Văn Hóa Giao Tiếp Ứng Xử - Biết Co Biết Duỗi

Lượt đọc: 1378 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
99
Người Thức Thời Là Tuấn Kiệt

❊ ❊ ❊

“Tuấn kiệt” giỏi co duỗi.

Tuy thấy rằng con ốc sên dường như rất hồ hởi khi cử động hai chiếc sừng nhỏ ở trên đầu của mình, nhưng hai chiếc sừng nhỏ này lại không giống như sừng bò hay sừng hươu có uy lực mạnh mẽ. Nếu như cứ tranh giành trên chiếc sừng yếu mềm đó thì phạm vi xung quanh chẳng phải càng trở nên nhỏ bé hơn sao? Cho dù có thành công nhưng cũng là việc không hợp lẽ lắm. Song sự tranh chấp giữa người và người thường cũng chỉ như thế mà thôi, điều này lẽ nào không phải là chuyện đau lòng sao?

Từ “đấu tranh” nghe giống như một việc dũng cảm mà xứng đáng, nhưng trước đó phải có sự suy nghĩ bình tĩnh. Rốt cuộc là vì sao lại đấu tranh, có phải là vì danh dự nhỏ nhoi, vì việc tư tình nữ nhi mù quáng hay tiền bạc? Sau một hồi suy nghĩ thì sẽ phát hiện rất nhiều sự đấu tranh to nhỏ đều chẳng qua là vì chuyện vặt, chuyện không tên mà thôi.

Cuộc đấu tranh trên cái sừng của con ốc sên giống như hình ảnh thu nhỏ từ cuộc đấu tranh của con người. Vì chuyện chẳng có ý nghĩa gì lớn mà đấu tranh, rốt cục bỏ phí cuộc đời, đây là việc khiến cho người ta cảm thấy đáng tiếc làm sao. Năng lực cá nhân cho dù chưa thể hoàn thành công to nghiệp lớn thì ít nhất cũng nên vận dụng vào những việc có ý nghĩa, không phải chỉ gói gọn ở hai sừng ốc sên bé nhỏ ấy, phải cố gắng mở rộng đến thế giới rộng lớn hơn.

Tùy Dương Đế đến Dương Châu, lệnh cho Dương Tố trấn giữ Trường An. Dương Tố có địa vị cao, quyền thế lớn, kiêu ngạo, xa xỉ thường ngồi trên giường tiếp khách đến thăm, người hầu đứng xếp hàng. Một hôm, Lí Tịnh lấy tư cách là dân thường đến hiến kế. Dương Tố ngồi trên giường tiếp kiến ông ta. Lí Tịnh bước lên trước nói: “Hiện nay thiên hạ đang loạn, anh hùng hào kiệt rầm rộ nổi lên. Ông là đại thần của triều đình, phải có dự định thu phục hào kiệt, không nên dùng thái độ ngạo mạn để đón tiếp khách”. Sau khi Dương Tô nghe xong vội ngồi dậy, tỏ vẻ rất vui mừng trò chuyện với Lí Tịnh, nói chuyện xong rồi quay về phòng. Khi Dương Tổ và Lí Tịnh nói chuyện với nhau, có một thị nữ rất xinh đẹp, tay cầm chiếc phất trần màu đỏ đứng ở phía trước chăm chú nhìn Lý Tịnh, khi Lí Tịnh rời khỏi thì cô ta vội vàng đến bên cửa sổ hỏi: “Họ gì? Sống ở đâu?”, Lý Tịnh nói với cô ta.

