Lysander bắt một chiếc taxi từ ga Lewes đến Claverleigh Hall. Khi đi qua những cánh cổng vào công viên, qua một ngôi nhà cạnh cổng theo lối kiến trúc Elizabeth với những ống khói bằng gạch xoắn, anh thấy như mình đang trở về nhà. Sau cảm xúc ban đầu, anh lại nghi ngờ điều đó như anh vẫn hay làm. Suốt nửa cuộc đời, nơi đây đã là nhà của anh, điều đó đúng - nếu bạn định nghĩa “nhà” là nơi cha mẹ hiện tại của bạn đã sống. Anh vẫn giữ nguyên căn phòng cũ của mình trên chái bếp hinh chữ L, vốn được xây thêm khi ngôi nhà được mở rộng theo phong cách Ý gần cuối thế kỉ trước - mặt tiền được trát bằng vữa xtucô[*], một cổng vòm Tuscan có bốn cột được bổ sung - nhưng sau sự ngộ nhận ban đầu ấy, trong anh lại xuất hiện cảm giác rằng phần nào đó anh chỉ là khách. Nơi đây vẫn luôn là lãnh thổ của nhà Faulkner - ngay cả đứa con riêng tên Rief của phu nhân, dù ở đây đã lâu cũng chỉ như một kẻ xâm phạm mà thôi.
Claverleigh Hall là một ngôi biệt thự có quy mô hạng trung gồm hai tầng, với các cửa sổ được trổ thêm trên mái nhà. Nét kiến trúc nổi bật duy nhất của nó là cầu thang chính - “quan trọng đấy” - uốn cong dẫn lên mái vòm Soaneian[*] bắt đầu từ sảnh vào. Và trên tầng một là phòng khách như một galery chạy suốt chiều dài ngôi nhà cùng chín khung cửa sổ cao. Galery này có hai lò sưởi và trần được xem là trang trí hơi quá tay, tất cả đều là những món đồ trang trí, các bức rèm trang trí và những chuỗi hoa văn thạch cao, những đường vân nổi, những bông hoa, trái cây và ma tit được trám vào các góc trần. Dù sao đây cũng là một ngôi nhà tiện nghi. Gia đình Faulkner đã sống tại đây hơn một thế kỷ. Người đầu tiên mua nó là vị Nam tước thứ hai, bằng tất cả gia tài từ một vụ đầu tư thông minh vào các đồn điền mía tại Caribê.
Tay quản gia của ngài Faulkner, ông Marlowe, mở cửa mang hộ anh va li và dẫn anh vào phòng riêng.
“Mọi việc thế nào, ông Marlowe?”
“Rất tốt thưa cậu. Ngoại trừ việc ông Thiếu tá đã hủy cuộc gặp gỡ tối nay”.
“Tệ thật. Chuyện gì đã xảy ra thế?”
Ngài Thiếu tá Hamo Rief là ông chú ruột của anh - ông được nhận Huân chương Chữ thập Victoria, và là một nhà thám hiểm không nổi tiếng lắm.
“Ông ấy thấy hơi khó chịu”, Marlowe kể, nhưng cũng chẳng có gì nghiêm trọng đâu, chúng tôi đã được thông báo rồi”.
“Vậy chúng ta sẽ ăn tối với ai?”
Marlowe nói là chỉ trong gia đình thôi - ngài Faulkner và phụ nhân, ngài Hugh Faulkner (con trai riêng của Crickmay Faulkner), vợ anh ta, May, và hai cháu gái nhỏ. Những nhân vật quyền cao chức trọng địa phương mong ngóng được chào đón Thiếu tá Rief buộc phải đợi đến khi ông thấy khỏe trở lại. Lysander thấy nhẹ nhõm. Anh thích ông anh, con riêng của dượng mình. Một người cao ráo, vui tính, hói đầu ở tuổi bốn mươi, và có vẻ cũng là người chớp mắt hai lần nhiều như bất kì ai anh từng gặp. Anh ta nổi tiếng là nha sĩ xuất chúng nhất trên phố Harley. Lysander cho rằng nha khoa là một công việc lạ lùng đối với một người mai này sẽ trở thành Nam tước Faulkner thứ sáu. Nhưng anh ta vẫn có một cuộc sống vương giả và với chức tước của mình, anh ta luôn được mời đến giải quyết những vấn đề răng miệng cho giới thượng lưu London. Vợ anh ta, May, là người vui tươi và tràn đầy nhựa sống. Hai cô con gái của họ, Emily 12 tuổi và Charlotte 10 tuổi đều rất đáng yêu và ngoan ngoãn.
