Văn Hóa Giao Tiếp Ứng Xử - Biết Co Biết Duỗi

Lượt đọc: 1378 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
31
Ngựa Tốt Không Ăn Cỏ Bỏ

❊ ❊ ❊

Thân thể có thể co nhưng chí không thể co.

Nếu trong lòng chúng ta không màng vinh hoa phú quý thì sợ gì người khác đem danh lợi để cám dỗ mình? Nếu chúng ta có chí hướng kiên định thì sợ gì nhục hình? Tục ngữ có câu: “Cây ngay không sợ chết đứng”. Những người ích kỷ luôn có ham muốn cá nhân buộc phải rào trước đón sau, cái gì cũng sợ, không dám nói một câu cương trực thẳng thắn, không dám làm những việc thể hiện khí tiết dân tộc; còn có những người nhu nhược hèn yếu, khom lưng uốn gối, chỉ biết xu nịnh, không những không có khí phách mà toàn thân cũng chẳng có được một mẩu nào ra hồn. Đó mới chính là điều đáng ghét.

Vị anh hùng cuối thời Minh phản Thanh Hạ Hoàn Thuần sau khi bị bắt, bị Thừa Trù thẩm vấn. Hồng Thừa Trù biết Hạ Hoàn Thuần là một thiếu niên có tài, lại văn võ song toàn nên có ý khuyên anh ta đầu hàng theo nhà Thanh, lúc đầu Hồng Thừa Trù nói: “Ngươi còn trẻ thế thì hiểu được điều gì, sao lại muốn dấy binh làm phản? Tưởng như vậy có thể làm người tốt sao? Thấy người trẻ người non dạ, thật sự rất đáng thương, chỉ cần chịu quy thuận triều Thanh, ta đảm bảo ngươi sẽ được làm quan”.

Hạ Hoàn Thuần biết rõ người thẩm vấn mình chính là đại hảo hán Hồng Thừa Trù, cảm thấy khinh bỉ và bất bình với hành động hèn nhát quy phục triều Thanh của ông ta, giờ lại muốn khuyên mình theo giặc thì trong lòng cảm thấy rất bực tức. Quyết định nhân dịp này mắng cho ông ta một trận.

Hạ Hoàn Thuần giả vờ không quen biết Hồng Thừa Trù lớn tiếng nói: “Ta nghe nói, Hanh cửu tiên sinh (Hồng Thừa Trù) là kiệt xuất của nhà Minh, tự mình đi trước những người tốt, xả thân nơi chiến trận vì Tổ quốc. Sau khi tiên Hoàng hay tin đã rất thương tiếc, ta tuy trẻ tuổi nhưng cũng rất ngưỡng mộ sự trung liệt của ông ta, lấy thân mình báo quốc quyết không chịu đầu hàng!”

Tuỳ tùng đứng bên cạnh Hồng Thừa Trù thấy thế ngờ rằng anh ta không biết quan thẩm vấn mình là ai nên hiểu lầm, bèn cho anh ta hay Hồng Thừa Trù chưa chết mà đã quy thuận triều Thanh, được làm quan lớn. Người thẩm vấn anh chính là Hồng đại nhân.

Hạ Hoàn Thuần biết rõ nhưng vẫn chưa muốn vạch trần, tiếp tục nói: “Các ngươi nói láo, Hanh cửu tiên sinh từ lâu đã lấy thân mình tận trung báo quốc, chuyện này có ai không biết. Khi đó, đích thân tiên hoàng đã trừng trị kẻ mạo danh Hanh cửu tiên sinh, làm ô nhục trung hồn, thật là đáng hận!”.

Hồng Thừa Trù vừa buồn vừa xấu hổ, dở mếu dở cười, chỉ thấy mặt ông ta lúc đó, lúc tái như ngồi trên đống lửa, liền phẩy tay: “Dẫn đi!” Từ đó không dám thẩm vấn Hạ Hoàn Thuần nữa.

Hạ Hoàn Thuần dùng phương pháp giả câm giả điếc khiến lương tâm của Hồng Thừa Trù đau như bị roi quất, đồng thời vạch trần một cách sâu sắc sự hèn nhát của hắn.

Trong thực tế cuộc sống, khi bị người khác ác ý nói móc, chủ yếu có thể giả câm giả điếc để đáp lại, không có chút phản ứng đối với lời nói và hành động của đối phương, làm như nhìn nhưng không nghe, không thấy; như vậy có thể tránh được sự chỉ trích của đối phương và khiến cho anh ta không đạt được hiệu quả mong muốn, gây cảm giác mù mịt mất phương hướng. Còn ta lại có thể nhân cơ hội này tiến hành phản công bằng sức mạnh đã sắp xếp sẵn có của mình.

Bề ngoài, sự phản công của ta có vẻ xa rời sự công kích của đối phương, nhưng trên thực tế lại xuất phát từ chính lời nói của đối phương mà ra.

Trong trường hợp giao tiếp đặc biệt nào đó, ta giả câm giả điếc, cố ý râu ông nọ cắm cằm bà kia, cũng có thể khiến cho đối phương dao động, mất đi sự nghiêm tốn và tự tin của bản thân, gặp trở ngại về tinh thần, làm rối loạn các bước tiến của đối phương. Như thế có thể làm mất đi sự uy phong của đối phương.

Mạnh Tử nói: “Cái chết có khi nặng tựa Thái Sơn, nhưng cũng có khi nhẹ tựa lông hồng”. Đây không chỉ nói về cái chết, bình thường mà còn dùng cho cả những cái chết về khí phách nữa. Về điểm này, từ xưa đến nay vẫn chưa có ai nói được như vậy, đây tất phải là một người thực sự hiểu biết mới có thể nói như vậy.

Chết vì trung nghĩa, vì khí phách, vì dân, vì nước mới là cái chết đúng nghĩa. Vì thế, những trung thần chí sĩ đều được người ta gọi là đạo. Biết chờ mình sinh ra và cũng biết đón nhận cái chết đến. Biết chết cũng có nghĩa là biết sống.

Một người khi sống không thể hoàn thành cuộc sống của mình bèn lấy cái chết để kết thúc. Khi sinh thời chẳng có thành tích gì để đời, nhưng khi chết lại có thể hoà hợp với đất trời. Chết như vậy để xây dựng khí tiết của mình, để hoàn thiện cuộc sống của mình, chỉ có khí tiết là cội nguồn của nhân cách, nhân cách là cội nguồn của đức hạnh, và đức hạnh là cội nguồn của sự tu dưỡng. Sự tu dưỡng được nhắc đến ở đây không phải là học đọc, học viết mà là học đạo lý, làm rõ đạo lý, tu dưỡng đạo lý, giữ gìn đạo lý.

Bàn về cái chết để giữ khí phách từ xưa đến nay có người không phải đạo, chết vì làm người, có người chết vì đạo nghĩa, ngàn đời được ca tụng.

NGỌC ANH dịch
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.