Co duỗi thành thạo.
Trước đây những người có học, hiểu biết đều tự nguyện lui vào ở ẩn trong rừng sâu núi cao để lĩnh ngộ một cuộc sống đích thực và rèn luyện tính nhẫn nại cho chính mình. Tục ngữ có câu: “Nếu muốn leo núi thì phải chịu đựng được sự nguy hiểm khi leo dốc, nếu muốn đi đường tuyết thì phải chịu đựng được sự nguy hiểm khi đi qua cầu”. Từ đó có thể thấy rằng việc tu dưỡng tính nhẫn nại của bản thân là điều rất nên làm. Cũng giống như đường đời đầy gian nan hiểm ác, khấp khểnh gập ghềnh, nếu không có tính kiên nhẫn để tiếp tục chống đỡ thì có mấy người sẽ không bị rơi vào hang sâu hiểm ác đầy cỏ dại bùn nhơ đây? Cho nên mới nói là nếu các ẩn sĩ xuất đầu lộ diện thì giống như mãnh hổ xuống núi.
Có một vị hoạn quan tên là Anh Hiền rất được Triệu Huệ vương yêu mến, chức quan của Anh Hiền là Hoạn Giả Lệnh. Trong lần ngẫu nhiên anh ta mua được một viên Bạch Bích, nhưng khi kiểm nghiệm thì đó lại là “Hoà Thị Bích” cũng chính là viên ngọc khi Trương Nghị bị sỉ nhục khi nước Tần bị mất.
Anh Hiền rất yêu quý viên ngọc này, nhưng lại lo rằng sẽ bị Triệu Huệ vương đòi mất, liền lặng lẽ giấu đi. Ai ngờ rằng Huệ Văn vương đã biết tin liền đích thân đến nhà Anh Hiền để đòi về. Anh Hiền sợ Triệu vương trị tội, liền âm thầm chuẩn bị trốn về nước Yên, người nhà ông ta Nhuận Tương Như bèn hỏi: “Chúa công, ngài làm sao mà biết được Yên Công sẽ giữ ngài lại?”
Anh Hiền nói: “Tôi đã từng gặp mặt Yên vương tại biên giới cùng với đại vương, Yên vương đã kéo riêng tôi ra và nói hãy đồng ý kết bạn cùng tôi, chỉ dựa vào điểm này là có thể biết được rồi”.
Nhuận Tương Như nói: “Nước Triệu hùng mạnh còn nước Yên vừa yếu vừa nhỏ, mà ngài lại được Triệu vương sủng ái, cho nên Yên vương muốn kết bạn với ngài. Hiện tại ngài đang đắc tội Triệu vương và muốn trốn sang nước Yên, Yên vương sợ Triệu vương nhất định sẽ bắt ngài giải về nước Triệu để lấy lòng Triệu vương. Tính mạng của ngài không phải là đang gặp nguy hiểm hay sao? Kế sách duy nhất hiện nay là ngài hãy ở trần, vác roi đến để xin Triệu vương trị tội, nhất định Triệu vương sẽ xá tội cho ngài. Bởi vì ngài cũng chẳng mắc phải tội trạng gì lớn cả, chỉ là không đem ngọc dâng sớm mà thôi”.
Anh Hiền y kế hành sự, Triệu vương quả nhiên không trị tội ông ta. Anh Hiền rất phục kế của Nhuận Tương Như và phong ông ta làm thượng khách.
Tần Chiêu Nhưỡng nghe nói Triệu vương có được “Hòa Thị Bích” liền phái sứ giả đi gặp Triệu vương nói rằng muốn dùng 15 tòa thành trì để đổi lấy viên ngọc bích này. Hy vọng Triệu vương chấp thuận.
Triệu Huệ Văn vương đã tiến hành triệu tập các đại thần để bàn về việc này. Có người đã chủ trương rằng không nên chấp thuận ý kiến của nước Tần, bởi vì uy tín của nước Tần rất kém, nhỡ ra bị mắc lừa sẽ khiến cho người trong thiên hạ cười chê, tạo nên xung đột về quân sự, như vậy người dân nước Triệu sẽ phải chịu tai ương. Cuối cùng có một người đã đưa ra một biện pháp vẹn toàn tức là phải một người trí dũng vẹn toàn đến nước Tần, nếu nước Tần cắt đất thì mới giao nộp ngọc bích cho Tần vương, còn nếu như nước Tần không giữ uy tín thì mang ngọc bích về nước Triệu. Triệu vương có ý để cho Khiêm Ba đi làm việc này nên đưa mắt nhìn anh ta nhưng Khiêm Ba chỉ cúi đầu mà không nói gì.
