Văn Hóa Giao Tiếp Ứng Xử - Biết Co Biết Duỗi

Lượt đọc: 1378 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
90
Trốn Hổ Thì Chạy Xuống Núi, Tránh Hổ Thì Đi Đường Vòng

❊ ❊ ❊

Co để duỗi, như vậy là rất có học vấn.

Chúng ta sống ở trên đời, đầu tiên phải xác định một mục tiêu chuẩn xác, đi trên con đường quang minh, sống một cuộc sống giản dị. Trong hành động thì nên thực thà, dũng cảm; trong công việc thì nên tận chức, tận trách, không thể cứ giữ sự may mắn nhất thời mà ham hố lợi lộc vô hạn. Phẩm cách cao thượng sẽ mang đến cho chúng ta càng nhiều vui sướng và tốt đẹp trong cuộc sống.

Con người đều là cá thể trưởng thành trong vũ trụ tự nhiên, bất luận là con đường tổ tiên trước đây đã từng khai phá hay một thế giới mới mà con cháu ta sẽ xây dựng trong tương lai thì con người vẫn sống trong cái vũ trụ rộng lớn này, vẫn phải gánh vác sứ mệnh của đời người. Hiểu được chân lý của vũ trụ mới có thể nhận thức được ý nghĩa của đời người, tạo nên sự giàu có từ quãng thời gian mới.

Có thể kiểm điểm lại quá khứ của chính mình mới là người có trí tuệ thực sự, công kích nhược điểm người khác tức là kẻ ngu. Lòng vị tha và tình yêu là nền tảng để xây dựng tình hữu nghị trong cuộc sống, ích kỷ và đố kỵ là độc tố làm tổn hại đến danh dự trong cuộc đời. Phẩm cách cao thượng thực sự của con người xuất phát từ chỗ khiêm tốn, lễ tiết. Trong cuộc sống và hành động nên có những biểu hiện trang nghiêm.

“Tùng sơn chiến cốt vi toàn hạnh, Tái kiến công danh bồi hổ phục, Chung thị phong cát dung dị lão, Bạch đầu nam độ hữu nam đô” (Xương cốt chiến tranh Tùng Sơn chưa khô hẳn, lại xây công danh bái phục hổ. Kết cục là gió bụi khiến dễ già, đầu bạc lại quay về). Bài thơ này là do những người di dân sáng tác để châm biếm Hồng Thừa Thọ phản Minh hàng Hán.

Hồng Thừa Thọ là tiến sỹ thời Vạn Lịch, người Nam An, Phúc Kiến, đã từng làm tới chức Tổng đốc Thượng thư bộ binh Hà Nam, Tùng Sơn, Thiểm Tây, làm chức quân vụ ở Hồ Nam và Tứ Xuyên, sau đó được điều đến làm Tổng đốc Lợi Liêu, bị bắt và đầu hàng tại Tùng Sơn. Sùng Thiết cho rằng anh ta quên thân mình vì nước nên đã lập cửu đàn để cúng tế. Những câu chuyện đồn về Hồng Thừa Thọ có rất nhiều.

Vào cuối thời nhà Minh, có một người tên là Thẩm Bách Ngũ, nhà ông ta rất giàu có. Bách Ngũ đã từng gặp một người tên là Hồng Thừa Thọ, tuổi chỉ khoảng hai ba, tại khách xã. Bách Ngũ cảm thấy người thiếu niên nghèo khổ này có tướng mạo phi phàm, tương lai chắc chắn sẽ không phải chịu cảnh nghèo khó nữa, bèn đón anh ta về nhà và để cho cha mình dạy dỗ anh ta. Hồng Thừa Thọ rất cảm kích và gọi Bách Ngũ là “bá phụ”. Sau này, khi Hồng Thừa Thọ phát đạt, gặp ngay lúc nạn cướp ở Sơn Đông Hà Nam đang hoành hành, chia cắt đường lượng vận Chuẩn Hà, những người có thẩm quyền ở đó đành phải bó tay, thế là Hồng Thừa Thọ bèn tiến cử Thẩm Bách Ngũ. Thẩm Bách Ngũ không làm hổ danh sứ mạng, dùng toàn bộ tài sản của mình, chất gạo lên mấy chuyến thuyền chở về kinh. Vì vậy mà Sùng Thiết đã triệu kiến Bách Ngũ, thu nạp ông ta làm Thanh sứ tư lang bộ hộ tỉnh Sơn Đông, được hưởng bổng lộc hàng từ khanh.

