DAVID THỜI TRẺ
Joshua dựng doanh trại ở Shechem phía bắc Jerusalem, tại đó ông xây một điện thờ Yahweh. Jerusalem là nơi định cư của dân Jebusite, do Vua
Adonizedek cai trị, tên ông ta cho biết ông là nhà vua-giáo sĩ. Adonizedek kháng cự lại Joshua nhưng bị đánh bại. Nhưng mà ‘những người con của Judah không thể đánh đuổi người Jebusite’, và dân Jebusite vẫn sinh sống cạnh các con của Judah cho đến hôm nay’. Khoảng 1200 TCN, Merneptah, con trai của Ramses Đại Đế và có thể là vị Pharaoh đã buộc phải để cho người Israël của Moses ra đi, đối mặt với những cuộc đột kích của các Bọn Người Miền Biển – đang gây cho các đế chế cũ vùng Cận Đông lâm vào cảnh tứ tán. Vị Pharaoh đánh phá Canaan để tái lập trật tự. Khi trở về nhà, ông cho khắc chiến công của mình trên những bức tường tại đền thờ ở Thebes, tuyên bố mình đã đánh bại Bọn Người Miền Biển, chiếm lại Ashkelon – và tàn sát một dân tộc lần đầu tiên mới xuất hiện trong lịch sử: ‘Israël bị hủy diệt nhưng hạt mầm của nó thì không.’
Israël lúc đó chưa phải là một vương quốc; mà đúng ra, như Sách ác Đại Tiên tri đã kể lại, nó là một liên minh các bộ tộc do các trưởng lão cai quản giờ đang bị một kẻ thù mới thách thức: người Philistine, một nhánh của Người Miền Biển, có gốc gác ở Aegean. Họ chinh phục bờ biển Canaan, xây dựng 5 thành phố giàu có nơi đó họ dệt áo, làm gốm đỏ và đen, và thờ phụng nhiều thần linh. Người Israël, những kẻ chăn cừu trên đồi từ những ngôi làng nhỏ, không phải là đối thủ của dân Philistine khôn lanh này. Bộ binh của họ mặc áo giáp sắt, đội mũ sắt, quấn chân bằng đệm sắt kiểu Hy Lạp, và bố trí vũ khí cận chiến thách thức chiến mã xa cồng kềnh của người Ai Cập.
Các chủ tướng uy dũng Israël được bầu ra – các Judges (Đại Tiên tri) – để chiến đấu với quân Philistine và Canaan. Có chỗ, một phiên bản ít được ngó ngàng tới của Sách các Đại Tiên tri chép rằng người Israël chiếm và đốt thành Jerusalem; nếu thế thì họ không xoay sở để giữ được căn cứ.
Tại Trận Ebenezer khoảng 1050 TCN, người Philistine đè bẹp người Israël, phá hủy điện thờ của họ ở Shiloh, chiếm Hòm Giao ước, biểu tượng linh thiêng của Yahweh, và tiến vào vùng đồi quanh Jerusalem. Đối đầu với viễn cảnh bị tiêu diệt và mong muốn ‘như những dân tộc khác’, người Israël quyết định bầu ra một vị vua, do Chúa Trời lựa chọn. Họ quay sang nhà tiên tri đang già khú của họ, Samuel. Các tiên tri không phải là người tiên đoán tương lai mà chỉ là người phân tích hiện trạng – từ gốc Hy Lạppropheteiacó nghĩa là lý giải ý các thần linh. Người Israël cần một thủ lĩnh quân sự: Samuel chọn một chiến binh trẻ, Saul, và xức dầu thánh cho chàng trai. Chỉ huy từ một thành lũy trên đỉnh đồi ở Gibeon (Tell al-Ful), chỉ cách Jerusalem ba dặm về hướng bắc, ‘người đội trưởng này của nhân dân Israël của tôi’ minh chứng việc mình được chọn lựa xứng đáng bằng cách đánh tan tác người Moabites, Edomites và Philistines.* Nhưng Saul không thích hợp để làm vua: ‘một quỷ dữ từ Thượng đế quấy phá ông.’
Do Kinh Thánh, từ ‘Philistine’ đã đi vào ngôn ngữ Anh để mô tả sự thiếu văn hoá (mặc dù nền văn hóa của họ rất tinh tế). Philistine cũng góp tên mình vào vùng đất sau này trở thành Palestina thuộc La Mã, từ đó có tên Palestine.
