Văn Hóa Giao Tiếp Ứng Xử - Biết Co Biết Duỗi

Lượt đọc: 1378 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
65
Rùa Không Nên Cười Ba Ba, Đều Sống Trong Bùn Cả Mà

❊ ❊ ❊

Làm người nên hiểu người khác, khen chê người khác thì rất dễ, để thực sự hiểu, đánh giá đúng bản thân mình thì rất khó; tô vẽ che đậy bề ngoài của mình thì rất dễ nhưng để làm được mỗi việc đều không phải hổ thẹn với lòng mình thì chẳng dễ chút nào. Người quân tử là người vốn có phẩm cách cao thượng, học vấn và đạo đức tốt, có thể làm tấm gương cho mọi người. Nhưng những kẻ vờ tạo ra vẻ đạo mạo nghiêm trang, cốt cách thanh cao, sau lưng lại làm những việc trái với luân thường đạo lý, vô nhân đạo thì chỉ là những quân tử giả, khiến người đời ghét bỏ. Tuân Tử nói: “Quân tử dưỡng tâm cần nhất là phải chân thành. Nếu đã chân thành thì chẳng cần phải làm gì thêm nữa; chỉ cần giữ lấy nhân ái, giữ mình, lấy chính nghĩa mà làm việc”. Ông còn nói: “Lòng thành giữ sự nhân ái, nhân ái sẽ bộc lộ ra ngoài; nhân ái bộc lộ ra ngoài thì sẽ tỏ ra thần kỳ, sẽ có thể chuyển hóa con người; thành tâm theo đuổi chính nghĩa sẽ đạt được chính nghĩa; đạt được chính nghĩa sẽ thể hiện sự sáng suốt; sáng suốt có thể thay đổi con người”. Dương Vương Minh tiên sinh thì lại cho rằng: “Thành là dạng gốc của tâm, nếu muốn khôi phục dạng gốc của tâm thì suy nghĩ phải chân thành”. Người trước quan niệm “thành là kết quả của dưỡng tâm”, kẻ sau thì lại cho rằng “thành vốn là tâm”, mỗi người đều có cái lý của riêng mình.

Sau đời Đường, Trung Hoa rơi vào một thời đại điên loạn, vua tranh quyền đoạt vị, giành giật, khiến Trung Hoa chia năm sẻ bảy, đến nỗi kiếm một chỗ mà đi tiểu cho thoải mái cũng không xong.