Lý Tịnh trở về phòng trọ, ngủ tới canh năm thì đột nhiên nghe tiếng gõ cửa nhè nhẹ. Lý Tịnh tỉnh dậy mở cửa ra thì thấy một người mặc bộ quần áo màu tím, đội chiếc mũ lớn, gánh hành lý trên một chiếc gậy. Người hành khách nói: “Thiếp là người con gái cầm cây phất trần đỏ trong nhà Dương Tố”. Lý Tịnh vội mời cô ta vào phòng, người này cởi áo mũ ra, hóa ra là một cô gái đẹp khoảng mười tám, mười chín tuổi, sau khi hai bên chào hỏi nhau, người con gái nói: “Thiếp đến gửi tấm thân này cho ngài”. Lý Tịnh nói: “Dương phủ rộng lớn, quyền cao chức trọng, thế này làm sao được?” Người con gái nói: “Ông ta đã già rồi, không làm gì được nữa. Rất nhiều thị nữ đã rời khỏi ông ta, ông ta cũng không sao truy cứu được, trước khi đến đây thiếp đã suy nghĩ kĩ rồi, ông không phải lo lắng nữa”. Rồi cô ta nói cô ta họ Trương. Lý Tịnh trông làn da, dáng vẻ, lời nói của cô ta thật giống như tiên trên trời. Lý Tịnh không có ý hỏi cô gái đẹp điều này, ông ta vừa mừng vừa sợ, cảm thấy lo lắng bất an. Mấy ngày sau, nhìn qua cửa sổ thì thấy cô gái vẫn không hề thay đổi ý kiến, đồng thời cũng nghe thấy có người đang đi tìm cô gái mất tích nên Trương Thị đã cải trang thành nam rồi cùng Lý Tịnh quay về Thái Nguyên. Một hôm đi tới quán trọ Linh Thạch, giường đã chuẩn bị sẵn, thịt dê trên bếp cũng đã chín, Trương Thị đang chải mái tóc dài, Lý Tịnh cũng đang kì cọ cho ngựa bên ngoài thì bỗng có một người tầm thước, râu quai nón dài, đỏ cưỡi con lừa què đến, vào phòng rồi đặt hành lý lên trên bếp, lấy chiếc gối rồi nằm xuống nhìn Trương Thị chải đầu. Lý Tịnh rất tức giận, Trương Thị nhìn kĩ người này, một tay nắm lại, một tay đưa ra đằng sau xua xua, ý bảo Lý Tịnh đừng tức giận. Trương Thị chải đầu, mặc quần áo xong liền hỏi ông ta họ gì, ông ta nói: “Họ Trương, là con thứ ba”. Trương Thị nói mình cũng họ Trương, nên gọi nhau là huynh muội. Vì thế cô ta gọi Lý Tịnh: “Chàng Lý mau vào gặp anh ba”. Lý Tịnh vội chào người khách. Ba người ngồi lại với nhau, người khách hỏi đang nấu gì trên bếp, Trương Thị nói: “Là thịt dê, có vẻ đã chín rồi”. Người khách nói: “Tôi đói rồi”. Lý Tịnh vội ra phố mua rượu. Người khách rút từ trong thắt lưng ra một con dao nhỏ, cắt thịt và ăn uống rượu và đem số thịt, xương còn lại cho lừa, hành động rất nhanh. Người khách hỏi: “Xem ra Lý lang là kẻ hàn sĩ, làm sao có được người con gái đẹp như vậy?” Lý Tịnh kể toàn bộ sự việc đã trải qua cho ông ta nghe, nói rằng dự định đến Thái Nguyên lẩn trốn. Người khách lúc này muốn uống rượu bèn đến mở bao hành lý của mình ra lấy từ trong ra một cái đầu người và một bộ tim gan. Ông ta cất đầu đi, thái tim ra nhấm rượu, vừa uống vừa nói: “Đây là người vong ân bội nghĩa nhất thế gian này, tôi hận hắn ta đã mười năm rồi, hôm nay đã tìm thấy hắn ta, rửa được hận”, rồi nói tiếp: “Tôi thấy anh Lý quả thật dung mạo hiên ngang, là người rất có tương lai, anh có nghe thấy ở Thái Nguyên có người rất tài giỏi không?”. Lý Tịnh nói: “Tôi đã từng nhìn thấy một người họ Lý, mới hai mươi tuổi, là một nhân vật phi thường”. Vì thế hai người hẹn gặp nhau trên cầu Thần Dương, muốn thông qua một người tên là Lưu Văn Tĩnh, người đó quen biết với vị công tử họ Lý này.

