Văn Hóa Giao Tiếp Ứng Xử - Biết Co Biết Duỗi

Lượt đọc: 1378 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
19
Vịnh Tránh Gió Sẽ Không Bắt Được Cá Mập Lớn

❊ ❊ ❊

Nên duỗi phải duỗi, cần co thì co.

Người lập nên sự nghiệp lớn, công trạng cao phải hiểu đạo lý: “Vịnh tránh gió sẽ không bắt được cá mập lớn”.

Đương nhiên, cách làm này chính là hành vi ngả bài, khó hơn một bước so với mạo hiểm gặp khó khăn, và cũng có thể nói là đây là một canh bạc lớn. Khi gặp thời cơ quan trọng, lúc tất yếu, không những phải dùng tất cả quyền lợi và thế lực để dốc toàn sức sống mái một trận, mà còn phải lấy sinh mạng của mình ra để quyết một trận sống còn. Khi sự nghiệp gặp lúc vô cùng khó khăn và nguy cấp, cũng chính là lúc thiết yếu về sự sống chết, sinh tồn. Nếu không dốc toàn sức ra để cố sức làm lần cuối cùng thì khó có thể trở về tình hình cũ và thoát khỏi tình cảnh khó khăn. Trong cái nhất cử nhất động liên quan đến sự thành bại, sống chết đó, không có cơ hội để thận trọng hành sự, suy nghĩ kỹ càng mà chỉ có thể dốc toàn bộ sức lực sống mái một trận để giải quyết vấn đề. Lúc này phải định lượng rõ mình có mấy phần có thể nắm chắc thắng lợi. Sự nắm chắc đó càng lớn thì càng có cơ hội thắng lợi, càng có thể “bắt con cá mập lớn”. Nếu muốn mạo hiểm thì phải tính cái giá phải trả cho sự mạo hiểm đó. Muốn dốc sức cần phải tính toán và phải làm rõ con đường này có mấy phần nắm chắc, phán đoán xem sẽ xuất hiện những trường hợp như thế nào và tuyệt đối không làm một cách mù quáng, nếu không, đây sẽ là một sự hy sinh vô ích.

Tuy nhiên, “Liều lĩnh làm bừa, chết mà không hối”, mù quáng làm chuyện mạo hiểm thì kẻ ngu đần thất phu cũng có thể làm được. Chỉ có những người “đối mặt với sự việc mà không sợ, chọn được mưu lược hay thì sẽ vững tâm” mới chính là người nhất định nắm chắc sự dốc sức, cần thiết cho thành công.

Gia Cát Lượng đánh đàn ở thành trống, Quách Tử Hoá một mình cưỡi ngựa vào doanh trại quân Hồi Kỷ, những người này không tránh khỏi là lấy sinh mạng mình ra để đùa cợt. Nhưng nếu nói về tình hình thực tế lúc đó thì đây là sự cần thiết, là hành vi dốc toàn bộ sức lực, hợp tình hợp lý. Đây cũng phản ánh trí tuệ lớn là lúc cần duỗi phải duỗi, lúc cần co phải co.

Vương triều Đường trong lúc đang tập trung lực lượng để bình định “Loạn An sứ”, điều một lượng lớn quân bên phần Tây Bắc về phía Đông nên quân Thổ Xuân dần dần tiến vào, chiếm lĩnh vùng Hà Tây và Lũng Hữu. Năm Đường Đại Tông Quảng Đức nguyên (năm Công Nguyên 763), sau vài năm trải qua chiến tranh loạn lạc, vương triều Đường mệt mỏi đã tiếp nhận những bộ soái mệt mỏi, tàn dư của quân An sứ đầu hàng. Lúc này, vương triều Đường cho rằng việc lớn đã thành, điều lo lắng chỉ còn là một số tướng soái có công trong cuộc chiến bình bọn phản loạn dễ công cao vượt chủ. Đường Đại Tông đã từng đích thân nói với con gái của mình, là con dâu của Quách Tử Nghi, công chúa Thăng Bình rằng: “Quách Tử Nghi không có ý làm thiên tử nên mới không làm hoàng đế. Nếu ông ta muốn đoạt thiên hạ thì thiên hạ này tuyệt đối không phải của nhà ta đâu”. Để chống sự lung lạc của vương quyền, Đường Đại Tông (bao gồm cả các hoàng đế nhà Đường trong lịch sử sau này) ngày càng gia tăng lòng đố kỵ với các tướng soái chủ yếu. Sau khi cuộc chiến dẹp bọn phản loạn kết thúc, Quách Tử Nghi liền bị loại bỏ hết mọi binh quyền, về nghỉ ngơi không được dùng; Lý Quang Chúc dụng binh ở Từ Châu không dám về triều, lo lắng mà chết; một phó nguyên soái cuối cùng là Phốc Cố Hoài Ân lo lắng không yên, không thể không có ý đồ giữ những người còn lại để cầu sự sủng ái dụng binh.

