LYSANDER ĐÃ TIẾN HÀNH VÀI điều tra nhanh về cuộc sống và hoàn cảnh của Christian Vandenbrook. Vandenbrook được tìm thấy trong cuộc rút lui lớn từ Mons ở những tuần đầu dữ dội nhất của cuộc chiến. Tiếng đạn pháo binh khiến hắn bất tỉnh và hôn mê ba ngày. Kể từ đó về sau, hắn mắc chứng chảy máu tai định kỳ và mất đi cảm nhận giác quan về sự cân bằng sau vài tháng cuối cùng được chứng nhận là không thích hợp để nhập ngũ. Sau đó hắn vào làm việc tại Ban Tham mưu ở London. Lysander đang tự hỏi làm thế nào Vandenbrook lại có thể đi được một nước cờ thông minh như thế thì phát hiện ra bố vợ hắn là Chuẩn tướng Walter McIvor, Bá tước vùng Ballatar, anh hùng trong cuộc chiến trên sông Waitara trong chiến tranh với người Maori tại New Zealand. Vandenbrook kết hôn với cô con gái lớn của Bá tước, Tiểu thư Emmeline, và có hai con gái, Amabel và Cecilia. Một kẻ có quan hệ với rất nhiều người có thế lực, kết hôn với một gia đình danh gia vọng tộc. Điều đó giải thích làm thế nào hắn có được ngôi nhà lớn tại Knightsbridge và những bộ lễ phục vô cùng đắt tiền, có thể tiêu xài suốt đời, chỉ với đồng lương đại úy. Nhưng điều này có giải thích tại sao hắn chọn con đường phản quốc không? Hay tại sao hắn lại yêu Anna, bây giờ là Phu nhân Faulkner lớn tuổi và đáng kính? Rõ ràng càng đương đầu với Vandenbrook sớm bao nhiêu, anh sẽ càng trả lời được những câu hỏi này sớm bấy nhiêu.

Nhưng anh cảm thấy sự ngần ngại chiếm lấy minh, tự hỏi những hành động và cuộc điều tra về sau sẽ mang lại điều gì - anh không thể ngăn mình cảm thấy muốn trì hoãn lại việc này. Anh biết vào giây phút trưng bằng chứng trước mặt Vandenbook, mọi thứ sẽ thay đổi - không chỉ đối với hắn mà cả với chính anh. Có lẽ cả mẹ anh nữa. Nhưng anh tự nhủ, toàn bộ lịch sử là một chuỗi những hậu quả không ngờ tới, Anh chẳng thể làm gì khác.

Đến cuối ngày, Lysander thả bộ dọc theo các hành lang của ban đến văn phòng Vandenbrook, cảm thấy hơi căng thẳng và bực tức. Vandenbrook đang đọc cho thư ký viết, hắn chỉ ghế ngồi cho anh. Có một cây cảnh trồng trong cái chậu đồng đường nét tinh xảo ở góc phòng, một tấm thảm Ba Tư trên sàn, và trên tường treo một bức chân dung thế kỷ XIX của một kị binh có râu quai nón, bàn tay đặt lên chuôi thanh kiếm lưỡi cong to bản.

“… Ở đâu đó”, Vandenbrook đang đọc, ”chúng tôi sẽ rất biết ơn nếu nhận được hồi âm nhanh chóng và chi tiết của ngài. Tôi rất vinh dự được trở thành người phục vụ trung thành và luôn nghe lệnh vv… Xin cảm ơn rất nhiều, cô Whitgift“. Thư ký của hắn rời khỏi phòng.

“Dạy cho một con lừa ngu xuẩn”, Vandenbrook nói với một cái nháy mắt. “Tôi có thể giúp gì cho anh không Rief?”

“Nói chuyện riêng tư và kín đáo được không?

“Kín đáo? Riêng tư: Đừng nói thế chứ, ôi không”, hắn nói với nụ cười mỉm, lấy chiếc áo choàng treo sau cửa. “Tôi đang định về thẳng nhà - sao anh không về cùng nhỉ? Trên đường đi chúng ta có thể uống gì đó mà vẫn ”kín đáo”.