Đúng ngày hẹn, Lý Tịnh gặp người khách rồi lại hẹn Lưu Văn Tĩnh gặp công tử Lý, công tử Lý phong thái rất hiên ngang, tư thế đường hoàng, sau khi uống vài chén thì người khách nói với Lý Tịnh: “Đây mới đúng là chân thiên tử”, rồi cứ thế từ biệt, lại hẹn gặp nhau trên cầu Thần Dương. Khi gặp thì người khách đang đánh cờ với một đạo sĩ, Lưu Văn Tĩnh cũng mới công tử Lý đến. Vị đạo sĩ đang đánh cờ nhìn thấy vẻ sáng sủa của công tử Lý liền nói: “Ván cờ này xin thua”, không chơi nữa mà rời khỏi đó. Người khách lại hẹn gặp Lý Tịnh tại một ngôi nhà nhỏ ở Kinh Sư. Lý Tịnh nhìn thấy vợ con của người khách, trong nhà bày la liệt đồ quý hiếm, nô tì đầy nhà. Uống rượu xong, người nhà khiêng ra hai mươi chiếc giường, bên trên che gấm hoa, lật ra đều là đồ quý và tiền bạc, nói: “Đây là tiền bạc của tôi, toàn bộ tặng cho anh, vì sao ư? Muốn hoàn sự nghiệp trên thế gian này, còn phải đấu tranh hai mươi, ba mươi năm. Bây giờ thiên hạ đã có chủ, tôi còn ở đây làm gì? Công tử Lý ở Thái Nguyên thực sự là một quốc chủ anh minh, trong vài ba năm thiên hạ sẽ thái bình. Lý Tịnh, cậu có kì tài, nếu phò trợ cho chủ anh minh, tận tâm hết sức thì sẽ thành đại thần. Không có Trương muội, tôi không thể quen biết được với Lý Tịnh. Không có Lý Tịnh thì cũng chẳng thể làm Trương muội được vinh dự. Người ta hoàn thành sự nghiệp cũng không phải là ngẫu nhiên. Hôm nay tôi giao hết tài sản cho anh, mong anh dùng nó để phò trợ chủ, giúp đỡ anh ta hoàn thành đại nghiệp. Hy vọng anh sẽ cố gắng, mười năm sau, trong vòng mấy nghìn dặm vùng Đông Nam này sẽ có chuyện kì lạ xảy ra, đó chính là thời điểm thành công của ta. Trương muội có thể uống rượu chúc mừng cùng anh Lý”. Sau đó lại ra lệnh người nhà ra bái kiến, rồi nói: “Lý Tịnh và Trương muội từ nay sẽ là chủ nhân của các người?”. Nói rồi bên cùng vợ và một người hầu thắng ngựa đi. Lý Tịnh có được nhà cửa của ông ta, trở thành người giàu, lấy tiền bạc giúp Lý Thế Dân giành được thiên hạ. Sau khi Lý Thế Dân làm hoàng đế, Lý Tịnh làm quan đến chức Hữu bộc xạ bình chương sự. Sau có tin là ông khách có bộ râu quai nón kia phò giúp cho quốc vương, Lý Tịnh và Trương Thị liền hướng về phía Đông Nam dâng rượu. Binh pháp của Lý Tịnh nghe nói là đều do ông khách có bộ râu quai nón này truyền lại, sau này Lý Tịnh được phong là Vệ quốc công.

Nghe nói là ông khách có bộ râu quai nón kia có ý muốn tranh giành thiên hạ với Lý Thế Dân, để thử thực hư ra sao nên mời Lý Thế Dân đến. Ông khách có bộ râu quai nón kia nhìn khắp lượt, nói: “Tôi muốn định thiên hạ”, Lý Thế Dân ung dung mỉm cười nói: “Tôi muốn là định được thiên hạ”, ông khách có quai nón bất giác thở dài, đến cửa bước ra, tự nhận không bằng Lý Thế Dân, thu lại ý muốn tranh đoạt thiên hạ. Rồi quyết tâm giao hết tài sản cho Lý Tịnh, bảo anh ta phò giúp Lý Thế Dân làm nghiệp lớn. Hành động này đích thực là sự biểu hiện đầy đủ tính cách đặc trưng như bản sắc anh hùng, tính khảng khái, thức thời của người nghĩa hiệp. Ý nghĩa gợi mở của câu “Phong trần hiệp nghĩa” cũng ở chỗ đó. Hiểu biết lẫn nhau, ủng hộ lẫn nhau, hâm mộ, tán thưởng lẫn nhau, cùng trở thành người tốt đều là những biểu hiện bên ngoài của nghĩa khí. Trong hoàn cảnh thiên hạ loạn lạc, nhân dân đều mong chờ người hiện ra giúp đời, trị quốc an dân, hy vọng có bậc anh hùng hào kiệt thật sự để có thể lấy đại cục làm trọng, không để ý đến cái được mất của cá nhân, sớm kết thúc sự tranh giành, đạt đến mức độ lý tưởng thiên hạ thái bình. Hy vọng này có thể nói là nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân, có tính tiến bộ nhất định, người hiệp nghĩa đã thể hiện trên bản thân mình tính tiến bộ đó.

Hoàn cảnh xã hội tương đối ổn định cũng kêu gọi nghĩa khí, vì xã hội luôn phát triển tiến lên trước, yêu cầu trượng nghĩa trở thành một tập tục xã hội không thể thiếu. Thiết nghĩ lấy sự thành thực để gặp nhau, giúp đỡ lẫn nhau, yêu thương lẫn nhau, cùng nhau lập nên nghiệp lớn thì có gì là không tốt, mở rộng phong tục này ra trở thành tập tục của xã hội ắt sẽ thúc đẩy sự tiến bộ và phát triển của xã hội. Nhìn từ điểm này, những bậc nghĩa hiệp được đời sau yêu quý không phải là ngẫu nhiên.

NGỌC ANH dịch
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.