LYSANDER CHUYỂN CHỖ NGỒI TỪ ghế đến đi văng, theo gợi ý của Bensimon. Anh vẫn chưa hiểu sự di chuyển và thay đổi trạng thái thể xác này có tác dụng gì, nhưng Bensimon vẫn khăng khăng. Đầu tựa lên mấy cái gối nhưng Lysander vẫn có được tầm nhìn rất đẹp tới toàn bộ tấm phù điêu châu Phi.

“Khi cha anh mất, mẹ anh bao nhiêu tuổi?” Bensimon hỏi

“Ba mươi nhăm… Ba mươi sáu. Đúng rồi”.

“Bà ấy vẫn còn trẻ đẹp”.

“Tôi cho là vậy”.

“Bà ấy đón nhận cái chết của cha anh như thế nào?”

Lysander nghĩ lại, nhớ về cú sốc khủng khiếp của chính mình, nỗi đau khổ tuyệt vọng khi nghe thông báo. Thông qua những đám sương mù đen tối của hồi ức chất đầy, anh vẫn nhớ chuyện này đã làm mẹ anh khốn khổ thế nào,

“Thực sự là rất đau khổ - không ngạc nhiên. Bà ngưỡng mộ cha tôi - bà sống vì ông ấy. Bà đã hi sinh cả sự nghiệp của mình khi họ cưới nhau. Bà đi khắp mọi nơi cùng ông. Khi tôi ra đời tôi cũng đi cùng họ. Ông biết đấy, cha tôi có một công ty nhà hát riêng, tách biệt với công việc của ông tại các nhà hát ở London. Bà giúp ông điều hành và quản lý công ty đó ngày này qua ngày khác. Chúng tôi đi lưu diễn không ngừng ở Anh, Scotland và Ai Len. Chúng tôi sống trong những ngôi nhà, căn hộ cho thuê - chẳng bao giờ có được nơi cố định. Khi cha mất chúng tôi đang sống trong một căn hộ tại South Kensington. Dù rất danh tiếng và thành công, nhưng khi mất cha tôi gần như phá sản - ông đổ hết tiền bạc của mình vào công ty nhà hát Halifax Rief. Phần để lại cho mẹ tôi rất ít. Thậm chí chúng tôi đã phải chuyển đến sống ở các nhà trọ Paddington. Hai phòng, một lò sưởi, dùng chung bếp và phòng tắm với hai gia đình khác”.

Lysander có thể nhớ lại những căn phòng ấy một cách rõ ràng. Những ô cửa sổ cáu bụi, bẩn thỉu, vải dầu trải sàn mòn, chắp vá. Mùi nhọ nồi từ nhà ga gần đó, tiếng la hét và huýt còi từ nơi nối các toa xe chở hàng, tiếng va chạm của kim loại và tiếng ầm ầm của các toa xe trần và tiếng nức nở lặng lẽ của mẹ anh, suốt ngày đêm. Rồi bằng cách nào đó bà gặp gỡ Crickmay Faulkner và mọi thứ thay đổi.

Lysander suy nghĩ trước khi nói thêm: “Trong một thời gian bà có uống rượu, một chút thôi. Rất bí mật - nhưng mấy tháng sau đám tang bà uống rất nhiều. Trông bà lúc nào cũng chỉnh tề nhưng mỗi khi bà lên giường, tôi có thể ngửi thấy mùi rượu”.

“Lên giường à?”

“Chúng tôi có một phòng khách và một phòng ngủ trong các căn nhà trọ ấy”, Lysander đáp, “Mẹ con tôi ngủ chung giường. Cho đến khi ngài Faulkner cầu hôn bà, ông cho dựng một ngôi nhà lớn hơn tại Putney và tôi có một phòng riêng”.

“Tôi hiểu. Mẹ anh gặp gỡ cha anh như thế nào? Ông ấy có đến Vienna không?”

“Không. Mẹ tôi hát trong dàn đồng ca của một công ty opera của Đức đi lưu diễn. Họ đang đi lưu diễn tại Anh và Scotland vào năm 1884. Bà có - có một giọng nữ trung rất hay. Tại Glasgow, bà và công ty nhà hát Halifax Rief cùng diễn tại nhà hát King’s. Bà diễn vở Trista, còn cha tôi diễn Macbeth. Họ gặp nhau sau cánh gà. Yêu nhau ngay từ cái nhìn thứ hai, cha tôi thường nói thế”.

“Tại sao lại là cái nhìn thứ hai?”

“Vì ông bảo ở cái nhìn đầu tiên những suy nghĩ của ông không hề “si tình” chút nào. Nếu ông hiểu ý tôi”.

“Tôi hiểu, tôi hiểu. “Yêu từ cái nhìn thứ hai”, một nhận xét thú vị”.

“Sao ông lại hỏi những câu hỏi về mẹ tôi nhiều thế, bác sĩ Bensimon? Tôi không phải là Oedipus[*], ông biết mà”.

“Xa lánh thiên đường tôi chắc chắn là anh không phải thế. Nhưng tôi nghĩ những gì anh đã kể - những gì lần trước anh đã đọc cho tôi nghe - chính là chìa khóa cho sự phục hồi cuối cùng của anh. Tôi chỉ đang cố gắng hiểu thêm nhiều bối cảnh nữa về anh và cuộc đời anh”.

Lysander nghe thấy tiếng ghế xê dịch. Buổi gặp đã kết thúc.

“Anh có nhớ lần tôi hỏi anh về Trạng thái Song song không?” Bensimon đi ngang phòng đến đúng chỗ anh có thể nhìn thấy. Ông chìa tay che khuất tầm nhìn của anh. Lysander đặt chân xuống sàn, đứng dậy và được trao một quyển sách nhỏ hơn nhiều so với một cuốn sách tuyên truyền. Anh nhận lấy. Bìa màu xanh hải quân với những dòng bằng bạc. Giới thiệu về Những Cuộc sống Song song của Tiến sĩ, Cử nhân Y khoa, Cử nhân Khoa học J. Bensimon (Oxfordshire).

“Tôi in cuốn này để dùng riêng. Hiện tôi đang viết một bản dài hơn. Kiệt tác vĩ đại của tôi. E là sẽ ngốn khá thời gian đấy”.

Lysander lật đi lật lại cuốn sách trong tay.

“Tóm tắt cho tôi ý chính được không?”

“À một chút thử thách ấy mà. Hãy cùng nói rằng thế giới về cơ bản là trung lập - phẳng lì, trống rỗng, mất hết ý nghĩa và tầm quan trọng. Chính là chúng ta, những tưởng tượng của chúng ta sẽ khiến thế giới này trở nên sống động, rực rỡ đầy màu sắc, có cảm xúc, mục đích và tình cảm. Một khi hiểu được điều này chúng ta có thể định hình thế giới của mình theo bất kì cách nào chúng ta muốn. Về lý thuyết là thế”.

“Nghe rất cực đoan”.

“Ngược lại rất hợp tình hợp lí một khi anh nắm vững nó. Hãy đọc đi và xem anh nghĩ gì”. Ông nhìn Lysander, dò xét. “Tôi rất ngại phải nói rằng rất hiếm khi có bước nhảy vọt như thế này, nhưng tôi có cảm giác rằng Trạng thái Song song sẽ chữa được cho anh, Rief ạ, tôi thật sự cảm thấy thế”.