ANH KHÓA CỬA phòng vệ sinh nam dưới boong, đặt bao tải và chiếc ghế không có mặt ngồi sang một bên. Anh ngồi trên bồn cầu, thở phào nhẹ nhõm, tháo giày và lắc cho mấy viên sỏi rơi ra. Rồi anh lau hết lớp sáp Vaseline khỏi môi trên, lùa mấy ngón tay vào mái tóc lởm chởm để cố duỗi thẳng gần như bình thường. Nhìn mình trong gương, anh thấy mình đã cắt tóc hơi quá đà.
Sau khi rời khỏi bưu điện, anh đi mua mấy thứ cơ bản ngay khi mấy cửa hàng bán những món đồ anh cần trên đường Rue de Mont Blanc mở cửa. Trước tiên là một túi đựng đồ giặt là bằng vải lanh thô đựng áo đi mưa và mũ chơi golf - anh đã bỏ chiếc va li bằng bông và đống quần áo còn lại trong phòng khách sạn. Abelard Schwimmer không cần dùng đến chúng nữa. Rồi anh mua một lọ Vaseline thủy tinh và hai chiếc kéo từ một cửa hàng dược phẩm, Trước đó, anh đến cửa hàng nội thất tìm kiếm một hồi rồi mua một chiếc ghế dùng trong bếp rẻ tiền bằng gỗ thông, lưng thẳng, đệm rơm đan. Ghế nào cũng được việc - nhưng cái ghế rơm này mới quan trọng. Vào lúc 8 giờ 30 phút, anh lại băng qua sông đến công viên Jardin Anglais ngồi trong một góc tĩnh lặng trên ghế băng dài. Anh tháo gỡ các đoạn sợi rơm trên mặt ghế, sau đó mắc và cuốn rơm thành hình số 8 chùng rồi móc vào lưng ghế. Đạo cụ biểu diễn đã có - bây giờ anh chỉ cần phục trang
Ý tưởng của anh - cảm hứng của anh - xuất phát từ một vở diễn của bố mà anh còn nhớ khi ông đóng vai Tom Nghèo khổ, Tom O’Bedlam, và Edgar mặc giả trang[*] thành người điên mà Vua Lear gặp trong cơn bão. Để diễn tả cơn điên dại của Tom, ông đã bôi mỡ tra máy lên tóc để tạo mấy sợi nhọn cứng, bôi thêm nữa dưới mũi rồi nhét đầy sỏi sắc vào hai đôi giày. Sự biến đổi thật phi thường - ông không thể bước đi bình thường hay thoải mái được, dáng đi lắc lư và giật đùng đùng, lớp mỡ trông như thứ nước nhầy chảy ròng ròng từ mũi xuống như không thể ngăn lại được. Mái tóc bóng nhẫy rối tung lạ lùng bổ sung thêm vào tinh hoa tuyệt vời của sự tục tĩu và sao lãng. Một chiếc áo choàng rách rưới hoàn thiện nốt phần hóa thân.
Lysander không thể đi xa nhưng anh đã nhắm hướng. Anh nhặt mấy viên sỏi tròn từ những lối đi trải sỏi, để vào trong đôi giày nâu buộc dây lỏng lẻo. Anh tháo cúc hai cổ tay áo khoác may bằng vải xẹc, xắn lên tận khuỷu tay và cứ để lửng lơ như thế. Anh cài sai cúc áo khoác đến tận cổ. Cà vạt nhét vào trong túi. Rồi anh ngẫu hứng cắt mấy đám tóc, thoa thêm ít Vaseline đục - không quên để lại một vệt bẩn dài dưới mũi. Sau đó vác cái ghế không có mặt ngồi có móc cuộn rơm lên một bên vai và bao tải vải lanh trên vai kia, khập khiễng lê bước ra cầu tàu nơi con tàu hơi nước đang thả neo. Anh giả bộ giống một thằng ngốc gypsy[*] lang thang nghèo túng kiếm được vài xăng tim[*] bằng nghề sửa đồ nội thất.
Anh có thể thấy chẳng có cảnh sát nào, mặc đồng phục hay thường phục, lục soát nhúm hành khách đang xếp hàng chờ lên tàu. Anh nhường họ lên gần hết, trước khi tỏ ra đau đớn trèo lên cầu tàu, trình vẻ và ngay lập tức về chỗ ngồi phía sau. Anh ngồi đó, đầu cúi thấp, lẩm bẩm một mình. Đúng như dự đoán, chả ai dám ngồi quá gần anh. Không ai đến soát hộ chiếu khi con tàu đi vòng quanh và sẽ trở lại Geneve vào cuối ngày. Massinger hẳn sẽ nhận được bức điện tín này và có khối thời gian để ông đến Evian kịp lúc tàu cập bến, Một khi gặp nhau, anh có thể tóm tắt ngắn gọn với ông về các nội dung cơ bản của những lá thư Glockner. Anh hình dung sẽ không mất quá nhiều thời gian để phát hiện ai là kẻ cấp tin trong Văn phòng Chiến tranh - chỉ vài người có thể được chia sẻ lượng thông tin lớn đến thế.
