MỘ MẸ TÔI nằm ở góc phía bắc của nghĩa trang St Botolph, nhà thờ xứ đạo Claverilegh. Đó là một khoảng đất trơ trọi và khá lạnh lẽo, cách xa những cây thủy tùng trải rộng viền quanh đến cổng vòm. Điều đó khiến nơi này trở nên tối tăm, đầy sát khí. Tôi muốn có ánh sáng chiếu lên mộ mẹ. Hugh Faulkner đã trồng hai cây anh đào nở hoa trên một trong hai bên bia mộ. Mùa xuân tôi sẽ lại đến khi hoa anh đào bừng nở, tưởng nhớ về mẹ trong những phút giây yên tĩnh hơn. Trên mộ bà có ghi:
PHU NHÂN ANNA FAULKNER
1864 - 1915
Góa phụ của Nam tước đời thứ 5 Crickmay Faulkner
1838 - 1915
Trước là vợ của
Halifax Rief
1840 - 1899
Mẹ của Lysander Rief
“Mãi mãi được ghi nhớ, mãi mãi được yêu thương”
Vậy là lịch sử cá nhân phức tạp của chúng tôi đã biến thành những thông tin, những con số và từ ngữ lạnh lùng thế này.
Tôi không bao giờ quay về khu nhà phụ nữa - tôi không để lại gì phòng 205 - và thấy mừng khi thoát khỏi cái mùi thuốc khử trùng đầy ám ảnh dai dẳng ấy. Tôi đã ghé về khách sạn Cung điện Trắng Pimlico để nhận thư từ được gửi tới đó và cung cấp cho nhân viên quản lí địa chỉ mới để ông ta có thể chuyển tiếp tới tôi. Tôi ngày càng thấy thích chung cư Travelyan House 3/12 đến lạ lùng. Sau khi nghe tin về cái chết tội nghiệp của Greveille Varley tại Kut-al-Amara, Lưỡng Hà, do bệnh lị, tôi đã bỏ hợp đồng thuê ở Chandos Place, Thư gửi cho tôi - chủ yếu là các giấy báo và những lời mời kinh doanh (tai họa của cuộc sống tài chính đối với sĩ quan phục vụ lâu năm) - là thư của Hettie,
Lysander, anh yêu
Anh có thể tha thứ cho em không? Em nổi đóa với anh bởi vì em rất buồn. Tuy nhiên, lẽ ra em không bao giờ nên nói những điều ấy (đặc biệt là về Lothar - em có gửi ảnh kèm theo đây). Em cảm thấy xấu hổ, đành trông chờ vào bản chất dễ thông cảm và khoan dung của anh thôi. Em đã quyết định li dị Jago và sang Mỹ. Em muốn sống tại một đất nước thanh bình, trung lập - em mệt mỏi với cuộc chiến khủng khiếp, bất tận này rồi. Một người bạn của em điều hành một “khu nghệ sĩ” tại New Mexico. Bất kể nơi ấy ở đâu, em cũng sẽ đến tham gia cùng anh ta và trở thành giáo viên.
Em phải cho anh biết rằng Jago không dễ chấp nhận chuyện này. Ông ta cho rằng nguyên nhân là do anh. Rõ ràng ông ta đã đến London và theo dõi anh. Khi anh trông thấy ông ta vào cái đêm Zeppelin tấn công ấy, ông ta đã hốt hoảng và thú nhận hết với em,
Em biết chúng ta sẽ luôn là bạn. Em xin chúc anh mọi điều may thắn trong cuộc hôn nhân sắp tới ( một cô nàng may mắn!). Trao anh mọi tình yêu tốt đẹp nhất của em, Hettie (không còn Venora nữa).
Tái bút: Nếu anh có thể tìm cách gửi cho em 50 bảng đến Bưu điện Trung tâm tại Liverpool , em sẽ vô cùng biết ơn anh. Em sẽ khởi hành sang “Mỹ” trong hai tuần.
NHỮNG DÒNG ĐƯỢC VIẾT RA DƯỚI ẢNH HƯỞNG CỦA CLO HYDRAT
Hơi nóng mùa hè ấy tại Vienna, cường độ lớn
Tỏa xuống từ bầu trời trắng xóa, nặng như thủy tinh
Tôi không hi vọng
Tôi không hi vọng được thấy
Tôi không hi vọng cũng như không thấy
Tại sao mấy ban nhạc ấy lại chơi trong công viên Prater?