Vậy là một bữa tối gia đình, Lysander nghĩ - thật tốt. Có lẽ ngày hôm sau anh sẽ đi bộ lên Winchelsea và ghé thăm ông Thiếu tá. Chặng đường dài đúng hai mươi dặm từ Claverlegh đến Winchelsea trên đường làng - mất một ngày đi bộ - nhưng Lysander nghĩ với tình trạng hiện giờ chẳng có gì tốt lành cả. Anh sẽ gửi một bức điện tín cho ông Thiếu tá báo rằng anh sẽ đến chơi.
Anh lấy hai tá trứng chim choi choi được gói cẩn thận ra khỏi va li đưa cho Marlowe.
“Tôi có thể tìm mẹ tôi ở đâu” anh hỏi.
“Phu nhân Faulkner đang ở trong khu vườn nhỏ có tường bao, thưa cậu”.
Lysander đẩy cánh cửa trong bức tường gạch cao dẫn vào khu vườn nhỏ hơn có tường bao quanh, thấy mẹ đang ngắt mạnh các bông thược dược. Bà mặc một chiếc áo che bụi bằng vải nhẹ, màu lục nhạt, gợn sóng ngoài chiếc áo dài, trên đầu là chiếc mũ rơm rộng được cố định bằng chiếc khăn lụa quàng cổ. Anh hôn lên má mẹ, ngửi thấy mùi nước hoa violet và hoa oải hương, một chút tinh thần của cha anh vẫn ám ảnh bà.
Mẹ cầm tay dẫn anh đến chiếc ghế gỗ dài ở góc phải bức tường rồi kéo anh ngồi xuống, chăm chú nhìn anh. Lần cuối cùng hai mẹ con gặp nhau đã vài tuần rồi. Lysander nghĩ trông mẹ vẫn rất khỏe, giản dị trong bộ đồ lao động. Đám tóc bạc màu xám rủ xuống quên cài, tung bay trong gió nhẹ. Anh biết trong bữa tối, mẹ sẽ hoàn toàn khác, với gương mặt bự phấn, đôi môi tô son hồng, cao ráo và xinh đẹp. Mái tóc cuốn lên thành búi củ hành, chiếc áo chiết eo với khăn quàng vai rộng tôn lên dáng người đồng hồ cát mãi trẻ trung của mẹ. Vào những buổi tối mẹ mặc áo hở vai cổ sâu, vồng ngực tròn căng nửa kín nửa hở dưới lớp vải trong suốt. Vào những lúc này, Lysander luôn tự nhắc mình rằng mẹ từng là diễn viên xinh đẹp quyến rũ, và buổi đêm là cơ hội tỏa sáng duy nhất của mẹ, để được lén nhìn, để được khao khát.
“Trông con mệt mỏi đấy, con yêu”, bà nói, những khớp ngón tay chạm vào má anh. “Mẹ cá là con làm việc mệt mỏi quá đỗi. Vở gì thế?”
“Hai vở mẹ ạ, đó là vấn đề. Ăn miếng trả miếng và một vở của Thụy Điển là Nàng Julie“.
“Chẳng phải vở ấy cực kì phóng đãng hay sao? Tuyệt vời thật”.
“Con vẫn chưa đọc kịch bản. Con có mang theo đây”.
“Mẹ nhớ hồi cha con diễn vai Ibsen. Vở Hedda Gabler. Ai cũng thấy bối rối. Thế còn những người Scandinavi ấy thế nào?”