Anh nghe tiếng động cơ bắt đầu vang lên đều đều, chuyển động qua tấm ván lát boong dưới chân. Anh cho phép mình run lên vì sung sướng. Mình đã làm được - không dễ dàng lắm, hoàn toàn ngược lại - nhưng đã hoàn thành nhiệm vụ được giao. Còn có thể đòi hỏi gì hơn mình chứ?
Con tàu hơi nước bắt đầu rời bến, tiến thẳng ra mặt hồ rộng. Buổi sáng đầy mây, đôi chỗ pha lẫn mấy mảng trời xanh. Nhưng khi ánh mặt trời xuyên qua, ánh sáng lóa mắt từ mặt hồ khiến đôi mắt anh nhói buốt, thế nên anh ngồi vào chỗ có bóng râm. Chẳng bao lâu tàu đã ra đến vùng nước rộng, liền chạy hết tốc lực, thẳng tiến đến Nyon. Lysander cảm thấy mình đã có thể an toàn xuống dưới boong và tháo bỏ lớp cải trang này.
Trong nhà vệ sinh, sau khi lau rửa mặt mũi sạch sẽ xong, anh giẫm đạp và xé nát chiếc ghế nhà bếp ra thành từng mảnh, nhét mấy sợi thông nát nhàu và đống rơm vào cái tủ chè trống hoác dưới hai bồn rửa. Anh mặc áo mưa Macintosh, đội chiếc mũ chơi golf phẳng, soi gương chỉnh lại cho đúng hai cổ tay áo và cài lại cúc áo khoác. Tuyệt - lại là một vị du khách khác tận hưởng một tua vãn cảnh hồ. Anh cũng lẳng cái bao tải vải lanh trống rỗng vào tủ chè - mọi thứ anh cần đều nằm trong túi hết rồi. Anh xối nước trong nhà vệ sinh nhằm đánh lạc hướng, rồi mở cửa.
Rời Nyon, con tàu không còn ôm lấy bờ biển mà băng qua sông đến Ouchy, bến cảng của Lausanne. Từ Ouchy sẽ đi thẳng đến Vevey trước khi quay nửa vòng về phía tây, với Montreux và toàn cảnh những ngọn đồi nhiều cây rậm rạp. Cái miệng rộng ngoác của sông Rhone ẩn phía sau những đỉnh lởm chởm của ngọn Dent du Midi phía xa.
Anh thả bộ xuống đuôi tàu và tựa người vào lan can. Anh nhìn ra lằn tàu và những khung cảnh Geneve đang lùi dần với một vòng các quả đồi thấp và những dãy núi xa xa. Có vài chiếc thuyền ba buồm Geneve nổi tiếng đi trên hồ, phần lớn đáy chìm xuống nước, những chiếc thuyền hai cột buồm khoang rộng, những cánh buồm tam giác nhọn hoắt có vẻ hoạt động độc lập. Từ góc độ nhất định, trông chúng như mấy cánh bướm khổng lồ đậu cùng lúc trên mặt hồ để uống nước, hai cánh bình tĩnh khẽ đập rồi lại ngừng. Anh ngắm nhìn tốc độ chậm chạp của chúng và đợi đến khi không còn du khách nào đứng gần, nhanh như cắt ném khẩu súng lục xuống nước rồi quay lại, chẳng ai để ý. Anh bước đi xa khỏi đuôi tàu.
Nếu là bất kì ngày nào khác, anh sẽ thưởng ngoạn những quang cảnh tuyệt vời này, nhưng hiện tại, anh chỉ có thể đi tới đi lui trên các boong, tâm trí không ngừng suy nghĩ và xúc động. Có một phòng khách gắn kính trong suốt, sau mấy ống khói mỏng cao cao, có phục vụ các bữa ăn nhẹ và đồ giải khát, nhưng anh không đói; mà thực ra chỉ thấy mệt khủng khiếp và kiệt sức vì căng thẳng suốt hai mươi tư giờ trước. Anh bước vài bước lên boong nhỏ cao nhất phía trước đài chỉ huy, nơi anh thuê một chiếc ghế xếp vải bạt từ một người phục vụ với giá hai frăng. Anh ngồi xuống kéo sụp mũ che mắt. Nếu không thể ngủ thì ít nhất cũng có thể lơ mơ - nghỉ ngơi một chút, một chút thôi, anh chỉ cần có thế.