Chẳng ai nói cho tôi biết chuyện gì xảy ra
Cô ấy thật xinh đẹp
Cô ấy thật tốt
Chúng tôi không thể bị bỏ lại
Ở khách sạn Hotel Sport và Riche
Tôi không thấy hi vọng
Hi vọng chẳng thấy tôi
Đenđenđenđentrắngđenđenđen
Chúng tôi trở mình trong bộ đồ vải lanh
Chúng tôi cố gắng trong bóng tối rừng táo
Chúng tôi tìm thấy hạnh phúc dưới giàn mắt cáo cây ông lão
Hãy xoay anh lại đi, đặt anh xuống và hãy làm lại đi
Một màu đen, than ôi - tôi chẳng thấy gì hết
Tara-loo, thưa bà, tara-lee, tara-loo-di-do
Tôi mơ về một người đàn bà.
Blanche và tôi đã định ngày cưới vào mùa xuân - tháng Năm năm 1916. Hamo sẽ là phù rể tốt nhất của tôi. Blanche và tôi qua đêm với nhau nhiều lần nhưng tôi vẫn cần clo hydrate để ngủ. Tôi đến thăm bác sĩ Bensimon tại Highgate tuần một lần, nói về câu chuyện của hai năm trước. Trạng thái song song đang có hiệu quả, chậm rãi - tôi đang bắt đầu sống với một phiên bản những sự kiện, trong đó hình ảnh người đàn ông có râu và cậu bé tóc vàng hoe bò ra khỏi con hào trước khi lựu đạn của tôi phát nổ. Cả hai đều bị thương nhẹ nhưng vẫn bò về được phòng tuyến quân Đức. Tôi càng tập trung vào câu chuyện này, càng sáng tạo thêm các chi tiết chính xác nhiều hơn, sự hợp lí của nó càng đánh lừa được tôi. Có lẽ vào một đêm nào đó, tôi sẽ ngủ được một giấc yên bình, không cần dùng đến thuốc.
Tôi viết thư cho Trung sĩ Foley tại bệnh viện Mắt Stoke Newington, nhưng đến giờ vẫn không được hồi âm. Có thể sẽ tốt hơn nếu tôi không biết thêm chuyện gì nữa về đêm đó - khó khăn lắm mới gạt được chuyện này ra khỏi đầu - nhưng tôi cảm thấy cần phải gặp Foley và nghe giải thích về chuyện đã thực sự diễn ra.
Ngày mai tôi có buổi thử giọng- cuộc sống của chính tôi đang trở lại. Một bản dựng lại vở Con người và Siêu nhân của George Bernard Shaw,
Tôi ngồi đây nhìn bức ảnh chụp Lothar mà Hettie gửi. Tấm ảnh chụp thằng bé đang nhăn nhó ở studio - có vẻ sắp khóc đến nơi - nó ăn mặc như con gái với chiếc áo khoác ngoài giả nông dân. Mái tóc xoăn đen và dài. Trông nó có chút nào giống tôi không? Tôi nghĩ một phút - có giống đấy. Phút sau tôi lại nghĩ - không, chả giống gì cả. Nó có thật sự là, có đúng là con tôi không? Hettie đã phản bội Udo Hoff để yêu tôi - lẽ nào Cô ta lại không phản bội tôi để yêu một ai đó khác? Liệu có thể chắc chắn được không?
Về chuyện này, tôi hay nghĩ đi nghĩ lại, như tôi thường xuyên nghĩ về cái buổi bình minh tháng Mười ấy ở Hampstead Heath, khi tôi chờ mặt trời lên, đợi Vandenbrook đến. Tôi biết hắn sẽ đến và hi vọng rằng ánh mặt trời ngày hôm ấy sẽ gợi lên sự thấu hiểu, minh bạch - một tầm nhìn rõ ràng nhất. Khi ghim dòng chữ “Andromeda” lên áo khoác của Vandenbrook, tôi nghĩ mình đã có được điều ấy. Mọi thứ đều được giải quyết, giải thích rõ ràng. Nhưng khi từng ngày qua đi, những câu hỏi khác lại bám lấy tôi, quấy rối tôi và khiến tôi nghĩ lại. Cho đến lúc trời tối thì tôi đã lẫn lộn hết cả. Có thể cuộc sống chính là thế - chúng ta cố gắng nhìn cho rõ một vấn đề, nhưng rốt cuộc chẳng thấy gì rõ ràng hết, sẽ chẳng bao giờ rõ ràng. Chúng ta càng cố gắng bao nhiêu, mọi chuyện lại càng trở nên tối tăm bấy nhiêu. Tất cả những gì còn lại cho chúng ta chỉ là những phỏng đoán, sắc thái và vô số lời giải thích hợp lí. Hãy chọn lấy một trong số này.
