SAU ĐÓ FYFE-MILLER DẪN TÔI lên gác vào phòng ngủ. Trên giường là một chiếc va li, anh mở nó ra.

“Đây là đồng phục mới của anh”, anh ta nói. “Bây giờ anh là một đại úy - được biệt phái đến Bộ Tham mưu. Chúng tôi sẽ đón anh lên tiền tuyến - chúng tôi nghĩ rằng đã tìm được nơi tốt nhất - và anh có thể ra ngoài mỗi đêm…” anh ta dừng lại và mỉm cười. “Đừng có lo lắng thế, Rief. Anh sắp được nhận cả một đống những chỉ dẫn trước khi đi. Anh sẽ hiểu rõ về kế hoạch còn hơn cả lịch sử gia đình mình. Vậy sao anh còn không thử nhỉ?”

Fyfe-Miller bước ra đầu cầu thang trong khi tôi mặc lên bộ quân phục mới, chỉnh tề với những phù hiệu đỏ của sĩ quan tham mưu. Nó vừa khít và tôi thấy phải cảm ơn Fyfe-Miller thật nhiều.

“Ông Jobling, thợ may của anh, thật là hữu ích đấy”. Anh ta nhìn tôi, mỉm cười nhếch mép hơi kì quặc. “Anh đúng là có nguồn gốc quý tộc, Rief. Rất thông minh”.

Một lần nữa tôi tự hỏi cỗ máy gì đang chạy đằng sau những cảnh này. Làm thế nào họ biết được Jobling? Có lẽ không khó tìm. Tôi nghĩ về ba người này và tầm ảnh hưởng mới của họ lên tôi và số phận của tôi: Munro, Fyfe-Miller và Massinger, Tôi chỉ biết hai người - một chút - và một người hoàn toàn xa lạ. Ai phụ trách sô diễn này nhỉ? Massinger à? Nếu thế thì ông ta báo cáo cho ai? Có phải Fyfe-Miller làm phó cho hai người kia không? Những câu hỏi cứ xuất hiện liên tục. Cuộc đời tôi dường như đang chạy trên một con đường xa lạ - Tôi là hành khách trên một chuyến tàu mà chẳng hiểu nó đang đi về đâu, hay điểm đến cuối cùng của nó là gì.

Tôi chuyển khách sạn từ Bayswater đến Nam Kensington. Tôi có một phòng ngủ, một phòng khách nhỏ và một lò sưởi - mình có cần lửa không nhỉ. Những ngày này trôi đi êm dịu hơn khi mùa hè bắt đầu chứng tỏ sự hiện diện của nó.

Và với tôi - như một người sắp tham chiến - những tin tức từ mặt trận bỗng có liên quan sâu sắc. Tôi thấy tôi đang đi theo một kết cục đẫm máu, lâu hơn dự tính của cuộc chiến Festubert với sự quan tâm lạ thường. Tôi đọc tin tức về chiến thắng vĩ đại của quân Anh và Đế chế (cả lính Ấn Độ và Canada cũng tham gia). Nhưng kể cả với người chả biết gì cũng thấy nổi bật trong các bản mô tả về cuộc chiến là những tranh cãi, những dè dặt. “Sự hy sinh dũng cảm”, “cuộc chiến đấu anh dũng”, “đứng trước làn đạn như mưa của kẻ thù”, - những cụm từ mệt mỏi này đã làm lộ bí mật. Còn có cả một lời phê bình nửa giấu giếm: “số lượng súng hạng nặng của chúng ta không đủ”, những thương vong được xác nhận sẽ đến hàng chục nghìn, và có lẽ còn hơn thế.

Mẹ gửi cho tôi một lá thư. Thật ngạc nhiên là thư của bác sĩ Bensimon.

Rief thân mến của tôi

Tôi tin tưởng rằng tất cả đều tốt đẹp, theo mọi nghĩa của từ này. Tôi muốn nói với cậu rằng tôi và gia đình đã rời Vienna ngay sau khi hiểu rằng chiến tranh là điều không thể tránh khỏi. Tôi đã thiết lập một phòng khám tại London trong trường hợp cậu cần những dịch vụ chuyên môn. Trong bất cứ trường hợp nào, tôi rất vui lòng được gặp cậu. Phòng khám của tôi có địa chỉ tại 117,Highgate Hill. Điện thoại: HD 7634.

