“CHÁU BIẾT KHÔNG”, HAMO NÓI át tiếng ồn của động cơ. “Trong cuộc đời mình, chú chưa bao giờ thấy căng thẳng về bất kì cái gì. Thế mà riêng hôm nay chú lại căng thẳng”.

Họ đang ngồi trong chiếc xe thể thao mui xếp chạy về hướng Romney vào sáng Chủ nhật, trên đường đến bữa tiệc trưa của Bonham Johnson.

“Cháu hiểu ý chú”, Lysander đáp, cúi người về phía ông và khum tay che miệng lại. “Hôm kia cháu cũng cảm thấy y hệt như thế, khi đi vào Văn phòng Chiến tranh. Như ngày đầu tiên đến trường ấy”. Anh nhìn quanh và thấy một biển báo lướt qua - Fairfield, 2 dặm. “Hãy cùng nghỉ chân ở một quán rượu hay một khách sạn uống gì đã chú ạ. Uống xong chú cháu mình sẽ thêm can đảm. Tại sao người ta lại gọi là lòng can đảm của người Hà Lan nhỉ? Lòng can đảm của người Anh là tất cả những gì chúng ta cần”.

“Ý tưởng tuyệt vời”, Hamo nói. Ông đang đội ngược chiếc mũ da bẹt và đeo kính lái xe. Họ lái xe đi chơi vào một ngày đẹp trời, dù hơi có gió. Cả hai đều mặc áo choàng. Lysander đội mũ nỉ mềm được giữ chặt bằng chiếc khăn quàng cổ.

Hai chú cháu tìm thấy một quán rượu nhỏ ở Fairfield liền ghé vào, gọi hai cốc whisky soda tại quầy bar,

Hamo nói: “Chú chỉ khiếp hãi chuyện một trong những thằng cha văn chương này hỏi chú về Shakespeare hay Milton thôi”.

“Họ sẽ không hỏi đâu. Chú là người mà họ muốn gặp mặt. Chú là tác giả cuốn Hồ châu Phi đã mất. Và họ sẽ muốn nói chuyện với chú về cuốn sách đó - hơn là về Keats và Wordsworth”.

“Chú ước gì mình có đủ tự tin, nhóc ạ”.

“Hamo, chú đã được trao Huân chương Victoria, vì Chúa. Họ chỉ là một đám văn sĩ nhàn rỗi mà thôi”.

“Dù thế…”.

“Không. Hãy làm theo cách cháu làm. Nếu cháu thấy không tự tin, cháu sẽ diễn vai tự tin”.

“Chú sẽ thử. Đó chính xác là những gì cha cháu sẽ nói. Cháu biết không một ly whisky nữa sẽ hiệu quả đấy”.

“Được rồi, uống tiếp thôi. Cháu cũng thế”.

Lysander nhìn ông chú đi lên quầy bar gọi thêm hai ly nữa, cảm thấy tình yêu dành cho ông. Trông ông mảnh khảnh, lòng khòng trong bộ vest xám thẫm, ánh đèn trần soi sáng cái đầu hói của ông như một vầng hào quang chớm nở. Vầng hào quang của Hamo. Một ý nghĩ hay.

Ngôi nhà của Bonham Johnson - tên là Pondshill Place - rộng lớn và khá ấn tượng - một ngôi nhà thời Victoria bằng gạch đỏ cắt thô và ép khuôn với một nhóm các ống khói cao. Một đầu là khung cửa sổ chìa nhìn ra một khu vườn xây thành bậc thang, hơi dốc xuống một bể bơi đang phản chiếu màu xanh cây lá. Bao quanh là những ngọn cây hoàng dương hình tháp được cắt tỉa rất tinh tế. Có một kho thóc và khu chuồng ngựa ở bên kia, nơi đỗ xe ô tô của khách. Một nhân công trong nhà vẫy họ vào sân sau, nơi đã có mười hai chiếc xe đang đỗ thành hàng thẳng tắp.

Một quản gia mở cánh cửa chính vào Pondshill Place và mời hai người đi qua một phòng khách lớn”. Đây là phòng khách với một cửa sổ lớn hình vòng cung, trong phòng đã có tới hai mươi người - tất cả đều mặc đồ rất xoàng xĩnh. Lysander nhận ra và thấy mừng khi anh đã quyết định mặc bộ áo vest nhẹ của Harris Tweed. Anh thấy hai người đàn ông không đeo cà vạt, và vài người phụ nữ mặc những chiếc áo bằng vải hoa in sáng màu. Anh thì thầm: “Thư giãn đi!” với chú Hamo. Hai chú cháu tự lấy một cốc rượu nâu từ khay đồ uống trên tay một cô hầu gái. Lysander thấy cô ta rất trẻ trung và xinh đẹp.