Vài năm sau, Hồng Thừa Thọ đã hàng Thanh, Bách Ngũ không chịu nghe theo bèn gia nhập giang hồ, kết bè phái để phản Thanh, kết quả là đã bị quân Thanh bắt. Hồng Thừa Thọ được tin bèn đến khuyên hàng, Thẩm Bách Ngũ cố ý giả dạng không quen biết anh ta. Ông nói: “Mắt của ta đã lòa rồi, ngươi là ai?”. Hồng Thừa Thọ nói: “Cháu là Hồng Thừa Thọ, bá phụ lẽ nào đã quên rồi hay sao? Thẩm Bách Ngũ mắng lớn: “Hồng công được hưởng quốc ân sâu nặng đã chết từ lâu rồi, ngươi là ai? Ngươi muốn dồn ta vào chỗ bất nghĩa hay sao?”, vừa mắng ông vừa túm lấy tay áo của Hồng Thừa Thọ tạt tai mấy cái rất mạnh. Hồng Thừa Thọ không giận dữ, ông cười nói: “Mỗi người có một chí hướng, không thể miễn cưỡng được”. Thế là Thẩm Bách Ngũ bị đưa đến Nam Kinh và bị xử tử dưới chân cầu Chuẩn Thanh.

Khi Hồng Thừa Thọ hàng Thanh, không những cung đình không biết mà những người trên dưới trong triều đình cũng không ai dám tin. Từ khi quân Thanh công kích Giang Nam, Hồng Thừa Thọ với thân phận là đại thần nội viện đã đảm nhậm chức Tuần phủ Giang Ninh, mọi người mới biết anh ta ở trên đầu người khác. Cho nên Thạch Trai khởi nghĩa bị đánh bại và đầy xuống Giang Ninh, những lời nói của họ khi gặp Hồng Thừa Thọ giống hệt như những lời của Thẩm Bách Ngũ, anh ta nói: “Ngươi lẽ nào lại là Hồng Thừa Thọ? Hồng Đại tướng quân vì nước quên thân, thiên tử cũng đã lập cửu đàn. Nếu như người đến từ phương Bắc, ngươi lẽ nào lại không biết tấm ngự bài cao to sừng sững ở bên đường đó sao? Bây giờ sao lại mạo danh như vậy?”. Khi đó, Hồng Thừa Thọ không cười mà mồ hôi chảy đầm đìa, xấu hổ cúi đầu xuống.

Khi Hồng Thừa Thọ đi Vân Nam, một cử nhân tên là Tương Giang năm Thủy Lịch chuẩn bị cùng đi theo xe công về tham gia ứng thí, lúc anh ta đến bái kiến, Hồng Thừa Thọ cho phép anh ta tham gia thi, nói là: “Cử nhân triều Sùng Thiết có thể tham gia nhang cử nhân triều Thủy Lịch thì không được tham gia thi” còn bác bỏ: “Nếu lính từ ngày Đại Thanh đăng quan, bắt đầu từ nguyên năm thiên mệnh, thế thì cử nhân bốn triều Vạn Lịch, Thái Chương, Thiên Cung, Sùng đều không được phép tham gia thi”, “Tại sao lại chỉ có Sùng Thiết là đặc biệt? Ô! Tôi biết rồi, chính vì Sùng Thiết đế đã từng lập cửu đàn cho ông, là ân nhân của ông, cho nên ông vì thế mà báo ơn, đã cho phép cử nhân mà ông lựa chọn tham gia thi. Còn Vĩnh Lịch đế là kẻ thù của ông, cho nên các cử nhân mà ông ta lựa chọn cũng là kẻ thù của ông nên ông không cho phép anh ta thi”. Hồng Thừa Thọ nghe vậy rất giận dữ bèn lệnh cho người đuổi Tương Giang ra ngoài.