Họ bắt taxi quay về Knightsbridge, Vandenbrook giải thích vợ và con gái về quê rồi - “đến Inveswaven”- hắn nói như một chuyện bên lề, như thể Lysander cần phải biết hắn đang nói đến đâu, nói về cái gì. Lysander gật đầu và thận trọng đáp: “Thời điểm tuyệt vời trong năm”. Anh đang căng thẳng đến ngạc nhiên nhưng vẫn cố tỏ ra bình thản. Một lần nữa nhờ tài diễn xuất, anh vẫn trông rất thoải mái và tự tin dù đang cảm thấy bấn loạn. Anh rút một điếu thuốc cho mình và đưa mời Vandenbrook rồi châm thuốc, búng nhẹ que diêm ra ngoài cửa sổ thành một đường cong bay bướm. Với giọng nói to và thận trọng, anh tiếp tục chuyện trò về London, về thời tiết, giao thông, vụ tấn công mới nhất của khinh khí cầu Zeppein, về chuyện tắt đèn đúng là một trò đùa vui nhộn -“Có ích gì khi sơn đen trên đầu tất cả các ngọn đèn đường nhỉ? Đó là một chùm ánh sáng người ta luôn nhìn thấy trên trời. Khôi hài. Tức cười”. Tâm trạng Vandenbrook vui vẻ trở lại và hai người còn trêu đùa nhau khi đi về phía tây ngang qua London, Vandenbrook hỏi anh nên xem vở nào ở nhà hát Lysander đáp anh chỉ đơn giản là xem Blanche Blondel diễn trong Lương tâm của Nhà vua. Vandenbrook nói hắn sẽ trả thật nhiều tiền để xem Blanche Blondel đọc bản hướng dẫn huấn luyện bộ binh. Hai người vẫn tiếp tục nói chuyện và nhanh chóng đến Knightsbridge.

Người quản gia của Vandenbrook phục vụ họ rượu brandy soda ở phòng khách lớn trên tầng một. Lysander nghĩ đây là một phòng có hơi nhiều đồ. Một chiếc piano cỡ lớn bành trướng một góc phòng khiến không gian phòng quá chật chội cho các đồ đạc khác. Anh thấy có rất nhiều lọ đựng đầy hoa, như thể đang có ai ốm rất nặng trên gác, các bức tranh có khung mạ vàng nặng nề vẽ cảnh cao nguyên các mùa treo trên tường - có lẽ là khung cảnh quanh vùng Inversweven.

“Chắc bây giờ anh nên nói ra chuyện kín đáo ấy đi”, Vandenbrook nói, lần này không cười nữa, “Nỗi nghi ngờ đang đè nặng tim tôi đây này”.

“Dĩ nhiên”, Lysander đáp, đứng dậy, rút phong bì từ túi áo trong mở ra và trao cho Vandenbrook “Của cậu đây:“Đại úy C. Vandenbook - sẽ có người đến lấy”.

Bất ngờ anh thấy hắn rõ ràng bị sốc. Hai môi bặm lại, những đường gân trên cổ uốn cong, yết hầu chạy lên chạy xuống ở nút thắt cà vạt.

“Bên trong phong bì có mấy tờ giấy”, Lysander nói thêm.

Vandenbrook rút mấy tờ giấy ra nửa chừng, liếc nhìn rồi lại nhét vào. Đôi mắt bâng quơ nhìn mấy bức tranh phía trên lò sưởi - một con nai đực trên quả đồi hoang mọc đầy cây thạch nam, những đám sương mù đang cuộn xoáy.

“Anh lấy cái phong bì này ở đâu?” hắn hỏi, tự dưng nghe giọng hơi chói tai.

“Ở nơi cậu bỏ quên - khách sạn Dene ở Hythe”.

Vandenbrook gục đầu xuống và bắt đầu nức nở - một âm thanh ai oán nho nhỏ, như nỗi đau của một con thú. Rồi người hắn run lên và lắc qua lắc lại. Lysander thấy những giọt nước mắt rơi xuống làm nhem chiếc phong bì. Hắn từ từ đổ gục xuống, mặt chúi về phía trước. Lông mày dán chặt xuống mặt thảm, tạo nên âm thanh ken két, rên rỉ như thể một cơn đau nào đó bên trong ép luồng âm thanh giữa hai hàm răng nghiến chặt.

