“TẠI SAO TÔI LẠI GẶP RẮC RỐI khi chạm trán cô nàng HB này nhỉ? Tại sao tôi lại cảm thấy phấn khích một cách mơ hồ từ cuộc gặp này nhỉ? Rốt cuộc cô ta không phải “tuýp người” mà tôi thích. Thế mà chẳng hiểu sao tôi lại cảm thấy bị hút vào cuộc đời cô ta, quỹ đạo của cô ta, dù muốn hay không. Sao thế nhỉ? Thế nếu chúng tôi gặp nhau tại một buổi hòa nhạc hay một bữa tiệc tại gia thì sao? Tôi chắc chắn chúng tôi sẽ không nghĩ bất kì điều gì về nhau. Nhưng vì gặp nhau ở phòng mạch của bác sĩ Bensimon nên chúng tôi đã biết một ít bí mật của nhau. Điều đó giải thích được chuyện này không? Sự tổn thương, sự thiếu hụt, mất cân bằng sự hư hỏng và đau ốm tìm đến với nhau: đồng bệnh tương lân. Cô ta sẽ không để tôi cô đơn, tôi biết. Nhưng tôi không muốn đến studio của Udo Hoff, không cần biết hắn là ai. Tôi đến Vienna để lảng tránh các mối quan hệ xã giao, chẳng nói cho ai biết tôi định đi đâu, chỉ nói là “đi nước ngoài” với những ai muốn biết tường tận. Mẹ tôi biết, Blanche biết, Greville biết, dĩ nhiên, và một số người cần biết khác. Tôi muốn xem Vienna như một nhà an dưỡng tuyệt đẹp đầy những kẻ hoàn toàn xa lạ - như thể tôi bị tiêu hủy và biến mất cho đến khi một phương thuốc phát huy hiệu lực. Tôi không nghĩ Blanche sẽ thích HB. Không đời nào”.

Có tiếng gõ cửa phòng, nếu không chú ý sẽ không nghe thấy - một tiếng sột soạt hơn là một tiếng gõ. Lysander bỏ bút xuống và đóng sổ tay lại, nhét cuốn Những cuộc điều tra tự thuật vào ngăn kéo bàn.

“Vào đi, ông Barth”, Lysander nói.

Ông Barth nhón chân đi vào và đóng cửa lại hết sức nhẹ nhàng. Vì là người có thân hình khá to lớn nên ông cố gắng di chuyển một cách nhẹ nhàng, càng thận trọng càng tốt.

“Không phải, cậu Rief. Không phải “Mời vào”. Mà là Herein[*]“.

“Verzeihun[*]”, Lysander xin lỗi, kéo thêm một chiếc ghế nữa cho ông. Barth là giảng viên âm nhạc, hơn nữa lại được chọn lựa từ một danh sách dài gồm rất nhiều các giảng viên. Cha ông đã xem buổi biểu diễn của Paganini[*] năm 1836 và khi cậu cả ra đời vài năm sau đó, ông cụ đã đặt tên cậu là Nikolas để ghi nhớ sự kiện này. Khi còn trẻ, Barth đã khắc ghi điều này vào tâm khảm. Ông để tóc dài và râu quai nón giống Paganini như một sự tôn kính không bao giờ quên. Ngay cả bây giờ, khi gần đến tuổi thất thập, thi thoảng ông mới nhuộm xám mái tóc dài và nhuộm đen bộ ria. Ông vẫn trung thành với phong cách thời trang áo trong cao cổ và áo khoác dài với những cái cúc bạc cũ rích. Tuy nhiên nhạc cụ của ông không phải violin mà là cây đại hồ cầm - ông đã từng chơi trong dàn nhạc giao hưởng của nhà hát Lustspiel tại Vienna nhiều năm trước khi kế tục sự nghiệp giảng viên âm nhạc của gia đình. Ông vẫn giữ lại cây đàn cũ trong một chiếc hộp da đã nứt nẻ, đặt tựa vào tường dưới chân giường ở căn phòng nhỏ cuối hành lang. Đây là căn phòng nhỏ nhất trong số ba phòng cho thuê ở nhà nghỉ Kriwanek. Ông quảng cáo mình dạy được bất kì nhạc cụ nào “có thể chơi được bằng tay” đến một trình độ nhất định - bất kể là bộ dây, bộ hơi bằng gỗ hay kèn đồng. Lysander chưa thấy bất cứ học sinh nào chấp nhận đề nghị này nhưng anh hạnh phúc đón nhận đề xuất rụt rè ông đưa ra sau khi chuyển vào đây một ngày, đó là giúp đỡ anh cải thiện trình độ tiếng Đức - với mức học phí 5 curon[*] mỗi giờ.

