Văn Hóa Giao Tiếp Ứng Xử - Biết Co Biết Duỗi

Lượt đọc: 1378 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
26
Khi Phải Nhượng Bộ Thì Nên Nhượng Bộ

❊ ❊ ❊

Trong khi nhượng bộ phải duỗi.

Thời thế tạo anh hùng, đời loạn sinh ra những người kiệt xuất. Người thông minh giỏi sống ở thời thế, khi cần có phải co, khi cần duỗi phải duỗi, có thể co thì co, có thể duỗi thì duỗi. Co vào lúc cần co là trí tuệ, duỗi vào lúc cần duỗi cũng là trí tuệ. Co để bảo toàn lực lượng, duỗi là làm lực lượng hiển hách. Co là để ẩn giấu mình, duỗi là để đề cao mình. Co là sinh ở chân núi, duỗi là sinh ở đỉnh núi. Có chân núi và đỉnh núi, cái cao cái thấp đan xen vào nhau như sóng tiến lên, mới tạo nên cuộc đời đầy phong phú. Người trí sáng trong khi “nhượng bộ” phải cầu phát triển, quyết không câu nệ.

Ngày 1/1/1912 là một ngày vĩnh viễn không thể quên của những người Trung Quốc yêu tự do. Mười giờ sáng, Tôn Trung Sơn đại diện cho các tỉnh, ngồi xe chuyên dùng tuyến Lư Ninh từ Thượng Hải đến Nam Kinh. Năm giờ chiều, sau một tiếng còi dài, người lái tàu dừng ở ga. Buổi tối hôm đó, Tôn Trung Sơn đến Phủ tổng thống ở nơi sở tại: nơi ở của cựu thống đốc Lưỡng Giang. Mười giờ tối tổ chức lễ nhậm chức Tổng thống, đổi năm đó thành năm Trung Quốc Hoa Dân thứ nhất. Nền chuyên chế quân chủ của Trung Quốc kết thúc từ đó.

Tôn Trung Sơn cũng không quên cử hành nghi thức tế thiên địa tổ tiên cùng những người đã đồng cam cộng khổ. Tôn Trung Sơn đã đứng ở chân núi phía Bắc núi Chung, nhìn về vùng đất rộng lớn, huyết khí trào dâng, vô cùng xúc động.

Tuy nhiên, mọi người rất nhanh phát hiện ra rằng người thực sự nắm cục thế phương Bắc là Viên Thế Khải chứ không phải Tôn Trung Sơn. Trong tay Viên Thế Khải có một tờ Vương bài (át chủ bài), chính là có thể chi phối triều đình nhỏ ở Bắc Kinh, ông ta tìm cách làm quân rối loạn và kéo người các đảng các phái, khiến không ít người tin tưởng rằng: Tôn Trung Sơn không có cách nào lôi kéo các đảng phái, làm cho nó hài hòa thống nhất. Trong thực tế, Tôn Trung Sơn thiếu tư tưởng chuẩn bị cho công việc lãnh đạo một nhà nước hỗn loạn, suy bại. Có một lần quân An Huy bị đói, Tôn Trung Sơn thuận tay phê hai mươi vạn đồng, nhưng lúc đó tiên trong kho của bộ tài chính chỉ có chín vạn đồng. Tôn Trung Sơn chẳng biết chút gì về việc này. Không chỉ có vậy, mặt ngoại giao của chính quyền lâm thời cũng chẳng biết làm thế nào. Các sứ đoàn ngoại giao chẳng coi Tôn Trung Sơn ra gì, họ dù gì cũng ở lại Bắc Kinh vì Bắc Kinh là địa bàn của Viên Thế Khải.

Không lâu sau, Tôn Trung Sơn đau khổ nhận thức ra được điểm này. Đây là cuộc đấu tranh vô cùng gian nan, gần như tất cả các đảng phái cũ đều phản đối chiến tranh, Hoàng Hưng kiên quyết biểu thị: “Nếu hoà nghị không thành thì tôi cũng không thể hạ lệnh động viên. Nếu tiên sinh nhất định muốn đánh, tôi chỉ có thể mổ bụng để tạ thiên hạ”. Chỉ cần Tuyên Thống thoái vị thì tất cả các điều kiện khác đều có thể chấp nhận. Đây là hiện thực tàn khốc. Tôn Trung Sơn đành phải nhường vị trí cho Viên Thế Khải. Mặc dù họ đều nhận thấy người này là nhân vật có dã tâm, nhưng tình thế lúc đó thì chẳng có cách nào khác. Sau khi vượt qua được sự lo lắng đau khổ, một mình nắm quyền lực, thi hành chủ nghĩa tam dân, Tôn Trung Sơn bị ép phải thoái vị, nhưng với điều kiện là phải phế truất hoàng đế Tuyên Thống và định đô ở Nam Kinh.

