MUNRO BẢO ANH RA VỀ và nghỉ ngơi vài ngày cho đến khi được gọi. Sau khi mọi thứ đâu vào đấy, anh sẽ nhận được những chỉ dẫn ngắn gọn và chính xác. Nên anh đã quay về khách sạn Cung điện Trắng ở Pimlico, cố gắng làm mình bị phân tâm, giữ đầu óc thanh thản vì anh nhận thức được một đợt sóng ngầm khó chịu đang ngày càng gia tăng dưới bề mặt đời mình. Nhân vật Đại úy đầy quyền lực này là ai? Ông ta sắm vai trò gì và có ảnh hưởng gì? Đến một mức độ nào đó, liệu anh có thể dựa vào Munro và Massinger không? Anh có thể tin tưởng một trong hai người bọn họ không? Và một lần nữa, tại sao anh lại được chọn thực hiện bổn phận của một người lính? Anh nghĩ có thể mình sẽ có vài câu trả lời trong những ngày kế tiếp. Nhưng việc hoàn toàn không có câu trả lời nào - dù là tạm thời - đúng là khó chịu.
Anh đến chỗ ông thợ may, Jobling, để đính huy hiệu thương tật vào áo - một miếng đồng nằm ngang dài hơn hai cen-ti-mét đeo trên cẳng tay trái - được khâu vào trong hai ống tay áo của các áo vest đồng phục. Jobling rất xúc động khi anh kể cho ông nghe các vết thương của mình. Ba thợ cắt may của ông đã nhập ngũ và hai người đã chết. “Đừng quay lại đó nữa, ngài Rief”, ông nói. “Ngài đã làm xong phần việc máu me của mình, thế là được rồi”. Ông còn sửa lại cả chiếc áo vest cho vừa. Anh đã sụt cân trong suốt thời kì dưỡng bệnh.
Anh đến gặp Blanche khi cô diễn vở Giờ khắc Nguy hiểm ở nhà hát Comedy. Trong phòng thay đồ sau hậu trường, cô không cho anh hôn lên môi. Anh mời cô ăn tối nhưng cô từ chối vì “có hẹn”. Lysander hỏi anh ta tên gì nhưng cô không nói. Hai người lạnh nhạt chia tay nhau, không một lời gay gắt. Hôm sau anh tặng cô một bó hoa thay lời xin lỗi.
Anh nhanh chóng tổ chức một bữa tiệc tối nhỏ trong phòng riêng ở khách sạn công viên Hyde với bốn bạn diễn. Mục đích chính là anh muốn tìm hiểu tên họ gã bồ mới của Blanche. Ai cũng biết hắn và hóa ra hắn cũng lại là người anh có biết một chút - nhà soạn kịch khá thành công mà anh đã từng đọc, tên là James Ashburnham, tuổi ngoài bốn mươi, góa vợ. Một lão già đẹp trai nổi danh là một kẻ sát gái trong giới nhà hát, Lysander nghĩ, Anh cảm thấy bị phản bội. Dù trong một phút suy nghĩ, anh nhận ra mình không có quyền có cảm xúc ấy - chính anh là người đã phá vỡ hẹn ước giữa họ, không phải Blanche. Blanche đã nhắc nhở anh rằng họ sẽ vẫn mãi là bạn bè, chỉ thế thôi. Cuộc sống riêng tư của cô chẳng liên quan gì đến anh nữa.
Dĩ nhiên, để cô vào tay người khác khiến anh đau đớn. Những cảm xúc xưa về Blanche bỗng ùa về thật tự nhiên. Cô là một phụ nữ trẻ trung, ngọt ngào, xinh đẹp tuyệt trần. Và tất cả những gì họ đã cùng nhau sẻ chia không thể bị lãng quên dễ dàng như thế. Tất cả những gì cô đang làm là dan díu với một thằng cha soạn kịch tuổi trung niên, già gần bằng bố mình sao? Anh ngạc nhiên khi bản thân bị kích động đến thế.