“Chúng con đang cố tạo nên một cơn sốt, con nghĩ vậy. Dù sao chuyện đó cũng thú vị”. Anh dừng lại. “Mẹ à… Con nhận được những tin tức rất quan trọng.”
Anh không hề nói cho mẹ biết lý do tại sao và làm thế nào anh phải rời khỏi Vienna - bà chỉ cho rằng anh đã kết thúc thời gian ở lại đó theo kế hoạch. Anh đã gợi ý về một vấn đề phức tạp, - yêu đương lăng nhăng - bà cũng biết anh và Blanche đã hủy bỏ hôn ước. Bà rất tiếc - bà rất quý Blanche.
“Mẹ biết về quan hệ của con với một phụ nữ khi con ở Vienna”.
“Cô gái người Anh đó, cô Bull. Làm sao mẹ có thể quên được một cái tên như thế? Cái người đã khiến Blanche phải chịu đau khổ như vậy dù sao đi nữa mẹ đứng về phía Blanche”.
“Vâng. Con nhận được một lá thư của Bull, Cô ấy sinh con rồi”.
Mẹ nhìn anh. Đôi mắt bà mở to rồi hẹp lại.
“Cô ta không nói đó là của con đấy chứ”.
“Là của con. Không bàn cãi gì nữa. Nó là con trai, tên Lothar. Cháu nội đầu tiên của mẹ đấy.”
Mẹ anh đứng dậy, lấy một chiếc khăn tay từ tay áo và bước đi, anh nghĩ bà đang chấm những giọt lệ xúc động.
“Mẹ biết một thằng bé ở trường tên là Lothar”, bà nói, những lời nói vọng qua vai. “Lothar Hinz”. Bà kiềm chế bản thân và quay về chỗ ghế dài, ngồi xuống và cầm cả hai bàn tay anh. “Hãy cùng nói thẳng đi, con yêu, thành thật đấy. Hãy nhớ, mẹ là vợ một diễn viên vì thế không một ai có thể rộng rãi như mẹ đâu. Những vấn đề gì đang phủ bóng đen lên thời gian hạnh phúc tuyệt vời này vậy?”
“Đứa bé là của con nhưng con không biết khi nào và làm sao con có thể gặp được nó”.
“Một người đàn ông nữa à?”
“Vâng. Người chồng hợp pháp của Bull - theo cách nói thông thường. Một kẻ khó chịu, một họa sĩ tên là Udo Hoff”.
“Các họa sĩ luôn là những kẻ khó chịu. Nhưng ít nhất con cũng còn liên hệ với cô Bull. Tên Thánh của cô ta là gì?”
“Esther”.
“Nghe như cùng tôn giáo với mẹ. Cô ta có theo đạo gì không?”
“Không hề. Cô ấy thường được gọi với cái tên Hettie”.
“Hettie Bull. Chúng ta có một cô hầu gái ở đây cũng tên là Hettie”.
“Hettie Bull là một… người phi thường. Con hoàn toàn bị…” Lysander ngừng lại, “Cô ấy giúp con rất nhiều và con thà mất đầu còn hơn mất cô ấy. Cô ấy chế ngự con. Chúng con chế ngự lẫn nhau”.
“Thế thì phải rất say đắm nhỉ”,
“Rất say đắm”.
“Và Lothar bé bỏng là kết quả”.
Họ ngồi đó im lặng một lúc lâu.
“Con có ảnh của cô nàng Hettie Bull đó không?”
“Mẹ biết không con không có. Trong khi vội vàng con đã quên mất. Tất cả những gì con có là cái này”.
Lysander lấy ra lời vở nhạc kịch Andromeda và Perseus từ trong túi, trao cho bà.
“Đó là cô ấy, đứng làm mẫu cho vai Andromeda”.
“Rất táo bạo. Cô ta hoàn toàn khỏa thân. Mà cũng rất xinh đẹp. Cô ta có cao không?”