Chính Lysander cũng sốc. Anh chưa từng thấy người đàn ông nào suy sụp một cách hèn hạ và bất ngờ đến thế. Tựa như Vandenbrook bỗng không còn là người nữa, mà đang biến thành một dạng sinh vật bị lai giống, không còn lí lẽ, không còn tri giác.

Lysander đỡ hắn đứng dậy - bây giờ anh nhận thức được tình cảnh lố bịch giữa hai người. Hai sĩ quan người Anh mặc thường phục trong một phòng khách ở Knightsbridge, một là thợ săn gián điệp và một là tên gián điệp bị săn và bị bắt sống đang nức nở - tuy vậy mọi bản năng trong hắn vẫn nguyên vẹn và vẫn còn mang tính người. Vandenbrook là một con người đang trong những giây cuối đời, thở hồng hộc và hấp hối, không thể đứng vững.

Lysander đỡ hắn ngồi xuống. Thấy mấy chiếc bình pha lê cổ trong những cái két hở trên bàn cạnh cây đàn piano, anh rót cho hắn một ít rượu màu cẩm thạch. Vandenbrook uống một ngụm, ho sặc sụa, có vẻ đã bình tĩnh lại, hơi thở điều hòa hơn và thôi nức nở. Hắn lấy cổ tay áo lau nước mắt và đứng dậy, bước mấy bước đến lò sưởi rồi quay lại. Lysander sợ Vandenbrook sẽ tấn công mình trong khi anh không có vũ khí - nhưng dường như hắn đã trở nên biết điều, không còn là mối đe dọa nữa.

Hắn lại ngồi xuống, vuốt phẳng áo vest, mái tóc và hắng giọng.

“Bây giờ anh sẽ làm gì?” hắn hỏi, giọng vẫn run rẩy và khiếp sợ.

“Tôi phải bắt cậu thôi, rất xin lỗi”.

“Đó là lí do anh xuất hiện ở Ban Hậu cần, đúng không? Để tìm ra tôi”.

“Để tìm ra bất kì ai đang chuyển các thông tin này cho kẻ thù”.

Vandenbrook lại bắt đầu lặng lẽ nức nở.

“Tôi biết chuyện này sẽ xảy ra mà”, hắn nói. “Tôi biết rồi có ngày một người như anh sẽ đến”. Hắn nhìn thẳng vào mặt Lysander. “Tôi không phải là kẻ phản bội”.

“Chúng ta sẽ để các tòa án quyết định điều…”.

“Tôi đang bị tống tiền”.

Hắn đề nghị Lysander đi theo lên một nửa cầu thang đến một gác lửng nhỏ bên phải đầu cầu thang. Đây là phòng làm việc, Vandenbrook giải thích - Có vài giá sách, một chiếc bàn đôi nhỏ bằng gỗ sồi với rất nhiều ngăn kéo hẹp và một ngọn đèn đọc sách cho ánh sáng xanh. Trong góc phòng là một két to bằng chiếc tủ chè đựng đồ trang sức. Vandenbrook cúi người xuống két và xoay tổ hợp mã số. Hắn mở cửa, lôi ra một phong bì và trao cho Lysander. Địa chỉ nhận ghi đơn giản: “Đại úy Vandenbrook, Knightsbridge“.

“Tôi luôn nhận được thư trong hộp thư”, Vandenbrook giải thích, “vào lúc nửa đêm”.

Lysander cầm phong bì lên, rút ra một tấm ảnh và hai trang giấy đánh máy, bẩn thỉu. Bức ảnh chụp một cô bé - mà anh đoán khoảng mười hay mười một tuổi, nhìn chằm chằm vô hồn vào máy ảnh. Mái tóc dày, bóng nhờn. Chiếc áo cánh bông cô bé mặc có vẻ quá rộng. Điều vô lí là trên cổ cô bé đeo một sợi dây chuyền ngọc trai rất đẹp.

“Tội gặp rắc rối”, Vandenbrook lặng lẽ nói, “Một chuyện bê bối cá nhân, trụy lạc. Tôi đi chơi gái điếm”.

“Cậu muốn nói con bé này là gái điếm à?”

“Phải. Cả mẹ nó cũng thế”.