Samuel, đối mặt với một ông vua không ổn định tâm trí, bí mật đi tìm người khác. Ông cảm nhận có hình bóng một vĩ nhân trong số tám con tlesse ở Bethlehem: David, người trẻ nhất, ‘khôi ngô, tuấn tú, và rất ưa nhìn. Và Chúa Trời nói, Hãy đứng lên, xức dầu thánh cho cậu: vì chính là cậu đó.’ David cũng ‘lanh lợi khi chơi đùa, một người có dũng khí vượt trội, và một người của chiến trường, và thận trọng trong mọi việc’. Cậu lớn lên thành một nhân vật nổi bật nhất mà cũng phức tạp trong Cựu Ước. Người sáng lập Jerusalem linh thiêng là một thi sĩ, người chinh phục, tên sát nhân, kẻ ngoại tìnhl, tinh chất của một vị vua thần thánh và kẻ phiêu lưu dạn dày.
Samuel mang chàng trai David tới triều và Vua Saul chỉ định cậu làm một trong số những người mang giáp binh cho mình. Khi nhà vua lên cơn điên dại, David thể hiện món quà trời cho đầu tiên của cậu: cậu chơi đàn hạc ‘thế là Saul khuây khỏa trở lại’. Tài năng âm nhạc của David là một yếu tố quan trọng trong sức thu hút của cậu: một số Thánh thi được gán cho ông có thể là do ông sáng tác.
Quân Philistine tiến lên thung lũng Elah. Saul và binh lính đối diện với địch. Người Philistine đưa ra một chiến binh khổng lồ, Goliath xứ Gath, mà bộ áo giáp đầy đặn của hắn tương phản với bộ quân trang mỏng manh của quân Israël. Saul e ngại một trận đánh có bày binh bố trận vì thế ắt hẳn ông nhẹ nhõm, nếu không muốn nói là phân vân, khi David tiến lên cho rằng chỉ một phát là có thể hạ được Goliath. David chọn ‘năm hòn đá phẳng phiu bên bờ suối’ và, với chiếc ná trong tay, cậu ‘giương ná và bắn tên khổng lồ ngay giữa trán, hòn đá ghim sâu vào trán hắn’. Cậu chặt thủ cấp của tên vô địch đã ngã xuống và quân Israël ào tới đánh đuổi quân Philistine đến tận thành phố Ekron của họ. Dù sự thật của câu chuyện ra sao, câu chuyện cho biết là ngay thời trai trẻ David đã làm nên tên tuổi của một chiến binh.
Ná thời đó không phải là đồ chơi trẻ con mà là một vũ khí lợi hại: các ‘ná thủ’ được mô tả trong các phù điêu tại Beni Hasan ở Ai Cập đứng bên cạnh các cung thủ khi lâm trận. Những phù điêu hoàng gia ở Ai Cập và Assyria cho thấy lực lượng lính bắn ná lập thành những đơn vị chính qui trong quân đội đế chế vào thời cổ đại. Người ta cho rằng những tay bắn ná thiện xảo có thể phóng đi những hòn đá nhẵn cở bóng quần vợt đi với tốc độ 100-150 dặm một giờ.
Saul thăng chức David nhưng các thiếu nữ trên đường phố cùng hát vang ‘Saul đã giết được hàng ngàn; còn David giết được hàng vạn.’ Con trai của Saul là Jonathan làm bạn với David và con gái ông Michal yêu cậu. Saul cho phép họ làm lễ cưới nhưng trong lòng vẫn đố kỵ: ông ta hai lần định giết con rể bằng giáo. Công chúa Michal cứu mạng chàng bằng cách thả chàng xuống qua một cửa sổ cung điện, và sau đó các giáo sĩ ở Nob cho chàng trú ẩn. Nhà vua đuổi theo, giết tất cả giáo sĩ trừ một người, nhưng David lại chạy thoát được lần nữa, trên đường bôn tẩu chàng trở thành chúa đảng của 600 tên thảo khấu. Hai lần chàng mò tới bên giường của nhà vua đang ngủ nhưng không đành xuống tay. Biết được, Saul than khóc: ‘Nhà ngươi cao thượng hơn ta.’ Cuối cùng David về đầu quân dưới trướng Vua Philistine xứ Gath và được phong tặng thành phố Ziklag. Quân Philistine lần nữa xâm chiếm Judah và đánh bại Saul tại Núi Gilboa. Con trai ông bị giết và chính nhà vua cũng ngã trên lưỡi gươm của mình để tự sát.