“Cô ấy bé bỏng lắm. Bé bỏng và mảnh mai - một cô gái trông như con trai. Sôi động”.
Lysander bất ngờ nghĩ đây là một dấu hiệu tốt, một biểu hiện nữa về sự thành công của phương thuốc thành Vienna anh dùng. Với phương thuốc này, anh đang thực sự nói chuyện với mẹ về tình dục. Bà vươn tay ra hất một số cành cây kế khỏi ve áo anh.
“Mẹ nghĩ con thích những cô gái cao ráo, như Blanche”.
“Con đã thích thế. Cho đến khi con gặp Hettie”.
Bà lại nhìn vào mặt bìa lời nhạc kịch lần nữa.
“Mẹ mượn cái này được không? Có vẻ nó thú vị đấy. Con có nghe nhạc không? Mẹ không biết người sáng tác”.
“Rõ ràng nó rất hiện đại. Nhưng con không nghe. Mẹ cứ cầm đi”.
“Lysander! Tại sao không ai nói cho chúng ta biết con ở đây nhỉ?”
Họ nhìn lên và thấy đang đi vào qua cánh cửa từ khu vườn lớn là bóng hình gầy gò, cao lêu nghêu của ngài Hugh Faulkner. Anh ta quay lại và hét về phía cánh cửa mở rộng:
“Mấy cô nhóc ơi! Chú Lysander ở đây này!”
Những tiếng kêu ré vui sướng vang lên sau câu thông báo. Và chỉ vài giây sau, Emily và Charlotte đã chạy như bay qua bãi cỏ về phía họ.
“Mẹ nghĩ chúng ta nên giữ kín chuyện này với những người khác trong nhà một thời gian”, mẹ anh nói, lặng lẽ. “Cẩn thận nào, mấy đứa, ngã bẩn hết quần áo bây giờ”.
Crickmay Faulkner mời Lysander một điếu xì gà.
“Mẹ con kể với ta rằng con đang diễn trong một vở gợi tình”.
“Con sẽ hút thuốc, cảm ơn dượng. Vâng, là một vở của Thụy Điển tên là Nàng Julie“.
“Ta đã từng thích âm nhạc của vở đó. Đêm diễn đầu tiên ta muốn có mấy cái vé, hàng ghế đầu tiên”. Crickmay mỉm cười, “Ta muốn mình được hư hỏng một lần trước khi chết”.
“Con cũng thế”, Hugh nói thêm, châm điếu xì gà. “Con cũng muốn được hư hỏng - nhưng trong người bố chỉ còn một vài năm tốt lành nữa thôi bố ạ”. Anh đưa cho Lysander chiếc bình thon cổ đựng rượu vang đỏ. “Vở này nói về cái gì?”
“Nói về một người đàn bà giàu có, xuất thân quyền quý đem lòng yêu một người hầu”.
“Tuyệt vời. Nhưng họ sẽ không cho em diễn nó đâu”.
Họ bật cười. Crickmay hút xì gà, ho hen và vỗ vỗ tay vào ngực.
“Đừng nói với mẹ nhé. Bà ấy sẽ giận ta mất”.
Mấy ngày nay trông ông đang già đi rõ rệt, Lysander nghĩ, khuôn mặt ông đang mất dần độ căng, có bọng mắt và hai má võng xuống. Hàng ria dày trắng xóa cần phải được cạo bớt.
Ba người đàn ông trong phòng mặc áo vest đen, hút thuốc và uống rượu, những người phụ nữ lui về phòng khách. Lysander rót đầy cốc của mình dù đã cảm thấy hơi chếnh choáng. Việc kể cho mẹ anh về Hettie và Lothar đã khuyến khích anh uống nhiều rượu hơn anh tưởng. Rượu brandy và soda trước bữa tối, quá nhiều rượu vang đỏ với thịt cừu nướng và giờ là rượu vang Porto. Tốt hơn hết nên dừng lại nếu anh còn muốn ngày mai đi bộ đến Winchelsea.