Bonham Johnson là một người rất to khỏe, mái tóc mảnh hơi dài và chòm râu nhọn hoa râm. Lysander nghĩ trông ông ta gần giống vua James Đệ nhất của nước Anh. Ông tự giới thiệu mình rồi bắt đầu một bài tụng ca cuốn Hồ châu Phi đã mất, trôi chảy và dài lê thê - “Tuyệt đỉnh, vô song”. Ngay cả Hamo cũng chịu thua trước lời khen ngợi này. Lysander hài lòng cùng Johnson đến đầu kia căn phòng nghe ông hỏi: “Anh có biết Joseph Conrad không? Không à? Hai người sẽ có rất nhiều điểm chung đấy”.

Lysander quay về phía cô hầu gái mang khay rượu nâu, tự lấy cho mình một ly nữa.

“Bữa trưa được phục vụ lúc mấy giờ vậy?” anh hỏi, nhìn cô ta chằm chằm. Cô ta đẹp đến sửng sốt. Sao cô ta lại đi phục vụ đám khách của Bonham Johnson làm gì nhỉ?

“Khoảng một rưỡi chiều, thưa ngài. Vẫn còn vài vị khách nữa chưa đến”.

“Có lẽ đây là một câu hỏi hơi lạ lùng. Nhưng cô có bao giờ nghĩ đến chuyện…”.

“Lysander?”

Anh quay lại và trong một giây ngắn ngủi, anh không nhận ra cô. Mái tóc đen hơn và cắt ngắn ngang trán, rất thẳng ngay phía trên lông mày. Cô đang mặc chiếc áo len bó với những khối màu hình thoi - màu cam, màu vàng cây mao lương và màu nâu vàng cây quế. Anh thấy mình rõ ràng đang run rẩy. Tác động của cú sốc quá mãnh liệt, không thể làm ngơ.

“Hettie…”.

“Em mừng là anh đã đến. Em đã nói với Bonham rằng chú của anh sẽ là miếng mồi tốt nhất dụ anh đến đây”. Cô cúi người về phía trước, hôn lên má anh. Một lần nữa anh lại ngửi thấy mùi hương của cô, lần đầu tiên sau một năm rưỡi. Bây giờ mắt anh đã ngấn lệ. Anh nhắm mắt lại.

“Vậy đây là tất cả những gì em làm để..”.

“Vâng. Em phải tìm ra cách gặp được anh. Anh sẽ không đối xử tệ với em, đúng không?” cô hỏi.

“Không. Không đâu”.

“Anh ổn cả chứ? Trông anh xanh lắm đấy”.

“Lothar có ở đây không?”

“Dĩ nhiên là không. Nó đang ở Áo”.

Không thể nào. Anh cảm thấy cuộc đấu tranh của tình cảm, những cảm xúc và cảm giác đang tranh đấu với nhau, cái này tiếp cái kia trong một vòng xoay hỗn loạn, điên rồ.

“Chúng ta ra khỏi đây được không?” anh cố nói.

“Không. Jago sẽ nghi ngờ đến phát điên mất. Thực ra ông ấy sẽ không muốn thấy chúng ta nói chuyện quá lâu đâu”.

“Jago là ai?”

“Chồng em - Jago Lasry”.

Lysander thấy mình phản ứng với cái tên này, dù chưa hề nghe tên ông ta.

Hettie nhìn anh khinh thường.

“Thôi nào, đừng giở trò đó ra với em. - Jargo Lasry, tác giả cuốn Lúc hoàng hôn. Thế nào? Nhớ ra chưa? Cuốn Con cáo xanh nhanh nhảu và những câu chuyện khác? Thế nào?”

“Anh đã nhập ngũ ngay khi chiến tranh bắt đầu hoàn toàn chẳng để ý đến kịch nữa”.

Cô tiến đến gần hơn và anh lại cảm thấy cô thật nhỏ nhắn làm sao - mái đầu cô chạm đến ngực anh. Cô hạ thấp giọng.

“Em sẽ ngồi cạnh anh ở bữa trưa nhưng chúng ta phải giả vờ không quen biết nhau - hoàn toàn xa lạ đấy. Và tên em không phải Hettie nữa, mà là Venora”.

“Venora?”