Sau tất cả những gì đã trải qua, tôi cảm thấy bây giờ tôi đã hiểu thêm một chút về thế giới mới mẻ này. Và có lẽ tôi đã có được cái nhìn thoáng qua về tương lai của thế giới. Tôi có cơ hội tận mắt chiêm ngưỡng những công nghệ công nghiệp kì vĩ của cả hai cỗ máy chiến tranh thế kỷ XIX, cả hai đều có nguồn tài nguyên khổng lồ, từ bộ máy quan liêu, mục tiêu của chúng là những dân thường bé nhỏ, yếu ớt. Thế nhưng bất chấp cái nhìn cận cảnh ưu tiên và kiến thức quý báu thu lượm được, tôi cảm thấy như mình càng biết nhiều, thì sự minh bạch và chắc chắn ngày càng lu mờ và tan đi hết. Khi chúng ta tiến vào tương lai, điều nghịch lý sẽ trở nên rõ ràng hơn - trắng và đen, trong trắng có đen. Càng biết nhiều thì càng hiểu ít, Quá đủ khôi hài rồi, tôi có thể sống thật hạnh phúc với ý tưởng đó. Nếu đây là thế giới hiện đại của chúng ta, tôi thấy mình là một người rất hiện đại.
Tôi gặp Munro vào buổi trưa, cạnh bức tượng con sư tử ở hướng đông nam, dưới chân tượng đài Nelson Column trên quảng trường Trafalgar. Hôm nay là một ngày xám xịt, lạnh lẽo với những cơn mưa liên tiếp, rồi lại mưa bụi. Chúng tôi đều mặc áo choàng tráng cao su, trông như một cặp vợ chồng đi du lịch. Một cơn mưa rào nặng hạt suốt mười phút trước đó khiến những viên đá lát trở nên bóng nhoáng, những mặt tiền ám khói ẩm ướt của các tòa nhà xung quanh - trường Cao đẳng Phẫu thuật Hoàng gia, Gallery Quốc gia, Nhà thờ St Martin - gần như khoác một màu đen mượt như nhung. Tia nắng yếu ớt cố gắng trong vô vọng xuyên qua những đám mây đen dày đặc, chỉ rọi được qua vài khe hở nhờ những khi gió thổi. Kết hợp với nét u sầu của những trận mưa màu tím sắp dâng đầy cửa sông Thames, khung cảnh như được khoác một lớp ánh sáng uể oải vàng vọt gợi sự hiếu kì. Quang cảnh những con đường dẫn xuống Pall Mall, Whitehall và Northumberlan được thắp sáng bằng ánh hồ quang, nhân tạo và lạ lùng. Trông những khối nhà thành phố như có thể bừng sáng giống khung cảnh trên sân khấu, được lắp ráp lại ở nơi nào đó. Tôi cảm thấy khó chịu và bực mình, vì thời tiết và thứ ánh sáng như trêu ngươi kia, như thể tôi đang ở trong nhà hát và đang diễn kịch vậy.
MUNRO: Tại sao chúng ta lại gặp nhau thế này, hả Rief? Tất cả không cần thiết đâu.
LYSANDER: Cho phép tôi đi. Vào lúc này, tôi thích những chỗ đông người.
MUNRO: Chúng tôi đã tìm thấy “Andromeda”, dĩ nhiên rồi, đi lên chỗ cây thạch nam, thấy mảnh giấy cậu để lại trên người hắn. Cảnh sát gọi cho chúng tôi. Mọi thứ đều rất gọn gàng. Phải nói là chúng tôi rất biết ơn cậu,
LYSANDER: Vandenbrook, hắn ta rất thông minh. Rất thông minh đấy.
MUNRO: Không đủ thông minh đâu. Cậu đã tóm được hắn và giải quyết hắn. Tôi đã đọc những bằng chứng cậu cung cấp rồi - rất chi tiết.
LYSANDER: Tốt. Hắn chưa bao giờ bị tống tiền, ông biết đấy. Đây là ý tưởng đầu tiên trong những ý tưởng thông minh của hắn. Hắn đã chuẩn bị sẵn mọi thứ để phòng khi bị phát hiện. Chẳng có con bé mười tuổi nào hết, không có lời khai xác thực nào, không có ngọc trai gì hết… Việc đó tạo cho hắn một cái cớ - và có thể nó đã cứu hắn khỏi giá treo cổ nếu hắn không tự bắn vào chân mình.