Sáng thứ Sáu có tiếng gõ cửa. Plumtree, cô hầu phòng trẻ tuổi, báo rằng có một quý ông muốn gặp anh trong phòng khách phía sau. Lysander đi xuống nhà, thấy bối rối - nó đang bắt đầu, vở kịch lại chuẩn bị bắt đầu - dàn nhạc giao hưởng với những kẻ nghiệp dư, làm ơn đi mà. Fyfe-Miller đang đợi anh, lịch thiệp trong bộ quân phục trung tá hải quân Anh, một chồng tài liệu cắp nách. Anh ta khóa cửa lại và rải chúng lên bàn. Anh và Munro đã phân tích rất nhiều thông tin trong các chìa khóa giải mã thư Glockner. Cả hai đều tin rằng các thông tin này chỉ có thể đến từ một bộ phận trong Văn phòng Chiến tranh - Ban Hậu cần. Bộ phận này hiện nằm trên một phần nhà phụ gần Văn phòng Chiến tranh, trên con đường đắp trong một toà nhà gần cầu Waterloo. Lysander phải liên lạc ngay lập tức với giám đốc, Trung tá Osborne-Way. Người này sẽ bảo đảm Lysander được cấp một văn phòng riêng, một điện thoại riêng. Ông ta sẽ gặp anh vào chiều nay - không còn thời gian nữa.
“Không thể đợi đến thứ Hai sao?” Lysander hỏi, giọng như than vãn.
“Có chiến tranh rồi đấy, Rief, trừ phi anh không để ý tới”, FyfeMiller nói, không hề mỉm cười. “Thái độ kiểu gì thế? Chúng ta càng tìm ra hắn là ai sớm bao nhiêu, chúng ta sẽ cùng an toàn bấy nhiêu”.
Vào lúc hai rưỡi chiều hôm đó, Lysander đứng trên con phố đối diện với tòa nhà bảy tầng là trụ sở của Ban Hậu cần. Anh đứng trên giao điểm giữa cầu Waterloo và cầu đường sắt Charing Cross. Tượng đài kỷ niệm Cleopatra chỉ cách anh vài thước về bên trái. Câu nói “mò kim đáy biển” xuất hiện trong đầu anh một cách bi quan. Con sông Thames ở sau lưng. Anh có thể nghe thấy tiếng nước đang cuộn tròn dưới những cầu tàu, tiếng những con tàu đã được cột lại khi thủy triều rút. Trông anh lịch thiệp trong bộ quân phục mới, huy hiệu chấn thương bằng đồng bóng loáng. Những chiếc ghệt da cài khóa bọc kín đôi chân anh từ đầu gối xuống đến bốt. Anh bỏ mũ ra, vuốt thẳng mái tóc. Cảm thấy căng thẳng đến lạ lùng, nhưng trên hết, anh hiểu giờ đây mình phải hành động một cách quyết đoán. Anh hút một điếu thuốc - không cần vội. Nghe tiếng đập cánh, anh quay lại thấy một con quạ đen to sà xuống mặt đường cách anh hai mét. Anh nghĩ con chim trông to thế - mà nhìn gần chỉ nhỏ bằng con gà mái. Mỏ đen, mắt đen, lông đen, chân cũng đen nốt. “Thành phố của diều hâu và quạ”, Shakespeare đã nói về London như thế ở đâu đó. Anh nhìn con chim sung sướng tiến về phía chiếc bánh nhân nhỏ chỉ còn một nửa vứt đi nằm trong rãnh nước. Nó mổ mổ một lúc lâu, đề phòng nhìn xung quanh. Một chiếc ô tô đi lướt qua gần đến mức làm con chim bay vọt lên một cây tiêu huyền, kêu quang quác kích động
Lysander thấy mình có thể đưa ra vài giải thích mang tính biểu tượng, đáng sợ về cuộc chạm trán với một con quạ London. Nhưng anh quyết định không đi xa hơn. Anh ném điếu thuốc xuống sông Thames, cầm chiếc cặp ngoại giao lên, trông chừng luồng giao thông đang lao nhanh, rồi đi ngang qua con đường đắp tiến đến mặt tiền ngôi nhà phụ.