Ông Barth chậm rãi ngồi xuống, nhẹ rút những sợi tóc vương trên cổ áo bằng cả hai tay và mỉm cười, vẫy vẫy một ngón tay cảnh cáo.

“Chỉ tiếng Đức thôi, cậu Rief. Chỉ có như thế cậu mới tiến xa được với thứ ngôn ngữ tuyệt vời và xinh đẹp này”.

“Hôm nay tôi muốn học về chữ số”, Lysander đáp - bằng tiếng Đức.

“A, những con số, những con số - cái bẫy vĩ đại”.

Họ nghiêm túc thực hành những con số trong một giờ - kể cả ngày tháng giá cả, tiền lẻ, Phép cộng phép trừ - cho đến khi những con số quay cuồng trong đầu Lysander và chuông báo cơm tối vang lên. Ông Barth chỉ thanh toán tiền trọ và tiền ăn sáng nên ông xin phép ra về. Còn Lysander đi qua hành lang đến phòng ăn tối ốp ván khuôn, nơi đích thân bà Kiwanek đang ngồi đợi anh.

Bà K, như ba người khách trọ thường gọi, là một phụ nữ mộ đạo và đoan trang đến cứng nhắc. Góa chồng ở tuổi bốn mươi, bà mặc trang phục truyền thống của Áo - những bộ váy thắt eo màu xanh rêu, là bộ chính, ngoài ra là các bộ áo cánh thêu, tạp dề và mấy đôi giày cao gót rộng - cho thấy một thái độ lịch thiệp đến nỗi chỉ có thể chịu đựng được trong thời gian một bữa ăn, Lysander nhanh chóng nhận ra điều ấy. Thế giới của bà chỉ tiếp nhận và chứa đựng những con người, sự kiện và quan điểm hoặc “tốt” hoặc “dễ chịu” (nett hoặc angenehm). Đó là những tính từ bà yêu thích và luôn vận dụng trong mọi trường hợp. Pho mát tốt; thời tiết dễ chịu; cô vợ trẻ của Hoàng tử Crown có vẻ là một người tốt; bưu điện mới có nét dễ chịu. Vân vân và vân vân.

Lysander mỉm cười dịu dàng với bà khi ngồi vào cái ghế quen thuộc nơi bàn ăn. Anh thấy mình trẻ ra đến mấy tuổi: bà K khiến anh thấy một lần nữa mình đang ở tuổi thanh niên - trẻ trung hơn, thậm chí là chưa dậy thì. Anh trở nên mất bình tĩnh trước mặt bà, nhút nhát và kính cẩn đến lạ lùng biến thành một người khác mà anh không thể nhận ra một người không có chính kiến.

Anh thấy có một chỗ dành cho người thứ ba - một khách trọ khác trong nhà này, Đại úy Wolfram Rozman, rõ ràng là vắng mặt hoặc đến muộn. Bữa tối phục vụ chuẩn xác vào lúc tám giờ. Bà K đã ưng thuận Lysander - anh tốt và dễ chịu, và là người Anh (người tốt) - và theo bản năng anh cảm thấy viên đại úy hoàn toàn không được lòng bà K. Ông ta không dễ chịu, và có lẽ là cả không tốt nữa.