Anh mơ thấy Hettie đang chạy qua một khu vườn bỏ hoang rộng, tay đang bị một đứa bé trai xinh xắn tóc đen. Có phải hai mẹ con đang chạy trốn cái gì đó - hay họ chỉ đang chơi đùa thôi? Anh thức dậy - khó chịu - Cố gắng nhớ lại những đường nét của thằng bé. Sao anh lại có thể gặp Lothar trong giấc mơ của mình - đứa con trai anh chưa từng nhìn mặt, thậm chí là chưa nhìn ảnh? Nhưng Lothar bây giờ mới một tuổi thôi - thằng bé này lớn hơn nhiều, khoảng bốn, năm tuổi rồi. Không thể nào…
“Ngài đã ngủ gần hai giờ rồi đấy”.
Anh choàng dậy nhìn xung quanh.
Florence Duchesne ngồi trong chiếc ghế xếp cách anh gần một mét, mặc đồ đen như thường lệ, chiếc mũ rộng thùng thình được giữ trên đầu bằng chiếc khăn quàng the.
“Chúa tôi”, anh nói. “Làm tôi sợ chết khiếp. Tôi đang mơ”.
Anh ngồi dậy, xác định lại phương hướng. Mặt trời đang lặn xuống thấp, những ngọn đồi bên trái có vẻ bé hơn. Đến Pháp rồi à?
“Chúng ta đang ở đâu đây?”
“Chúng ta sẽ đến Evian-les-Bains trong một giờ nữa”. Bà nhìn anh - có thể coi đó là dấu hiệu một nụ cười không?
“Tôi gần như thấy nhớ ngài”, bà nói. “Tôi nghĩ ngài sẽ không lên tàu. Tôi đã thấy ngài - cái ghế và chiếc bao tải, kiểu đi khập khiễng giả vờ của ngài. Rồi ngay khi con tàu hơi nước chuẩn bị xuất phát, tôi mới nhận ra. Là ngài ấy, Có chắc không? Tôi nhớ Massinger đã cảnh báo tôi - phải cẩn thận đấy, ngài ấy sẽ không giống những người cô từng biết đâu”.
“Làm sao Massinger biết được chuyện đó?”
Bà nhún vai. “Tôi không biết. Ông ta chỉ cảnh báo tôi rằng, có thể ngài sẽ giả trang. Dù sao thì, hoan hô - chẳng ai có thể đoán được đó là ngài”.
“Bà không thể quá cẩn thận…”. Anh suy nghĩ trong một giây. Mà bà đang làm gì ở đây thế?”
“Massinger muốn chắc chắn rằng ngài trốn đi an toàn. Ông ta đề nghị tôi đi theo ngài một cách kín đáo. Tôi đã có một ngày đi chơi tuyệt vời. - Tôi sẽ bắt một chuyến tàu hơi nước quay về Geneve”.
“Ý bà là gì khi viết trong mẩu giấy rằng mọi người đều “lo lắng?”
“Manfred Glockner chết rồi”.
“Cái gì?”
“Hắn chết vì bệnh tim, Người ta tìm thấy hắn bất tỉnh trong căn hộ liền chuyển ngay đến bệnh viện - nhưng đã quá muộn”.
Lysander nuốt khan. Lạy Chúa tôi.
“Ngài có biết lý do gì mà hắn phải chết không?” bà hỏi, giọng rất bình thường.
“Khi tôi bỏ đi hắn vẫn ổn mà”, Lysander buột mồm, nghĩ về sợi dây bùi nhùi đan lưới và dòng điện gia dụng mạnh…”. Tôi cho hắn tiền, hắn đếm tiền, khai chìa khóa giải mã, sau đó tôi đã bỏ đi”.
Bà nhìn anh rất chăm chú.
“Tiền được tìm thấy trong cặp ngoại giao của hắn”, bà nói.
“Làm sao bà biết?” anh hỏi lại.
“Tôi có mối liên hệ ở lãnh sự quán Đức”
“Mối liên hệ gì?”
“Tôi đã mở bức điện của một người đàn ông làm việc ở đó. Bên trong có những bức ảnh mà anh ta muốn giữ bí mật. Tôi giữ lại một số ảnh để uy hiếp anh ta. Thế nên khi tôi cần biết điều gì, anh ta đều rất vui vẻ thông báo”.
Lysander đứng dậy, tiến đến chỗ lan can. Anh phải rất, rất cẩn thận, anh biết thế nhưng vẫn không thể chắc chắn tại sao anh lại nói dối bà ta ngay từ đầu. Anh nhìn ngang qua những vùng nước yên bình trên bờ biển nước Pháp - những ngọn đồi lại nhô lên. Anh thấy một lâu đài nhỏ hoàn hảo bên phải mép nước.