Chính vào lúc triều đình nhà Đường cho rằng thiên hạ đã thái bình thì vào tháng 7 cùng năm, khi quân tàn dư của loạn An sứ đầu hàng, Thổ Xuân đã dẫn quân Thổ Cốc hồn, Đảng Hạng, Thị Khương, tổng cộng hơn hai mươi vạn binh mã rầm rộ tiến về phía Đông. Trong thời gian chưa đầy ba tháng đã đuổi Đường Đại Tông và dân chúng khỏi thành Trường An, trắng trợn cướp sạch mọi thứ. Quách Tử Nghi với lòng thẳng thắn vô tư, trung quân ái quốc, dựa vào uy danh quân sự lớn lao và trí mưu cao siêu của mình, vội vàng dũng cảm đứng ra dùng ít thắng nhiều, đuổi được quân Thổ Phiên ra. Đường Đại Tông lại trở về Trường An. Tuy biết rõ là Quách Tử Nghi có “công đồng tái tạo” đối với mình, nhưng lòng đố kỵ với tướng soái vẫn tăng mà không giảm. Quách Tử Nghi lại bị cho về nghỉ ngơi. Phốc Cố Hoài Ân nhân đó lại làm phản. Triều đình nhà Đường lại đối mặt với nguy hiểm càng lớn hơn. Bắt đầu từ năm Công Nguyên 764, Phốc Cố Hoài Ân công nhiên làm phản nhà Đường, nhiều lần công kích vào doanh trại, khiến cho Đường Đại Tông ăn ngủ không yên. Năm Công nguyên 760, cuối cùng Phốc Cố Hoài Ân tụ tập các bộ quân Thổ Phiên, Hồi Hột được khoảng hơn ba mươi vạn đại quân tiến về phía Nam. Đường Đại Tông vô cùng khiếp sợ, lại đành phải dùng Quách Tử Nghi, lệnh cho ông dẫn một vạn binh mã tiến về Kính Dương (nay là Tây Bắc huyện Kính Dương - tỉnh Thiểm Tây) để phòng ngự.

Trong thời gian hai quân đang đánh trận thì đột nhiên Phốc Cố Hoài Ân chết. Quân Thổ Phiên, Hồi Hột vẫn tiếp tục chiến đấu như cũ.

Quách Tử Nghi lệnh cho nha tướng là Lý Quang Tán đến doanh trại quân Khẩu Kỷ. Quân Hồi Hột đã từng có ước hẹn với Phốc Cố Hoài Ân khi giúp đỡ dẹp “loạn An sứ” rằng coi Quách Tử Nghi là người đứng đầu hai kinh thu phục của Điện quân nên rất tôn sùng Quách Tử Nghi. Đồng thời đã từng có minh ước với triều đình nhà Đường. Lý Quang Tán chỉ trích quân Hồi vong ân bội ước, tự làm mất lòng tin. Sau đó nói rằng, nay Phốc Cố Hoài Ân đã bị trời phạt, Quách lệnh công Quách Tử Nghi đã đóng quân ở đây, nếu lại nguyện kết đồng minh như trước thì mời cùng nhau công kích quân Thổ Phiên. Nếu muốn phản lại minh ước thì xin hẹn ngày chiến đấu.

Đô đốc quân Hồi Hột là Dược Cát La nghe xong, kinh ngạc hỏi lại: “Quách Lệnh Công đã đến đây? Có thể gặp không? E rằng ngươi lừa ta”.

Lý Quang Tán nói: “Ta chính là do Quách Lệnh Công phái đến, làm sao lại nói Quách Tử Nghi không có ở đây?

Dược Cát La nói: “Lệnh Công quả là có ở đây thì xin mời đến bàn bạc”

Lý Quang Tán quay về bẩm báo với Quách Tử Nghi. Quách Tử Nghi nghĩ, địch đông mà ta ít, khó có thể dùng sức mà thắng được. Triều đình nhà Đường đối đãi với người Hồi Hột không bạc, mình có thể làm người Hồi Hột tin vào triều đình nhà Đường như cũ; tín nhiệm họ thì sẽ có thể khiến cho họ chọn cách kết làm đồng mình để xử lý mối quan hệ giữa nhà Đường và Hồi. Mà nay, không những dịch mạnh ta yếu, mà là như mũi tên sắp bay vào quả trứng, chỉ một chút không thận trọng thì cả mình và Đại Đường đều có thể gặp phải một trận mất sạch. Làm thế nào mới có thể làm quân Hồi Hột tin vào triều Đường và sự tín nhiệm của quân Đường đối với quân Hồi Hột đây?