MUNRO: Phải… Đến cuối cùng làm thế nào cậu biết đó là hắn?
LYSANDER: Tôi phải thừa nhận - tôi đã hoàn toàn bị thuyết phục trước câu chuyện tống tiền của hắn. Thế rồi hắn lại để lộ bản thân - chỉ một chút thôi. Thậm chí khi hắn nói tôi còn không nhận ra - tôi chỉ nhớ ra điều đó vài tiếng sau khi đang cố gắng ngủ lại.
MUNRO: Tôi chắc chắn cậu sẽ nói cho tôi biết điều đó chứ.
LYSANDER: Đêm đó tất cả chúng ta gặp nhau tại nhà hát, Vandenbrook đã nói đến vở nhạc kịch Andromeda và Perseus.
MUNRO: Văn bản nguồn của Glockner…
LYSANDER: Chính xác. Tôi đã nói đến nó - vở opera ấy - và hắn bảo hắn nghe nói đó là một vở “mùi mẫn”. Làm sao hắn biết được? Hắn chưa bao giờ xem nó. Mà là hắn đã xem lời vở nhạc kịch với ảnh bìa khiêu khích. Hắn đã ăn cắp nó trong văn phòng của mẹ tôi và sử dụng nó làm văn bản nguồn cho mật mã Glockner.
MUNRO [suy nghĩ ]: Đúng. Thế còn cuộc gặp mặt mọi người tại nhà hát là thế nào?
LYSANDER: Tôi muốn Vandenbrook nhìn thấy các ông - ông Fyfe-Miller và Massinger. Để xem hắn có nhận ra các ông không. Đến lúc ấy tôi vẫn tin rằng hắn đang bị tống tiền.
MUNRO:Cậu đang nói rằng cậu nghi ngờ một trong số chúng tôi?
LYSANDER: Tôi e là thế. Dường như vào lúc ấy đó là một kết luận rõ ràng. Tôi tin rằng một trong số ba người các ông - một trong số các ông là Andromeda thật sự. Cho đến khi hắn phạm sai lầm.
MUNRO: Tôi không hiểu…
LYSANDER: Khi còn ở Vienna, tôi đã quen một sĩ quan quân đội người Áo bị buộc tội ăn cắp tiền ăn của các sĩ quan. Bây giờ tôi chắc chắn ông ta có tội nhưng có đến mười một nghi phạm khác nhau. Thế nên ông ta đã ẩn đằng sau những nghi phạm khác và khéo léo lợi dụng họ - giống hệt như Vandenbrook. Và như thế ông ta đã thoát lưới an toàn. Khi có nhiều nghi phạm, người ta sẽ thiên về hướng nghi ngờ bất kì người nào và tất cả mọi người - điều đó có nghĩa bạn sẽ không thể tìm ra nghi phạm thật. Một mánh khóe rất thông minh. Nhưng tôi có cảm nhận mạnh mẽ rằng toàn bộ chuyện này một mặt nào đó liên quan đến Vienna. Ông đã ở Vienna, Fyfe-Miller cũng thế - và Massinger cũng đã đến Vienna, rõ ràng là thế.
MUNRO Đúng, Massinger đã đến Vienna. Và cậu cũng ở Vienna.
LYSANDER: Tôi cũng thế. Và Hettie Bull cũng thế. Bác sĩ John Bensimon cũng vậy. Người duy nhất chưa đến đó là Vandenbrook, Chính điều này khiến hắn bị lộ. Hắn chưa từng tới Vienna, thế mà lại biết đến vở Andromeda và Perseus. Và quan trọng hơn hết, chi tiết này nằm trên tấm bìa lời nhạc kịch diễn ở Vienna, Bìa vở nhạc kịch diễn ở Dresden của Glockner không “gợi cảm” như thế. Chỉ là một dòng chữ đen bình thường trên nền trắng. Một lỗi rất nhỏ nhưng chết người. Và tôi là người duy nhất biết điều đó. Người duy nhất.
Munro trầm tư suy nghĩ, ngón tay giữa mân mê bộ râu cắt tỉa gọn gàng, một cử chỉ theo thói quen. Tôi có cảm giác ông đang tuyệt vọng tìm kiếm sai sót trong lí luận của tôi, một lỗi nào đó về logic - gần như đây là vấn đề về lòng kiêu hãnh của trí tuệ và lòng tự trọng. Như thể ông giận dữ trước tình huống tôi nêu ra và muốn đánh gục tôi, bằng cách nào đó.
