ lĩnh, binh sĩ hơn trăm người.
Trời chưa sáng, quân Kim đã thua vài trận, Lý Cương bẩm báo tình hình quân sự cho Khâm Tông, bỗng có tin báo quân Kim lại tấn công cửa Thông Thiên và Cảnh Dương ở phía Bắc thành. Lý Cương lập tức dẫn hơn nghìn quân giỏi bắn cung, đi đường tắt đến chi viện. Khi đến cửa Thông Thiên, quân địch đang dùng thang mây leo lên thành. Lý Cương ra lệnh cho các cung thủ leo lên đầu thành, đồng loạt giương cung. Từng người, từng người của quân địch bị trúng tên rơi xuống. Các tướng sĩ giữ thành càng tăng thêm lòng tin, thi nhau dùng đá, gỗ ném xuống quân Kim, Quân địch bị ném chết và bắn chết nhiều vô số, những người còn lại lũ lượt bỏ chạy tán loạn.
Quân Kim lại bỏ sang tấn công cửa Trần Kiều và Vệ Châu, nhưng kết quả đều bị Lý Cương dẫn quân truy đuổi. Cuối cùng, quân Tống đã bảo vệ được Biện Kinh.
Hai quân đánh nhau, người dũng cảm sẽ thắng. Khi quân Kim tấn công kinh thành, Lý Cương và Ngô Mẫn đã dùng sách lược kiên quyết kháng chiến, phản đối đầu hàng, tích cực tổ chức phòng ngự, cuối cùng đã đánh lui cuộc tấn công của quân địch.
Mọi người đều có thể làm được điều mà Khổng Tử đã nói: Có thái độ “chỉ cần buổi sáng nghe hiểu đạo lớn thì buổi tối có chết cũng cam lòng”, tự nhiên sẽ có thể không hổ thẹn với đạo, không hổ thẹn với sự sống chết. Không hổ thẹn với đạo chính là biết cách hoàn thành cuộc sống của mình.
Con người Lục Tỉ không có tín ngưỡng, cũng chính là không có chủ kiến, chỉ có cuộc sống mơ hồ. Con người có hành vi rõ ràng và hành vi không rõ ràng, có sự sống chết có lý giải và không có lý giải, đó chính là đường giới hạn giữa bậc thánh hiền và người ngu.
Ý nghĩa hiểu đạo mà Khổng Tử coi trọng có thể thấy ở đây cũng là điều cần thiết khi xử thế làm người. Một người không thể biết ý nghĩa lớn của sự sống chết, ý nghĩa sự sống chết của anh ta cũng hoàn toàn là không tồn tại. Do vậy nói: “Đạo nghĩa của sự sống chết” là đại sự lớn nhất của đời người.
Một người thấu hiểu cuộc sống thì có thể tạo ra tất cả, mà không giác ngộ rằng cái chết có thể tạo ra tất cả. “Không giác ngộ được cái chết là sự hoàn thành của đời sống” thì phải dùng cái chết có ý nghĩa để sáng lập ý nghĩa cho cuộc sống, mà dưới ý nghĩa của cuộc sống, phải xây dựng ý tưởng hoài bão. Do cuộc đời có hạn nên sự sáng tạo của nó tất phải có hạn, chỉ có cái chết là vô hạn, sự sáng tạo của nó mới là vô hạn. Do vậy, con người không nên chỉ đặt cái vĩ đại vào trong cuộc sống mà cũng phải coi trọng sự vĩ đại sau khi chết. Lúc phải chết, lúc đáng chết thì không do dự mà chết, lấy cái chết trước làm niềm vui, là niềm vinh quang, cái chết sau là cái chết buồn, là sự sỉ nhục, làm như vậy thì có thể khiến đời người phát ánh hào quang. Đây cũng là đạo lý dùng cái chết để hoàn thành cuộc đời.
Cơ hội dùng cái chết để sáng tạo tất cả thì dù là ai cũng chỉ có một. Nếu không có cơ hội chết thì phải dùng sinh mệnh hiện có đặt vào trong đại nghĩa, bất kỳ ở đâu và bất kỳ lúc nào cũng không hổ thẹn với ý nghĩa cuộc đời. Nhất cử nhất động, mọi ý nghĩ của mình đều không đi ngược lại đạo đức nhân nghĩa, đều có thể làm động lòng thiên địa, nhật nguyệt và quỷ thần, chuẩn bị bất cứ lúc nào để hoàn thành cuộc sống, giải thoát khỏi cuộc sống, sống đầy đủ. Cũng giống như điểm quan trọng trong cách lập thân xử thế của Gia Cát Lượng, tất cả là vì: “Cúc cung tận tụy, chết vì người sau mình”. Cúc cung tận tụy chính là dùng sinh mệnh để hoàn thành cuộc sống. Chết vì người sau là dùng cái chết để làm hết chức trách, có đời sống siêu việt. Dùng cái chết để hoàn thiện mình, đồng thời là dùng cái chết để hoàn thành cuộc sống. Đây chính là cái làm chúng ta khâm phục khí khái của người anh hùng, đây chính là nhân sinh quan mà chúng ta nên học theo.