Lúc đó Anh Hiền liền nói rằng: “Thần có một vị xá nhân tên là Nhuận Tương Như, người này rất dũng cảm lại rất nhiều mưu lược, nếu đi sứ sang nước Tần anh ta là người thích hợp hơn cả”.
Triệu vương lập tức hạ lệnh cho gọi Nhuận Tương Như đến và hỏi rằng: “Tần vương muốn dùng 15 tòa thành trì đế đổi lấy ngọc bích của ta, tiên sinh nghĩ xem có nên đồng ý việc này không?”
Nhuận Tương Như nói:”Nước Tần hùng mạnh mà nước Triệu lại nhỏ bé yếu đuối, việc này không thể không chấp thuận được”.
Triệu vương nói: “Nếu như ngọc bích bị Tần vương lừa mất, nước Triệu không đọat được 15 tòa thành, lúc đó nên làm như thế nào”.
Nhuận Tương Như nói:”Nước Tần dùng 15 tòa thành trì để đổi lấy viên ngọc bích, giá bỏ ra là khá cao. Nếu như nước Triệu không đồng ý thì người đuối lý sẽ là nước Triệu. Nếu như hiện tại nước Triệu không đợi khi 15 thành trì về tay đã mang ngọc bích nộp cho Tần vương, thái độ tỏ ra là rất tôn kính, nếu như nước Tần nuốt lời thì người đuối lý sẽ là nước Tần”.
Triệu vương nói: “Ta muốn tìm một người đi sứ sang Tần, tiên sinh có đồng ý đảm nhận việc này không?”
Nhuận Tương Như nói: “Thần đồng ý mang ngọc bích đi. Nếu nước Triệu có được thành trì, thì sẽ để ngọc bích lại nước Tần, nếu nước Tần không làm như vậy, tôi nhất định sẽ mang ngọc bích về nước Triệu”.
Triệu Huệ Văn vương rất vui mừng, lập tức phong Nhuận Tương Như là đại phu, để ông ta đem ngọc bích thắng tiến đến Hàm Dương.
Tần Chiêu Nhưỡng vương nghe nói nước Triệu cho người mang ngọc bích tới liền triệu tập quần Thần cùng thưởng thức viên ngọc đó. Tần vương ngồi trên triều một cách dương dương tự đắc, Nhuận Tương Như cầm ngọc trình lên một cách rất cung kính. Tần vương sau khi xem xong tỏ thái độ rất hài lòng, sau đó đưa cho tả hữu quần thần truyền nhau xem, quần thần tỏ ý chúc mừng Tần vương liền đồng loạt hô vạn tuế, Tần vương lệnh cho nội thị mang ngọc vào nội cung để cho các mỹ nhân trong hậu cung cùng thưởng thức, rất lâu sau mới mang lại.