Sau khi trình các giấy ủy nhiệm, Lysander được người phục vụ dẫn lên tầng bốn. Họ đẩy các cánh cửa xoay dẫn vào một sảnh có hai hành lang hai bên. Trên tường là danh sách dài các bộ phận, những chữ viết tắt vô nghĩa và một mũi tên chỉ hướng đi - DGMR, Ctte Cảng và Giao thông Công trình Đường bộ và Đường sắt, DC (Văn phòng Chiến tranh), Ban Quân nhu (Pháp), Ban Kiểm soát Thực phẩm (Dover), DART (Lưỡng Hà), ROD (II) và các tên tương tự. Họ rẽ phải, bước xuống một lối đi trên sàn có vải sơn lót và bên phải có rất nhiều cửa. Tiếng các máy đánh chữ và chuông điện thoại dẫn họ đến một cánh cửa đề “Giám đốc Ban Hậu cần”. Người phục vụ gõ cửa, Lysander được mời vào.
Giám đốc Ban Hậu cần, Trung tá Osborne-Way (Trung đoàn Worcester) chẳng vui vẻ gì khi gặp anh. Lysander nhận ra điều đó chỉ trong hai giây. Thái độ của ông ta cộc cằn, thô lỗ và lạnh lùng không chút giấu giếm. Chẳng thèm mời Lysander ngồi, không buồn bắt tay anh và không đáp lại tư thế chào của anh. Lysander trao cho ông tấm giấy thông hành kì diệu dẫn anh đến trụ sở Ban - một giấy giới thiệu chính thức có chữ kí của đích thân Tổng Tham mưu Đế chế Thứ nhất, Trung tướng Sir James Murray, KCB. Thư viết rằng: “Người sĩ quan có tên sau đây, Đại úy L, U, Rief, sẽ phải được cung cấp mọi sự trợ giúp và tiếp cận có thể. Anh ta đang làm việc theo những chỉ dẫn của tôi và đang báo cáo trực tiếp cho tôi”.
Osborne-Way đọc lá thư vài lần như không tin nổi vào những dòng chữ giấy trắng mực đen ấy. Người ông thấp lùn, chòm râu hình bàn chải màu xám, hai mắt sưng húp. Có bảy chiếc điện thoại xếp hàng trên bàn, một chiếc giường xếp có chăn gập ngăn nắp để ở góc phòng.
“Tôi không hiểu”, cuối cùng ông nói. “Chuyện này có liên quan gì đến Tổng Tham mưu Đế chế Thứ nhất chứ? Tại sao ông ta lại cử anh đến: Chẳng nhẽ ông ta không biết chúng tôi ở đây bận thế nào sao?”
Như để chứng minh cho điều này, hai điện thoại trên bàn ông reo vang cùng một lúc. Ông nhấc máy điện thoại thứ nhất rồi nói: “Vâng, vâng… nhắc lại đi. Được”. Rồi ông nhấc máy điện thoại thứ hai, lắng nghe một lúc và nói: “Không”, và cúp máy.
“Đây không phải là ý của tôi, thưa ngài”, Lysander đáp, giọng vừa phải. Anh đang nói giọng có âm mũi, hơi lè nhè, nghe hơi buồn chán và thiếu giáo dục một chút. Anh nhận thức được âm điệu này sẽ khiến Osborne-Way chẳng ưa anh tí nào. Anh cũng chẳng thèm quan tâm - anh đến đây không phải để cãi nhau. “Tôi chỉ đang làm theo lệnh thôi. Một nhiệm vụ bổ sung, chưa hoàn thành đối với sai sót của ngài Horace Edge trong việc vận chuyển. Một vấn đề khẩn cấp tại hội nghị liên minh các quốc gia”.
“Vậy anh cần gì ở chúng tôi?” Osborne-Way nói, đưa trả anh lá thư như thể nó làm tay ông phải bỏng.
“Tôi muốn có một danh sách toàn bộ nhân viên trong ban và bổn phận của họ trong các nhiệm vụ. Tôi sẽ rất biết ơn nếu ngài thông báo mọi người rằng tôi có việc phải làm ở đây. Vào lúc nào đó tôi muốn thẩm vấn họ. Tôi càng xong việc sớm bao nhiêu, ngài sẽ càng thoát khỏi tôi sớm bấy nhiêu”, anh mỉm cười. “Thưa ngài”.
“Rất tốt”.
“Tôi tin rằng mình có một văn phòng riêng”.
Osborne-Way nhấc máy một điện thoại và quát: “Tremlett!” vào ống nghe.
Trong khoảng ba mươi giây, một công vụ xuất hiện ở ngưỡng cửa. Một bên mắt anh ta đeo miếng che màu đen.