“Một cái tên Celtic. Lúc nào em cũng ghét bị gọi là Hettie. Ở Vienna thì không sao, nhưng ở đây gọi thế thì rất không ổn. Cứ tưởng tượng gọi tên là Hettie Lasry xem! Hẹn gặp anh ở bữa trưa”.

Nói xong cô bỏ đi. Vẫn đang trong tâm trạng xao động mạnh, Lysander nhìn cô đi qua đám đông khách mời, đến gần một trong những thanh niên không đeo cà vạt. Một thằng cha nhỏ nhắn, mảnh khảnh, Lysander đoán hắn chừng ba mươi tuổi, với chòm râu đen, không đều, mặc bộ vest nhung kẻ màu nâu sẫm. Jago Lasry, tác giả cuốn Lúc hoàng hôn. Anh thấy hắn quay đầu tìm kiếm anh. Thì ra Hettie/ Venora đứng đằng sau lời mời này… anh tự hỏi cô muốn gì ở anh. Uống cạn ly rượu nâu, anh quay lại lấy thêm ly nữa.

Anh nghe được phần còn lại câu chuyện của Hettie vào bữa trưa - nhiều lần bị gián đoạn, rời rạc, nhiều chỗ phải hỏi lại đến hai lần và giải thích thêm. Anh choáng váng phát hiện ra cô đã sống tại Anh ngay từ đầu năm. Cô rời khỏi Vienna tháng Mười một năm 1914, ghé qua Thụy Sĩ, rồi đi đường vòng về nhà qua ngả Italia và Tây Ban Nha.

“Tại sao em không mang Lothar theo?”

“Ở Áo thằng bé hạnh phúc hơn nhiều. Nó đang sống ở Salzburg với một trong những người cô của Udo. Rất hạnh phúc”.

“Em có mang theo ảnh của nó không?”

“Em có, nhưng… không phải ở đây. Jago không biết gì về Lothar hết. Hãy giữ bí mật chuyện ấy giữa hai ta thôi, nếu anh không phiền”.

Cô đã gặp Jago Lasry ngay sau khi quay về và họ kết hôn vào tháng Năm (“Tình yêu từ cái nhìn đầu tiên”, cô nói), chuyện là thế. Và họ hiện đang sống tại Cornwall trong một ngôi nhà của Bonham Johnson. Lasry là người được Johnson đỡ đầu, ông ta rất hào phóng giới thiệu Lasry với các nhà xuất bản, nhà biên tập và nhà tài trợ những khoản vay nhỏ, nếu cần thiết. Lysander liếc nhìn Lasry bên kia bàn - một người gầy nhom, căng thẳng, với sự tập trung cao độ khi ăn cũng như khi anh ta nói. Anh nghi ngờ Bonham Johnson còn có ý gì khác đối với người được mình đỡ đầu,

“Em kể với Jago rằng anh và em đã từng gặp nhau một thời gian ngắn tại Vienna”. Hettie nói. “Rằng cả hai cùng đi khám một ông bác sĩ tại đó. Chỉ đề phòng ông ta nghi ngờ thôi”.

“Bensimon quay về London rồi, em biết không. Anh có nghe tin về ông ấy”.

Hettie nhìn anh với ánh mắt lạ lùng của riêng cô. Một sự pha trộn kì quái giữa sự quan tâm bất ngờ và sự đe dọa ngấm ngầm.

“Giống hệt những ngày tháng cũ nhỉ?” cô hỏi.

Ý em là gì?”

Cô nhìn đi nơi khác và đề nghị người ngồi cạnh chuyển cho cô lọ muối. Lysander cảm thấy bàn tay mình để trên hông có dưới bàn. Những ngón tay cô nhanh chóng tìm kiếm chỗ phồng lên ở quần anh. Cô xiết thật chặt qua lớp vải quần, những ngón tay chuyển động Anh vươn tay lấy ly rượu vang, như thể hành động này cho anh sức mạnh - anh nghĩ mình có thể ngã lăn ra bất tỉnh hoặc là hét thật to lên. Cô bỏ tay ra.

“Anh phải gặp em”, anh lặng lẽ nói, giọng khàn khàn. Mắt anh vẫn nhìn vào đĩa đồ ăn, cố gắng không nhìn cô, khiến tâm trí bận rộn bằng cách cắt miếng thịt cừu thành những miếng nhỏ. “Anh đang ở London. Một khách sạn nhỏ tại Pimlico tên là Cung điện Trắng. Họ có điện thoại”.

“Em không biết mình có thể đến London không. Khó đấy - nhưng em sẽ thử.

