Văn Hóa Giao Tiếp Ứng Xử - Biết Co Biết Duỗi

Lượt đọc: 1378 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
27
Lòng Người Không Biết Đủ Như Rắn Nuốt Voi

❊ ❊ ❊

Duỗi không thể quá xa với chuẩn mực.

Nếu một người sinh ra trong một gia đình hào hoa phú quý, hưởng thụ vật chất phong phú thì sẽ làm người đó nuôi dưỡng cá tính không tốt về thị hiếu và thích ra uy ra phúc. Thị hiếu không tốt như ngọn lửa mạnh đối với sự nguy hại của người. Tính khí chuyên quyền tạo thế cũng hung ác như tâm tính thối nát. Nếu không kịp thời cho thêm một chút quan niệm lạnh lẽo mát mẻ để ôn hoà một chút dục vọng mạnh mẽ kia thì ngọn lửa dục vọng mãnh liệt đó nếu không thiêu bạn ra tro thì cũng sẽ làm lòng tham đó “tham” hết cả bản thân. Như Lão Tử đã nói: “Hoạ ra từ cái không biết đi. Tôi không lớn hơn cái mình muốn được”. Do vậy, con người nên tăng cường tự tu dưỡng đạo đức, làm giảm dục vọng của mình, cố gắng tránh “duỗi quá mức” làm xuất hiện hiện tượng “rắn nuốt voi”, như vậy mới có thể thoải mái đi hết cuộc đời người.

Hoắc Quang là em của Phiêu Kỵ đại tướng quân, mất do bệnh tả. Thời Hán Vũ Đế, ông giữ chức Đại tư mã, Đại tướng quân, quyền trong một thời. Sau khi Vũ Đế mất, ông tiếp nhận di chiếu, phò tá thái tử, dựa vào thân phận là Đại thần để chủ trì triều chính, Hoàng đế cũng có vài phần kính sợ ông ta. Mọi người trong triều đều coi ông là lãnh đạo cao nhất nước.

Mười bốn năm sau, Chiêu vương bị bệnh qua đời, không để lại cốt nhục. Hoắc Quang và quần thần lập Lưu Gia làm hoàng đế. Nhưng Lưu Gia là người dâm đãng và ngu ngốc, nên Hoắc Quang kiến nghị phế truất và lập Lưu Tuần làm hoàng đế. Trong quá trình thay hoàng đế như đèn kéo quân thì Hoắc Quang có tác dụng rất quan trọng, vị trí của ông trong triều đình cũng ngày càng cao, thật là “sờ tay có thể bỏng”. Người nhà, bạn bè thân thuộc của ông đều dựa vào ưu thế lẫy lừng của ông mà ngông nghênh càn rỡ. Dần dần đã làm nhiều người bất mãn.

Vốn Lưu Tuần đã có thê thất - ông nguyện kết tóc với người vợ này từ khi hai người còn bần hàn, lập làm hoàng hậu. Phu nhân của Hoắc Quang, bà Hiển, là người tối mắt về lợi, không vừa lòng khi thấy thế lực nhà họ Hoắc vẫn chưa đủ lớn, một lòng muốn đưa con gái vào vị trí hoàng hậu. Bà sai người hạ độc chết hoàng hậu, đem gả con gái mình cho Lưu Tuần làm hoàng hậu. Như vậy, quyền uy nhà họ Hoắc như hổ mọc thêm cánh, như mặt trời giữa ban ngày, sau khi Hoắc Quang mất, vẫn nắm việc quan chính của triều đình, con gái làm hoàng hậu, con trai, con rể đều là chức quan trong giới chính trị và quân sự.

Lưu Tuần nhận được rất nhiều báo cáo vạch trần tội ác của nhà họ Hoắc. Lại nghĩ đến những uy hiếp của nhà họ Hoắc đối với mình, thế là bắt đầu làm suy yếu quyền lực của nhà họ Hoắc.

Thấy nhà họ Hoắc đang xuống dốc, một nhà nắm quyền lớn, dùng quyền lớn không chỉ sợ hãi không kìm được sẽ có ngày cuối cùng, cuối cùng bàn bạc cách phế truất Lưu Tuần.

Việc cơ mật quan trọng là phát động binh biến cuối cùng bị tiết lộ, Lưu Tuần hạ lệnh bắt toàn bộ già trẻ nhà họ Hoắc, bà Hiển, con gái, con trai, con rể toàn bộ đều bị xử tội chết, người có liên quan có đến hơn một nghìn nhà.

Hoắc Quang là người cực kỳ cẩn thận. Ông thụ mệnh nhờ cậy, thiết lập địa vị cho mình, sau đó phế truất hoàng đế ngu ngốc và dâm đãng vì lợi ích của thiên hạ, càng làm tăng quyền uy của mình, nhưng ông không dựa vào quyền mà dơ dáng, không vì phi pháp mà làm chuyện mờ ám. Chỉ có người nhà họ Hoắc bị mê hoặc bởi quyền lực, rơi vào vũng bùn tìm kiếm quyền lực không thể thoát ra được. Không vừa lòng với uy quyền cực thịnh đã có mà lại muốn làm Hoàng đế thì kết cục cuối cùng nhất định sẽ là bi kịch. Cái độc trong quyền lực quá sâu, sức miễn dịch trong hệ thống chịu đựng của con người sẽ dần dần bị tổn hại. Bà Hiển và các con trai, con rể điên cuồng theo đuổi quyền lực. Con dao hai lưỡi của quyền lợi sẽ không khách khí mà cắt vào chính họ.

Rất khó đáp ứng đủ dục vọng, tục ngữ nói: “Lòng người không biết đủ như rắn nuốt voi”. Càng tham lam đuổi theo để bắt cho đủ dục vọng cá nhân thì cũng như cầm con dao hai lưỡi. Nó ngày càng sắc nhọn thì cuối cùng sẽ hại mình. Chẳng bằng học theo Trương Lương đứng trong số các liệt hầu, công thành rồi rút lui, bỏ lại mọi sự của nhân gian cùng Hoàng Thạch đạo nhân đi vân du. Coi những vinh hoa phú quý trong nhân gian như công danh, tiền tài là vật ngoài bản thân, thì tức là có thể “người khôn giữ mình”.

Tóm lại, tất cả dục vọng của đời người không ngoài dục vọng về tinh thần và vật chất. Để đáp ứng hai dục vọng này thì phát sinh hai sự theo đuổi tương ứng - theo đuổi về tinh thần và theo đuổi về vật chất. Người hủ bại và kẻ tiểu nhân coi dục vọng về vật chất là toàn bộ cuộc đời, do vậy sự theo đuổi về dục vọng tinh thần không cao. Kẻ sĩ có tri thức thì dục vọng tinh thần lại tương đối mãnh liệt. Do vậy nói: “Khi theo đuổi công danh lợi lộc không cần cướp trước, khi tiến hành tu dưỡng phẩm chất đạo đức, sáng lập sự nghiệp không rơi lại phía sau người khác, hưởng thụ cuộc sống vật chất không nên có lòng tham vượt quá phạm vi nhất định”.

NGỌC ANH dịch
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.