Đại úy Wolfram Rozman đã làm sai một chuyện gì đó. Không rõ là điều gì nhưng sự hiện diện của ông tại nhà nghỉ Kriwanek là một nỗi ô nhục. Đó là một rắc rối với trung đoàn như lời ông Barth kể. Ông ta không bị cách chức nhưng tạm thời bị trục xuất khỏi doanh trại vì vụ bê bối này, bất kể nó là gì. Và ông bị buộc phải sống ở đây cho đến khi phán quyết được đưa ra và số mệnh quân nhân của ông được định đoạt. Đại uý Rozman dường như có dính dáng quá sâu, Lysander phải thừa nhận điều đó - rõ ràng ông ta đã ở nhà nghỉ này gần sáu tháng rồi - nhưng ông ta càng ở lâu bao nhiêu thì bà K càng khó chịu với ông ta bấy nhiêu. Thậm chí trong vòng có hai tuần chứng kiến những cuộc nói chuyện giữa hai người, Lysander đã phát hiện ra một sự cách biệt rõ nét trong cách xưng hô và sự khách sáo đến mức băng giá đang tăng lên.

Thực ra Lysander thích Wolfram vì anh được nhờ đi gọi ông gần như thường xuyên nhưng anh giữ kín quan điểm này trước mặt bà K. Giờ bà đang mỉm cười với anh và rung chuông gọi người hầu. Cô hầu gái, Traudl, xuất hiện gần như ngay lập tức với một cái liễn - đựng món súp bắp cải tươi và mấy ổ bánh mì nướng – trên tay. Đây là món đầu tiên trong bữa ăn tối ở nhà nghỉ Kriwanek, bất kể đông hay hè. Traudl, một cô gái mặt tròn, mười tám tuổi, hay đỏ mặt khi nói chuyện với người khác, đặt cái liễn xuống bàn mạnh đến mức làm bắn cả súp ra ngoài, vấy bẩn tấm khăn trải bàn trắng như tuyết.

“Cô sẽ phải trả tiền giặt sạch khăn trải bàn đấy, Traudl”, bà K điềm tĩnh nói.

“Rất sẵn lòng thưa bà”, Traudl đáp, đỏ mặt, khẽ nhún gối chào và bỏ đi.

Bà K ăn nói lịch thiệp, hai mắt nhắm lại, điềm đạm - Lysander cúi đầu - cả hai mời nhau rồi cùng ăn món súp bắp cải và bánh mì nướng. “Ngài đại úy đến muộn rồi”, Lysander nhận xét.

“Ông ta đã trả tiền ăn rồi, ăn hay không mặc kệ ông ta”. Bà mỉm cười với Lysander. “Anh có một ngày dễ chịu chứ, anh Rief?”

“Rất dễ chịu”.

Sau bữa ăn (món chính gồm thịt gà ninh với ớt cựa gà) theo thông lệ, bà K rời đi và các quý ông được phép hút thuốc. Lysander đốt một điếu và trở lại con người thật của mình vì bà chủ nhà đã đi rồi. Và anh bắt đầu tự hỏi, như anh vẫn làm sau mỗi lần ngồi cùng bàn với bà ta: Liệu anh có nên chuyển đến một khách sạn hay một nhà trọ khác không. Nhưng khi nghĩ đi nghĩ lại anh nhận ra mình thấy thoải mái ở nhà nghỉ Kriwanek này. Và ngoại trừ việc phải cùng ăn một bữa với bà K mỗi ngày, cuộc sống ở đây hoàn toàn thích hợp với anh.