“Tremlet, đây là Trung úy Rief. Cậu đưa anh ta đến phòng 205”. Quay về phía Lysander, ông nói: “Tremlett sẽ tìm cho anh bất kì hồ sơ hay tài liệu nào anh cần, bất kì ai anh muốn thẩm vấn và sẽ mang cho anh trà hoặc bánh quy. Chúc một ngày tốt lành”. Ông mở một ngăn kéo bàn và bắt đầu sắp xếp lại giấy tờ, Cuộc gặp rõ ràng đã kết thúc. Lysander đi theo Tremlet quay về dọc theo lối đi rộng, rẽ phải hai lần để đến phòng 205.”
“Thật tốt khi ngài đến đây, thưa ngài”, Tremlett nói, quay lại nhìn anh và cười nhếch mép, một phần khuôn mặt dưới miếng che mắt như bất động. Cậu ta là một thanh niên tuổi chớm hai mươi, với trọng âm London. “Tôi ở nhánh điện thoại 11. Ngài cứ việc gọi cho tôi bất kì lúc nào ngài cần. Chúng tôi ở luôn đây, thưa ngài”.
Anh mở cửa vào phòng 205. Đó là một cái hộp kín mít, chỉ có một cửa sổ trên trần nhà bẩn thỉu. Có một cái bàn, hai cái ghế gỗ và một tủ hồ sơ cũ xì. Trên bàn có một máy điện thoại. Lysander nghĩ, đây không phải là căn phòng người ta muốn ngồi hằng tiếng.
“Cái mùi gây tò mò này là gì thế?” anh hỏi.
“Thuốc tẩy, thưa ngài. Trung tá Osborne-Way cho rằng chúng tôi cần phải dọn dẹp phòng sạch sẽ trước khi ngài đến”.
Anh bảo Tremlett mang cho anh danh sách của Osborne-Way càng sớm càng tốt, rồi ngồi xuống và hút thuốc. Đôi mắt anh nhức nhối như kim châm do mùi hăng của thuốc tẩy. Các chiến tuyến đã được lập - tay Giám đốc này đã ra đòn phủ đầu.
Có hai mươi bảy thành viên của Ban Hậu cần trên tầng bốn khu nhà phụ, và nhiều nhân viên văn phòng cũng như thư kí phục vụ họ. Gần như tất cả đều là sĩ quan quân đội đã từng bị thương, không thích hợp chiến đấu trong quân ngũ nữa. Khi nhìn vào danh sách, Lysander thấy mình đang tự hỏi - ai trong số này là Andromeda? Ai là kẻ đã gửi những thông điệp mã hóa cho Manfred Glockner tại Geneve? Ai có quyền tiếp cận những chi tiết tối mật đến như thế trong các lá thư này? Mày ở đâu, Andromeda: Đại úy tạm quyền JCT. Baillie (Trung đoàn Hoàng gia Scotland)? hay Thiếu tá tạm quyền SAMM. Goodforth (Lính gác người Ireland)?… Anh xem lướt qua các trang đánh máy rồi lại tự hỏi sao mình lại đặt tên Andromeda cho kẻ phản bội trong ban. Andromeda - một phụ nữ yếu ớt, khỏa thân, xinh đẹp và trẻ trung bị xích vào những tảng đá trên bờ biển, chờ làm mồi cho quỷ biển Cetus trong kinh hoàng - chẳng phù hợp với hình ảnh một kẻ đang phản bội quốc gia một cách hăng hái và hiệu quả. “Cetus” có thể còn hợp hơn nhiều nhưng anh vẫn thích tiếng vang của từ đó và ý tưởng tìm kiếm một “Andromeda”. Điều ngược đời còn hấp dẫn hơn.