“Gửi bưu thiếp cho anh - Khách sạn Cung điện Trắng, Pimlico, London, Tây Nam”.

Bây giờ cô lại quay nhìn anh. Anh nhìn cô chằm chằm qua đôi mắt màu nâu lục nhạt, tròn. Anh nhận thấy việc gặp lại cô thế này đúng là một bước ngoặt. Anh cảm thấy một lần nữa tự hiểu về chính mình, hiểu rằng anh là loại người gì, anh cần gì, anh đòi hỏi gì trong cuộc sống này.

“Em hứa sẽ làm hết sức có thể”, cô nói. “Nghe này. Vào bất kì lúc nào, anh có thể cho em vay ít tiền được không?”

“Lão này tốt đến ngạc nhiên đấy, Bonham Johnson ý”, Hamo lên tiếng. “Lão khiến chú thật sự thấy thoải mái, Chú đã lo lắng quá thành ra vô ích - ngay lập tức chú đã biết lão ấy có năng khiếu về nhạc”.

“Âm nhạc á?”

“Một trong hai người bọn chú”.

“À. Vâng”.

“Cháu cần mười bảng làm gì?” Hamo hỏi, khom người xuống quay cần điều khiển chiếc xe mui xếp. “Thật may là chú có mang tiền mặt theo đấy”.

“Người phụ nữ cháu đã nói với chú ấy, Vanora Lasry, cô ấy muốn vay”.

“Cháu hào phóng thật”, Hamo nói, trèo lên chiếc xe đang rung nhẹ. “Cho một người hoàn toàn xa lạ tất cả số tiền của mình”.

“Là cô ấy mà, chú Hamo”, Lysander thú nhận với sự nhẹ nhõm. “Chính là Hettie Bull - mẹ của con trai cháu”.

“Chúa tôi ơi!”

Họ lái xe ra và băng qua những vùng đất phẳng, lên con đường chính dẫn đến Rye. Lysander tựa sát người vào Hamo, và to tiếng giải thích ngắn gọn chuyện đã xảy ra cho ông nghe. Khi lắng nghe, Hamo lắc đầu nhiều hơn trong sự hoang mang và thông cảm.

“Chú chẳng biết nói gì với cháu nữa, cháu yêu ạ. Không một lời trách mắng nào hết. Chú hiểu chính xác cháu đang cảm thấy thế nào. Người ta yêu bằng tim, mấy ai yêu bằng mắt. Phải rồi”.

Chiếc xe giữ đều tốc độ, ánh mặt trời đang nhạt dần. Khi đến gần bờ biển hơn, bắt gặp hình ảnh thoáng qua của eo biển, họ ngắm mặt trời lặn đang đánh bóng mặt biển như dát bạc. Lysander cảm thấy vừa vui vẻ vừa bối rối. Việc gặp lại Hettie một lần nữa khiến anh đau đớn nhận thức được một điều không thể chối cãi rằng anh đã bị cô ám ảnh. Ám ảnh - hay tình yêu? Hay là một thứ gì đó xấu xa hơn - một dạng như thèm khát hay như một thói nghiện?

Anh và Hamo dậy muộn, nói chuyện và uống whisky - Lysander tận dụng thời gian thuật lại chi tiết hơn chuyện của Hettie.

“Cháu sẽ gặp lại cô ta chứ?” Hamo hỏi.

“Vâng. Cháu phải đi thôi”.

“Cháu có chắc thế là thông minh không - bây giờ cô ta có chồng rồi và mọi chuyện đã khác?”

“Rất ngu xuẩn, cháu nghĩ thế. Nhưng cháu không có lựa chọn khác, chú Hamo. Kiểu như cháu phải phục tùng cô ấy vậy”:

“Chú hiểu. Phải, chú hiểu mà”.

Hettie đã giới thiệu Lysander với Jago Lasry sau bữa trưa làm anh cảm thấy chính mình đang bị soi xét kĩ lưỡng, bị nghi ngờ một cách công khai. Hettie đan tay mình vào tay chồng, cố gắng biểu lộ sự hài lòng khi được chiều chuộng quá mức.

“Chúng tôi cùng đến khám một bác sĩ tại Vienna”. Lysander nói, tìm kiếm một điều gì đó nhẹ nhàng, bình thường để nói với con người nhỏ nhắn, tóc quăn vẻ giận dữ này.

“Ý anh là cùng một tên lang băm à”.

“Tôi sẽ không đi xa đến thế”.