“Con bé mấy tuổi rồi ?”

“Tôi không rõ lắm. Khoảng chín, mười một…”.

Lysander nhìn Vandenbrook đang đứng cạnh cái két to đùng, gù lưng, lắc lư và nhìn xuống sàn.

“Lạy Chúa tôi”, Lysander thẳng thừng nói. “Con bé này còn nhỏ tuổi hơn cả con gái cậu đấy”.

“Tôi chẳng tự hào gì về chuyện đó đâu”, Vandenbrook nói, một chút kiêu ngạo trước kia đã trở lại. “Đó là một sai lầm khủng khiếp. Tôi thừa nhận hoàn toàn”. Hắn mở một hộp thuốc lá trên bàn, lấy ra một điếu và châm lửa.

“Đã bao giờ anh đến Khu Đông trong thành phố vĩ đại của chúng ta chưa?” Vandenbrook hỏi. “Đi xuống đường Bow và Shoreditch, mấy nơi đại loại thế. Khi trong tay anh có một chút tiền để dành, anh có thể mua được bất kì cái gì mình thích. Những đứa bé trai, bé gái, những thằng lùn và cả những người khổng lồ, những kẻ bệnh hoạn, những con vật. Bất kì cái gì anh có thể hình dung ra được”.

“Kể tôi nghe về thư tống tiền đi”.

“Tôi thường đến gặp con bé này - với sự ưng thuận của mẹ nó, tất nhiên - khoảng một tháng một lần”, hắn nói. “Tôi rất thích con bé. Nó vô tư một cách khác thường trước những gì tôi bảo nó làm…”. Hắn dừng lại. “Mà ngoài tình cảm tôi dành cho con bé, tôi còn tặng nó sợi dây chuyền ngọc trai. Đó là sai lầm. Dây chuyền đựng trong một cái hộp mang tên người thợ kim hoàn, nên mụ ta đã truy ngược ra tôi. Mẹ con bé là một mụ già thật sự thâm hiểm, ác độc - mụ ta viết ra lời khai - bây giờ mụ ta đã biết tên tôi, biết tôi là ai”. Hắn ngồi xuống mép ghế, bất ngờ như kiệt sức. “Khoảng một năm trước, vào cuối năm 1914, tôi nhận được phong bì này với những chỉ dẫn chính xác. Tôi phải chuyển đi toàn bộ thông tin của Ban Hậu cần mà tôi tiếp cận được. Mọi thứ mà tôi biết - những biến động của quân trang quân dụng, đạn dược, việc xây dựng các đường nhánh xe lửa v,v… Nếu tôi không gửi các thông tin ấy, vậy bức ảnh này và lời khai của con bé sẽ được gửi thẳng đến Bộ trưởng Bộ Chiến tranh, sĩ quan chỉ huy của tôi, vợ tôi và bố vợ tội”. Hắn cười đau khổ, “Tôi cho rằng anh biết bố vợ tôi là ai”.

“Phải, tôi biết”.

“Vậy thì anh sẽ hiểu thêm một chút. Thế nên tôi viết hết ra những gì tôi biết. Và căn cứ theo chỉ dẫn tôi để phong bì ở khách sạn, sẽ có một người lạ đến lấy”.

“Cùng khách sạn đó à?”

“Rất nhiều khách sạn trên bờ biển phía nam. Chắc hẳn anh đã đến thăm hết rồi”.

Lysander nhìn vào khuôn mặt vô hồn của cô bé và đọc vài dòng lời khai, “Đại tá thường đến chơi và bảo mình ngồi lên đầu gối ống ấy… Ông ấy cởi quần áo mình ra, bảo mình dạng chân ra càng rộng càng tốt… Rồi ông ấy tắm cho mình bằng vải flanen, nước ấm và bảo mình…”.

Vandenbrook quan sát anh, đôi mắt hắn chết lặng, hàng râu vàng cong lên bảnh bao như một cái cột trụ tồi, cảm giác như một người hoàn toàn khác.

“Cậu có cố gắng đi tìm hai mẹ con này không?”