Những lời chào chân thành,

John Bensimon.

Tái bút: Những kết quả các cuộc gặp của chúng ta tại Vienna năm 1913 đã được xuất bản trong cuốn Tập san Các Phân tích Nghiên cứu Tâm lý. Cậu có thể xem qua bài viết với bút danh “Người Chỉ đạo Xiếc”.

Tôi cảm thấy ấm áp và xúc động với bức thư này. Tôi luôn yêu thích và tôn trọng Bensimon nhưng không bao giờ biết chắc ông nghĩ gì về tôi. “Trong bất cứ trường hợp nào, tôi rất vui lòng được gặp cậu”. Tôi xem đó là một lời động viên, gần như là thân thiện, một lời mời giữ liên hệ rõ ràng.

Mỗi ngày từ thứ Hai đến thứ Sáu, tôi đến ngôi nhà tại Islington nhận những chỉ dẫn tường tận của Munro, Fyfe-Miller và ngày càng nhiều chỉ dẫn từ Massinger. Tôi nghiên cứu những bản đồ, tập làm quen với mô hình cát, mô hình một phần tiền tuyến của chúng tôi dưới tầng hầm. Tôi nghĩ đây chắc chắn là hoạt động của Cục Tình báo Văn phòng Chiến tranh. Nhưng tôi đang bắt đầu nghi ngờ nó bắt nguồn từ một cơ quan mật nào đó của chính phủ. Một hôm, Massinger đã hai lần vô tình nhắc đến một người với bí danh “C”. Tôi nghe lỏm được ông nói với Fyfe-Miller, với một chút hăng hái, thậm chí là phẫn nộ cố ghìm nén: “Tôi đang định đến Thụy Sỹ nhưng “C” nghĩ rằng như thế chỉ phí thời gian. Ông ta nghĩ chúng ta nên tập trung nỗ lực hướng vào Hà Lan. Chúng ta sẽ dựa vào Rief để chứng minh là ông ta sai”. Chuyện này là thế quái nào? Làm sao tôi lại được dùng để đối đầu với thách thức đó? Khi có cơ hội tôi đã hỏi Fyfe-Miller người có tên “C” này là ai, nhưng anh ta chỉ đơn giản nói: “Tôi không biết anh đang nói về cái gì. Vớ vẩn quá”.

Thân phận kĩ sư đường sắt Thụy Sĩ của tôi nhanh chóng được chấp nhận, dựa trên thân phận của một kĩ sư đang chữa bệnh u tá tràng mãn tính trong một bệnh viện điều dưỡng tại Bỉ, Chúng tôi lặng lẽ mượn phần lớn thân phận của anh ta. Anh chàng đang nằm trong phòng bệnh, nửa mê nửa tỉnh, đau đớn, hy vọng dần nhạt nhòa. Tên tôi là Abelard Schwimmer. Tôi chưa kết hôn, bố mẹ đều đã chết, tôi đang sống trong một ngôi làng nhỏ ngoài Zurich. Hôm nay tôi đã thấy hộ chiếu của mình - một hồ sơ trông có vẻ rất thật, đầy những con dấu và tem từ những lãnh thổ mà tôi chưa hề đi qua - Pháp, Bỉ, Hà Lan và Italia, Tôi sắp đến Geneve bằng phà từ bên bờ hồ thuộc Pháp tại Thonon, và sống trong một khách sạn thương mại hạng trung. Người điệp viên tôi phải liên hệ tên là “Lửa Mừng”. Người Chỉ đạo Xiếc gặp gỡ Lửa Mừng. Bensimon hẳn sẽ cười thầm nếu ông biết chuyện này.

Sáng nay, Munro dẫn tôi đến một trường bắn quân sự phía đông Beckton. Ông dạy tôi cách dùng khẩu súng lục ổ quay quân dụng Webley Mark VI. Tôi bắn mấy loạt súng vào các mục tiêu khá chính xác. Đây là một vũ khí mạnh khiến cẳng tay tôi bắt đầu đau nhức.

“Tôi hy vọng sẽ không phải dùng đến cái thứ này”, tôi nói.

“Chúng tôi cố gắng dự đoán trước mọi tình huống, Rief ạ”, ông chỉ nói có thể. “Cậu đã bao giờ ném lựu đạn chưa?”

“Chưa”.