Nhà nghỉ thực ra là một căn hộ lớn trên tầng ba của một tòa nhà khá mới nằm về phía nam khoảnh sân nhỏ, cách khu phố mua sắm Mariahilfer Strasse khoảng nửa dặm tính từ vành đai. Có lò sưởi, nước nóng và đèn điện, các khách trọ dùng chung một phòng tắm lớn hiện đại (vệ sinh xả nước) và sạch sẽ. Khi Lysander hỏi thông tin đại lý du lịch về chuyến đi, anh đã yêu cầu danh sách các nhà trọ mà họ cung cấp phải có một phòng ngủ thoải mái, có tủ quần áo rộng rãi, các dịch vụ giặt là chuyên nghiệp (anh có những nhu cầu rất chuẩn xác về việc sử dụng hồ làm cứng vải) và phải gần một trạm dừng xe điện. Địa chỉ đầu tiên anh đến thăm là nhà nghỉ Kriwanek. Anh thấy phòng ở đó gồm một phòng khách, một góc phòng có rèm với một chiếc giường đôi, một phần phụ nhỏ vuông vắn làm phòng thay đồ với rất nhiều các ngăn chứa đồ và một chiếc tủ ly để quần áo. Anh không buồn xem thêm nữa - có lẽ đây là nguyên nhân cho những suy nghĩ về việc ra đi xuất hiện ngay sau bữa ăn - lẽ ra anh nên xem thêm những nơi khác ở Vienna này nữa? Dù thế anh vẫn có một gia sư cùng Sống ở đây, không được bỏ qua điều này.

Khi đi vào căn hộ qua cánh cửa hai lớp bên phải đầu cầu thang tầng ba, bạn sẽ gặp ngay một sảnh - đủ rộng cho hai chiếc ghế bành thấp và có nệm với một chiếc bàn cùng một con cú nhồi bông trong vòm kính ở giữa bàn. Từ sảnh này có một hành lang dài dẫn đến phòng ăn và các phòng của ba khách trọ - Lysander, Wolfram và Barth - và phòng tắm dùng chung. Phía cuối đường có một cánh cửa đánh dấu “Riêng tư”, chắc dẫn thẳng đến nhà bếp, anh phỏng đoán, cũng như các phòng của bà K Anh chưa bao giờ đi qua lối này, chưa bao giờ dám đi. Traudl cũng sống ở đây nên cô ta hẳn cũng có riêng một góc ở đâu đó. Dường như có một hành lang phục vụ hẹp song song từ nhà bếp đến phòng ăn - phòng này có hai cửa - nhưng ngoài điều đó ra, cảm nhận của anh về kết cấu nhà nghỉ này là mơ hồ - ai mà biết cái gì ẩn đằng sau chữ Riêng tư? Nơi này thật thoải mái, bạn có thể thật sự tự do. Bữa sáng được phục vụ tại phòng, bữa tối là bữa bổ sung phải trả tiền, một bữa trưa nhẹ có thể được phục vụ khi báo trước vào buổi sáng. Anh phải thừa nhận cái nhà này thật lạ lùng.

Traudl bước vào và dọn dẹp các đĩa đồ ăn tráng miệng.

“Cô thế nào, Traudl?” Lysander hỏi. Cô ta là một cô gái rắn chắc, to khỏe nên luôn vụng về.

Bị bất ngờ, cô đánh rơi một chiếc thìa ăn món tráng miệng xuống thảm.

“Không vui vẻ gì lắm, thưa ông”, cô nói, nhặt thìa lên và lau vết sữa trứng bằng khăn ăn.

“Tại sao thế?”

“Tôi phải trả rất nhiều tiền phạt cho bà Kiwanek, vì thế tháng này tôi chẳng còn đồng nào nữa”.

“Đáng thương quá. Cô phải cẩn thận hơn chứ”.

“Traudl á? Cẩn thận sao? Hoàn toàn không thể đâu!”, giọng một người đàn ông cất lên.

“Chào buổi tối, ngài Đại úy”, Traudl đáp, ngượng ngập. Wolfram Rozman kéo mạnh chiếc ghế và nặng nề ngồi xuống.

“Traudl, con gà mịn màng bé bỏng của ta, mang cho ta ít bánh mì và pho mát nhé”.

“Có ngay, thưa ngài”.