“Dĩ nhiên là có. Tôi đã thuê một hãng thám tử tư, nhưng họ còn đang bận với những cuộc tìm kiếm ngon ăn khác. Rõ ràng chúng đã bán đứng tôi. Cho ai đó. Người này có thể đã lại bán đứng tôi nữa. Nhiều người đàn ông bị sập bẫy theo cách này. Anh sẽ không tin đâu. Toàn bộ vụ tống tiền này là một món làm ăn đấy, truyền từ người này sang người khác…”.

“Bao nhiêu người?”

“Tất cả chúng ta đều có thể làm được điều đó”, hắn đáp. “Chỉ cần có phương tiện và cơ hội”.

“Một lời bào chữa dễ dàng và nhanh chóng của kẻ bệnh hoạn”, Lysander đáp, lạnh lùng. “Từ ngàn xưa”.

“Khi chuyện đó xảy ra, tôi đã không thể tha thứ cho mình, Rief. Tôi căm ghét bản thân mình. Tôi ghê tởm… những sở thích tình dục của tôi…” hắn nói với cảm xúc thực. “Đừng phán xét tôi bằng cái đạo đức mô phạm của anh nữa”.

“Cậu kể tiếp đi”.

“Bất cứ khi nào một bản sao bức ảnh này và lời khai làm chứng được gửi đến, cũng là lúc tôi hiểu mình phải cung cấp nhiều thông tin hơn nữa. Tôi cũng được dặn phải để thư ở khách sạn nào. Một lá thư khác lại đến hai tuần trước. Ở khách sạn Dene tại Hythe - bức thư mà anh đang giữ”.

“Làm sao cậu mã hóa được?”

“Anh đang nói gì thế?”

“Những lá thư trước của cậu, tất cả đều được mã hóa. Bức này thì không”.

“Mật mã gì cơ? Tôi chỉ viết ra những con số và chi tiết rồi để lại ở khách sạn thôi”, Lysander nhìn và cảm thấy hắn lại tỏ ra hốt hoảng lần nữa. Bằng cách nào đó mà anh biết ngay rằng Vandenbrook không nói dối. Nhưng anh lại tự nhủ: Tên này chẳng làm gì hết, ngoài dối trá, đó là lẽ sống của hắn. Tuy nhiên, anh tiếp tục suy nghĩ, giận dữ điều tra những ngã rẽ của tin tức này - nếu Vandenbrook không mã hóa dữ liệu, thì ai đã làm? Nếu Vandenbrook đang nói dối, vậy tại sao hắn không mã hóa bức thư cuối cùng? Thế thì chắc phải có một Andromeda khác hoặc giả Vandenbrook đang chơi trò chơi khác với anh. Anh bắt đầu cảm thấy bộ óc của mình như đám mây mù.

“Tôi nên làm gì đây, Rief?”

“Chẳng làm gì cả - cứ đi làm, sinh hoạt như bình thường”. Lysander đáp, suy nghĩ - như thế sẽ cho anh thêm ít thời gian. Bây giờ anh cần thêm thời gian, nhất định là thế, mọi chuyện đang ngày càng trở nên phức tạp.

“Chuyện gì sẽ xảy ra với tôi?” Vandenbrook hỏi.

“Lẽ ra cậu nên bị treo cổ vì tội phản quốc, nếu như có điều luật đó - nhưng có lẽ cậu có thể tự cứu mình”.

“Bất kì điều gì cũng được”, hắn trả lời kiên quyết. “Tôi là một nạn nhân, Rief. Tôi không muốn làm thế này nhưng… lỗi lầm của tôi rồi mọi người sẽ biết… tôi chỉ không thể đối mặt với điều đó, anh biết đấy. Sự ô nhục, mất hết danh dự. Anh phải giúp tôi. Anh phải tìm ra kẻ nào đang làm thế này với tôi”.

Lysander gấp tờ khai và bức ảnh lại, bỏ vào túi áo trong.

“Anh không thể mang chúng đi được”, Vandenbrook nói, có vẻ nổi giận.

“Đừng có ngu thế. Tôi có thể làm bất kì điều gì tôi muốn chừng nào cậu còn muốn được yên thân”.

“Xin lỗi. Xin lỗi. Vâng, tất nhiên anh có thể”.

“Cứ đi làm như bình thường. Cố gắng cư xử thật bình thường, như không có chuyện gì hết. Tôi sẽ liên hệ với cậu khi cần”.