“Chúng ta cùng thử nhé, được không? Những quả thủ pháp. Rất dễ dàng, miễn là cậu có thể đếm từ một đến năm”.

Quay về Islington, ông cho tôi biết những mẩu thông tin quan trọng. Địa chỉ một ngôi nhà an toàn tại Geneve. Số điện thoại bí mật của tùy viên quân sự tại lãnh sự quán -“Chỉ được sử dụng trong tình huống cực kì khẩn cấp”. Mã số tài khoản ở ngân hàng Liên bang Geneve - nơi tôi có thể rút những khoản tiền đút lót cần thiết. Và một mật khẩu kép phức tạp sẽ cho phép tôi nhận diện điệp viên Lửa Mừng - và dĩ nhiên là nhiều thông tin khác nữa.

“Tận dụng thời gian của cậu đi, nhưng tôi đề nghị cậu phải nhớ chúng vào đầu đấy”, Munro nói thêm, “Hay nếu không tin tưởng vào trí nhớ, hãy xăm chúng lên bất kì bộ phận cơ thể nào kín đáo của cậu”.

Tôi có thể xác nhận đây là câu nói đùa đầu tiên của Munro.

Tôi ăn tối với Blanche đêm cuối cùng tại quán Pinoli’s ở Soho, một trong những quán ưa thích của cô ấy. Cô sắp bắt đầu buổi trình diễn vở Người hùng Bất đắc dĩ tại Nhà hát Alhambra. Cô ấy bảo tôi rằng, các nhà hát sẽ đông nghẹt như trong thời bình. Tôi cảm thấy ghen tị. Bỗng thấy thôi thúc muốn quay về cuộc sống cũ, trở lại sân khấu, diễn xuất, giả vờ. Rồi tôi bỗng hiểu ra đây chính xác là điều tôi sắp làm. Ngay cả tên vở kịch của cô cũng hợp đến bất ngờ. Nó tác động kha khá đến tôi.

“Em thích nhìn anh mặc quân phục hơn”, cô nói. “Nhưng em tưởng anh là binh nhì”.

“Anh được thăng chức rồi”, tôi đáp.“Anh sắp phải đi Pháp. Thực ra…”. Blanche im lặng nhìn tôi, đôi mắt chợt đẫm lệ.

“Ôi, trời ơi, không”, cô nói, rồi lại trấn tĩnh được. “Em rất tiếc.” - Cô ấy nhìn hai tay tôi - nhìn vào chiếc nhẫn đính hôn đã mất, tôi cho là vậy - rồi đột ngột nói: “Tại sao mọi chuyện với chúng ta lại ra nông nỗi này hả Lysander?”

“Chẳng có gì không ổn cả. Cuộc sống vẫn đi theo con đường của nó thôi”.

“Và bây giờ cuộc chiến đang đi trên con đường của nó”.

“Chúng ta vẫn có thể…”.

“Đừng nói thế!” Blanche gay gắt. “Em ghét cay ghét đắng câu nói ấy”.

Thế nên tôi không nói gì nữa và cắt một góc lớn món bít tết giăm bông. Khi cắn một miếng, tôi cảm thấy chân răng mình như muốn long ra.

“Anh có thể làm cho cậu một cái răng khác”, anh Hugh Faulkner nói với tôi. “Nhưng trong những hoàn cảnh không may hiện giờ, sẽ phải mất thời gian đấy”.

“Chỉ việc gắn lại nó vào thôi nếu anh có thể”, tôi đáp. “Hiện tại em sẽ phải sang Pháp vào bất kì lúc nào đấy”.

“Năm trong số những người bạn đại học của anh chết cả rồi”, anh buồn rầu nói, “Anh không dám nghĩ có bao nhiêu người sẽ phải chết nữa”.

Tôi không tìm ra được câu trả lời hợp lý nào nên đành im lặng. Anh cũng không nói gì nữa, đá đá đầu mũi giày vào cái chân ghế bằng crôm. Tôi đang ngồi trong chiếc ghế tựa đa năng đặc biệt của Hugh phòng mạch của anh trên phố Harley.

“Tất cả chúng ta đều cần một chút may mắn”, tôi nói, kéo anh ra khỏi sự mơ màng, sầu muộn và chặn đứng những cú đạp thình thình từ chân anh.