Nhuận Tương Như đứng lặng thinh đứng ở một bên, đợi một hồi lâu sau cũng không thấy Tần vương đả động đến việc cắt thành trì. Thế là trong lòng ông liền nảy ra một kế, ông nói với Tần vương: “Viên ngọc này có một vết xước nhỏ, để thần chỉ cho đại vương xem”. Tần vương liền gọi người dưới mang ngọc bích đưa cho Nhuận Tương Như. Nhuận Tương Như cầm ngọc bích lùi lại mấy bước, dựa vào cột mắt trợn trừng giận dữ nói với Tần vương rằng: “Hòa Thị Bích là vật quý trong thiên hạ, trước đây đại vương muốn có được nó đã đến thỉnh cầu Triệu vương. Triệu vương liền triệu tập triều thần thương lượng về việc này, quần thần đều nói rằng nước Tần sẽ dựa vào thế mạnh của mình, chỉ hứa suông và sẽ đoạt mất ngọc, nếu có được ngọc bích nhất định sẽ không cắt thành trì cho nước Triệu, về việc này không thể nhận lời được. Nhưng ta đã phản đối họ. Ta cho rằng giữa bách tính bình dân còn giữ chữ tín nữa huống hồ là quân vương của một nước, thế là Triệu vương tiến hành trai giới mất 5 ngày, sau đó uỷ thác cho ta mang ngọc đến cho đại vương. Nhưng thái độ của đại vương thì quả là rất ngang ngạnh, sau khi có được ngọc bích liền chẳng coi ra gì cả, tuỳ tiện đưa cho triều thần chuyền tay nhau xem, đưa vào cung cho các mỹ nhân chơi đùa. Chỉ dựa vào điểm này ta đã biết là đại vương không có thành ý trao đổi cho nên ta sẽ mang ngọc bích về. Nếu như đại vương định dùng vũ lực uy hiếp ta, ta sẽ đập nát đầu mình cùng viên ngọc vào cái cột này”, nói rồi cầm lấy viên ngọc làm ra vẻ sắp đập vào cột.
Tần vương Chiêu lo rằng ngọc bích sẽ bị Nhuận Tương Như đập nát thật, liền vội nói với Nhuận Tương Như bằng giọng tỏ vẻ xin lỗi: “Nhuận đại phu xin chớ như vậy, tôi làm sao lại dám thất tín với Triệu vương?” nói rồi liền triệu tập bách quan lấy bản đồ ra. Tần vương chỉ trên bản đồ là từ chỗ này đến chỗ này tất cả gồm 15 thành trì sẽ cắt cho nước Triệu. Nhuận Tương Như nghĩ thầm: “Hành động của Tần vương chắc là lại muốn lừa để đoạt lại ngọc bích, quyết không thể lại để mắc lừa”. Thế là, ông liền nói với Tần vương: “Trước khi Triệu vương cho người đem ngọc bích đến đây đã tiến hành trai giới mất 7 ngày, lại còn cử hành lễ đưa tiễn rất long trọng ở triều đình. Đại vương cũng nên trai giới 5 ngày sau đó cũng nên cử hành một nghi lễ để đón ngọc về, chỉ có như vậy tôi mới dám dâng ngọc lên”. Tần vương nhận lời liền phái người đưa Nhuận Tương Như về phòng khách nghỉ ngơi, còn mình thì đi tiến hành trai giới 5 ngày.
Nhuận Tương Như mang ngọc bích về trong lòng nghĩ: “Ta đã từng hứa trước mặt Triệu vương rằng nếu nước Tần không cắt thành thì sẽ đem ngọc trả lại nước Triệu. Hiện tại Triệu vương tuy đã trai giới nhưng một khi ông ta đoạt được ngọc lại không cắt thành trì cho thì làm thế nào?”, thế là Nhuận Tương Như bèn lệnh cho người dưới mặc áo vải thô giả làm người nghèo lẳng lặng đưa ngọc bích về nước Triệu theo đường tắt, nói với Triệu vương rằng: “Vì lo nước Tần lừa gạt nước Triệu nên phải người đem ngọc về trả lại cho đại vương. Thần ở lại nước Tần nghe ngóng xem thái độ của Tần vương thế nào, cho dù thân phải chết cũng không phụ sứ mệnh đại vương giao cho”.