Khi suy ngẫm danh sách của Osborne-Way, anh nhanh chóng nhận ra đây không phải một quá trình dễ dàng. Anh chọn đại một cái tên Đại úy MJ. McCrimmon (Trung đoàn Sussex Hoàng gia). Các nhiệm vụ - 1. Di chuyển các đơn vị và quân đội đến Ấn Độ và Lưỡng Hà. 2. Di chuyển giữa các thuộc địa. 3. Những yêu cầu vận chuyển trên biển và vận chuyển cá nhân đến và đi từ Ấn Độ. Anh chọn một người khác - Thiếu tá tạm quyền EC. Lloyd-Russell (Đã nghỉ hưu. Quân dự bị Đặc biệt). Các nhiệm vụ - 1. Di chuyển các đơn vị và quân đội từ Ấn Độ đến Pháp (Lực lượng “A”) và Ai Cập (Lực lượng “E”). 2. Góp quân vào lực lượng Liên minh Nam Phi. Các quân đoàn đánh thuê từ Nam Phi và Ấn Độ đến Pháp. 3. Giám sát bảo dưỡng quân trang quân dụng từ Mỹ và Canada đến Anh. Tiếp theo là Thiếu tá LL. Eardley (Công binh Hoàng gia). Các nhiệm vụ - 1. Hành quân liên tục và không theo định kỳ. 2. Cấp các phiếu lưu kho đường sắt cho hàng hóa không vận chuyển bằng tàu. 3. Những vấn đề liên quan đến đường sắt và các con kênh đào tại Anh.
Và cứ thế, Lysander bắt đầu cảm thấy hơi buồn nôn khi cố gắng hoàn thành xong toàn bộ phần việc này - những “nhiệm vụ” này. Anh yêu cầu Tremlett mang cho mình một cốc trà và mấy cái bánh quy. Anh tự nhủ mình như một đứa bé đến gần một nhà máy lớn, đang dòm trộm toàn bộ máy móc và con người bên trong qua cửa sổ trên mái nhà. Họ là ai? Họ đang làm gì? Họ sản xuất ra cái gì? Tất cả những công việc và trách nhiệm lạ lùng này “Các dịch vụ kĩ thuật đường sắt. Các khoản tiền cho công tác bảo trì. Sở hữu và thuê một tài sản đường sắt. Các con số thống kê vận chuyển. Các binh chủng công binh sang Pháp. Số lượng ngựa thay thế sang Pháp. Các tàu cứu thương đi những hành trình dài trên biển. Vận chuyển các quân trang quân dụng đến các chiến trường ngoài nước Pháp. Thi công các đường tránh tàu…”. Vân vân và vân vân. Đấy mới chỉ là khối lượng công việc của một ban trong Văn phòng Chiến tranh. Có đến hàng ngàn người đang làm việc trong Văn phòng này. Mới chỉ là của một quốc gia trong cuộc chiến. Ban Hậu cần tương tự thế này cũng được thành lập ở Pháp, Đức, Nga, Đế quốc Áo - Hung vv…
Anh bắt đầu chóng mặt khi ngồi đây, cố tập trung vào quy mô rộng lớn của bộ máy công nghiệp trong thế giới văn minh, tất cả đều nhằm một mục tiêu chung là hỗ trợ các đội quân đang chiến đấu. Một nỗ lực phi thường làm sao, hàng triệu giờ công được tận dụng, ngày này qua ngày khác, tuần này qua tuần khác, tháng này qua tháng khác. Khi hiểu được đến đây, theo cách nào đó hình dung những nỗ lực phi thường này trong mỗi ngày, anh lại thấy vui mừng lạ lùng rằng mình đã thực sự ra chiến tuyến. Có thể đó là lý do vì sao họ chỉ tuyển dụng thương binh, thay vì cán bộ thông thường hay công chức có trình độ. Những viên đại úy và thiếu tá tạm quyền trong Ban Hậu cần này tối thiểu phải biết những hậu quả tự nhiên, tất yếu của công tác “vận chuyển quân trang quân dụng” theo lệnh của họ.