“Cậu chính là điều may mắn chết tiệt mà cậu không biết đấy”. Anh nói, tay giơ cái răng lên ánh đèn sáng lóa trên đầu.“Thật tuyệt vời khi nghĩ rằng họ từng làm những thứ này bằng ngà voi”. Anh tháo cúc hai cổ tay áo choàng và cuộn lên. “Há to miệng ra và xem đây này”.

Tôi làm theo. Hugh kéo cái đèn lại gần hơn và nhìn chằm chằm vào miệng tôi. Anh đang mặc bộ đồ màu đen ba lớp và thắt một chiếc cà vạt tôi không thể nhớ nổi nó được bán ở đâu. Anh bắt đầu đưa que thăm khám răng bằng kim loại sắc quanh miệng tôi.

“Anh phải nói rằng hàm răng của cậu đang khá tốt đấy…”.

“Ái!”

“Xin lỗi, xin lỗi!”

Cái que nhọn ấy đã chạm vào một đường viền mờ của chiếc răng sâu.

Mặt tôi tái nhợt, toát mồ hôi. Cứng người.

“Chúa tôi, Hugh… Trời ạ! Đau quá”.

“Xin lỗi, Anh vừa chạm vào lớp trám răng to ở phía sau - răng hàm thứ hai bên phải trên cùng”.

“Nó có thối rữa không?”

“Không, không. Chẳng có gì không ổn với răng đâu”, Hugh đáp, cười lặng lẽ. “Cái cậu vừa cảm thấy là một cú sốc điện. Hai kim loại gặp nhau trong môi trường chất điện phân là nước miếng. Ừm! Giống như một mẩu giấy bạc khi cậu bẻ gãy thỏi sô cô la bọc bên trong. Cậu biết đấy, nó dính vào miếng sô cô la, và khi ta bắt đầu ăn - một cơn sốc điện nhỏ. Răng cậu chẳng làm sao cả đâu”. Anh bước lùi lại và lùa hai tay lên tóc tôi, mỉm cười hối lỗi. “Đừng làm mọi chuyện rối tung lên và hãy nhớ lấy bài thơ này”.

CHẤT ĐIỆN PHÂN

Khi anh thấy khuôn mặt em bên cửa

Trong giấc mơ các thầy tu đạo Hồi đang nhảy múa

Như que dò chạm đến chiếc răng hàm

(Chất điện phân của tình yêu)

Thế rồi anh nhìn thấy đó chính là em,

Sương mù buổi tối tụ về thung lũng

Hai bàn tay anh dò dẫm

Bao phủ toàn thung lũng

Thành một khối hình vuông chằn chặn

Dành tặng em.

Tôi đang ngồi trong căn phòng ngủ cũ tại Claverleigh. Tôi vào phòng Crickmay nói lời từ biệt. Ngày mai tôi đi Pháp rồi. Tiếng thở của Crickmay nghe như tiếng máy bơm cũ khò khè đang cố thoát nước cho mỏ bị ngập. Không khí và nước trộn lẫn vào nhau.

Ông cố gắng thở hổn hển chào tạm biệt và nắm chặt tay tôi. Bên ngoài hành lang mẹ có vẻ bối rối nhưng vẫn kiềm chế được.

“Con sẽ đi trong bao lâu?” mẹ hỏi.

“Con không chắc. Khoảng một hai tháng, có thể lâu hơn”. Massinger cũng không thể chắc được. Thời hạn sẽ được quyết định theo sự cần thiết của nhiệm vụ và của điệp viên Lửa Mừng.

“Khi con quay về ông ấy sẽ không còn nữa đâu”, bà nói, thẳng thừng

“Mẹ sẽ làm gì?”

“Mẹ sẽ ổn thôi. Mẹ sẽ dành hai mươi tư tiếng một ngày cho công tác từ thiện nếu cần. Mẹ không biết mẹ sẽ làm gì khác nữa, thật đấy. Bây giờ chúng ta có sáu nhân viên tại văn phòng ở Lewes”.

“Tuyệt thật”, tôi hôn lên má mẹ. Bà nắm hai tay tôi, bước lùi lại nhìn tôi từ trên xuống dưới.

“Trông con rất đẹp trong bộ quân phục đấy”, bà nói. “Cha con hẳn sẽ tự hào lắm”.

Tôi cảm thấy dòng lệ nóng hổi trên mắt khi vừa nghĩ đến điều này.