MUNRO: Tất cả những lá thư Glockner đều được gửi tại London.
LYSANDER: Đúng.
MUNRO: Vậy ý cậu là Vandenbrook mang thư đến một khách sạn trên bờ biển phía nam. Để thư ở đó. Vài ngày sau cho một nhân viên đường sắt đến nhận thư rồi mang về London cho hắn. Hắn mã hóa rồi gửi thư đến Geneve.
LYSANDER: Đó là một phần trong vỏ bọc của hắn. Hắn chu đáo đến không thể tin nổi. Mọi thứ đều được suy tính kĩ càng. Mọi thứ phải phù hợp với câu chuyện tống tiền thống thiết của hắn rằng có một người khác đang khống chế hắn. Một Andromeda khác, nếu ông thích, Một người quan trọng hơn.
MUNRO: Chắc hắn phải kì công lắm.
LYSANDER: Và suýt nữa hắn đã thành công. Mà làm sao ông biết các lá thư Glockner có dấu bưu điện London?
MUNRO: Thì cậu nói mà.
LYSANDER: Tôi nói sao? Tôi không nhớ.
MUNRO: Vậy thì chắc là bà Duchesne rồi,
LYSANDER: Chắc thế…
MUNRO: Làm sao cậu dám chắc Vandenbrook là Andromeda?
LYSANDER: Làm sao ông có thể dám chắc về mọi thứ? Đó là phán đoán tốt nhất của tôi. Suy luận cẩn trọng nhất của tôi. Lời giải thích chín chắn nhất của tôi. Vandenbrook rất khôn ngoan - à mà hắn còn là một diễn viên tài năng hiếm có, vượt xa cả tôi. Tôi ước gì mình có được một nửa tài năng của hắn. Hắn đã tạo nên một lớp quyền lực vô hình trên đầu, khiến hắn trở thành một nạn nhân, một kẻ bị lừa bịp, một con tốt thí. Đừng nhìn tôi. Tôi là miếng thịt rán nhỏ, hắn nói thế - rằng kẻ điều khiển thật sự nằm ở đâu đó. Tôi đã tin hắn trong suốt một thời gian nhưng tất cả hoàn toàn là bịa đặt.
MUNRO: Thế tại sao hắn còn cố gửi lá thư cuối cùng?
LYSANDER: Đó là khởi đầu cho mánh khóe của hắn. Hắn thấy tôi đến Ban Hậu cần và biết chính xác tôi đang tìm cái gì - rằng tôi có thể đang thu rất hẹp phạm vi các nghi phạm và sẽ sờ đến hắn - thế nên hắn khởi động kế hoạch đào thoát. Dĩ nhiên chính hắn đã mã hóa các thư Glockner. Hắn có văn bản nguồn mà. Nhưng hắn phải tự khoác một vỏ bọc phòng khi tôi tìm ra hắn. Và dĩ nhiên tôi có thể không bao giờ bắt được lá thư cuối cùng, nhưng hắn không thể mạo hiểm như thế được.
MUNRO: Chẳng phải như thế hơi quá tinh vi sao? Tinh vi quá mức ấy? Ngay cả đối với Vandenbrook?
LYSANDER: Đây là thế giới của ông Munro, không phải của tôi. Tôi nghĩ “quá tinh vi” hay “tinh vi quá mức” là những đặc tính mặc định của thế giới này, đúng không? Lừa đảo với ba lá bài à? Lừa đảo với bốn lá bài à? Hay trò đố chữ của học sinh lớp ba? Hay lớp mười? Tôi không giỏi về mặt tiền nong. Tại sao ông không hỏi chuyên gia như bà Duchesne? Tốt hơn ông nên tự hỏi mình đi?
Munro nhíu mày. Trông ông như không tin vào cuộc tranh luận.
LYSANDER: Ông không tin à?
MUNRO: Những cuộc tấn công mùa hè sang năm sẽ cho chúng ta câu trả lời cuối cùng, tôi nghĩ vậy. Về việc liệu chúng ta có chặn được thông tin bị rò rỉ không.