Bà Duchesne ra ngoài lan can đứng bên anh, nhìn chằm chằm vào mép nước đang chậm rãi đến gần. Anh quay lại, một góc nhìn nghiêng tuyệt vời trên khuôn mặt bà. Đường cong hoàn hảo của chiếc mũi xinh, như mỏ chim. Hai lỗ mũi nở ra khi bà hít vào thật sâu và ngực bà phồng lên. Có điều gì đó ở bà khiến anh bị kích động, bà…
“Lâu đài đẹp thật - nó được gọi là lâu đài de Blonay”, bà nói. “Tôi muốn sống ở một nơi như thế”.
“Có thể sẽ hơi cô đơn đấy”.
“Tôi đang không hình dung đến chuyện sống ở đó một mình”. Bà quay lại nhìn anh.
“Chìa khóa giải mã là gì? Glockner có đưa cho ngài đoạn văn bản không?”
“Không. Tôi nhớ chúng trong đầu rồi. Hắn đã nói cho tôi biết nó hoạt động thế nào - rất đơn giản”.
“Là gì thế?”
“Kinh Thánh - bằng tiếng Đức”, Lysander đáp. Anh không bao giờ nghĩ bà sẽ hỏi thẳng anh về chuyện này như thế. Nhưng vấn đề là con số đầu tiên không khớp. Nó là một mật mã kép. Bà phải trừ đi hoặc cộng vào một số để tìm ra trang đúng”.
“Trò lừa đảo kiểu gì vậy? Có vẻ nó rất phức tạp”. Bà ta như không tin, nhíu mày. “Vậy thì con số đó hợp với cái gì?”
“Có lẽ tốt nhất tôi không nên nói với bà”.
“Massinger sẽ muốn biết đấy”.
“Tôi sẽ nói khi gặp ông ấy”.
“Nhưng ngài sẽ không nói với tôi”.
“Thông tin trong những lá thư ấy cực kì quan trọng”.
“Ngài không tin tôi”, bà nói, khuôn mặt vẫn bình thản. “Rõ là thế”.
“Đúng vậy. Nhưng có nhiều lúc càng biết ít bao nhiêu, bà càng an toàn bấy nhiêu. Chỉ là đề phòng thôi”.
“Tôi có một thứ cho ngài xem”, bà nói. “Có lẽ khi thấy nó, ngài sẽ tin tôi”.
Bà dẫn anh xuống cầu thang, đi qua một cánh cửa và lại xuống cầu thang. Tiếng động cơ tàu quay ken két ngày càng to hơn khi họ tiếp tục xuống, đi qua một vách ngăn sang boong khác.
“Chúng ta đi đâu đây?” anh lớn tiếng hỏi.
“Tôi đã thuê một căn buồng nhỏ, ngay dưới này thôi”.
Họ đi vào một hành lang hẹp. Lysander thật sự phải la lên để bà nghe thấy anh nói gì.
“Chẳng có căn buồng nào dưới này cả”.
“Rẽ vào góc này rồi ngài sẽ thấy”.
Họ rẽ vào góc. Một cánh cửa để chữ “Cấm vào” có một cầu thang dốc đứng bằng kim loại dẫn lên các boong phía trên. Dường như các cầu thang này ngay phía trên buồng máy.
“Đợi một chút!” bà hét lên, lục lọi trong túi xách.
Bà rút ra một khẩu súng lục nhỏ, báng ngắn, chĩa thẳng vào anh.
“Này! Không!” anh hét lên, hoàn toàn sốc, biết ngay bà ta sắp bắn mình. Anh giơ lòng bàn tay trái lên theo phản xạ, một hành động tự vệ vô ích.
Phát đầu tiên trượt, găm vào hông bên trái, khiến anh loạng choạng do bị chấn động dù chẳng cảm thấy gì. Phát thứ hai gần như ngay sau đó, bắn xuyên qua mu bàn tay trái đang giơ lên. Anh cảm thấy choáng như bị một cú đấm, khi viên đạn trúng vai trái, hất anh bắn sang một bên. Phát thứ ba nã vào ngực anh, phía trên sườn phải.
Anh nặng nề gục xuống sàn kim loại có khung, nghe tiếng chân bà ta khua lách cách trên cầu thang. Dùng hai khuỷu tay, anh cố gắng nhấc người lên, vừa lúc nhìn thấy hình ảnh đau đớn kinh hoàng, dòng máu đỏ thẫm của chính anh đang bắt đầu chảy xuống thành vũng, Anh lại khuỵu xuống, thấy cơ thể mình đang bắt đầu tê cóng. Tiếng động cơ phọt! phọt! phọt! như tiếng thở thật tức cười, báo hiệu tàu sắp đến gần bến cảng nhộn nhịp, đầy nắng ở Evian-les-Bains.