Chu Ôn giết vua nhà Đường, tự phong hoàng đế triều Lương, nhưng vì ngủ với con dâu, bị con trai là Chu Hữu Trinh chém nên phải xuống âm phủ chầu Diêm vương. Chu Hữu Trinh giết Chu Ôn rồi, ngồi chưa nóng chỗ lại bị Lý Tồn Huân giết. Cả dòng họ Chu bị giết không sót một mạng nào. Lý Tồn Huân cao to vạm vỡ, tinh thông võ nghệ, am hiểu trận pháp. Bố của ông ta bị Chu Ôn giết, ông ôm hận trong lòng, nuôi chí báo thù, nằm gai nếm mật như Câu Tiễn, nhẫn nhục mười mấy năm, cuối cùng đã trả được thù. Lý Tồn Huân giết cả nhà họ Chu, nhưng mình mang họ Lý nên lại lập nên nhà Đường, chẳng kể là Lý này hay Lý kia, việc diệt họ Chu, lật nhà Lương đã giúp ông có thêm lòng tin và dũng khí. Sự nhẫn nại hơn chục năm cũng tôi rèn cho ý chí của ông, nuôi dưỡng dã tâm thống nhất Trung Quốc của ông. Ông đã tiêu diệt nhiều nước. Đầu tiên là nước Thục và những nước khác cũng lần lượt quy hàng, xưng thần. Lập tức, ở bên Lý Tồn Huân nào là vợ Ngô vợ Sở, nhảy múa ca hát nhiều đến nỗi làm ông ta mệt lử. Lý Tồn Huân còn chưa kịp khống chế, cai trị cái đất nước lớn lên nhanh chóng như một gia đình mới phất này đã mê đắm trong cuộc sống chơi bời, truy lạc. Ông vốn là một võ tướng, lại thích xem kịch, ông cho tập trung phi tử và thái giám trong cung, cả ngày tập kịch, diễn kịch, có lúc còn tự mình bôi bôi trát trát lên diễn, tự phong mình giỏi nhất hậu cung. Diễn mãi diễn mãi, ông khó tránh khỏi rơi vào tình trạng đồng tính luyến ái, không biết liệu có nhiễm bệnh AIDS hay không, nhưng mọi việc triều chính đều do thái giám cai quản. Bất cứ kẻ nào nếu muốn làm quan đều phải đút lót thái giám, khắp triều đình là yêu khí. Vợ của Lý Tồn Huân là Lưu Ngọc Nương lại càng phải thế. Những kẻ làm quan phải nộp tiền cho cô ta hàng tháng, ngay cả gặp mặt cô ta một lần cũng phải dâng lễ vật yết kiến. Nghe nói nhà mẹ đẻ của cô ta tiền nhiều đến nỗi không có phòng chứa, đồ chơi của bọn trẻ con cũng đều bằng tiền. Kẻ làm quan thì ngồi mát ăn bát vàng, kẻ làm lính thì đến vỏ cây cũng chẳng còn mà ăn, tiền lương, lương thực đều không có. Một vị tể tướng thấy tình hình nghiêm trọng liền kiến nghị với hoàng đế liệu có thể bớt một chút tiền bạc trong cung chia cho tướng sĩ để cổ vũ sĩ khí hay không. Lưu hậu nghe xong nổi giận lôi đình, đưa cho tể tướng hai cái chậu vàng, hai miếng ngọc bích và nói: “Chỉ còn có thế, ngươi mang hết đi”. Đại tướng Quách Sùng Thao nói thẳng mấy câu liền bị giết cả nhà hơn ba trăm mạng người, khiến một vị tướng khác Lý Tự Nguyên phất cờ, dấy binh tạo phản. Lý Tồn Huân lúc đó không biết tình hình quân đội, cứ cho rằng cũng chỉ như hồi diệt nhà Lương, đích thân cầm quân ra trận, nhưng binh lính còn ai nghe lời ông ta nữa, ra đến tiền tuyến đùng một cái đã tan hết. Lý Tồn Huân tim đập chân run, trúng phải một mũi tên lập tức ngã gục. Lý Tồn Huân, kẻ từng quét sạch nhà người khác, thì bây giờ lại bị người khác chém chết cả nhà. Lưu hậu phải treo cổ trên cột cờ, trở thành cảnh tham quan số một của thành Lạc Dương.

Lập nghiệp rất khó, giữ nghiệp lại càng khó, Lý Tồn Huân trước kia còn kiềm chế được bản thân, nhưng vừa thành công đã xa hoa dâm dật, chẳng hề nghĩ đến những ngày gian khổ đã qua, cuối cùng thanh bại danh liệt, thật đáng tiếc. Nhưng trong số các hoàng đế cổ đại, liệu có bao nhiêu hoàng đế nhẫn nại được đến cùng đây? Lý Thế Dân được coi là hoàng đế tốt nhất rồi đến cuối đời cũng sống trác táng, làm Võ hậu nổi loạn. Đã nhẫn nại thì hãy kiên trì đến cùng. Bài học ấy quả là quá khó.

Có người quyết tâm lập nghiệp nhưng sự nghiệp vẫn khó thành vì trong lòng anh ta không có chí lớn, chỉ có việc lớn mà không có chí lớn thì cũng như đi biển có tàu mà không có la bàn, chỉ có thể đi lờ đờ trên mặt biển mênh mông. Việc học tập cũng vậy, học vấn cao chưa phải là chí hướng lớn, làm thánh hiền mới là chí hướng lớn của người có học vấn. Chí hướng có lớn, có rõ ràng, sự nghiệp mới có chỗ mà ứng dụng, mới có thể làm nên nghiệp lớn.

“Chân tri tức sở dĩ vi hành, bất hành bất túc vị chi tri”, trong quan niệm của Lương Dương Minh tiên sinh, cái gọi là “chân tri”, thực sự biết, đã bao hàm cả thời cơ hành động, phải có hành động để chứng minh những cái đã biết, nếu không có trải nghiệm mà chỉ là lý luận cao siêu thì không thể là thực sự biết được.

Tuân Tử trong cuốn “Khuyến học” có viết: “Giun đất không có móng vuốt sắc bén, không có xương sườn cứng cáp, ăn bùn ở tầng đất trên, uống ở mạch nước tầng đất dưới, lúc nào cũng rất chăm chỉ. Con cua tám cẳng hai càng, nếu không có tổ của lươn của cá ngao thì không có chỗ nương thân cho nên nó vốn xốc nổi. Vì vậy, không có ý chí tiềm ẩn thì không có trí tuệ thông minh, hành động sẽ không chắc chắn và sẽ không có công danh sáng lạng”.

NGỌC ANH dịch
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.