LYSANDER: Tôi cho rằng ông nên dành vài ngày đến Ban Hậu cần và các bộ phận liên quan trong ban đi. Ở đó cả đấy. Các thông tin tầng tầng lớp lớp không thể chối cãi - rất dễ đọc. Nó quá lớn, Munro. Cỗ máy chiến tranh này rõ ràng quá vĩ đại, quá khổng lồ - ông không thể giấu bất kì cái gì có quy mô lớn đến thế, và khi ông ở quá gần như tôi. Bất kì ai cũng có thể là Andromeda - chỉ tình cờ đó là Vandenbrook thôi.
Munro nhìn tôi vẻ giễu cợt, như thể tôi là tên học trò hư đốn phá rối lớp học của ông.
LYSANDER: Hãy nghĩ những kẻ thù của chúng ta như các thành phố. Có một thành phố Anh, một thành phố Pháp, một thành phố Đức và một thành phố Nga. Rồi tiếp theo là thành phố Áo, thành phố Italia và thành phố Thổ Nhĩ Kỳ. Chúng cần mọi thứ mà một thành phố cần - nhiên liệu, giao thông vận tải, nguồn điện, thực phẩm, nước, vệ sinh, hành chính, bệnh viện, công an, tòa án, ban lễ tang và nghĩa trang. Vân vân và vân vân. Hãy suy nghĩ mỗi ngày trôi qua, các thành phố này cần nhiều đến thế nào, mỗi năm qua đi chúng tiêu thụ đến bao nhiêu. Các thành phố này có dân số đến hàng triệu người, bằng mọi giá họ phải được nuôi sống.
MUNRO: Tôi hiểu ý cậu. Đúng…
LYSANDER: Và còn một thành phần cuối cùng, độc đáo nữa.
MUNRO: Đó là gì?
LYSANDER: Vũ khí. Từng loại vũ khí có thể hình dung được. Những thành phố này đang cố gắng tiêu diệt lẫn nhau.
MUNR0: Phải… Điều đó khiến cậu nghĩ…
Ông im lặng một lúc, chân đá vào chú chim bồ câu đang đứng mổ mổ ngay cạnh chiếc giày bóng bẩy của ông. Con chim vỗ cánh bay cách đó vài bước.
MUNRO: Tại sao cậu lại giết Vandenbrook?
LYSANDER: Tôi không giết hắn. Hắn tự sát thôi. Khi tôi đe dọa hắn với bằng chứng về lời vở nhạc kịch. Hắn rút súng ra và tự bắn mình. Khám xét nhà hắn đi - ông sẽ tìm được bằng chứng sinh tử. Lời vở nhạc kịch Andromeda và Perseus là chìa khóa của mọi chuyện.
MUNRO: Chúng tôi không thể khám xét nhà hắn. Sẽ không làm được. Người góa phụ đau khổ, mấy đứa con gái mất cha kêu khóc. Người sĩ quan xuất chúng dâng hiến cả cuộc đời mình, từng bị thương trong cuộc chiến, đang phải hứng chịu những sức ép khủng khiếp và bị căng thẳng vì cuộc chiến tranh hiện đại… Không, không Và bố vợ hắn chắc sẽ có chuyện để nói nếu chúng tôi cử người đến xé nát cái nhà ấy ra.
LYSANDER: Vậy thì ông sẽ phải tin những gì tôi nói, đúng không?
Im lặng. Chúng tôi nhìn nhau, chẳng trao cho nhau cái gì.
MUNRO: Tôi rất tiếc khi nghe chuyện mẹ cậu.
LYSANDER: Vâng. Đó là bi kịch thật sự. Chỉ là bà không thể đối mặt, tôi nghĩ vậy. Nhưng đó là việc bà muốn làm. Tôi tôn trọng bà.
MUNRO: Dĩ nhiên… Dĩ nhiên rồi… Còn cậu thì sao, Rief: Bây giờ cậu muốn làm gì?
LYSANDER: Tôi muốn được xuất ngũ trong danh dự. Không vào quân đội nữa. Cuộc chiến của tôi đã kết thúc rồi.
MUNRO: Tôi nghĩ chúng tôi có thể thu xếp chuyện đó. Đó là điều tối thiểu nhất cậu đáng được nhận.
Chúng tôi bắt tay, nói lời chào tạm biệt đơn giản và chia tay nhau. Munro quay về phía đại lộ Northumberland đến khách sạn Whitehall, còn tôi đi lên phố Strand đến phố Surrey và khu chung cư Trevelyan House 3/12, Tôi không hề nhìn lại và cho rằng Munro cũng thế. Mọi chuyện đã kết thúc rồi.