Quách Tử Nghi quyết định đích thân đi vào doanh trại quân Hồi. Đây có thể là mối nguy hiểm cực kỳ to lớn, các chư tướng nói gì ông cũng không nghe, Quách Tử Nghi nói với các tướng rằng: “Nếu ta không đi thì cũng như là Lý Quang Tán đã đánh lừa quân Hồi Hột. Quân Hồi Hột tức giận mà tấn công, quân ta thế cô lực mỏng thì sẽ chẳng còn đường sống. Nay ta một thân ra đi, đối mặt với sự lợi hại thì mới có thể có khả năng không cần chiến mà cũng thắng”.

Các tướng chẳng có cách nào, nhưng vẫn yêu cầu dẫn theo năm trăm thiết kỵ đi cùng để phòng vạn nhất có chuyện gì. Quách Tử Nghi không đồng ý, nói: “Ta một thân phi ngựa vào chỗ nguy hiểm, ung dung tự tại thì quân Hồi Hột mới tin chắc vào thành ý của ta. Nếu ta đi mà đem theo quân thiết kỵ, coi quân Hồi Hột như mãnh hổ thì quân Hồi Hột nào dám kết đồng minh với ta? Huống hồ là năm trăm thiết kỵ trước mặt mười vạn mãnh hổ thì có tác dụng gì?”. Nói rồi chỉ dẫn vài người cùng đi, cưỡi ngựa ra khỏi doanh trại.

Con thứ ba của Quách Tử Nghi là Quách Hy vội vàng chặn đầu ngựa, đau khổ can gián: “Phụ thân là đại nguyên soái của quốc gia, há sao lại nhẹ nhàng đi vào hang hổ. Vạn nhất có chuyện gì bất trắc thì sau này hối cũng chẳng kịp!” Quách Tử Nghi nói: “Tình thế hiện nay, nếu lấy cái chết để chen vào thì chỉ có thể là hai cha con cùng chết, còn Đại Đường khó giữ. Nếu có thể khuyên nhủ thành công thì thực sự là may mắn của quốc gia, là hạnh phúc của muôn dân, có gì phải tiếc sự an nguy của cái thân già này? Lần thắng lợi này, chỉ gửi hy vọng vào kế sách thông minh, tài trí là chỗ nguy hiểm mà cố ý cho là không nguy hiểm”. Nói rồi ra roi, rút khỏi tay Quách Hy, ra lệnh “Đi!” rồi thúc ngựa, phi thẳng đến doanh trại quân Hồi.

Người Hồi Hột thấy Quách Tử Nghi một mình phi ngựa đến liền vội vàng xuống ngựa bái kiến. Quách Tử Nghi đi vào chỗ địch, nhưng sắc thái tự nhiên như đi gặp người bạn cũ đã thất lạc, nắm chặt tay thủ lĩnh người Hồi là Dược Cát La; tha thiết dùng động là tình, hiểu là lý, đồng thời nói quân Thổ Phiên đã thừa cơ loạn lạc để vào kinh, cướp đoạt vô số tiền tài của triều Đường. Tiền tài, trâu ngựa hiện nay của họ, nếu người anh em mong muốn thì triều đình nhà Đường sẽ theo người anh em đi cướp lại để đòi lại sự sở hữu.

Dược Cát La thấy Quách Tử Nghi đơn thương cưỡi ngựa đến, vẫn coi mình là người bạn trung thực như trước, mới nói ra lý do ông ta bị Phốc Cố Hoài Ân lừa: Hoài Ân nói thái tử nhà Đường đã mất, Quách Lãnh công cũng đã hy sinh. Nay để báo đáp cho sự trung tín của Quách lệnh công, nguyện thề chết kết đồng minh với Quách Tử Nghi, vĩnh viễn kết hoà hữu với nhau, cùng công kích Thổ Phiên. Thủ lĩnh của Thổ Phiên sau khi biết tin tình báo trên lập tức dẫn quân rút lui. Hồi Hột và quân Đường cùng sống, có thể dự đoán kết cục vừa phát sinh, đủ để phán đoán thay đổi sự tình cục diện tương lai. Đây chính là mưu sâu nghĩ xa, cũng chính là tri thức. Quách Tử Nghi dốc toàn lực sống mái một trận, một mình vào doanh trại quân Hồi, đó không phải là cử chỉ của sự liều lĩnh làm bừa, không những xuất phát từ tình hình khách quan lúc đó, đồng thời còn biết rõ đạo lý là vịnh tránh gió thì không bắt được cá mập lớn, có thể không tốn máu của binh sĩ, hóa giải can qua chính là người tài trí, thông quyền đạt biến.

NGỌC ANH dịch
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.