Wolfram vươn người qua bàn vỗ vai Lysander. Ông đang mặc bộ quần áo màu xanh nhạt, cổ thắt nơ màu hoa tử đinh hương. Ông cao hơn Lysander vài phân, khéo léo và lóng ngóng trong từng cử động như một đặc trưng của những người đàn ông cao kều. Ông nằm ườn ra trên ghế, một cánh tay tựa lên chiếc ghế kề bên, hai chân duỗi thẳng dưới bàn. Ở phía mình, Lysander thấy rõ chiếc quần dài màu xanh nhạt và đôi ghệt[*] mắt cá của ông. Ông có đôi mắt thiếu ngủ, thâm quầng và một hàng ria mép vàng hoe, rậm rì hai đầu được bôi sáp hướng lên, phía trên đôi môi dày, mềm mại.

Ông nhận điếu thuốc Lysander đưa mời - và sau một hồi tìm mãi trong túi không thấy bao diêm - ông dùng bật lửa của anh.

“Tôi cho rằng tôi nằm trong cái sổ đen nhất của mụ ta rồi”, Wolfram nói, thổi khói thành những vòng tròn điệu nghệ. “Đen như mực ấy”.

“Nói theo cách khác - ông chỉ là không được “dễ chịu” lắm thôi”.

“Tôi đã cố chạy về nhà, cố gắng đừng về quá muộn và tôi nghĩ - Ôi Chúa ơi, không, Vì Chúa! Tôi không thể chịu được nữa. Thế nên tôi ra quán cà phê và uống mấy ly snap”.

“Tại sao ông không bỏ luôn bữa tối đi, như Barth ấy? Tránh phải gặp bà ta”.

“Trung đoàn đã thanh toán mọi thứ rồi. Không phải tôi”.

Traudl quay lại với một đĩa bánh mì đen thái lát và một ít pho mát kem mềm.

“Cảm ơn, con chồn bé bỏng của anh”.

Traudl có vẻ muốn nói điều gì đó nhưng lại thôi, khẽ nhún gối và ra ngoài bằng cửa bên.

Wolfram vươn người về phía trước.

“Lysander này - anh có biết rằng anh có thể chơi Traudl chỉ với 20 curon không? Biết không?”

“Chơi á?”

“Chiếm hữu cô ta”.

“Ông có chắc không đấy?” Lysander tính toán nhanh: 20curon chưa đến một bảng.

“Tôi làm chuyện đó hai lần mỗi tuần. Con bé thiếu tiền - thật sự rất dễ thỏa hiệp”. Wolfram đặt điếu thuốc xuống gạt tàn, phết pho mát lên bánh mì và bắt đầu ăn. “Con bé nhà quê dễ dãi, mập mạp. Mấy cái đứa này chúng nó biết vài chiêu đặc biệt đấy - chỉ nói với anh vậy thôi, nếu anh có nhã hứng”.

“Cảm ơn nhiều. Tôi sẽ ghi nhớ điều này”. Lysander đáp, hơi hoang mang trước thông tin này. Bà K sẽ nói gì nếu bà ta biết những chuyện đang diễn ra? Anh sẽ nhìn Traudl bằng con mắt khác.

“Trông anh có vẻ ngạc nhiên”, Wolfram nói, miệng tóp tép nhai bánh mì và pho mát.

“À, tôi là thế mà. Tôi chẳng biết gì cả. Ở một nơi của tất cả mọi nơi như thế này - Nhà nghỉ Kriwanek - đúng là một nơi đầy dối trá”. Wolfram chỉ con dao vào anh.

“Nơi này - cái nhà nghỉ Kriwanek này - giống hệt Vienna. Trên cùng là thế giới của bà K. Tốt đẹp và dễ chịu đấy, ai cũng mỉm cười lịch thiệp, còn chẳng có ai đánh trung tiện hay hỉ mũi cả. Nhưng dưới cái bề mặt ấy là một dòng sông đang trôi, đen tối và cuồn cuộn”.

“Dòng sông gì?”

“Dòng sông tình dục”.