Lysander liên hệ dứt khoát đến chuyện của mình. Khi ném trái lựu đạn quả dứa số 5 ấy vào đường hào dưới hầm mộ, đó là khoảnh khắc cuối cùng trong lịch sử hành trình của thứ vũ khí nhỏ bé ấy - lịch sử trải dài xuyên thời gian, không gian trở về trước như một sự thức tỉnh ghê tởm đến vô tận - từ khi là một miếng quặng được khai thác tại Canada, vận chuyển đến Anh, được nấu chảy, tạo khuôn, làm tròn, đổ đầy và đóng hộp, được thiết kế như một thứ “quân trang quân dụng để vận chuyển từ Anh đến Pháp”. Có lẽ các đường tránh tàu mới đã được xây dựng tại một ga nông thôn miền bắc nước Pháp để chuyên chở những loại vũ khí này (anh tự hỏi để xây một đường tránh tàu thì cần những gì). Từ đó vũ khí sẽ được gia súc vận chuyển đến một kho đạn tạm thời hoặc một kho quân nhu, với lượng thức ăn cho gia súc cũng được cung cấp qua ngả Rouen và Havre. Sau đó các quân nhân sẽ mang các hộp lựu đạn lên phòng tuyến qua các giao thông hào do “các công binh đến từ Liên minh Nam Phi” đào, Cuối cùng, những quả lựu đạn quả dứa số 5 yên vị trong túi đồ nghề của Lysander Rief. Để rồi anh quăng nó vào con hào bên dưới hầm mộ, trên vùng đất không người. Một người đàn ông có râu và một thanh niên tóc vàng phải lần mò trong bóng tối để xoay xở giữa đống khối xây lộn xộn. Họ hy vọng, cầu nguyện rằng trái lựu đạn sẽ mắc lỗi sản xuất nào đó, hay hư hỏng ở đâu đó trong quá trình vận chuyển trên suốt chặng đường dài sẽ khiến nó không nổ… Nhưng họ không gặp may.
Lysander thấy mình đang toát mồ hôi. Dừng lại. Suy nghĩ này ẩn chứa sự điên rồ. Anh nghĩ đến những tảng băng trôi hay những kim tự tháp ngược. Nhưng rồi chẳng hiểu từ đâu, một hình ảnh hiện lên như có liên quan chặt chẽ đến điều anh đang thấy là thích hợp hơn. Một đám lửa sưởi ấm trong mùa đông.
Vào những ngày đông lạnh buốt xương, anh vẫn nhớ làm sao khi đốt lửa sưởi ấm lại không thấy khói bay lên. Một cơn gió dù nhẹ nhất cũng đủ thổi bay làn khói ra toàn vùng đất. Một đám khói thấp, nằm ngang đang lan rộng ra ôm sát đất, không chịu tan, hòa vào bầu không khí, như điều vẫn xảy ra với một ngọn lửa thường trong một ngày ấm áp hơn. Anh xem toàn bộ nỗ lực ghê gớm, phi thường trong cuộc chiến này như một ngọn lửa mùa đông ấy - đúng nhưng theo chiều ngược lại. Như thể một màn khói đang phiêu dạt, ôm sát đất bỗng tụ lại cùng nhắm thẳng vào một điểm để tạo nên một ngọn lửa nhỏ, cháy rừng rực. Cái đám khói rộng, dày và trôi bồng bềnh ấy từ khắp nơi tụ lại, hướng về những ngọn lửa màu cam rực rỡ, đang cháy lập lòe, khẽ kêu lách tách trong đám lá rời cành và những cành cây mục.
Lysander rời phòng 205 và dạo quanh các hành lang của Ban Hậu cần, đi qua các sĩ quan khác và các nhân viên thư kí. Chẳng ai chú ý đến anh, những tiếng chuông điện thoại và tiếng đánh máy chữ khô khốc không ngừng dội vào tai. Anh dòm vào một phòng cửa mở hé và thấy cả ba sĩ quan ngồi tại bàn đang nói chuyện điện thoại. Hai người phụ nữ đang đánh máy ngồi đối diện nhau, như thể đang thi đấu. Anh đi xuống cầu thang và thấy những tấm biển chỉ dẫn lên các tầng khác.
VẬN TẢI ĐƯỜNG THỦY NỘI ĐỊA, CHUYỂN QUÂN,
ĐƯỜNG SẮT VÀ ĐƯỜNG BỘ (PHÁP)
THANH TRA QUÂN ĐỘI (TRÊN MỌI CHIẾN TRƯỜNG)
CÁC ĐƯỜNG SẮT IRELAND
Anh đi ra ngoài, cảm thấy kiệt sức và bị choáng ngợp khi bước lên con đường đắp và hít sâu lồng ngực luồng không khí London bẩn thỉu. Anh vươn vai, bẻ các khớp vai, đầu xoay tròn khiến cổ anh nhẹ nhõm. Anh thấy mệt mỏi và suýt khóc trước khối lượng công việc được lệnh phải làm. Andromeda là tên quái nào chứ? Và khi anh tìm được hắn, chuyện gì sẽ xảy ra?
