Văn Hóa Giao Tiếp Ứng Xử - Biết Co Biết Duỗi

Lượt đọc: 1378 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
8
Nhường Người Phần Hơn Không Phải Là Hèn Yếu

❊ ❊ ❊

“Nhường để làm được việc”.

Trong đối nhân xử thế, khi xảy ra sự cố đều phải có thái độ nhượng bộ người khác trước mới gọi là cao minh. Bởi nhường người khác một bước chính là sự chuẩn bị tốt nhất cho sau này. Vì vậy, bất luận là vì nghiệp lớn hay chỉ là tiện cho người thì nhường người một bước đều để lại cho mình một sự thuận tiện cho sau này mà thôi.

Về đối nhân xử thế, nhượng bộ và được mất từ xưa đã có rất nhiều bài học, duy chỉ Liệt Tử là có một sự giải thích độc đáo ở phương diện này. Ví dụ trong “Thiên Thụy” Liệt Tử có viết: “Nếu là người thông minh, tính toán lợi hại, xem xét thật giả, suy đoán lòng người thì cái được là một nửa, cái mất cũng một nửa. Nếu người không thông minh lắm, không tính toán lợi hại, được thua, không cần biết thực hư thì cái được cũng chiếm một nửa mà cái mất cũng chiếm một nửa. Vậy thì có sự khác biệt gì giữa tính toán và không tính toán, xét đoán và không xét đoán. Chỉ có không tính toán xét đoán gì thì mới có sự tính toán đánh giá toàn diện, mới có thể thành công hoàn toàn mà không có thất bại”. Vì vậy mới nói, nhượng bộ người khác không phải là khiếp sợ, trong “nhượng” có “duỗi”, trong “nhượng” có thuật.

Tấn Văn Công Trùng Nhĩ trong thời gian sống lưu vong ở nước ngoài đã phiêu bạt đến nước Sở, Sở Thành Vương tiếp đãi ông rất hậu hĩnh như đối với một vị quân vương. Một lần trong bữa tiệc chiêu đãi Trùng Nhĩ, Thành Vương có hỏi “Công tử sau này có dịp trở về nước làm Quốc vương thì sẽ lấy gì báo đáp ta?”. Tấn Văn Công lúc đó đáp: “Ngọc quý, mỹ nữ và tơ lụa thì ở nước ngài quá nhiều, lông chim quý, ngà voi đều từ nước ngài mà ra, những thứ mà lưu lạc được đến nước tôi chẳng qua cũng chỉ là những đồ thừa của các ngài. Tôi thật không biết lấy gì để báo đáp”.

Nhưng Sở Thành Vương vẫn muốn theo đuổi vấn đề này, liền nói tiếp: “Tuy rằng sự thật đúng như ngài nói, nhưng ngài cũng phải có chút gì báo đáp ta chứ!” Trùng Nhĩ suy nghĩ một lúc rồi nói: “Nhờ hồng phúc của Ngài, nếu như Trùng Nhĩ này có thể trở về nước Tấn, nếu có một ngày xảy ra chiến tranh, chẳng may quân đội hai nước đối mặt nhau ở Trung Nguyên thì tôi sẽ hạ lệnh cho quân đội lui về sau chín mươi dặm để báo đáp tấm thịnh tình của ngài. Nếu như vậy mà ngài vẫn không vừa ý, không hiểu cho ta thì ta chỉ còn một cách là cưỡi ngựa bắn tên cùng ngài quyết chiến một phen”.

Năm 632 trước Công Nguyên, Tấn Văn Công dùng mưu kế của trung quân nguyên soái Tiên Chẩn li gián Doãn Tữ Ngọc, đem quân lên phía Bắc chinh phạt nước Tấn.

Tấn Văn Công thấy quân Sở đã tiến đến gần, bèn hạ lệnh cho quân Tấn rút lui về sau 90 dặm (thời xưa, một ngày hành quân 30 dặm gọi là một xá, ở đây có nghĩa là lui về sau 3 xá). Tướng sĩ quân Tấn thấy quân Sở đã tiến đến gần xâm phạm rồi mình lại rút về phía sau thì đều không hiểu gì cả, bọn họ đều cho rằng quân vương nước Tấn trốn chạy quân thần nước Sở, đây chính là hành động sỉ nhục. Hơn nữa, quân Sở ở bên ngoài đánh trận liên tiếp, mãi vẫn không thắng được quân Tống, chí khí quân sĩ đã suy sụp dân, quân Tấn không nên lui quân. Quan nước Tấn là Cô Yển giải thích với mọi người rằng: “Quốc vương Tấn làm như vậy là để báo đáp ân huệ năm xưa của nước Sở, lúc đó có hẹn rằng: Hai nước nếu giao binh xảy ra thì quân Tấn sẽ lui về sau 3 xá để báo đáp”. Nếu như Quốc vương nói lời không giữ lời thì chúng ta sẽ bị đuối lý.