Viên Thế Khải đồng ý, ngày 12/9, Tuyên Thống hoàng đế thoái vị. Ngay sau đó, Tôn Trung Sơn đưa ra đề nghị từ chức trước nghị viện lâm thời, đồng thời đưa Viên Thế Khải lên thay thế. Nhưng Viên Thế Khải tuyên xưng chức vị của ông ta là Nguyên thủ quốc gia, là được lệnh của hoàng thất nhà Thanh, chứ không phải Dân quốc. Tôn Trung Sơn cảm thấy mình bị các đồng chí của mình bán rẻ, tình cảm tức giận và bị lăng nhục đè nặng trong lòng.

Ngày 24/2, Tôn Trung Sơn đến Hồng Kông, hôm sau đi xe nhà binh và buổi chiều hôm sau đến Quảng Châu. Hàng vạn nhân dân các tỉnh thành đứng đầy cảng, nhiệt liệt hoan nghênh vị Tổng thống bị về vườn này.

Tôn Trung Sơn ở lại phía Nam thì đối với chính phủ phương Bắc mà nói, đó không phải là chuyện hay. Tuy Tôn Trung Sơn vẫn một mực biểu thị là sau khi từ chức sẽ tập trung trí lực vào việc xây dựng đường sắt Trung Quốc, nhưng chẳng ai tin rằng ông thật sự đầu tư tinh lực vào vấn đề kinh tế.

Viên Thế Khải mời ông đến Bắc Kinh gặp mặt. Đương nhiên là Tôn Trung Sơn đồng ý. “Ngài không nên đi”, mọi người kinh ngạc khuyên ông ta, “Viên Thế Khải là người rất có dã tâm, việc gì cũng có thể làm được. Chỉ sợ rằng ngài vào Bắc Kinh rồi chẳng ra được!”

“Lần đi này không ngoài sự điều hoà tình cảm Nam, Bắc”, Tôn Trung Sơn cười nói, “đến ngay các việc như ngoại giao, tài chính, nội chính, nếu Viên Tổng thống có hỏi thì nhất định tôi sẽ nói hết những gì tôi biết cho Viên Tổng thống. Nếu ông ta không hỏi thì tôi cũng chẳng đề cập đến làm gì”.

Ngày 18/8, Tôn Trung Sơn khởi hành lên phía Bắc. Ngày 24/8, Tôn Trung Sơn từ Thiên Tân vào kinh, nhận được sự hoan nghênh cực kỳ long trọng. Khi ông ngồi vào chiếc chuyên xa ở phía trước bến xe, đội quân nhạc tấu một bản nhạc vui vẻ, đội ngũ các cháu nhi đồng hát bài hát hoan nghênh, pháo nổ vang, mọi người tung mũ lên, tiếng vỗ tay như sấm dậy. Tôn Trung Sơn ngồi vào chiếc xe ngựa trang trí huy hoàng bằng vàng ngọc, đệm trong xe bằng đoạn vàng, do ngựa bạch kéo. Phía trước có ba mươi kỵ binh mở đường, phía sau có mấy chục quân cảnh vệ đi bảo vệ, từ cửa Chính Dương về tới khách sạn.

Sau khi Tôn Trung Sơn về kinh thì Hoàng Hưng, Trần Kỳ cũng nhanh chóng lên phía Bắc. Họ tổ chức mười mấy cuộc hội đàm với Viên Thế Khải, bao gồm tất cả các chủ đề nhưng quan trọng nhất vẫn là vấn đề kinh tế. Tôn Trung Sơn nói với Viên Thế Khải về các vấn đề thu hút vốn nước ngoài, xây dựng đường sắt, quyền bình quân về đất đai... Hầu như Viên Thế Khải đều biểu thị sự ủng hộ. Điều này ngược lại lại làm cho Tôn Trung Sơn cảm thấy rất kỳ lạ.