“Chúng ta đến chỗ các quý bà chứ?” Crickmay nói, cố nhấc mình lên một cách khó khăn và đi khập khiễng ra khỏi phòng.
“Mang theo rượu Porto, Lysander”, Hugh nói. “Em có nghĩ đến chuyện đi lễ ngày mai không? Nếu em không đi anh cũng không đi”. Lysander cầm bình rượu vang Porto lên.
“Không. Ngày mai em sẽ đi bộ đến Winchelsea thăm ông Thiếu tá xem thế nào”.
“Một ông già đáng kinh ngạc. Giờ ông ta đi đến đâu rồi nhỉ?”
Họ bước xuống hành lang rộng, tiến về phía phòng khách gia đình.
“Em nghĩ là ở đâu đó tại Tây Phi. Đang khám phá thượng lưu của sông Benue, lần cuối cùng em nghe nói là thế. Ông đã đi được hai năm”.
Họ quay vào phòng khách nơi May đang chơi piano, còn mẹ anh đang lục các tờ nhạc bướm tìm một bản nhạc. Đó là bữa tiệc trình diễn của mẹ, một sự tôn vinh quá khứ vinh quang của mẹ mà ai cũng say mê. Lysander đến đứng cạnh lò sưởi, ngưỡng mộ nhìn mẹ đứng trong đường cong hình cung nhọn của chiếc đàn dương cầm, một tay tựa lên giá nhạc, cằm ngẩng lên tự tin, sẵn sàng cất tiếng hát. Bên ngoài vẫn còn đèn đường - màu xanh thẫm của đêm hè ngắn ngủi chỉ mới bắt đầu phủ lên ánh sáng ngũ sắc cuối cùng của mặt trời. Lysander cảm thấy cuối sống lưng trĩu nặng và một cảm giác thanh bình chảy qua người… Anh có một đứa con trai - như thể tin tức mới chỉ vừa được ghi nhận. Con trai anh tên Lothar. Anh tự hỏi ngày nào sẽ mang nó đến Claverleigh Hall gặp gỡ bà nội của nó. Đó dường như là một giấc mơ không tưởng. Mẹ anh bắt đầu hát, giọng hát ngân vang ấm áp lấp đầy không gian.
“Arm und Nacken, weiss und lieblich,
Schimmern in dem Mondenscheine…”
Anh nhận ra nhạc của Brahms, một trong những nhạc sĩ anh yêu thích, Buổi tối mùa Hè. “Trắng trong và đáng yêu, hai cánh tay của nàng, cái cổ của nàng sáng le lói dưới ánh trăng”. Anh thấy cảm xúc dâng đầy trong tâm hồn - đúng là một câu hát đơn giản. Lập tức anh nghĩ đến Hettie - mọi chuyện vẫn chưa kết thúc. Anh đứng thẳng dậy bước đến chỗ cửa sổ khi mẹ tiếp tục hát. Anh nhìn qua hình ảnh phản chiếu trong các tấm kính ra công viên đang buông tối phía xa. Mặt trời đã lặn xuống dưới đường chân trời, dù ánh sáng vẫn tỏa khắp làm bừng sáng bầu không khí xanh xám. Những cây chanh lá cam cổ, những cây sồi và cây đu trong khoảnh đất có hàng rào vây quanh dường như cô đặc lại, mất đi bản sắc riêng trở thành những tấm đá nguyên khối lộn xộn, mờ đục to đùng, khi ánh hồng còn lại cũng rời bỏ chúng. Không hiểu sao cảnh này lại đẹp hơn bàn tay sắp xếp đầy nghệ thuật của người thiết kế vườn hoa và tiểu cảnh. Chính ông ta là người mà một thế kỷ trước đã đặt những cây con nhẹ như lông tơ khắp nơi trên các triền đồi nhỏ, trên bờ hồ nhỏ và nhóm chúng lại trong các thung lũng dốc - để giờ đây tạo nên một cảnh quan nhân tạo gần như hoàn hảo mà anh dường như sẽ chẳng bao giờ thấy được những nơi khác.