Công Nguyên năm 1661, tức năm Thuận Trị thứ 18, sau khi Khang Hy kế vị, Hồng Thừa Thọ bèn lui về. Có một nhân sỹ người đồng hương của ông đến thăm, Hồng Thừa Thọ đã từ chối gặp mặt, người nhân sỹ đó sau khi về đến nhà khách, trong lòng cảm thấy rất chán chường. Nửa đêm ông ta nghe thấy tiếng huyên náo nói là có tướng quốc đến gặp, nhân sỹ vội vàng ra nghênh tiếp thì thấy thừa tướng đã đến cửa. Hồng Thừa Thọ đứng ở ngoài cửa bắt tay nhân sỹ hàn huyên một hồi, khi đi vào phòng thì thấy đã được quét dọn tươm tất, đèn nến thắp sáng trưng, những người làm đã tụ tập sẵn.

Hồng Thừa Thọ mời khách vào bàn tiệc, có các danh sỹ cùng dự. Khi uống được mấy tuần rượu, Hồng Thừa Thọ bèn đứng dậy cáo từ. Sỹ nhân tiễn ông ra tận cửa, tiễn đưa một hồi, đợi khi nhân sỹ đi vào trong phòng lại trở lại như cũ, đèn nến tờ mờ, vách tường hoen ố. Thì ra, Hồng Thừa Thọ có quá nhiều thao lược, không có chỗ để thể hiện, chỉ còn cách mượn việc đãi khách để thể hiện tài năng của mình.

Hồng Thừa Thọ tuy người ở Mãn nhưng tim luôn hướng về người Hán. Ông đã từng đưa ra kế sách dùng người Hán để nuôi dưỡng người Bát Kỳ với hoàng đế triều Thanh, không để cho người Bát Kỳ phải mưu sinh. Từ đó người Mãn và người Hán tách ra sống riêng biệt, người Hán có thể yên tâm theo đuổi sự nghiệp trồng trọt và buôn bán, tuy có phải nộp lên một chút thuế, nhưng trong vòng hai trăm bảy mươi năm đã thoát khỏi nỗi khổ đói rét cơ hàn. Còn người Bát Kỳ do không cần mẫn làm ăn, chân tay đần độn, ngũ cốc bất phân, phải ngưỡng mộ người Hán như trẻ con đối với nhũ mẫu vậy. Sự diệt vong của triều Thanh có liên quan chặt chẽ đến sự phủ bại của con cháu đội Bát Kỳ.

Hành động lý trí của mỗi người chính là luôn thường xuyên giữ thái độ ôn hòa, nhận thức được sự chân thực của vũ trụ, nhận thức rõ ràng cái đúng, sai của thế tục. Luôn giữ đạo đức sống, xây dựng danh tiếng thực chất, đồng thời mong muốn được khẳng định mình, tự trưởng thành. Trong cuộc đời, không bị cái khó khăn, quẫn bách, tai ương, bệnh tật làm ảnh hưởng, phải hoàn thiện chính mình.

Niềm vui đích thực trong cuộc đời là cái có được từ cuộc sống giản dị của chính mình. Về tinh thần, bồi dưỡng nhân cách cao thượng thể hiện trong hành động, biểu hiện bằng thái độ chân thành. Dù ở bất cứ hoàn cảnh nào cũng không vì công và lợi mà làm mất lý trí của mình, dũng cảm khắc phục mọi khó khăn, xây dựng quan niệm nhân sinh bằng tinh thần lạc quan.

Mỗi con người sống trong cuộc đời này đều có thể hưởng những tài năng trí tuệ mà họ có, có được những lợi ích, thù lao mà họ đáng được hưởng khi làm việc chăm chỉ. Nếu chỉ là một kẻ lười nhác thì ngay đến những thứ với tay là có thể lấy được cũng sẽ bị mất đi. Con người nếu muốn sáng tạo tương lại thì cần phải cố gắng trong hiện tại mới có thể có được thành tựu.

NGỌC ANH dịch
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.