“Anh sẽ đi xa đến đâu, anh Rief?”

“Phải nói là bác sĩ Bensimon đã giúp tôi rất nhiều bằng phép chữa bệnh của mình, Cả một sự khác biệt rất lớn”.

“Ông ta chỉ bán thuốc cho Venora thôi”.

“Bản thân Freud cũng dùng Coca mà. Hơn nữa ông ấy còn viết sách về nó”.

Sau đó hai người đã có cuộc nói chuyện ngắn ngủi, nồng nhiệt về những sai lầm của Sigmund Freud và Học thuyết Freud. Lysander bắt đầu cảm thấy ngày càng bị ngợp khi Lasry nói về Carl Jung và Hội nghị Phân tâm học Quốc tế lần thứ tư tại Munich năm 1913, những chủ đề mà Lysander chả hiểu gì. Anh cố gắng phát hiện trọng âm của Lasry - có thể là ở vùng Midlands, các vùng mỏ than Nottingham - nhưng anh chưa kịp xác định chính xác thì Johnson đã đến kéo Lasry đi gặp biên tập viên của tòa báo English Review. Lysander đứng đó đu đưa, kiệt sức.

“Tốt hơn em nên tham gia”, Hettie nói. “Em có thể thấy anh làm anh ấy sung sướng”.

“Tại sao em không đến gặp anh ngay khi quay về Anh?” Lysander hỏi, bất ngờ thấy buồn phiền và đau khổ.

“Em nghĩ làm thế là vô ích - nghĩ rằng anh sẽ chẳng bao giờ tha thứ cho em chuyện Lothar. Và cảnh sát. Rồi tất cả những gì còn lại”.

Lysander nhớ lại những đau khổ anh đã phải trải qua tại Vienna dưới bàn tay Hettie, trải qua hồi ức mạnh mẽ về cơn giận và sự phẫn nộ. Anh tự hỏi tại sao mình không thể chế ngự được những cơn giận ngắn ngủi, căng thẳng mà Hettie khơi lên. Thế còn Hettie thì sao? Làm sao cô ấy có thể kiềm chế dễ dàng như thế?

“Anh tha thứ cho em”, anh nói, yếu ớt. “Hãy đến gặp anh tại London đi, xin em đấy. Chúng ta sẽ bỏ qua hết mọi thứ”.

Anh nói thế là có ý gì? - anh nghĩ vậy khi mình chạy lên cầu thang vào phòng ngủ đêm ấy, đầu anh tê dại và lộn xộn với số whisky đã uống cùng bao nhiêu cảm xúc làm khổ anh cả ngày hôm ấy. Khi thay đồ, anh nhớ ra cuộc săn lùng Andromeda sẽ phải bắt đầu một cách sốt sắng vào sáng mai. Trong trạng thái nửa say nửa tỉnh đầy hỗn loạn, thực ra anh nghĩ rằng trong một ngôi nhà ở Romney, ngay giữa đầm lầy Romney, anh đã gặp gỡ Andromeda thật sự một lần nữa, với toàn bộ vẻ đẹp ám ảnh của nàng.

Một sự trùng hợp sao? Anh ngu ngốc tự hỏi có phải đó là mối liên hệ đến Vienna trong chuyện của Andromeda. Nếu Hettie không buộc tội anh cưỡng hiếp, nếu anh không gọi cho Munro ở đại sứ quán, nếu anh không tài tình thiết kế cuộc đào thoát, vậy thì cuộc đời hiện tại của anh hẳn sẽ khác hoàn toàn. Nhưng vấn đề của chuyện đó là gì? Nhìn lại quá khứ sẽ cho ta thấy những khúc ngoặt và lối rẽ ta đã chọn trong cuộc đời mình, tất cả những sự việc ngẫu nhiên và những cơ hội, những yếu tố ngẫu nhiên của sự may mắn, bất hạnh tạo nên sự tồn tại của một con người. Dù là thế, những câu hỏi vẫn không ngừng quay cuồng trong đầu anh suốt đêm, anh trở mình trằn trọc và sốt ruột, xoay đi xoay lại cái gối, mở ra rồi đóng lại các cửa sổ trong phòng chờ mặt trời lên. Anh cố chợp mắt trong một tiếng đồng hồ, rồi thức dậy và mặc đồ lúc bình minh, đến quán trọ Winchelsea mua một con ngựa nhỏ và xe nhẹ hai bánh đưa anh đến Rye. Thứ Hai, ngày 27 tháng Chín năm 1915. Bắt đầu đi săn.