Sau 5 ngày trai giới, Tần vương bèn triệu tập quần thần và sứ giả của các nước chư hầu tại Tần, cử hành lễ đón ngọc rất long trọng, Tần vương kính trọng mời Nhuận Tương Như lên điện, chỉ thấy Nhuận Tương Như lên điện với thái độ ung dung bước đi chậm chãi bình thản, Tần vương liền nói rằng: “Ta đã trai giới 5 ngày rồi, xin hãy giao ngọc bích đi!”. Nhuận Tương Như nói: “Từ đời Tự Di Công nước Tần cho đến nay, tổng cộng là đã có hơn 20 vị quốc vương, xưa nay chưa ai coi trọng chữ tín cả. Trước đây có Nghị Tử Khâm Đặng, Mạnh Minh Khâm Phổ, gần đây thì có Thương Yên Khâm Nguy, Trương Nghị Khâm Sở, chuyện cũ vẫn còn rành rành ra đấy, từ trước tới nay dường như chưa bao giờ coi trọng chữ tín. Tôi lo lắng là bị lừa sẽ có lỗi với Triệu vương, liền lệnh cho người dưới mang ngọc về nước Triệu rồi. Tôi đắc tội với đại vương, tôi thật đáng chết. Nhưng đại vương không nên giận dữ, theo tình thế ngày nay thì nước Tần đang ở thế mạnh còn nước Triệu đang ở thế yếu, trong thiên hạ chỉ có nước mạnh phụ bạc nước yếu chứ quyết không có nước yếu phụ bạc nước mạnh. Nếu như đại vương thật sự muốn có được ngọc bích thì hãy cắt 15 thành trì cho nước Triệu trước, sau đó cử một sứ giả cùng tôi về nước Triệu lấy ngọc. Sau khi Triệu vương có được 15 thành trì, quyết sẽ không bất tín mà đắc tội với đại vương. Tôi biết là mình đã đắc tội với đại vương, tội đáng muôn chết. Tôi đã gửi lời tới Triệu vương là có thể sẽ không còn sống để trở về. Bây giờ tôi xin nhận tội với ngài vậy! May mà có các sứ giả ở cả đây, mọi người đều có thể biết là nước Tần vì muốn có được ngọc bích nên giết sứ giả của nước Triệu, việc ai đúng ai sai mọi người đều hiểu rất rõ”. Tần vương và quần thần đưa mắt nhìn nhau một lúc lâu sau cũng không thốt lên lời. Sứ giả các nước đều toát mồ hôi hột thay cho Nhuận Tương Như. Quân tả hữu của Tần vương định trói Nhuận Tương Như lại, nhưng Tần vương đã ngăn chúng lại: “Giờ nếu có giết Nhuận Tương Như thì ta cũng sẽ không có được ngọc bích, hơn nữa lại bị mang tiếng là bất nghĩa, ảnh hưởng đến quan hệ hữu nghị của nước Tần và nước Triệu”.
Thế là, Tần vương Chiêu liền hậu đãi Nhuận Tương Như, còn rất khách khí để ông ta về nước Triệu.
Thực ra, Tần Chiêu vương cũng không hẳn nhất định muốn có được “Hòa thị Bích”, chỉ có điều là ông ta muốn thừa cơ để thăm dò thái độ của nước Triệu đối với nước Tần. Đối với nước Triệu mà nói thì ngọc bích tuy nhỏ, nhưng phải chăng với nước Tần lại là vấn đề nguyên tắc. Nếu bị nước Tần lừa gạt thì trong tương lai nước Triệu khó có thể lập quốc, giả dụ nước Tần tiến thêm một bước tấn công nước Triệu thì làm thế nào? Do vậy, Nhuận Tương Như đã dùng chiêu “mang ngọc trả về Triệu” để thể hiện rằng nước Triệu quyết tâm không khuất phục.
Tần vương Chiêu không còn nhắc đến chuyện đổi ngọc lấy thành nữa, trong lòng ông ta cũng không còn chú ý tấn công nước Triệu - “người nhà” nữa.
Những việc trong thiên hạ chỉ sợ nhìn nhận không đúng, nếu nhìn nhận không đúng thì rất dễ lựa chọn thái độ tiêu cực, hành sự theo người khác. Nếu nhìn nhận sự việc một cách chuẩn xác thì bất luận là quân vương hay cha mẹ đều không dám không nghe theo, cho dù đó có là việc quốc gia đại sự hay những việc nhỏ nhặt đời thường. Nếu như một người hành sự mà đầu tiên đã sợ người khác dị nghị, trong khi tiến hành công việc lại bị người khác đả kích châm chọc như vậy tự khắc công việc sẽ bị dừng lại đột ngột, đó chính là người không có chủ kiến, không có hiểu biết. Suy xét tình thế, nhìn lại năng lực của chính mình mới là hành vi của người thông minh. Song đối với những việc cho là đương nhiên, đã đến lúc phải làm thì người thông minh nhất định sẽ làm, cho dù là việc có không thành công, thì việc mình làm cũng là rất đáng để làm, người ta sẽ không lấy việc thành bại để đánh giá về một vị anh hùng.