Về đường sắt, Tôn Trung Sơn nói ông dự định trong vòng mười năm xây dựng tuyến đường sắt hai mươi vạn dặm, “tung hoành giữa năm châu”.

“Ồ, ồ,” Viên Thế Khải hỏi, “nghe nói ngài có kế hoạch vay nợ nước ngoài để xây dựng đường sắt, đúng không?

“Đúng vậy!” Tôn Trung Sơn dùng ngữ khí tràn đầy nhiệt tình nói: “Phí xây dựng hai mươi vạn dặm đường sắt có thể do mười công ty lớn tự vay vốn nước ngoài. Lúc đầu đường sắt thuộc sở hữu của dân, sau bốn mươi năm sẽ thu hồi là sở hữu nhà nước. Quyền không rơi vào tay người nước ngoài, quốc gia không chịu trách nhiệm trả nợ, đến kỳ sẽ thu hồi đường”.

“Như vậy rất công bằng, rất công bằng”. Viên Thế Khải như sáng cả đầu óc ra nói.

“Tổng thống xuất thân từ binh nghiệp,” Tôn Trung Sơn nói, “tự nhiên cũng rõ là đường sắt và luyện binh thì phải xây dựng đường sắt trước. Không có đường, có binh cũng chẳng dùng được”

“Có lý, có lý”. Viên Thế Khải cười to.

Ngày 16/9, Tôn Trung Sơn, Hoàng Hưng và Viên Thế Khải cùng bàn bạc đưa ra “cương lĩnh chính trị” gồm tám điều: (1) Lập quốc theo chế độ thống nhất; (2) Chủ trương là thật công bằng không thiện ác, theo tục của dân tộc; (3) Tạm thời thu võ bị, trước tiên chuẩn bị nhân tài cho hải, lục quân; (4) Mở cửa, thu hút vốn nước ngoài, xây dựng đường sắt, khai khoáng, xây dựng nhà máy gang thép để làm giàu cho dân sinh; (5) Khởi xướng tài trợ sự nghiệp quốc dân, đầu tiên phải bắt tay vào nông, lâm, công, thương; (6) Quân sự, ngoại giao, tài chính, tư pháp, giao thông, đều theo chủ nghĩa trung ương tập quyền; (7) Nhanh chóng chỉnh đốn tài chính; (8) Cố gắng hài hoà các đảng, duy trì trật tự, cơ bản là thừa nhận.

Tôn Trung Sơn và Viên Thế Khải còn đạt được hiệp định quân tử, tức phương Nam không can dự vào việc hành chính trung ương của phương Bắc, và phương Bắc cũng không can thiệp vào việc dùng người xây dựng kinh tế.

Nếu tám điều khoản của cương lĩnh chính trị này thật sự có thể đưa vào thực hiện thì đây sẽ là một lần “kinh tế Bắc phạt” có quy mô lớn do người phương Nam phát động, bởi vì nhấn mạnh mở cửa và thu hút vốn nước ngoài sẽ đem lại mâu thuẫn xung đột to lớn hơn, sâu xa hơn giữa cuộc vận động giao thiệp và các hành động quân sự Bắc phạt cho xã hội Trung Quốc.

Tiếc rằng, do cục thế chính trị vẫn biến động không yên, phương Nam không thể xây dựng kinh tế và Viên Thế Khải cũng không thể tuân thủ lời hứa của mình.

Sự nghiệp có thành công và cũng có thất bại. Nếu một người có thể thông thuộc quy luật này thì việc gì cũng không quá theo đuổi thành công. Trong sự nghiệp luôn có một số vấn đề không có cách giải quyết, luôn có những sự việc không có cách nào làm được, luôn có những sự việc không đủ, làm không được và chẳng còn cách nào. Một câu nói cũng có hạn định, cũng có cái không như ý và có cái thất bại. Làm thế nào đây? Sau khi đã cố hết sức thì nên bình tĩnh tự nhiên đón nhận kết quả và sự thực cuối cùng tất nhiên sẽ tới. Nói tóm lại, tùy thời thế mà có hay duỗi, nhu thuận như chiếu hương bồ, có thể cuộn có thể trải, đây không phải là nhát gan sợ việc; cương cường dũng cảm mà lại bền vững, bất khuất, đây cũng không là việc làm của bạo dân kiêu ngạo.

NGỌC ANH dịch
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.