Kỳ thực, Tấn Văn Công hạ lệnh lui quân về sau 90 dặm, một mặt là thực hiện lời hứa, quan trọng hơn chính là yêu cầu thiết yếu về mặt quân sự, muốn nhân đây kích động tinh thần quân sĩ, đồng thời cũng chính là tránh cho quân Tấn khỏi mũi nhọn quân Sở, làm tăng thêm sự kiêu ngạo của Tữ Ngọc, sau đó sẽ chọn thời cơ và địa thế thích hợp để quyết chiến với quân Sở.

Quả nhiên sau khi quân Tấn lui về Thành Bộc thì các nước Tống, Tề, Tấn cũng lần lượt phái quân đến, ủng hộ hành động của Tấn Văn Công. Trong khi đó nội bộ quân Sở, một số tướng sĩ thấy quân Tấn lui binh ba xá thì cũng chủ trương nhân cơ hội này rút quân về Sở, nhưng Tữ Ngọc kiên quyết không đồng ý. Ông ta cho rằng quân Tấn lui về sau là sợ uy lực của quân Sở, liền đó dẫn quân truy đuổi đến tận ngọn núi ở Thành Trị mới hạ trại. Kết quả là trận chiến ở Thành Bộc, quân Sở bị liên quân do Tấn Văn Công dẫn đầu đánh cho đại bại.

Thời đại Chiến quốc cách nay đã 2400 năm, bảy nước tranh hùng, trong đó Ngụy, Tề đều là những nước mạnh.

Một năm nọ, Ngụy, Tề ký kết điều ước đồng minh, liên hợp quân sự. Nhưng Tề phá bỏ điều ước, tấn công Ngụy. Ngụy Huệ vương vô cùng phẫn nộ, ngầm sai hung thủ hành thích Tề vương.

Vì chuyện này, Huệ vương đã triệu tập trọng thần, kết quả là ý kiến tán thành và phản đối ngay tức thời khó có thể quyết định được. Lúc này Tề tướng Huệ Tử liền tiến cử Đại Tấn Nhân với Huệ vương. Đại Tấn Nhân sau khi được mời đến liền nói với Huệ vương:

“Đại Vương có biết loài động vật ốc sên không?”

“Đương nhiên là biết”. Huệ vương đáp.

“Con ốc sên trên chân trái của nó có một quốc gia gọi là Xúc Thị, bên chân phải có một quốc gia gọi là Man Thị. Hai nước vì vấn đề lãnh thổ nên chuyện binh đao xảy ra không ngớt. Một lần, hai nước đánh trận mười lăm ngày, con số người bị chết và bị thương lên đến hàng vạn mới thôi”.

“A, không phải người pha trò cười đấy chứ?” Huệ vương tỏ vẻ không hiểu.

“Đây hoàn toàn không phải là chuyện đùa, Đại vương, ngài có cho rằng bốn phía trong vũ trụ có tận cùng không?

“Chắc chắn là không có tận cùng rồi!” Huệ vương trả lời.

“Vậy thì, hãy đặt mình vào vị trí một người đã từng đi khắp thế giới vô tận này để nhận xét thì những nước chư hầu trên mặt đất này không phải đều là rất nhỏ bé sao?”

“Trong số những nước đó có nước Ngụy, trong nước Ngụy có Lương Đô, trong Lương Đô lại có Đại vương đang sống ở trong đó. Từ đó thấy rằng, Đại vương cùng Xúc Thị, Man Thị so sánh cũng không có gì khác biệt lắm.

“Cái gì, không có gì khác biệt?”, nghe lời nói của Đại Tấn Nhân, Huệ vương lộ rõ vẻ buồn bã và thất vọng.

Đúng như vậy, nên nhìn nhận vấn đề bằng một tầm mắt quan sát rộng lớn. Tự xem xét mình cũng rất có lý, chỉ có cách hãy đặt mình vào không gian và thời gian rộng lớn thì mới biết được phương hướng mình đang tồn tại và cố gắng phấn đấu để đạt tới. Khi đã thành công thì có thể vui mừng tận hưởng hạnh phúc, khi thất bại thì có thể tìm thấy lý do để tự an ủi mình.

Đời người cũng vậy, chỉ cần chúng ta bước ra khỏi tầm nhìn của con ốc sên thì bất kể ngọn gió nào cũng đều là gió lành.

NGỌC ANH dịch
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.